Capítol 17 — La Veritat Avançada jos de Dificultats

GSAM 265.1«COMA un pastre cerca son ramat lo jorn qu'es entre sas ovèlas escampilhadas, atal cercarai mas ovèlas e las desliurarai de totes los endreches ont an estat escampilhadas dins lo jorn brumós e escur.»¹

GSAM 265.2Aqueles qu'avián acceptat fins a aquel temps (1847) lo messatge del tresen àngel èran paures dels bens d'aqueste mond, e en consequéncia podián far plan pauc financièrament per la difusion del messatge. Lo pastor White e sa molher e lo pastor Bates vegèron l'importància del trabalh personal demest los fraires escampilhats, e tanben la necessitat de preparar de material de lectura per metre dins las mans del pòble, coma un ajut per los menar a la coneissença de la vertat. Lo pastor Bates foguèt fòrça ajudat dins la presentacion de la question del Sabbat per son tractat sus aquel subjècte, a mesura qu'anava dins de localitats diferentas, e per sa difusion per la pòsta. Trabalhèt amb la pus granda perseverança.

GSAM 265Lo Sacrifici d'una Jove Sòrre per la Veritat

GSAM 265.3Un còp, en mancant d'argent per pagar son passatge, èra a mand de partir a pè de Massachusetts per anar en New Hampshire. Just alara recebèt una letra d'una jove sòrre qu'aviá acceptat de far de trabalh de maison a 1 $ per setmana per poder ajudar la causa. Après aver trabalhat una setmana, foguèt tan tocada per l'idèa que lo pastor Bates aviá besonh d'argent que se rendèt a son patron e obtenguèt un avança sus son salari per poder li mandar sulcòp 5 $. Amb aquò, paguèt son bilhet per New Hampshire, en veitura publica. A cada endrech, aguèt de bonas reünions, e fòrça anmas acceptèron la vertat.

GSAM 266Tenuda de l'ostal amb mobles manlevats

GSAM 266.1Per mostrar l'esperit de sacrifici qu'animava los primièrs pioniers dins aqueste messatge, notam çò que seguís de la declaracion de Dòna White sus lor situacion l'ivèrn de 1847-48, quand ocupavan de cambras dins l'ostau espaçós de S. Howland, a Topsham, dins lo Maine, ont, amb de mòbles manlevats, installèron lor ostal:—

GSAM 266.2« Èrem paures, e passàvem de temps durs. Mon marit trabalhava a transportar de pèiras sul camin de fèrre, çò que li desgarrèt la pèl dels dets e faguèt brolhar lo sang a mantun endrech. Aviam resolgut de pas èsser dependents, mas de nos sosténer nosautres meteisses, e d'aver de qué ajudar los autres. Mas capitèrem pas. Mon marit trabalhèt fòrça, mas poguèt pas obténer çò que li èra degut per son trabalh.

GSAM 266Lo pastor White talha de lenha

GSAM 266.3«Mon marit quitèt lo camin de fèrre, e amb sa destral anèt dins los bòsques talhar de lenha de fuòc. Amb una dolor contunha al costat, trabalhèt dempuèi la prima del matin fins a la nuèit per ganhar aperaquí cinquanta cents per jorn. Èra empachat de dormir la nuèit per de dolors fòrtas. Lèu recebèrem de letras de fraires de diferents Estats que nos convidavan a venir los visitar; mas coma aviam pas los mejans de nos far sortir de l'Estat, respondèrem que lo camin èra pas dobèrt davant nosautres.

GSAM 266.4« Recebèrem una letra del fraire Chamberlain, de Connecticut, que nos exortava a assistir a una conferéncia dins aquel Estat. Decidiguèrem d'i anar se podiam obténer los mejans. Mon marit faguèt los comptes amb son patron, e descobriguèt que li devián dètz dolars. Amb la mitat d'aquela soma, crompèri de vestits que nos èran fòrça necessaris, e puèi pedacèri lo mantèl de mon marit, en fasent de retalhs superpausats, çò que fasiá que se podiá dificilament reconéisser lo teissut original dins las manjas. Nos demorava cinc dolars per nos menar a Dorchester, Massachusetts. Nòstra valisa conteniá gaireben tot çò que possedissiám sus tèrra. Mas aviam la patz de l'esperit e la consciéncia neta, e aquò o preçàvem mai que los confòrts terrèstres.

GSAM 267.1« Nos arrestèrem a l'ostal del fraire Nichols, e abans de partir, la sòrre Nichols donèt a mon marit cinc dolars, que paguèron nòstre viatge fins a Middletown, Conn. Èrem d'estrangièrs dins aquela vila, e aviám jamai vist un dels fraires de l'Estat. Nos demorava pas que cinquanta cents. Mon marit aguèt pas lo coratge d'utilizar aquò per logar un carri, alara getèt la valisa sus un molon de pòsts, e contunhèrem de caminar en cercar qualqu'un de la meteissa fe. Trobèrem lèu lo fraire Chamberlain, que nos menèt a son ostal.»

GSAM 267Conferéncia a Rocky Hill, Conn.

GSAM 267.2Aquesta conferéncia se tenguèt a Rocky Hill, la sala de reünion essent una granda cambra inacabada dins l'ostal del fraire Belden. L'extrach seguent d'una letra escricha pel pastor White a S. Howland, dona de detalhs interessants concernent la reünion:—

GSAM 267.3«Lo 20 d'abril, lo fraire Belden mandèt son carri a Middletown per nosautres e los fraires escampilhats dins aquela vila. Arribèrem a son ostal [Rocky Hill] vèrs quatre oras de l'aprèp-dinnar, e qualques minutas après dintrèron los fraires Bates e Gurney. Aguèrem una reünion aquel ser amb una quinzena de personas. Divendres de matin, los fraires arribèron fins que siám aperaquí cinquanta. Èran pas totes plenament dins la vertat. Nòstre amassament d'aquel jorn foguèt fòrça interessant. Lo fraire Bates presentèt los comandaments d'un biais clar, e lor importància foguèt soslinhada per de testimònis poderoses. La paraula aguèt per efièch d'establir los que èran ja dins la vertat, e de despertar los que èran pas encara plenament decidits.»²

GSAM 267Convidats dins lo comtat d'Oswego, N.Y.

GSAM 267.4En consequéncia de la difusion del tractat del pastor Bates entre los Adventistas, de personas dins d'autres Estats comencèron d'observar lo Sabbat. Hiram Edson, de Port Gibson (N.Y.), escriguèt per convidar lo pastor e Dòna White e d'autres a assistir a una conferéncia dels gardians del Sabbat a Volney, dins lo comtat d'Oswego, en agost de 1848. Diguèt que los fraires èran generalament paures, e que podiá pas prometre que farián gaire per cobrir las despensas. Lo pastor White aviá recebut 40 $ coma resultat de son trabalh al prat de fen. Una partida d'aquesta soma foguèt despensada per comprar de vestits que caliá fòrça, e lo demai paguèt lor viatge a Volney e lo retorn.

GSAM 268.1Aquesta conferéncia dins l'oèst de Nòva York se tenguèt dins lo garatge de Sénher Arnold. I aviá aperaquí trenta-cinc personas presentas, totas las que se poguèron amassar dins aquela partida de l'Estat, mas a pena doas d'entre elas èran d'acòrdi. Cadun defendiá vigorosament sas pròprias opinions, en declarant qu'èran conformas a la Bíblia. Totes èran ansioses d'avançar lors sentiments e de los predicar. Se lor diguèt que lo pastor White e sa femna èran pas venguts de tan luènh per los ausir, mas èran venguts per lor ensenhar la vertat. Sénher Arnold sosteniá que los mila ans de l'Apocalipsi 20 èran ja passats, e que los cent quaranta-quatre mila mencionats dins l'Apocalipsi èran los que foguèron ressuscitats a la resurreccion de Crist.

GSAM 268Sénher Arnold s'opausa a las ordenanças

GSAM 268.2Coma los emblemas de nòstre Senhor morent èran davant aquela companhiá, e coma èran a mand de commemorar sos sofriments, lo sénher Arnold se levèt e diguèt qu'aviá pas cap de fe en çò qu'èran a mand de far,—que lo sopar del Senhor èra una continuacion de la Pascas, de se celebrar sonque un còp per an.

GSAM 268.3Aquestas estranhas diferéncias d'opinion pesèron fòrt sus Dòna White. Sabia plan que Sénher Arnold s'enganava, e una granda tristesa l'opressèt, perque semblava que Dieu èra desonorat. D'unes crentèron qu'ela morissiá; mas los pastors Bates, White, Chamberlain, Gurney e Edson pregèron per ela, e lo Senhor ausiguèt misericordiosament las pregàrias de sos servents, e ela se restabliguèt. La lutz del cèl se pausèt sus ela, e lèu perdèt consciéncia de las causas terrèstras. Mentre qu'èra dins aquel estat, li foguèt mostrat qualques-unes dels errors dels presents, e tanben la vertat en contrast amb aqueles errors, mostrant qu'aquelas vistas discordantas, que pretendavan èsser segon la Bíblia, èran solament segon lors opinions de la Bíblia, e que devián abandonar lors errors, e s'unir sul messatge del tresen àngel. La reünion s'acabèt gloriosament; la vertat obtenguèt la victòria. Aqueles que tenián aquelas estranhas diversitats d'opinion confessèron lors errors, e s'uniguèron sus la vertat presenta del messatge del tresen àngel, e Dieu los benesiguèt grandament.

GSAM 269Una Vision amb un Usatge Meravilhós de la Bíblia

GSAM 269.1Lo compte seguent d'aquesta reünion foguèt donat per Sénher Alexander Ross, lo 4 de genièr de 1884, qu'èra un dels trenta-cinc que compausavan la pichona assemblada. Diguèt:—

GSAM 269.2« Sòrre White, mentre èra en vision, se levèt e prenguèt la Bíblia de familha dins sa man esquèrra ; lo libre èra de talha ordinària. Mentre que lo teniá dobèrt, naut, sens agachar cap a el, amb sa man drecha virava de tèxt en tèxt, e en pausant son det sus l'escritura, ne repetissiá lo meteis. Agachèri fòrça tèxtes per veire se repetissiá lo que designava. Ieu meteis o qualques personas de la companhiá los agachèrem totes. Dins cada cas, non solament repetissiá lo tèxte que designava, mas o fasiá mentre que sos uèlhs agachavan en naut e dins una direccion opausada a la Bíblia. Foguèron aquelas Escrituras que repetissiá que renversèron las teorias falsas dels gardians del Sabbat amassats a Volney, en agost de 1848, e que nos faguèron nos unir a la vertat.»

GSAM 269.3De fach, calguèt èsser dificil de convéncer aquel que renonciava pas a l'error de doctrina corregida dins de circonstàncias talas, per de tèxtes clars citats de la Bíblia, e d'aquesta manièra remarcabla. Aqueste grop de gardians del Sabbat del comtat d'Oswego, après que lors errors foguèron aital corregits, e que venguèron units sus la vertat, sortiguèt d'aquela reünion per espandir la lutz als autres. Los resultats portavan segurament la pròva d'èsser l'òbra de Dieu. Satan es totjorn prèst a dividir, a distraire e a escampar, per quins que sián los mejans que pòt emplegar. « Dieu es pas l'autor de la confusion, mas de la patz, coma dins totas las glèisas dels sants. »³

GSAM 270Cases Miraculosas de Garison

GSAM 270.1Après la conferéncia susmencionada, de reünions se tenguèron dins lo comtat de Madison, a Port Gibson, Port Byron, e a Nòva York. A aquelas seguiguèt una reünion generala en Connecticut. Dins qualques uns d'aqueles luòcs, lo Senhor s'aprochèt fòrça de sos servicials, e la poténcia de garison del Grand Metge venguèt sus los malauts en responsa a las pregàrias ferventas de son pòble, mentre que seguissián la règla establida dins l'Epistòla de Jacme.⁴ Quitament de personas declaradas desesperadas pels mètges foguèron garidas de lors malautiás. Incidents d'aquel tipe an sovent estat experimentats a divèrsas epòcas dempuèi 1845.

GSAM 270Los Pioniers Sopòrtan la Duresa

GSAM 270.2Lo pastor White, dins lo Review and Herald, lo 5 de febrièr de 1880, en parlant d'aqueles temps de pioniers, diguèt:—

GSAM 270.3« Dins nòstres primièrs trabalhs, patiguèrem la fam per manca de manjar apropriat, e lo freg per manca de vestits apropriats. Nos privèrem quitament de las necessitats de la vida per estalviar d'argent per la causa de Dieu. Mentre que al meteis temps nos desgastàvem terriblament per tal d'acomplir la granda quantitat de trabalh que semblava necessari de far en escrivent, editant, viatjant e predicant d'Estat en Estat. »

GSAM 270.4L'annada 1848 foguèt memorabla, non solament dins l'istòria de l'adveniment, mas tanben politicament. Las vertats del messatge del tresen àngel èran fòrça ben definidas, e lo camin s'obrissiá dins diferentas direccions per l'avançament de l'òbra. A aquel moment, los eveniments del mond moral e politic prenian una forma concebuda per despertar novament l'atencion dels estudiants de la profecia. Non solament i aviá una granda confusion entre las nacions del Vèlh Mond, mas a Hydesville, dins lo comtat de Wayne, N.Y., comencèron las manifestacions de l'Espiritisme modèrne, que los estudiants de la Bíblia disián que devián èsser los «esperits de diables, que devon amassar las nacions de la tèrra a la batalha del jorn del Senhor.»

GSAM 271Confusion de las nacions en 1848

GSAM 271.1Lo 21 de febrièr de 1848, quand los cortisans de Loís Felip, de França, èran amassats a l'entorn d'el, diguèt: «Jamai foguèri mai fermament assetat sul tròn de l'empèri que non o soi aqueste ser.» Al capvespre del jorn seguent, vestit d'un « caban », desguisat en cochier de fiacre, fugiguèt fòra de las muralhas de la vila de París en cercar un refugi per sa seguretat personala. La causa d'aqueste grand cambiament subit seriá estada lo resultat d'un cèrt movement de sa part en favor de l'usurpacion papala, çò qu'ofendèt sos subjèctes e sos soldats. Aquel jorn aviá completat, dins la vila de París, una granda revista militara de l'armada francesa; e quand las armas foguèron rengadas, se retirèt al palais, quand subitament un dròlle sautèt sus un canon, brandissent una bandièra tricolòra, en cridant: «A bas lo papa! A BAS LO PAPA!!» Los soldats reprenguèron lo crit, que passèt rapidament de long en larg de las filas, ganhant en fòrça a mesura qu'avançava, fins que s'i apondèt lo crit : « E ABAIX LO REI ! » En qualques oras, tot París èra una scèna de confusion salvatja. Los soldats, fusilhs en man, acompanhats per una fola, se precipitavan cap al palais del rei. El, en èsser informat del trebolum, se preissèt d'escapar desguisat.

GSAM 271Nacions implicadas dins la Lucha

GSAM 271.2La commocion e l'inquietud de França s'espandiguèron rapidament a d'autres païses. Prússia, Hannover, Sardinia, Sicília, Nàpols, Venècia, Lombardia, Toscana e Roma prenguèron lo meteis esperit de la fola. En tres meses, tota Euròpa èra en movement, e mai de trenta empèris e reialmes èran dins lo mai grand desòrdre. De tròns foguèron cremats dins las carrièras, de reis e d'emperaires fugissián e s'amagavan de paur de pèrdre la vida. Los politics prediguèron qu'i auriá una revolucion generala dels govèrns del mond.

GSAM 272.1Fòrça dels ministres adventistas qu'avián pas encara ausit parlar del messatge del tresen àngel, vegèron aquela confusion, e supausèron qu'èra la mòstra de las nacions per « la batalha del grand jorn de Dieu lo Totpoderós ».⁵

GSAM 272Messatge del Sagèl Descobèrt

GSAM 272.2Just en aquel moment, los Adventistas del Setèn Jorn aprenian de las Escrituras que lo Sabbat del quatren comandament èra lo signe, o lo sagèl, del Dieu vivent, e que lo temps èra arribat per la proclamacion del messatge de sagelament d'Apocalipsi 7:1-4, e cercavan de mejans e de biais per far conéisser aquel messatge al pòble. Mentre que lo pòble del setèn jorn se preparava per aquela òbra, los Adventistas del primièr jorn disián: «Sètz tròp tard amb vòstre messatge de sagelament, pr'amor que la batalha del grand jorn e la venguda efectiva del Senhor son a mand de nos tombar dessús.»

GSAM 272Lo Trambòl se Calma Subran

GSAM 272.3Uns tres meses mai tard, l'esclatament entre las nacions se calèt; pas, pr'aquò, per un reglament de lors doléncias, mas d'un biais que los jornalistas eles meteisses podián pas explicar. D'aqueste treble, Horace Greeley, dins lo New York Tribune, diguèt: « Foguèt una granda meravilha per nosautres totes de saber çò que provoquèt tan subitament aquela confusion entre las nacions; mas es una meravilha encara mai granda de saber çò que l'arrestèt. »

GSAM 272Lo senator Choate sus la situacion dins lo Vèlh Mond

GSAM 272.4Arribam a 1851, e trobam lo senator Choate, dins un discors davant lo Congrès dels Estats Units, que fa referéncia a la situacion dins lo Vèlh Mond, e que ditz:

GSAM 272.4« Quin es exactament aquel estat e aspècte sus lo qual semblan pausar l'ombra, los nívols e l'escur, o apreciatz entièrament ; cossí es del tot inquiet. M'a semblat coma se las prerogativas de las coronas, e los dreches dels òmes, e las rancuras amassadas de mila ans foguèssen a desenvainar l'espasa per un conflicte ont la sang correrà, coma dins una vision apocaliptica, “fins als bridons dels cavals”, e ont tota una raça d'òmes passarà; en lo qual la granda campana del temps sonarà una autra ora; en lo qual la societat ela meteissa serà provada pel fuòc e l'acièr, que siá de la natura e del Dieu de la natura o non.»

GSAM 273« Testimòni » del 18 de novembre de 1848

GSAM 273.1Mentre que los que sostenián que aquel remenament entre las nacions en 1848 èra per anunciar la venguda del Senhor patiguèron una granda decepcion, cossí se passèt pels Adventistas del Setèn Jorn que sostenián que lo temps èra ara vengut per presentar al pòble lo «sagèl del Dieu vivent»? En responsa, citam un tractat publicat pel pastor Joseph Bates en genièr de 1849. Parlant d'un eveniment que se passèt lo 18 de novembre de 1848, ditz:—

GSAM 273.2«Una pichona companhiá de fraires e sòrres èra amassada dins una reünion a Dorchester, prèp de Boston, Mass. Abans que la reünion comencèsse, qualques-uns de nosautres examinavan qualques punts del messatge del sagelament; existissiá una diferéncia d'opinion sus la justessa de l'interpretacion del mot “ascendent”, etc., e coma aviam fach de la publicacion del messatge un subjècte de pregària a la conferéncia de Topsham [Maine] un pauc abans, e que lo biais de publicar semblava pas pro clar, decidiguèrem doncas d'un comun acòrdi de tot remetre a Dieu. Après un temps passat dins una pregària ferventa per la lutz e l'instruccion, Dieu donèt a la sòrre White çò que seguís en vision.»

GSAM 273.2Citam las paraulas talas coma foguèron dichas per ela mentre èra en vision:—

GSAM 274Paraulas dichas dins la Vision

GSAM 274.1«Ont la lutz s'es facha? Que ton àngel nos ensenhe ont la lutz s'es facha. Comencèt d'un pauc, quand donavas una lutz aprèp l'autra. Lo testimòni e los comandaments son ligats ensemble, se pòdon pas separar; çò que ven en primièr son los dètz comandaments, per Dieu. Foguèt plan content quand sa lei comencèt de se levar en fòrça, e los luòcs desèrts comencèron d'èsser bastits. De la feblesa es venguda fòrta en cercar sa paraula. L'espròva sus ela a durat pas qu'un pauc de temps. Es lo sagèl! Es a montar! S'alça, començant del levar del solelh. Coma lo solelh, d'en primièr freg, ven mai caud e manda sos rais. Quand aquela vertat s'alçèt, i aviá pas qu'un pauc de lutz en ela, mas a aumentat. Ò, la poténcia d'aqueles rais! Creis en fòrça. Lo mai grand pes e lutz es sus aquela vertat, perque dura per sempre, quand la Bíblia es pas necessària. S'es levada ailà a l'èst; comencèt amb una pichona lutz, mas sos rais garisson. Ò, quina poténcia a aquela vertat; es la mai nauta après qu'intran dins la tèrra bona, mas aumentarà fins que seràn renduts immortals. Comencèt amb lo levar del solelh, contunha son camin coma lo solelh, mas se colca jamai.

GSAM 274.2«Los àngels tenon los quatre vents. Es Dieu que retèn los poders. Los àngels an pas daissat anar, perque los sants son pas totes segelats. Quand Miquèl se levarà, aquela tribulacion serà pertot sus la tèrra. E ben, son prèstes a bufar. I a un fren perque los sants son pas segelats. Òc, publica las causas qu'as vistas e ausidas, e la benediccion de Dieu t'acompanharà. Agachatz! Aquela montada pren de fòrça, e ven de mai en mai clara.»⁶

GSAM 274.3Après èsser sortida d'aquesta vision, Dòna White diguèt a son marit,

GSAM 274.3« Ai un messatge per vos. Devètz començar d'imprimir un pichon fuèlhet e lo mandar a la gent. Que siá pichon al començament; mas quand la gent legirà, vos mandaràn de mejans per imprimir, e serà un succès tre lo primièr còp. A partir d'aqueste pichon començament, me foguèt mostrat que seriá coma de ribièras de lutz que farián lo torn del mond entièr. »

GSAM 275Dubtós del punt de vista uman

GSAM 275.1Aquestas prediccions foguèron fachas en 1848 concernent l'auça e la propagacion de la vertat del Sabbat. Per agachar la situacion d'un punt de vista uman a aquel moment, la rason diriá: «Aquela prediccion se pòt jamai realizar.» Un òme diguèt a un de nòstres obrièrs pauc après que la prediccion foguèt facha: «Vos caldrà 144 000 ans per far çò que prepausatz.» « Qué ! » disián, « tres predicators — lo pastor White e sa femna, e lo pastor Bates — totes sens un sòu, amb mens de cent aderents, que totes son paures, que van per lo mond amb qualques centenats d'exemplars d'un tractat de quatre-vints paginas sus la question del Sabbat, per donar un messatge d'avertiment a tot lo mond ! Assumpcion preposterosa ! » Mentre que los que rasonavan aital disián : « Impossible ! », la fe dins lo messatge e lo testimòni d'un succès assegurat disiá : « Al nom del Dieu d'Israèl, se farà ! e en fasent fisança en sa fòrça, se deu far ! »

GSAM 275Cossí foguèt imprimit lo primièr jornal dels Adventistas del Setèn Jorn

GSAM 275.2Dempuèi lo temps que se portèt lo testimòni concernent l'òbra de publicacion, fòrça pregàrias foguèron ofèrtas per aqueles qu'observavan lo setèn jorn, que lo Senhor dobriguèsse lo camin per l'impression d'un «pichon jornal». La granda manca èra d'argent per assegurar la publicacion del primièr numèro. En junh de 1849, lo pastor White aguèt l'escasença de segar quaranta acres de fena timòtia amb una dalha, a setanta-cinc cents l'acre; e aital poguèt produire lo primièr numèro del pichon jornal. Es pas desplaçat d'inserir aicí un facsimil de la primièra pagina del pichon fuèlh. Lo lector observarà dins la primièra colomna las paraulas del pastor White, ont ditz: «La via s'es pas dobèrta per començar l'òbra fins ara.» E podètz tanben veire que foguèt son sacrifici personal que «dobriguèt la via».

GSAM 276Lo racont de Dòna White suls primièrs jornals

GSAM 276.1Dòna White ditz del començament de l'òbra d'edicion:—

GSAM 276.2« Mon marit comencèt de publicar un pichon fuèlhet a Middletown, a uèch milas de Rocky Hill, Conn., e sovent fasiá aquela distància a pè e tornava, e mai que foguèsse claudicant a l'epòca. Quand portèt lo primièr numèro de l'imprimièra, nos agenolhèrem totes a l'entorn, pregant lo Senhor, amb de còrs umils e fòrça lagremas, de daissar son benediccion reposar suls febles esfòrces de son servitor. Puèi, adreiçèt lo jornal a totes los que pensava que lo legirián, e lo portèt a la pòsta dins un sac de tapís. Cada numèro èra portat de Middletown a Rocky Hill, e totjorn, abans de los preparar per la pòsta, èran espandits davant lo Senhor, e de pregàrias ferventas, mescladas de lagremas, èran ofèrtas a Dieu per que sa benediccion acompanhèsse los messatgièrs silencioses. Plan lèu, de letras arribèron que portavan los mejans per publicar lo jornal, e la bona novèla de nombrosas anmas qu'adoptavan la vertat.»⁷

GSAM 276Prevision de sosten al jornal complida

GSAM 276.3Es amb de sentiments mai prigonds que l'interès mer que presentam aquesta primièra pagina del primièr jornal publicat pels Adventistas del Setèn Jorn. Lo volum entièr de The Present Truth se compausava d'onze numèros de uèch paginas, de doas colomnas cadun. Lo tèxt de la pagina mesurava quatre e cinc uèchenas de larg per uèch poces de naut. Los numèros 1 e 4 foguèron imprimits en julhet, agost e setembre a Middletown (Connecticut). Los numèros 5 a 9 foguèron imprimits a Oswego (Nòva York), e son datats de decembre de 1849, març, abril e mai de 1850. Lo numèro 11 es datat de novembre de 1850, e foguèt imprimit a Paris (Maine). Dins lo numèro 6, lo pastor White diguèt : « En publicar los quatre primièrs numèros, arribèt mai que pro d'argent per pagar los jornals. S'es utilizat per pagar nòstras despensas per las reünions a las qualas avèm assistit. » Pendent l'annada 1849, jos l'influéncia d'aquestes jornals e dels trabalhs de pionièr del pastor Bates, fòrça personas acceptèron lo messatge en Vermont, Michigan e dins d'autres Estats.

GSAM 278.1En contrast amb la situacion pauc prometedoira de l'òbra en 1848, considerarem qualques faches tals coma son en 1905, e aital poirem melhor jutjar del resultat final d'aquesta causa, per saber se avián rason aqueles que s'opausèron a l'umil començament del messatge, o lo Dieu del cèl que parlèt per mejan de sa serviciala de la fòrça « creissenta » de l'òbra de « sagelament ».

GSAM 278Progrès de l'Òbra d'Edicion

GSAM 278.2Aquesta vertat es ara proclamada e imprimida dins aperaquí quaranta de las lengas principalas del mond. En plaça de tres ministres, i a, en comptant los ordenats e los licenciats, mai de 600, en mai de centenats d'autres que trabalhan coma mètges, obrièrs biblics, ensenhaires e missionaris medicals. La literatura de la denominacion es representada per mai de cinquanta periòdics diferents, que son imprimits dins gaireben una vintena d'ostals d'edicion situats en Euròpa, Asia, Africa, America del Nòrd e del Sud, las illas del Pacific, e Austràlia. Dins aquestes ostals d'edicion, s'i imprimen mai de mila cent libres, panflets e tractats diferents. Per obténer un exemplar de cadun, amb los periòdics per un an, caldriá aperaquí 340 $. En luòc de simplament cent aderents, n'i a pas luènh de 100 000 que se regaudisson d'aquesta vertat. Vertadièrament, aqueste messatge, coma lo solelh, es « en train de se levar », e podèm dire, dins lo lengatge del testimòni de 1848, « Ò la poténcia d'aquestes rais ! »

GSAM 278La Condicion de las Nacions

GSAM 278.3Mentre que lo messatge avançava atal, quina es estada la condicion de las nacions? Dempuèi aquel temps, dins los jornals publics, nos an sovent presentat de declaracions concernent la guèrra generala que deu lèu esclatar en Euròpa. Mentre qu'i a agut de conflictes aicí e un esclatament alai, lo «tornavòlte» general es retengut,—los «quatre vents» son pas autorizats a bufar totes a l'encòp, «fins que los servicials de Dieu sián segelats.» Que los elements de discòrdia e de guèrra i son, mas qu'esclatan pas perque son retenguts, es evident per totes.

GSAM 279.1Henry Ward Beecher, pauc de temps abans sa mòrt, qualifiquèt lo mantenement d'armadas tan grandas en Euròpa de « traire d'avança la sang vitala, de paur que siá versada ». La situacion entre las nacions, amb lors rancunas e animositats, e lor actitud menaçanta los uns envèrs los autres, la comparèt a un «blocatge», causat per un grop d'òmes que se puntavan de ponhals al pitre, e que cap d'eles ousava pas frapar, de paur d'èsser frapat. «Mas,» diguèt el, «un d'eles veirà lèu lo moment favorable per frapar, e alara vendrà la mescla generala.»

GSAM 279Comparason dels Implements de Guèrra

GSAM 279.2Dempuèi 1848, d'armas de guèrra son estadas construchas en comparason de las qualas las melhoras d'aquela epòca serián ara consideradas coma de simplas joguinas. L'« Associacion de la Patz » d'America, en lançant son apèl per de servicis de patz lo Dimenge de la Patz,—lo 15 de decembre de 1895,—diguèt: « Ara, mentre qu'i a un progrès decisiu dins la civilizacion, d'un autre costat i a mai de preparatius de guèrra entre las nacions que jamai. »

GSAM 279Lo general Miles sus las preparacions de guèrra

GSAM 279.3Lo general Nelson A. Miles, dins un discors a una amassada populara a Washington, D.C., lo 12 de genièr de 1904, diguèt:—

GSAM 279.4« Dins aquesta èra esclairada de progrès e de civilizacion intelligenta e rafinada, nos agradariá de creire que las cargas e los dangiers de la guèrra an estat aleugits ; pasmens, per estranh que siá, i a pas jamai agut un temps dins l'istòria del mond que tant de riquesa siá estada espandilhada en preparacion de guèrra, ni que tant de milions d'òmes entraïnats, qualificats e disciplinats, armats amb las armas mai destructritz, sián estats tirats dels camins de l'industria pacifica, coma a l'ora d'ara. »

GSAM 280.1Mas lo torbilhon de la guèrra encara demora, mentre que l'òbra del sagelament contunha.