Tuatua Akamata no te Neneianga 1992
GSAM -[Akakiteanga a te Tangata Akatano CD-ROM: No te mea kua kapiti te neneianga 1992 i tetai au tataanga na Loughborough kare i neneiia ana (ei Tuanga Kapiti A), kua manakoia e e mea tau kia kapiti mai i teia au tuatua no muri nei e te tuatua enua e te au akamanakoanga e piri ra ki reira.]
GSAM 5Akakiteanga Poto no te Oraanga
GSAM 5.1E tangata kite mata a John Norton Loughborough i te akamataanga o te ekalesia o te au Adventist no te Ra Itu. Na tetai akakiteanga poto i roto i tana au tuatua uaorai no tona oraanga e tana angaanga orometua (tei raveia mai mei te Tuanga Kapiti A) e akamarama mai i te tuatua enua e piri ra ki teia neneianga ou o tana puka.
GSAM 5.2Kua anauia au i Victor, Ontario County, N.Y., i te 26 no Tianuare 1832. Ko teia oire, e 200 tangata me kore maata atu, kua akapiniia e te au kainga tangata ngaki tei noo tinamou ki reira no te au maire e manganui. Tei runga te reira i te mataara taito o te pereoo apai reta mei Albany ki Buffalo. Ko teia oire te ngai i aere ei au ki te apii Sabati e te uipaanga akamori o te katoatoa e tae roa atu ki te tuatau tupuanga rau rakau o te 1848, i reira i riro ei te oire o Rochester, N.Y. ei ngai noo noku i te raveanga i taku angaanga. E orometua toku metua tane e toku metua tupuna tane i roto i te ekalesia Metotiti i to raua uaorai ngai, inara na raua uaorai i kimi i te au mea e ora ai raua....
GSAM 5.3... I te epetoma openga o Titema 1843, kua akarongo au i taku tutuanga mua no te taeanga mai. Na Taeake James Barry te reira, no runga i te tumu tuatua, “Kua Tae Mai te Ora o Tona Akavaanga.” Kua akamou te mana maata o te Atua i te tuatua mou tana i tutu ki roto i to matou ngakau. Mei te mea rai e te tu nei matou i mua i te nooanga akava o te Atua. I raro ake i te akoanga a te orometua i muri mai, kua aere atu au, ma te aronga e manganui, ki mua kia pureia matou. I reira i akamata ai taku tautaanga mua i te pure e te kimi i te Atua....
GSAM 5.4I te tuatau anu o te 1852, i mua ake ka akamata ai au i te tutu i te karere a te angera toru, i te akamanakoanga au e kia tutu ainei au i te karere, me kore kia kimi au i te au mea e ora ai maua ko taku vaine na roto i te angaanga rima, kua orongaia tetai kiteanga kia Tuaine White i ta matou uipaanga i Rochester i tetai Sabati. Kua orongaia tetai akakiteanga ako tika noku kia kore au e ekoko akaou, mari ra kia aere e tutu i te karere, e na te Atu e akapuera i te mataara kia rauka te au mea e ora ai au....
GSAM 6.1I te tomo meitakianga au ki roto i te angaanga, i taua au tuatau akamata ra, kua akaariia mai tetai mea tei riro ei mea ngaro naku i reira. Koia teia—i te au uipaanga puapinga ravarai i te au tuanga enua ke tei aere a Taeake e Tuaine White, ka pati raua kia aere au ma raua. Ka tuatua au i roto i toku uaorai ngakau, “Eaa raua i kore ei e pati i teia au orometua, e eaa ko au ua i te au taime ravarai?”
GSAM 6.2E i reira akaou, i te tupuanga o taua au patoianga e toru mei te 1853 ki te 1865, i te akamataanga ratou e toru makatini ke, okotai no te au tuatua akaapa kino tatakitai, eaa te tumu i reira au e i kite ei i te akamataanga o te au patoianga ravarai? E i reira akaou, eaa te tumu i reira au kia kite i a Tuaine White i roto i tona au kiteanga matara e maata atu i te 40 taime, kia kite i te au taote i te akaraanga iaia, e kia akarongo iaia i te akakiteanga i te au mea ka tupu mai—te au mea tei manakoia e te aronga akarongo e kare e rauka i te irinaki, inara kua tupu tikai? Te tuatua atu nei au ma te ngakau tika, kare teia au tikaanga i riro ei au atianga no toku akateiteianga, mari ra e mea ngaro. Ka tuatua au i roto i toku uaorai ngakau, “Eaa te tumu i pera ai teia katoatoa?”
GSAM 6.3... I te 1890, kua patiia au e te Uipaanga Maata kia angaanga ki te pae itinga o te rā o te au Maunga Rocky. I reira kua tae mai teia akakiteanga ako, tei tataia ki a Orometua O. A. Olsen, e kua tono katoaia mai tetai kopi kiaku: “Te tuatua nei au e kia tukuia a Orometua Loughborough kia rave i tetai angaanga tei noo ua e tiaki nei kia raveia i roto i te au ekalesia. Te anoano nei te Atu kia akarongoia tona reo mei to Ioane, i te akakiteanga i te au mea tana uaorai i kite i roto i te akamataanga e te tupuanga o te karere a te angera toru. Kia tu a Orometua Loughborough i tona ngai tika, mei ia Kaleba te aere mai ki mua, ma te oronga i tetai akakiteanga ako pakari i mua i te kore akarongo, te ekoko e te irinaki kore, ‘E rauka meitaki ia tatou i te aere ki runga e kia rave ei enua no tatou taua enua meitaki ra.’ Eiaa e tapeka ia Orometua Loughborough ki tetai kokonga i tetai ua atu ngai. Eiaa e tapeka iaia ki te Uipaanga o te au Ekalesia i te enua okotai. Kia aere aia ki konei e ki ko, e ki te au ngai ravarai, ma te akakite i te au mea tana i kite, i kite meitaki e i rave ki tona rima i roto i te akamataanga o te karere a te angera toru.
GSAM 6.4(Akara i te Tuanga Kapiti B no te au rā puapinga i roto i te oraanga o Loughborough.)
GSAM 7Tetai Kapikianga Taka Meitaki kia Parareia te Puka a Loughborough
GSAM 7.1I te tauianga o te anere mataiti, i muri ake i te tataanga a Taeake Loughborough i Te Akamataanga e te Tupuanga o te Karere a te Angera Toru, ko te puka tei mua mai i Te Angaanga Maata no te Taeanga Akaou, kua tata a Ellen White i teia au tuatua:
GSAM 7.2Te mamae maata nei toku ngakau no to tatou turanga i teianei. Kia rave tatou i teianei i tetai angaanga tei tau kia raveia mei mua roa mai. Kia rave tatou mei ta te Atu i akaue ia Mose kia rave, i te tuatau kua aere te tamariki a Iseraela na roto i te medebara e kua puakapa ki te pae o Ioridana. Kua akaueia a Mose kia akakite akaou kia ratou i te au ravenga ravarai a te Atu no ratou i to ratou aerenga na roto i te medebara. Tei roto te papaanga o teia akakite akaouanga i te puka Deuteronomi.
GSAM 7.3Kia nenei akaouia te papaanga o te au mea ta te iti tangata o te Atua i aravei i roto i te tuatua enua akamata o ta tatou angaanga. E manganui tei tae mai ki te tuatua mou i muri mai kare i kite i te mataara ta te Atu i angaanga ai. Kia vai ua te akakiteanga o te au kiteanga o William Miller e tona au taeake rave angaanga, o Kapene Joseph Bates, e o tetai au pionia ke o te karere o te taeanga mai, ki mua i to tatou iti tangata. Kia akamanakoia te puka a Orometua Loughborough. Kia kimi to tatou aronga arataki i te mea ka rauka kia raveia no te parareanga o teia puka.
GSAM 7.4Kia kimi tatou i te mataara meitaki roa atu no te akara akaou i to tatou au kiteanga mei te akamataanga o ta tatou angaanga, i te tuatau i akataka ke ei tatou ia tatou mei te au ekalesia e kua aere atu, takainga i muri ake i te takainga, i roto i te marama ta te Atua i oronga mai. Kua rave tatou i reira i te turanga e ko te Bibilia, e ko te Bibilia ua, to tatou arataki; e auraka rava tatou e akaruke i teia turanga. Kua orongaia mai kia tatou te au akaarianga umere o te mana o te Atua. Kua raveia te au temeio. E manganui te taime, i te taeanga tatou ki te au ngai ngatā, kua akaariia mai te mana o te Atua ei tauturu ia tatou.— Reta 105, 1903 (CWE145) (na te tangata akatano i akataka i te au tuatua).
GSAM 7Eaa i Nenei Akaou Ei?
GSAM 7.5I roto i te marama o te au akakiteanga ako i runga ake, kia akamanako tatou i te au tumu i akaueia ai a Taeake Loughborough kia akakite akaou i to tatou tuatua enua, e i aratakiia ai matou kia akaoki mai i tana akakiteanga ki te parareanga maata i rotopu i te tangata.
GSAM 8—Kapikianga kia Akamaara
GSAM 8.1Te mea puapinga roa atu, na te akara akaouanga i te au mea tei tupu i roto i te tuatua enua e oronga mai i te tikaanga kia kimi tatou i te rima o te Atua i roto i te angaanga, e kia kite i te au akapapuanga o tona akonoanga aroa. Ka akamatutu teia i te akarongo, e ka apii ia tatou i te au apiianga o mua, te meitaki e te kino. Ka akara akaou te reira i te au tumu Tuatua Tapu o to tatou ekalesia, e ka akaari mai i te vaerua oronga o to tatou au pionia. Ka akamaara mai te reira i to tatou au tumu vaerua. Mei ta Taeake Loughborough i tuatua i te api 33, “Me e mea meitaki no Iseraela kia akamaara i te au aratakianga a te Atu ia ratou, kare ainei e mea meitaki katoa no tatou? I roto i te rekareka maata ka tuatua akaou te tata salamo, ‘E akameitaki i te Atu, e toku vaerua, e auraka e akangaropoina i tona au meitaki ravarai.’”
GSAM 8—Tetai Tuatau Takake i roto i te Tuatua Enua
GSAM 8.2Ko te au mataiti o te akamataanga o te angaanga a te au Adventist no te Ra Itu, ko tetai ïa o te au tuatau takake i roto i te tuatua enua. E toru akairo o taua tu tuatau te tae mai nei ki te manako, me kore e maata atu.
GSAM 8.3(1) I te akatupuiaanga tetai totou maata. Ko te mea putuputu, kare te tu o taua mea ra e kite maataia me kore e kite pu tikai i taua taime ra. No reira e puapinga maata e e tauturu te akara akaouanga mei te kite o muri mai, kia marama i te katoaanga o te totou—te au karere ta te Atu i akakoro ei tuatua mou o teianei no taua tuatau i roto i te tuatua enua o te ao nei.
GSAM 8.4(2) I te akanooiaanga te au tumu no tetai angaanga takake ta te Atu i akakoro e rave. Kia marama tatou i taua au tuatau, e mea puapinga maata kia kite i te mataara i akanooia ai te au pou, te au akapapuanga mei roto i te Tuatua Tapu e te au mea tei tupu na roto i te aratakianga a te Atua. Na te reira i arataki i te au “pionia”, takainga i muri ake i te takainga, koia taua aronga patu tei kapikiia no taua tuatau ra, kia tae ki tetai irinakianga puapinga e te tau no te karere e te angaanga tei tukuia kia ratou e te Atua.
GSAM 8.5(3) I te tupuanga te au tauianga maata i roto i te angaanga tikai o te are tapu, ko tei akatutuia e te au mea taito. No te mea ko te mataara o te Atua “tei roto i te are tapu” (Salamo 77:13), e mea puapinga maata kia marama e kia aru tatou na roto i te akarongo i ta te Atua e rave nei ei akakore i te ara. E tauturu maata ki teia te aiteiteanga i rotopu i te tauianga maata i mua mai e tei tupu i roto i te akaaraanga no te taeanga mai. Te anoano nei te Atu kia akamanako tatou i te mea tei tupu i te nekeanga mei te ngai i vao ake ki te ngai tapu (mei Kalavari ki te Aereanga ki te Rangi), e akapeea te iti tangata akono Atua o taua tuatau i marama tarevake ai i te akamataanga i te mea tei tupu, e kua aravei i tetai taitaia maata tei tamatamata pakari ia ratou, inara i te openga kua kite ratou i to ratou ngai i roto i te akatupuanga o ta te Atua i akakoro. Ka tuku mai to ratou kiteanga i te marama ki runga i to te aronga akarongo i te 1844 e muri mai, i te nekeanga mei te ngai tapu ki te ngai tapu roa atu (mei te Patianga no te Tangata ki te Akavaanga ma te Patianga no te Tangata).
GSAM 9.1Kua kite tatou i teia au akairo e toru i roto i te tuatau akamata tei akatakaia i te akakiteanga a Taeake Loughborough. Te inangaro nei tatou kia marama e kia rauka ia tatou te vaerua okotai o te aronga tei kimi i te tuatua mou “mei te taoonga tei uunaia”, kua kite i te reira, e kua tuku i te au mea ravarai no te tutuanga i te reira.
GSAM 9—Akapapuanga i te Vaerua o te Totou
GSAM 9.2Tetai tumu no te nenei akaouanga i te akakiteanga a Loughborough, koia kia akapapu akaou i to tatou tuatau i te tuanga i roto i te tuatua enua e te Bibilia o te angaanga a Ellen White, ei tata, ei vaa tuatua, e ei tangata tei rauka mai te oronga takake a te Vaerua, taana i taiku i roto i tana tuatua akamata.
GSAM 9—Akakiteanga a te Kite Mata no te Au Tuatua Mou Akamata
GSAM 9.3Te akaari maira te au akapapuanga e toru tumu, me kore e maata atu, i akaue ai a Ellen White, mei te 90 mataiti i topa, kia rauka maata i te tangata teia puka, e kia akara akaouia e kia nenei akaouia te au tuatua e te au akakiteanga a te aronga tei akanoo i te au tumu o te angaanga. (1) Te mate atura teia aronga kite mata, e no reira te muteki atura ta ratou au akakiteanga uaorai na te vaa. (2) Te au tauatini e tupu maata atura tei piri mai ki te ekalesia, kare e kite uaorai i te au mea me kore te au tangata o te akamataanga, ka akatupu i tetai ekalesia kare e kite i tona au tumu tei akanooia e te Atua. (3) Ka timata te au angaanga a te au apiianga tarevake i te ekalesia, i roto tikai i tona turanga matapo tei kitea i te tupuanga o Minneapolis, e tei tupu mai mei reira. No reira ka timata pakariia te irinakianga o te manganui e kua arataki ana te Atu i teia angaanga, na roto i te au ravenga e manganui, e te tuke, e te ngaro. E mea puapinga maata kia akakite akaouia ma te marama e te pakari te au akapapuanga o tona rima i roto i te angaanga.
GSAM 9Au Akakiteanga no te Tuanga Kapiti A
GSAM 9.4Kua kitea i te oraanga o Taeake Loughborough uaorai te uiuianga e te ekoko o te aronga kite kore kare i kite mata i te au mea nei. Na tetai akaraanga o teia i akakeu iaia kia tata i te mea tei orongaia mai i konei ei Tuanga Kapiti. Te manako nei matou e e tikaanga meitaki e e apainga na matou kia kapiti mai i tana pauanga ki teia neneianga, ko te taime mua teia i neneiia ai. Kua kite matou e te vai ra te reira na roto i tetai taikuanga i roto i te puka meangiti a L. E. Froom, Te Kimianga i te Au Kite Peroveta tei Ngaro. Te taiku nei matou i te akakiteanga a Froom no te tuatua enua o te tataanga tei riro ei Tuanga Kapiti A:
GSAM 10.1Tetai apinga puapinga tei rauka mai, ko tetai tataanga maata tei tata marieia e J. N. Loughborough na runga i tetai matini tata reta telegarapa taito no te tu Blick, ki te au reta maata ravarai. Ko tana pauanga teia, tei akanooia i te 1918 i mua tata ake i tona mate, ki te au akaapaanga no te pikikaa, te akaariu ke i te tuatua e te kore tika, tei taia mai e tetai aronga akaapa i tetai taime poto i mua mai ki tana au puka mua no te akamataanga o te Angaanga o te Taeanga Mai. I te orongaiaanga te reira ki tetai o to tatou au ngutuare nenei kia neneiia, kua kitea e kare i rava te inangaro o te tangata e manganui kia tau ei te neneianga. No reira kua akaokiia atu ki te tangata nana i tata.
GSAM 10.2I tona au mataiti ruaine, kua oronga atu a Orometua Loughborough i te reira ki a H. A. Washburn, te puapii tuatua enua i Pacific Union College i taua taime ra, tei akaperepere e tei akono i te reira. I tetai rā kua ka te ngutuare meangiti o te puapii e kua pou takiri, e kua pou katoa tona are puka meitaki. Ko te au puka iti ua tei toe, tei runga i tona kaingakai tata i te apii teitei. Ko teia tataanga, tei tapaia ko “Tetai Au Kiteanga”, tetai i roto i taua au puka ra. I te openga o taku tuanga mua o te au akoanga no te Angaanga Millerite, tei patiia au kia oronga i te akamataanga o te Apii Bibilia Teitei tei raveia i taua mataiti ra i Pacific Union College, kua apai mai te Puapii Washburn i te tataanga e kua tuku mai ki roto i toku rima ma te tuatua e, “Teianei kua marama au eaa te tumu i riro ei teia tataanga ei tetai o te au mea iti ua tei akonoia mei roto i toku are puka katoa, no te mea tei runga i taku kaingakai tata i te apii teitei. Kua anoano te Atua kia akonoia no teia angaanga. E tuku i te reira ki roto i te Putunga o te Au Tuatua Tumu no te Taeanga Mai.”—api 48, 49
GSAM 10Te Angaanga Kapiti a te Atu e te Tangata
GSAM 10.3I te maramaanga tatou i tetai tu o te tangata, mei tei kitea i roto i to tatou au ngakau uaorai, te kite pakari nei tatou i te au ipu repo ta te Atu i taangaanga ana i roto i tana angaanga. Te oronga atu nei matou i teia puka ei akamatutu i te akarongo ki te mataara ta te Atu i angaanga ai, kare ei akatupu i tetai irinakianga pikikaa ki te paruparu o te au tangata tana i kimi kia akatupu i tona anoano na roto ia ratou. Kare matou e paruru i tetai ua atu tu e akaariia mai ai te tu tangata o teia au tane e te au vaine akono Atua ki te tangata kimi pakari i te tuatua mou i to tatou nei rā, i te tatauanga aia i teia puka me kore tetai akakiteanga ke atu no taua au tuatau puapinga ra. Kua angaanga kapiti ua ana te Atua ma te tangata, i roto i te kapitianga o te tu tangata e te tu Atua (Ephesia 2:20). Kia akarongo ua tatou i tona reo, noatu na roto i te au tuatua paruparu a tetai aronga ke. “Eiaa e akavaavaa i te au totou; e tamata i te au mea ravarai; tapea pakari i tei meitaki.” (1 Tesalonia 5:20, 21). (Akara i te Au Karere Ikiia 3:342-347)
GSAM 11Ko te Tuatau Akamata te Tumu Manako
GSAM 11.1Te kite nei matou e ko te tauturu maata roa atu o teia puka, ko te pauanga i te au uianga e manganui (e putuputu te taime kare rai i uiia ana) no runga i to tatou tuatau akamata e te au mataiti mua. Ko te au uianga ke atu e piri ra ki te au kiteanga o muri mai o te ekalesia i te openga o te anere mataiti 19 e mei reira mai, e meitaki atu kia akamaramaia i tetai ngai ke. Kua akakite te karere a te Atu i roto i te au akakiteanga ako i te turanga o te ekalesia i taua taime ra, te marama ta te Atu i tauta i te apai mai i te 1888, e te au mea tei tupu, i taua taime ra e i te au mataiti e tae mai ki to tatou rā, no te patoianga a te ekalesia i taua karere ra.
GSAM 11.2E mea puapinga kia kite i te tuke i rotopu i te tavarevareanga o te au mea ta te iti tangata i manakonako, e te tavarevareanga o ta te Atu i akakoro. Ko te mea mua tei tupu ki te iti tangata o te Atua na roto i te au tuatau: kua manakonako ratou e kua vaitata te taeanga mai o te Atu, inara kua rauka mai te akapapuanga e kare te reira no to ratou tuatau. I te rua ra, mei ia Iseraela i taito, kua arataki mai Aia ia tatou ei iti tangata ki te pae o Kanaana e kua tuatua e, “Aere ki roto”, inara kare tatou i tomo ki roto no te kore akarongo. Kia kite tatou i te ngai tei reira tatou, e te tumu i reira ai tatou. Kia apii tatou i te au apiianga a to tatou au metua tupuna, kia akakite akaou i te akameitakianga e te akakoromaki roa o te Atu, e kia tuku Iaia kia rave i roto ia tatou e na roto ia tatou i te mea kare i rauka Iaia i te rave i te 100 mataiti i topa.
GSAM 11.3(Akara i te Tuanga Kapiti C)
GSAM 11Te Akaaoanga ki te Ekalesia o Teianei
GSAM 11.4I roto i te tuatua akamata a Taeake Loughborough, kua akakite aia e ko te au Adventist no te Ra Itu e 100,000 tei roto i te ekalesia i taua taime ra, kua akaari i te itoito e te maroiroi tei akariro ia ratou mei te mea e 2 mirioni. Ma te akaaiteanga i te au numero na roto i taua tu rai, ka rauka ainei ia tatou i te tuatua i teianei e ko to tatou aronga e 6 mirioni te akaraia ra mei te mea e 120 mirioni? Eaa te au akaaoanga ta tana akakiteanga no te au mataiti mua e apai mai ki te ekalesia o teianei rā?
GSAM 12.1Te tuku atu nei matou kia kotou i tetai au uianga kare i pauia, ta matou e pure nei kia akatupu mai teia neneianga ou:
GSAM 12.2(1) Kua aere ki ea te “angaanga” ra?
GSAM 12.3(2) Kua vai tiratiratu ainei te reira ki tona au tumu?
GSAM 12.4(3) Eaa te maata o te au tauianga ta tatou e kite nei i roto i te ekalesia mei te tuatau o Loughborough ka rauka i te akamarama na roto i te au tauianga o te oraanga o te tangata, me kore na roto i te angaanga a te Atu i rotopu ia tatou?
GSAM 12.5(4) Eaa tatou i vai nei rai i konei, mei te 150 mataiti i muri ake i te akamataanga o te angaanga i te tutu i te oki vaitata mai o te Mesia?
GSAM 12.6I te akara akaouanga i to tatou tuatua enua i mua, i te aereanga na roto i te takainga ravarai o te tupuanga e tae mai ki to tatou turanga i teianei, ka rauka ia au i te tuatua e, Akapaapaa i te Atua! I toku kiteanga i ta te Atu i rave, kua ki au i te umere e te irinaki ki te Mesia ei arataki. Kare a tatou mea kia mataku no te tuatau ki mua, mari ua me akangaropoina tatou i te mataara ta te Atu i arataki ia tatou, e tana au apiianga i roto i to tatou tuatua enua i mua.—Au Tua o te Oraanga o Ellen G. White, 196
GSAM 12.7Auraka e neke i te akairo enua taito, tei akanooia e toou au metua tupuna.—Maseli 22:28 Te Komiti o te Adventist Pioneer Library, Loma Linda, California, 1 no Mati 1992