Capítol 7 — L'Avançament Rapid del Messatge

GSAM 126.1« E vegèri un autre àngel poderós davalar del cèl, vestit d'un nívol: e un arc de Sant Martin èra sus son cap, e son visatge èra coma lo solelh, e sos pès coma de colomnas de fuòc; e teniá en sa man un pichon libre dobèrt: e pausèt son pè drech sus la mar, e son pè esquèr sus la tèrra, e cridèt amb una votz fòrta, coma quand un leon rugís: e quand aguèt cridat, sèt trons faguèron ausir lors voses.... E l'àngel que vegèri que se teniá sus la mar e sus la tèrra levèt sa man cap al cèl, e jurèt per aquel que viu per sempre jamai, que creèt lo cèl, e las causas que i son, e la tèrra, e las causas que i son, e la mar, e las causas que i son, que i auriá pas pus de temps: mas dins los jorns de la votz del setèn àngel, quand començarà de sonar, lo mistèri de Dieu serà acabat, coma o a declarat a sos servaires los profètas.»¹

GSAM 126Un Àngel, un Simbòl dels Messatgièrs Umans

GSAM 126.2Coma ja s'es mostrat, l'òbra de predicar l'evangèli es estada confiada a l'òme, e lo Senhor a promés sa benediccion sus aquela instrumentalitat fins a la « fin del mond ».² Doncas, l'àngel que pòrta aquel messatge deu èsser un simbòl d'un messatge concernent lo temps que deu èsser predicat als abitants de la Tèrra. Lo messatge es proclamat dempuèi un libre qu'es « dobèrt », çò que implica clarament qu'èra un còp estat barrat. Aquestes messatgièrs son estimats de Dieu; perque l'« arc », un signe de l'aliança de Dieu, es sus eles, e son vestits de la lutz de la glòria de Dieu, e declaran lo messatge per l'autoritat del Creator de totas causas. Aquò qu'es aicí declarat es un messatge de temps, un còp « sagelat », mas ara proclamat dempuèi un libre « dobèrt ».

GSAM 127.1Dins los capítols precedents s'es provat que lo Senhor marquèt lo temps que la lutz seriá donada per rapòrt a la fin del grand periòde profetic — dos mila tres cents jorns — que mena al jutjament d'investigacion; que la prediccion que la coneissença aumentariá foguèt exactament complida per l'elevacion de nombroses a qui revelèt aquela lutz; e qu'a tanben marcat lo moment que la « parabòla de la figuièra » deviá èsser aprenguda, en fasent levar sos ensenhaires alara e alai per anar proclamar aquela parabòla al mond. Tan precisament a marcat lo ponch ont lo messatge del temps deviá s'amplificar fins a son crit fòrt, e tan precisament aquò foguèt complit.

GSAM 127Lo Crit Fòrt del Primièr Messatge

GSAM 127.2Lo moment ont lo crit fòrt d'aquesta proclamacion deviá èsser fach es una question d'interès. Es aicí plaçat entre lo son de la seisena e de la setena trompeta, çò que se pòt veire non solament per sa posicion dins lo raconte de l'Escritura, mas tanben pel messatge el meteis, que ditz: « Al temps de la votz del setèn àngel, quand començarà de sonar, lo mistèri de Dieu serà acabat, coma o a declarat a sos servaires los profètas. » Aquò es la pròva concluenta que lo temps proclamat dins aqueste messatge s'estend fins al son de la setena trompeta.

GSAM 127Lo Temps del Crit Fòrt

GSAM 127.3Quand lo setèn àngel sonarà, legissèm que « lo temple de Dieu foguèt dobèrt dins lo cèl, e dins son temple se vegèt l'arca de son testament. »³ Dins lo servici del santuari terrèstre, la cambra que conteniá l'arca — lo luòc mai sant — èra dobèrta solament un còp per an ; aquò èra lo jorn de l'expiacion, e amb lo but d'esborrar los pecats — lo netejament del santuari. Lo temps que los profètas an mencionat, quand aquela òbra de purificacion, realizada per Crist, se debanarà, es al tèrme dels dos mila tres cents jorns.⁴ Se ditz tanben que quand lo setèn àngel sonarà, de voses al cèl diràn que lo temps es vengut per jutjar los mòrts.⁵

GSAM 128.1Aqueste simbòl profetic de l'Apocalipsi 10 presenta lo temps ont aquel messatge deu èsser proclamat «amb una votz fòrta», e finalament «coma quand un leon rugís». Lo temps ont, segon aquela profecia, lo messatge deviá s'amplificar fins a son «crit fòrt» s'estend del tèrme de la seisena trompeta fins a la fin d'aquel periòde profetic que mena al netejament del santuari, en d'autras paraulas, fins a la fin dels dos mila tres cents jorns. Las quatre primièras trompetas trobèron lor realizacion dins las guèrras dels Gòts, dels Vandals, dels Huns, etc., que dividiguèron l'Occident roman en dètz parts o reialmes.

GSAM 128La Cinquena Trompeta

GSAM 128.2La cinquena trompeta presenta l'emergéncia de l'islamisme amb son nívol d'errors, mas subretot lo periòde dels « cinc meses », o cent cinquanta ans literals dempuèi lo moment qu'« aguèron un rei sus eles ». Lo 27 de julhet de 1299, Otoman, lo fondator de l'empèri otoman, envasiguèt lo territòri de Nicomèdia. D'aquel temps, los Otomans molestèron e «torturèron» l'empèri d'Orient de Roma fins al 27 de julhet de 1449, los cent cinquanta ans del son de la cinquena trompeta. A aquel temps los Turcs venguèron amb lors fòrças contra la vila meteissa de Constantinòpla, en utilizant la polvera dins lors guèrras; e d'un canon pesuc, que l'istorian Gibbon ditz que caliá seissanta buòus per lo traire, tirèron de ròcas grandas contra las muralhas de Constantinòpla.

GSAM 128La fin de la seisena trompeta

GSAM 128.3Vèrs aquel temps, Joan Palaiolog, que los istorians considèran coma lo darrièr emperaire grèc, moriguèt. Constantí Deicòs èra l'eiretièr legitim del tròn, mas se ditz que sas paurs d'Amurath, lo sultan turc que menava aquela guèrra contra el, lo menèron a demandar la permission a Amurath de montar sul tròn. Un acte tal semblariá gaireben una renonciacion del tròn als Turcs. De fach, fòrça lèu los Otomans prenguèron possession de la vila de Constantinòple e de l'empèri d'Orient de Roma. Aital, (politicament) « tuèron » aquel empèri qu'abans avián « tormentat ». Devián lo « tuar » per « una ora, e un jorn, e un mes, e un an ».

GSAM 129.1En prenent aquò coma un temps profetic, un jorn per un an, de quant de temps se tractariá? Lo problèma es simple: un an, 360 jorns, o ans; un mes, 30 jorns, o ans; e un jorn, un an — en tot, 391 jorns, o, literalament, 391 ans. Una ora, essent la vint-e-quatrena partida d'un jorn, coma simbòl, seriá mièg mes, o quinze jorns. Lo periòde total del govèrn independent musulman del territòri roman d'Orient seriá doncas de 391 ans e 15 jorns. Aquò apondut al 27 de julhet de 1449 nos mena a l'11 d'agost de 1840, per la fin del periòde d'independéncia turca, coma o mòstra la seisena trompeta.

GSAM 129Lo Dr. Josiah Litch preditz la caiguda de l'Empèri Otoman

GSAM 129.2En 1838, lo Dr. Josiah Litch, de Filadèlfia (Pennsilvània), après aver acceptat la vertat expausada per William Miller, s'uniguèt a l'òbra per donar mai de publicitat al messatge. Preparèt d'articles per la premsa publica sul subjècte de las sèt trompetas de l'Apocalipsi. Adoptèt la posicion categorica que la seisena trompeta cessariá de sonar e que lo poder otoman tombariá lo 11 d'agost de 1840, e qu'aquò demostrariá al mond qu'un jorn dins la profecia simbolica representa un an de temps literal.

GSAM 129.3Qualques fraires, quitament aqueles que cresián amb el sus aqueste punt, tremolavan de paur pel resultat « se aquò se debanava pas » coma o disiá. Aquò, pasmens, l'espauriguèt pas, mas contunhèt d'avançar per far tot çò que podiá per donar de publicitat a sas idèas sus la question turca. Los jornals publics espandiguèron l'afirmacion qu'aviá facha sul subjècte. Los clubs dels infidèls discutiguèron la question dins lors reünions, e diguèron: «Vaquí un òme qu'osa quicòm, e se aquela causa se passa coma o ditz, aquò establirà son afirmacion sens cap de dobte qu'un jorn dins la profecia simboliza un an, e que dos mila tres cents jorns son tant d'ans, e que s'acabaràn en 1844.»

GSAM 130.1La publicacion de la conferéncia del Dr. Litch provoquèt una agitacion generala, e de milièrs de personas foguèron aital convidadas a velhar la fin de las dificultats que s'èran levadas entre Mehemet Ali, lo pasha d'Egipte, e lo sultan turc. De centenats diguèron: «Se aqueste afar s'acaba coma o a afirmat lo doctor, aquò establirà lo principi de l'annada-jorn per interpretar lo temps simbolic, e vendrem Adventistas.»

GSAM 130Lo sultan turc en guèrra amb lo pasha d'Egipte

GSAM 130.2Pendent mantuna annada abans de 1840, lo sultan èra estat embarcat dins una guèrra amb Mehemet Ali, pasha d'Egipte. En 1838, lo conflicte entre lo sultan e son vasal egipcian foguèt per un temps retengut per l'influéncia dels ambaissadors estrangièrs. En 1839, pasmens, las ostilitats tornèron començar, e se perseguiguèron fins que, dins una batalha generala entre las armadas del sultan e de Mehemet, l'armada del sultan foguèt completament anientada e destruida, e sa flòta presa per Mehemet e menada en Egipte. Lo sultan èra estat tan completament redusit que, quand la guèrra tornèt començar en agost, aviá pas que dos naviris de primièr reng e tres fragatas coma tristes rèstas de la poderosa armada turca d'autres còps. Aquesta armada, Mehemet refusèt categoricament de la rendre e de la tornar al sultan, e declarèt que se las poténcias ensajavan de la li prene, la cremariá. Las causas se trobavan dins aquela situacion, quand, en 1840, Anglatèrra, Russia, Àustria e Prússia s'interposèron e decidiguèron de reglar la dificultat; perque èra evident que, se se daissava far, Mehemet vendriá lèu mèstre del tròn del sultan.

GSAM 131Intervencion de las Poténcias Aliadas

GSAM 131.1« Lo sultan acceptèt aquela intervencion de las poténcias aliadas, e faguèt aital una remesa volontària de la question dins lors mans. Una conferéncia d'aquestas poténcias se tenguèt a Londres, lo cheic Effendi Bey Likgis essent present coma plenipotentiari otoman. Un ultimatum foguèt redigit, per èsser presentat al pasha d'Egipte, pel qual lo sultan li ofriá lo govèrn ereditari d'Egipte, e tota la partida de Siria s'estendent del Golf de Suez al Lac de Tiberià, amb la província d'Acre, a vida; el, de son costat, deviá evacuar totas las autras partidas dels domenis del sultan alara ocupadas per el, e rendre la flòta otomana. En cas que refusèsse aquela ofèrta del sultan, las quatre poténcias prenrián l'afar en man pròpria, e emplegarián d'autres mejans que lor semblarián bons per lo menar a acceptar las condicions.

GSAM 131.2« Èra evident que tre que l'ultimatum seriá mes dins las mans de Mehemet Ali, l'afar seriá per sempre en defòra del contraròtle del primièr [lo sultan], e que la disposicion de sos afars seriá, a partir d'aquel moment, dins las mans de las poténcias estrangièras.

GSAM 131La Profecia Acomplida—Fin de l'Independéncia Turca

GSAM 131.3« Lo sultan mandèt Rifat Bey sus un vapor de govèrn a Alexandria, per comunicar l'ultimatum al pasha. Foguèt mes entre sas mans, e per el recebut, l'onzen d'agost de 1840! Lo meteis jorn, lo sultan adreçèt una nòta als ambaissadors de las quatre poténcias, per demandar quin plan caliá adoptar se lo pasha refusava de se conformar als tèrmes de l'ultimatum; a çò que respondèron qu'una providéncia èra estada presa, e qu'èra pas necessari que s'alarme per cap d'eveniment que poguèsse arribar. Aqueste jorn s'acabèt lo periòde de tres cents nonant-un ans e quinze jorns que s'èra alogat a la durada del poder otoman; e ont èra l'independéncia del sultan?—Perduda! »⁶

GSAM 132.1Dempuèi aquel jorn fins ara, lo sultan a degut agir jos la dictada de las poténcias, e assistir a l'especejament de son reialme, talha per talha, a mesura que foguèt apropriat a lor usatge.

GSAM 132Interès public per la Profecia despertat

GSAM 132.2Aqueste acompliment remarcable de la profecia aguèt un efièch enòrme sus l'esperit public. Intensificèt l'interès del pòble per ausir parlar del subjècte de la profecia acomplida e s'acomplissent. Lo Dr. Litch diguèt qu'en qualques meses après l'11 d'agost de 1840, aviá recebut de letras de mai de mila infidèls importants, d'unes d'eles caps de clubs d'infidèls, dins las qualas declaravan qu'avián abandonat la batalha contra la Bíblia, e l'avián acceptada coma la revelacion de Dieu a l'òme. D'unes d'eles se convertiguèron completament a Dieu, e un bon nombre d'eles venguèron de orators capables dins lo grand movement del segond adveniment. D'unes s'exprimiguèron aital davant lo Dr. Litch: « Avèm dich que los expausitors de la profecia còtan dins las paginas vielhòtas de l'istòria per sosténer lors afirmacions de compliments profetics; mas dins aqueste cas, avèm los faches vivents just davant nòstres uèlhs. »

GSAM 132.3Per illustrar cossí, just a la fin de la seisena trompeta, lo messatge de l'adveniment comencèt d'anar « d'una votz fòrta », notarai un cas que me foguèt contat per un dels actors d'aqueste messatge.

GSAM 132.4En 1840, E. C. Williams, un grand fabricant de tendas e de velas de Rochester, N.Y., acceptèt lo messatge, e convidèt los pastors Miller e Himes a venir a Rochester per parlar als milièrs d'aquela vila. Respondèron qu'avián pas l'argent necessari per reservar una sala pro granda per aculhir lo monde. Respondèt: « Ai una tenda circulara de 120 pès de diamètre. La montarai, la garnirai de sètis e n'aurai suenh, de gràcia. Venètz proclamar lo messatge.» «Venguèron,» me diguèt, «e la tenda contenguèt pas la mitat de la gent venguda per escotar, alara i apondèri un tronçon de 40 pès, fasent una tenda de 160 x 120 pès. Aquesta tenda èra emplida de mond cada jorn, e de centenats de personas s'amolonavan a l'exterior, totes impacients d'escotar la paraula.»

GSAM 133Centenas proclamant lo messatge

GSAM 133.1Per respondre a l'interès creissent, se utilizèron de grandas tendas e se tenguèron de reünions dins un bosquet pendent l'estiu. Qualques-uns dels mai grands bastiments de glèisa e de salas publicas foguèron emplegats en ivèrn, e totas èran emplenadas al maximum amb d'audidors interessats. En luòc que lo pastor Miller se tenguèsse ara «quasi sol» a proclamar lo messatge, coma abans 1840, aperaquí tres cents se jonhèron a el per proclamar publicament la fin del periòde de dos mila tres cents jorns, e per cridar: «I aurà pas pus de temps,» e, «L'ora de son jutjament es venguda.» Aital vesèm cossí, quand venguèt lo temps del Senhor per que lo messatge faguèsse son avançament mondial, sa paraula s'acompliguèt, e los milions foguèron tocats pel desir d'ausir l'apèl.

GSAM 133.2Çò qu'èra verai del movement en America o èra tanben dins d'autres païses. A partir de 1840, en luòc de qualques individús que difusavan lors publicacions, de desenats se butèron, per aital dire, al capdavan per proclamar lo crit. En Anglatèrra, i aviá sèt cents ministres de la Glèisa d'Anglatèrra solament que proclamavan lo messatge, sens parlar de las dotzenas d'autres engatjats dins lo meteis trabalh. Dins mai de vint de las diferentas nacions principalas de la tèrra, un messatge se propagava amb un tal zèl que menava los espectators a dire: «Aqueste pòble es terriblement seriós.»