Pene 9 — Te Tuatau Tiaki
GSAM 148.1“I reira ka akaaiteia te basileia o te ao ki nga paretenia tino ngauru, ko tei rave i ta ratou au lamepa, e aere atura kia aravei i te tane akaipoipo ou. E aronga pakari e toko rima, e neneva oki e toko rima. Ko te aronga neneva ra kua apai atura i ta ratou au lamepa, kare ra i apai katoa i te mori; kareka te aronga pakari ra, kua apai ratou i te mori ki roto i ta ratou au āriki, ma ta ratou au lamepa. E te roa ra taua tane akaipoipo ou ra, kua varea iora ratou ravarai e te moe, moe atura.”1
GSAM 148.2Ko te Mesia te tane akaipoipo ou o te parabole.2 No reira, ko te aere atu i te aravei i te tane akaipoipo ou, e akatutu ana i tetai angaanga a te iti tangata o te Atu no te aravei ia Mesia i tona taeanga mai, no te mea ko te tumu tuatua o Mataio pene 24 e te 25, ko te taeanga mai o te Atu. Ko te tuatua a te Atu te lamepa.3 Kua rave te au paretenia katoatoa i ta ratou au lamepa. Ko te tu neneva o tetai pae o te au paretenia, koia to ratou āriki anga i te apiianga anake o te tuatua-mou, kare ra i oronga tikai i to ratou ngakau ki te Atu, kia tupu ei te au tu meitaki o te Vaerua i roto i te ngakau o te tangata akarongo. Kua akatutuia teia angaanga i roto i te parabole ei “mori i roto i ta ratou au āriki.” Ko te roa o te tane akaipoipo ou, e akatutu ana i tetai taitaia no te aronga tei aere atu ma te tapapa e ka aravei ratou i to ratou Atu.
GSAM 148Te Tuatau e Tau ei te Parabole
GSAM 148.3Ko te tuatua “i reira,” tei akamata ei te parabole, te oronga mai nei i tetai akairo no te tuatau e tau ei te reira. Kua aru vaitata mai te reira i tei tuatuaia i roto i te pene i mua ake, kare i muri ake i te taeanga akaou mai o te Atu, mari ra i muri ake i te poroia anga o te parabole o te tumu suke, te akakite anga e “tei te ngutupa” te taeanga mai o te Mesia, e kua tae mai te uki kare e ope e kia kiteaia mai te Mesia uaorai i roto i te au kapua o te rangi. Kua tau katoa te reira ki tetai tuatau e karangaʼi tetai pae o te au tavini tei oronga i te karere i roto i to ratou ngakau, “Kare toku Atu e tae vave mai; e kua akamata i te pāpā i to ratou au taeake tavini, e te kai e te inu ma te aronga kona.”
GSAM 149Te Pāpāanga i to Ratou Au Taeake Tavini
GSAM 149.1Ko ratou nei “te au taeake tavini,” tei poro rotai i taua karere okotai; e teianei, kua ariu ke tetai pae ia ratou mei tei apiiia e ratou, e kua “pāpā” i to ratou au taeake tavini tei oronga i te “kai i te tuatau tika”—te akakite anga i te akateateamamaoanga e anoanoia no te aravei i te Atu tei vaitata mai. Kua “pāpā” ratou mei tei akakoroia kia ta ia Ieremia. Kua tuatua te tangata, “Aere mai tatou, ka ta iaia i te arero, auraka tatou e akono ua atu i tetai o tana au tuatua.”4 Kua akamata katoa taua au tavini i te apii na roto i tetai tu e arai ana i te angaanga a te au tavini “tiratiratu.” Kua tuatuaia teia pupu, “E tenana, ka akamanako na i te tu o toou āriki anga ra, e te akarongo anga, e e tāpu tikai i taua tuatua ra, e e tataraara. Kia kore koe e matakite ra, e rokoia atu koe e au mei tei rokoia e te keia ra, e kare rava koe e kite i te ora e rokoiaʼi koe e au ra.”5
GSAM 149.2Kua tau te parabole o te au paretenia ki te tuatau e ariu ke ei te “au taeake tavini” mei te karere no te taeanga vaitata mai o te Atu, e “akamata i te pāpā.” Kua akamata katoa ratou i te rave i tetai atu mea—i te “kai e te inu ma te aronga kona.” Kua kapiti atu ratou ki te kaingakai ma te aronga tei inangaro i te akamerengo i to ratou kaki kai. Kua tuatua a Solomona no ratou, “Auraka koe e kapiti katoa ki te aronga i kona i te wina ra; ki roto i te aronga e kaituauau i te puaka: ko te konā kava oki, e te kaki nui ra, ka putaua ïa.”6
GSAM 149Te Taitaia Mua
GSAM 149.3Ka uiia i teianei, “Eaa tei tupu i roto i te oraanga o te aronga tei tapapa i te taeanga mai, tei tau ki teia au tuatua?” Kua tupu tetai au angaanga tei tau tikai ki te perovetaanga. Ko te aronga tei oronga i te karere e tae atu ki Aperira 1844, kua angaanga ratou i rotopu i te au ekalesia, e kua kapiti atu te au Orometua o te au ekalesia tukeke ki ta ratou angaanga. Koia ratou i riro ei “au taeake tavini.”
GSAM 150.1Kua apii te aronga tei oronga i te karere e ka ope te 2300 ra o Daniela 8:14 i te mataiti ngati Iuda 1843, koia te mataiti 1844 no tatou. Kua poro ratou e ka tae mai te ora akavaanga a te Atua i te openga o taua tuatau. Kua irinaki te au akonoanga katoatoa i taua enua i taua tuatau e ka akamata te rā akavaanga i te taeanga akaou mai o to tatou Atu. No reira, ka kitea ngoieia e kua manako te au Adventist e ka tae mai te Atu i te openga o taua tuatau perovetaanga. Kua tuatua ratou, “Penei ka ope teia tuatau i te marama, i te rā 21 o Mati, 1844, te openga o te mataiti ngati Iuda tikai 1843.” No reira kua akara ratou ki te openga o Mati me kore ki te akamataanga o Aperira 1844, ei tuatau e penei ka tae mai te Ora.
GSAM 150Kua Kitea te Au Tavini Kino
GSAM 150.2I te taeanga mai e te takaanga atu o te openga o Mati, kareka kare te Atu i tae mai, kua ariu patoi te aronga tei angaanga ana ma te au karere a te Atu, kare ra i oronga tikai i to ratou oraanga ki te karere mei roto mai i te ngakau. Kua akamata ratou i te patoi i te angaanga, e kua rave i te au mea katoatoa tei rauka ia ratou no te tapiri i te arataa o te aronga tei apii ua atu i te apiianga no te taeanga vaitata mai o te Atu e te karere no te ora akavaanga. “I roto i to ratou ngakau,” kua tuatua ratou, “Kare toku Atu e tae vave mai.” Kua apii ratou i teianei ma to ratou vaa e kia ariu mai te ao katoatoa ki te Atua i mua ake ka tae mai ei te Atu; e kia oki katoa te au ngati Iuda ki Palestine, e kia akatu akaou i ta ratou angaanga o te are tapu i Ierusalema, i mua ake ka tae mai ei te Mesia. Kua apii katoa tetai pae e ko te taeanga mai o te Mesia, e “taeanga vaerua,” tei tupu i te ariuanga o te tangata ki te Atua, e i te mateanga o tona iti tangata.
GSAM 151Te Orongaanga i te “Kai i te Tuatau Tika”
GSAM 151.1Ia ariu patoi atu ratou ki to ratou au taeake tavini, kua kapiki mai te aronga tei mou pakari i te akarongo i te aronga akarongo kia putuputu ki roto i te au piha e te au uru rakau, ma te oronga atu i te “kai i te tuatau tika”—te akaari anga e te au akairo o te au tuatau e te perovetaanga tei akatupuia, mei mua rai i to ratou taitaia, kua akakite e “tei vaitata mai, i te ngutupa katoa,” te taeanga mai o te Mesia.
GSAM 151Te Kaingakai i roto i te Ekalesia
GSAM 151.2Ia rave ratou i teia, kua akamata i roto i te au ekalesia Porotetani tetai mea kare i kiteia ana i mua—te kapikianga i te tangata ki roto i te ekalesia no te kaingakai e no te “rave anga i te kanga.” Kua patiia te katoatoa tei inangaro i te aere mai, kia kai kapiti ratou i ta ratou au kai memeitaki.
GSAM 151.3Ko te mea mua ta matou i akarongo ana no tetai mea mei teia i Amerika, koia i te marama o Me, 1844, i muri ua ake i te taitaia. Kua tupu peenei: Ia apii e ia ako a William Miller, i roto i tetai piha i Rochester, New York, i te anere ua atu o te au Adventist, ma te karanga atu, “Tei roto tatou i te tuatau tiaki o Mataio pene rua ngauru ma rima; mou pakari i to kotou akarongo; kare e roa, ka rauka mai te marama maata atu no runga i teia mea,” kua akanooia “tetai kaingakai” i raro ake i tetai o te au are uipaanga maata rava i Rochester. Kua akaputuputu mai te urupu tangata, te au mema o te ekalesia e te aronga kare e akarongo, e ia akakata te peretiteni o tetai ngutuare apii Orometua i te urupu na te akavaavaa anga ia William Miller, kua oko atu ratou i te tio, te aikirimi, te au kai reka, e, no te rua ngauru ma rima teni, tetai puka poto ta taua tangata i tata. Kua tapaia te puka ko Te Akaarianga i te Akonoanga a Miller.
GSAM 151.4Kare i ope e rua epetoma mei taua taime ra, kua akanoo tetai atu akonoanga i taua oire i “tetai kaingakai” i roto i tetai piha tangata, ma te tuku i te moni tomo e rua ngauru ma rima teni, e te pati anga i te katoatoa tei inangaro i te aere mai e te kai kapiti i ta ratou tio, aikirimi, keke, e te au mea reka. Ko reira e ko taua taime ra i akamata ei teia kaingakai ou i roto i te au ekalesia, tei tupu ei “au uipaanga neneva,” “au pute unu apinga,” “au roto ika,” “au putuputuanga ongi,” e te vai atura. Kua tupu maata teia peu kaingakai i roto i te au ekalesia, e kare e tau teia nei te are ekalesia ou ki te akanoonooanga me kare ona are tunu kai, piha vairanga kai, e piha kai. Ko teia tu o te au mea, tei akamata i roto i te “tuatau tiaki,” mei tei akakiteia i roto i te parabole.
GSAM 152.1Kua tuatua a Wm. Miller uaorai no runga i tei tupu i Rochester, i teia au tuatua:
GSAM 152.1“Kua tata tetai o te au D.D. i Rochester, ko _____, no te ekalesia _____, i tetai puka poto patoi i te akonoanga a Miller, kua kapiki atu i tona au ariki tane e te au ariki vaine ki roto i te ngutuare o te Atu, kua rave i tetai kaingakai maata i te tio e te au ‘pikiniki’ ke atu, mei ia Belesazara, kua inu i ta ratou kaope e te ti, kua kai i ta ratou au kai memeitaki oko maata, e kua oko atu i ta ratou aikirimi e te au mea reka, e tana puka poto patoi i te taeanga akaou mai o te Ora akaperepere.
GSAM 152.2“I te po i mua ake ka akaruke ei au, kua rave tetai atu o taua au Orometua i tetai kaingakai pikiniki i roto i tetai ngutuare tangata me kore piha, e kua oko atu, mei tei runga ake, i tana au tiketi, aikirimi, e te au mea reka. Kua rekareka au i te akarongo e kare tetai au ekalesia no te au akonoanga tukeke i āriki i taua au kaingakai Babulonia ra; e te irinaki nei au ma toku vaerua e kare te au ekalesia akonoanga katoatoa e kiteaia e “kai e inu ma te aronga kona” i te taeanga mai o te Mesia. Kua umere au e kare taua au Orometua e kite ia ratou uaorai i roto i te io o te tuatua a te Atua; e ka ako au ia ratou kia tatau i te Luka 14:12-14; Mataio 24:48-51; Luka 13:25-28; 2 Petero 2:13; Iuda 10-21. Ko teia tikai te au tuatau openga.”
GSAM 152.3Naringa kua kite a Orometua Miller i te au mea tei raveia e te au ekalesia i muri mai i roto i ta ratou au uipaanga oronga tauturu, ma te “au keke kimi mama, au putuputuanga ongi e tai ngauru teni, au akaarianga asini, au uipaanga neneva, au rota tapu,” e tetai atu au akanoonooanga no te au pere moni, e te vai atura, penei kua unu aia ki muri ma te mataku tapu.
GSAM 152Te Tuatau Tiaki
GSAM 152.4Kua kite te au Adventist i te pumaana i roto i te tuatua a te Pipiria e, ia akakiteia te taeanga vaitata mai o te Atu, ka kapitiia atu ki reira tetai “tuatau tiaki.” Kua kite ratou i teia i roto i te au tuatua a to tatou Ora i Mataio 25:5, 6, e i Habakuka 2:1-3.
GSAM 153.1No runga i to ratou tu i te tuatau tupu o te mataiti 1844, ka taiku matou i te Kapikianga i te Turuaipo o Me 9, 1844:—
GSAM 153.2“I muri ake i te takaanga atu i te tuatau tei akaraia e ko te openga o te au tuatau peroveta, kua tukuia matou ki roto i te turanga ta te Atua i kite i mua e ka tukuia tana tamariki i te openga o te kiteanga na te peroveta; e kua akapapa aia no taua turanga na roto i te peroveta ko Habakuka, i tana tuatua anga, ‘E tu au ki runga i toku ngai tiaki, e ka akanoo au iaku ki runga i te punanga, e ka tapapa au kia kite i tana e ka tuatua mai kiaku, e taku e ka pau atu me akoia mai au,’ me kore, mei tei tataia ki te pae, ‘me māroia mai au.’ ‘E kua pau mai te Atu iaku, na ko maira, Ka tata ana i te kiteanga na te peroveta, e kia marama i runga i te au papa, kia oro te tangata e tatau i te reira. No tetai tuatau akanooia taua kiteanga na te peroveta, kareka i te openga [o te au tuatau peroveta] e tuatua mai ei e kare e pikikaa: me roa te reira [i runga atu i to ratou openga tei akaraia], ka tapapa atu rai; no te mea e tae tika mai te reira, [i te ki o te au tuatau peroveta, e i muri ake i te reira] kare e tavarevare.’7
GSAM 153.3“E mea taka meitaki e ko teia akoanga e tuatua ana no te tuatau i teianei, no te mea kua taiku mai a Paulo i te reira i roto i te Ebera 10:36-39: ‘Ko te akakoromaki ra te tau ia kotou e, kia oti ia kotou te rave i ta te Atua i anoano ra, kia rauka ia kotou te taputou. Kia roa poto ake oki, e tae mai ei te ka tae mai, e kare rava e tavare. E teianei, te aronga tuatua-tika i te akarongo ra, e ora ïa; kareka me unui tetai ki muri, kare rava taku ngakau e mareka iaia. Kare ra tatou i to te aronga i unui ki muri e mate atu; no te aronga ra i rauka te akarongo e ora atu ei te vaerua.’
GSAM 153.4“Kua irinaki matou e te noo nei tatou i roto i taua tuatau tei tuatuaia e te Ora, i te tuatau e roa ei te tane akaipoipo ou (Mataio 25:5)—te tuatau tei akaaiteiaʼi te basileia o te ao,—i te tuatau e ‘karangaʼi taua tavini kino [no te mea kua akaraia e kare tei tapapaia i tupu i te tuatau] i roto i tona ngakau, Kare toku Atu e tae vave mai, e ka akamata i te pāpā i tona au taeake tavini, e te kai e te inu ma te aronga kona,’ e ka ‘tae mai te Atu i tetai rā kare aia e tapapa iaia.’
GSAM 154.1“Kua irinaki matou e te noo nei tatou i teianei i roto i taua tuatau tei tuatuaia e Petero, i te tuatau e ‘kare ta ratou utunga i akakiteia i taito ra i tavare, e to ratou mate, kare ïa i varea e te moe’; i reira ka ‘akatupu poiri ua ratou i te au apiianga pikikaa e arataki ki te mate.’8 Kua tuatua a Petero e ka vai teia aronga, mei te au peroveta pikikaa tei vai i te tuatau i tataiaʼi te au Tuatua Tapu. Mei tei tuatuaia e te ngutuare o Iseraela, ‘Kua akaroaia te au rā, e kua pokaia te au kiteanga katoatoa na te peroveta,’9 No reira, kua anoanoia tetai tuatau e akaraiaʼi e kua taka te tuatau, kia ui ei te aronga akavaavaa o 2 Petero 3:4, ‘Teiea te taputou no tona taeanga mai?’ e kia akavare ia ratou uaorai e ‘tei vai ua te au mea katoatoa mei to ratou tu mei te akamataanga mai o te angaia anga o te ao.’
GSAM 154.2“Kua irinaki matou e no te kiteanga i taua roa o te kiteanga na te peroveta i karangaʼi te aposetolo ko Iakobo, ‘E teianei e akakoromaki, e aku au taeake, e kia tae mai te Atu ra’; ‘E akakoromaki katoa oki kotou; e akatinamou tikai i to kotou ngakau: kua vaitata rava taua aerenga mai o te Atu ra.’ E, ‘I na, te tu ua maira te Akava i te ngutupa ra.’
GSAM 154.3“E kua irinaki matou e, ma te kite i mua i te takaanga atu o te tuatau tei tapapaia, kua ako mai to tatou Ora ia tatou i roto i te pene ngauru ma rua o Luka, ‘Kia tatuaia to kotou taukupu, e kia vai kakā ua ta kotou mori; e kia tau kotou uaorai ki te aronga e tatari i to ratou Atu, i te oki anga mai mei te akaipoipoanga; e kia tae mai aia e topāpā maira, kia eeu vave ratou i te pa kiaia.’10 Te akakite nei te tiaki anga e kua taka te tuatau, no te mea, e tae ake ki taua tuatau, kare tatou e tiaki. No reira kua tuatua katoa to tatou Atu, ‘E ao to te reira au tavini, ta te Atu e kite e araara ra i tona taeanga mai.’
GSAM 154.4“Ka tamou matou, me ka akatika mai te Atua, i te poro anga, ‘I na, te aere mai nei te tane akaipoipo ou; ka aere kotou kia aravei atu iaia’; e, ‘Kua tae mai te ora o tana akavaanga.’ E te irinaki nei matou e kare matou e akamutu i te kapiki reo maata ki te ao e te ekalesia, kia akaara ratou ia ratou mei ta ratou au imene no te ‘au,’ e kia akarongo ki te au patianga aroa a te Atua. Te akakoro nei matou i te tamou i te tiaki e te araara no te taeanga mai o te Atu, ma te irinaki e tei runga ua mai te reira ia tatou.”
GSAM 155Te Akatikaanga i ta Ratou Angaanga
GSAM 155.1Ka rauka tetai manako meitaki no te tu i akara ai te au Adventist i ta ratou angaanga i mua ake i te rā 21 o Mati 1844, e i muri ua ake i taua rā, na te tatau anga i teia tuatua i raveia mei roto mai i tetai tumu tuatua tei tapaia “Akatikaanga,” i roto i te Karere o te Taeanga Mai o Novema 13, 1844, tei neneiia e J. V. Himes, S. Bliss, e A. Hale:—
GSAM 155.2“Kare matou i āriki viviki ua i to matou au manako. Kua irinaki matou e ko matou te au tangata kimi tuatua-mou ma te ngakau tika e te tu pikikaa kore. Kua akarongo matou i te akaueanga a to tatou Ora kia kimi i te au Tuatua Tapu. Kare matou i irinaki ki to matou uaorai pakari; kua akara ra matou ki te Atua no te aratakianga e te akaaereanga, e kua tauta matou i te tuku ia matou uaorai ki runga i tona atarau, ma te irinaki e ka arataki tika aia i to matou au takainga. Kua kimi meitaki matou i te au tumu tuatua katoatoa tei orongaia kia patoi ia matou, ma te inangaro mou kia kite i te tuatua-mou e kia paruruia matou mei te tarevake; kareka, e aaki matou e ko te au turanga tukeke e te maata o to matou aronga patoi, kua akapapu akaou mai i to matou au manako. Kua kite matou e, me e tika me kore e tarevake matou, kare to matou aronga patoi e tika; kare katoa ratou i rotai i roto ia ratou uaorai. Kua paruparu e kua tau ki te tamariki te au tumu tuatua a te tangata tataki tai, e kua anoanoia ratou kia akakore ua i tei raveia e ratou; e na roto i to ratou au manako patoi e te tau kore, kua akaari mai ratou e, noatu eaa to ratou manako no runga i to matou au manako, kare ratou e irinaki i te au manako o tetai e tetai. E, kare rava tetai tumu maata i roto i to matou turanga katoatoa, kare i tauturuia e tetai me kore e maata atu o te aronga tei angaanga no te patoi i te taeanga vaitata mai o te Atu. Ia matou te urianga tika o te au Tuatua Tapu no te tauturu ia matou, kua tauta te aronga patoi ma te puapinga kore i te akapapu e auraka te au Tuatua Tapu e maramaia kia tau tikai ki te au tuatua i tataia, noatu e ko te au perovetaanga tei akatupuia, kua tupu tikai te reira i roto i to ratou au mea ikiiki rava.
GSAM 156Kua Akamaramaia te Taitaia
GSAM 156.1“Kareka kua taka te tuatau—te mataiti 1843, te mataiti ngati Iuda—e kua tupu to matou taitaia no te mea kare matou i kite i te Ariki i tona kakā. Kua manako te katoatoa tei patoi ia matou ma te ngakau tika e kua akapapuia e e tarevake te au tu tukeke katoatoa o to matou akarongo; e, ei tangata ngakau tika, kia akaruke matou i to matou turanga katoatoa. No reira kua umere ratou i te kite anga e te mou ua nei matou i to matou manakonakoanga, e te tapapa ua nei matou i to matou Ariki.
GSAM 156.2“Kareka, i roto i to matou taitaia, kare matou i kite i tetai tumu no te paruparu. Kua kite matou e kua akakite mai te au Tuatua Tapu e ka vai tetai tuatau tiaki, e ia roa te kiteanga na te peroveta ka anoanoia matou kia tapapa i te reira. Kua kite katoa matou e kare te au tuatau i rauka i te ope tikai i te openga o te mataiti, noatu e kua tika ta matou akapapaanga tuatau; e ka rauka anake i te akatupuia i tetai taime i roto i teia mataiti. Kareka kua aaki matou ma te ngakau tuera tikai ki te ao e kua tarevake matou i te tuatau tikai ta matou i tapapa ma te irinaki maata. Noatu kua tarevake matou, te kite nei matou i te rima o te Atua i roto i taua mea. Te kite nei matou e kua taangaanga aia i taua poroanga ei reo akaara i te ao, e ei timataanga i te ekalesia. Kua tukuia tana iti tangata ki roto i te tu o te tapapa anga. Kua kapiki mai te reira i te aronga tei inangaro i te mamae no tona ingoa. Kua akaari mai te reira koai te aronga tei riro te kapikianga no te taeanga mai o te Atu ei karere rekareka maata, e koai te aronga tei riro ei reo kare i inangaroia i roto i to ratou taringa. Kua akaari mai te reira ki te ao katoa e pini ua ake koai te aronga ka āriki i te oki anga mai o te Atu, e koai te aronga ka patoi iaia i tona taeanga akaou mai, mei te ngati Iuda i rave i tona taeanga mua mai. E kua manako matou e e takainga teia ki roto i te akatupuanga i to te Atua akakoroanga, i roto i teia ‘rā o tona akateateamamaoanga,’ kia arataki aia ki vao i tetai iti tangata te ka kimi anake i te anoano o te Atu, kia akateateamamaoia ratou no tona taeanga mai.”
GSAM 157TUA NO TE ANGAANGA I MURI AKE I MATI, 1844
GSAM 157.1Te akaariia mai nei i raro ake nei tetai tua poto no te angaanga o te taeanga mai i muri ake i te rā 21 o Mati, 1844, tei raveia mei roto mai i te Au Akairo o te au Tuatau o Okotopa 31, 1844:—
GSAM 157.2“I muri ake i te takaanga atu o 1843,—te Mataiti ngati Iuda,—kua noo te maata rava o te au Adventist ki roto i te irinakianga e kare e rauka akaou ia tatou i te akataka i tetai au tuatau tikai ma te papu. Kua irinaki ratou e tei reira tatou i te ngai ta ta tatou akapapaanga tuatau e akaari ra, i te openga o te au tuatau peroveta katoatoa, e te tapapaia nei te taeanga mai i to ratou openga. Noatu e ka tiaki tatou i te tuatau poto ua o te tuke i rotopu i ta tatou akapapaanga tuatau e to te Atua tuatau, kua irinaki ratou e kare e rauka akaou ia tatou tetai akairo no te tuatau tikai. Kua rave ratou katoatoa i ta ratou au lamepa e kua aere atu no te aravei i te tane akaipoipo ou; kua roa ra te tane akaipoipo ou i runga atu i te tuatau (1843) tei tapapaiaʼi aia. I roto i taua roa o te kiteanga na te peroveta, kua akaraia e ko te akakoroanga o te katoatoa kia tapapa i te reira, ma te irinaki e kare e rauka i te tāria, e kia tapapaia te reira i tetai ua atu taime. Kare i roa kua kitea meitaki e kua akanoo te au tangata e manganui i te au akakoroanga no te tuatau ki mua, kare ratou e akanoo me kua irinaki ratou e ka tae mai te Atu i teia mataiti; e kua moe ratou no runga i te kiteanga tikai i te taeanga vaitata mai o te Atu. Te aite anga, kua manako ratou e penei ka tae mai aia i tetai ua atu rā, me kore penei ka roa ake tetai tuatau poto, i reira ka rauka ia ratou i te noo ma te akaangaroi pumaana. Ae, ko teia tei tuatuaia e to tatou Ora e ka tupu, ‘E te roa ra taua tane akaipoipo ou ra, kua varea iora ratou ravarai e te moe, moe atura.’
GSAM 157Kua Akamanakoia te Akaau-atua o 1844
GSAM 157.3“Mei ia Me 1843 rai, kua kapiki mai a Taeake Miller i to matou manako ki te marama itu o te mataiti tapu ngati Iuda, ei tuatau no te akono i te au akaraanga tei akaari ki te taeanga akaou mai; e i te akaau-atua i topa ake, kua akara matou ki taua tuatau ma te inangaro maata. I muri ake i te takaanga atu, kua āriki tikai a Taeake S. S. Snow i te manako e, kia tau ki te au akaraanga, me tae mai te Atu, ka tae mai aia i te rā ngauru o te marama itu; kareka kare aia i papu no te mataiti. I muri mai kua kite aia e kare te au tuatau peroveta i ope tikai e tae mai ki teia mataiti, 1844; kua mou aia ki te manako e, i pirianga ki te rā 22 o Okotopa—te rā ngauru o te marama itu o teia mataiti—ka kite tatou i te taeanga mai o te Atu o te kakā. Kua poro aia i teia i New York, Philadelphia, e tetai atu au ngai i te tuatau tupu e te tuatau maana i topa ake; e noatu kua āriki te manganui i tona au manako, kare e akaarianga taka meitaki o tona tupuanga i kiteaia e tae atu ki te pirianga o Tiurai.
GSAM 158Te Au Kai Tanu i Akarukeia ki roto i te Au Ngai Tanu
GSAM 158.1“I te akamataanga o taua tuatau, kua riro te irinakianga e ka tae mai te Atu i mua ake i tetai atu tuatau anu ei mea akakeu maata i tetai au taeake no te tua apatoerau o New Hampshire, e kare ratou i akatanu i to ratou au ngai. I rotopu i Tiurai,—koia te aiai o te turuaipo o te rā-mataiti ngati Iuda (aiai-popongi, te akapapaanga mei te marama ou o Aperira, te akamataanga o teia mataiti ngati Iuda), kua akakeuia te aronga ke tei rui e tei tanu i to ratou au ngai e te manako e te vaitata mai nei te Atu, e kare ratou i rauka i te kokoti i ta ratou au kai tanu ma te akono rai i to ratou akarongo. I te aere anga tetai pae ki roto i to ratou au ngai no te tipi i ta ratou tarutaru, kua kite ratou e kare rava e rauka ia ratou i te rave atu, e no te akono i ta ratou i kite e ko ta ratou ïa apainga, kua akaruke ratou i ta ratou au kai tanu e tu ra i roto i te ngai, kia akaari i to ratou akarongo na roto i ta ratou au angaanga, e kia akaapa i te ao. Kua toto viviki teia na roto i te tua apatoerau o New England.
GSAM 158Te Akavaanga i Mua ake i te Taeanga Mai
GSAM 158.2“I taua tuatau rai, kua āriki to matou au taeake i Maine i te manako e ka tupu te akavaanga i mua ake i te taeanga mai; e ka tupu te reira i te tuatau okotai e te kokotianga, e kare te reira i te openga anake o te ao, mari ra ka rave te reira i tetai tuatau i mua ua ake i te openga. Kia tau ki teia manako, kua manako ratou e tei roto tatou i te akavaanga, te tāia nei te raina akataka, e te akairoia nei te au tavini a te Atua ki runga i to ratou rae, e ko te otianga o teia ka riro ei akairo no te au angera e a tei mou i te au matangi e a o te enua (Apokalupo 7:1), kia tuku i ta ratou i mou ra.
GSAM 159Te Araaraanga i te Turuaipo
GSAM 159.1“I rotopu i Tiurai, kua akamata te akameitakianga a te Atua i te akaoki mai i te aronga tei ariu ke, ma te kapiti atu ki te poroanga i te tuatau, e kua akaari te aronga tei āriki i tetai o taua au manako i taikuia mai, i tetai tauianga taka i roto i to ratou peu, e i te ara vave anga mei te moe, mei tei totouia. ‘E tae akera ki te turuaipo, ko te kapiki maira, I na, te aere mai nei te tane akaipoipo ou nei; ka aere kotou kia aravei atu iaia. Kua tu akera te aronga paretenia katoa ki runga, e kua akateateamamao i ta ratou au lamepa.’ Mei ia Tiurai, kua tupu teia au angaanga i roto i te au ngai tukeke o New England, e kua tuke ratou tetai ki tetai; kareka kua kapitiia ratou katoatoa e te akameitakianga a te Atua i te akaoki mai i te manganui tei vaitata te mateanga o ta ratou au lamepa, e i te akatapu anga i tana aronga tapu. I te Uipaanga Puakapa i Exeter, kua aravei teia au akakeuanga katoatoa, kua kapitiia ei angaanga maata okotai, e kua toto viviki ki roto i te au pupu no te taeanga mai katoatoa i te enua.”