Pene 20 — Te Au Tukuanga i te Angaanga Mua
GSAM 311.1“AKAPUTUPUTU mai i toku aronga tapu kiaku; ko ratou tei akaau i te koreromotu kiaku na roto i te atinga. E na te au rangi e akakite i tona tuatua-tika: no te mea ko te Atua uaorai te Akava.”1
GSAM 311.2I roto i te Akaraanga e te Karere o te 3 no Tiunu, 1902, te tatau nei tatou e:
GSAM 311.2“Ko te aronga e tomo nei ki roto i te angaanga i teianei tuatau, e meangiti ua to ratou kite no runga i te kopae anga i to ratou uaorai au anoano e te tuku anga ia ratou uaorai o te aronga i tukuia e te Atu te apainga o tana angaanga ki runga ia ratou i tona akamataanga. E mea tau kia akakite akaouia kia ratou te au mea tei tupu i mua ana; no te mea e apai ratou i te angaanga ki mua ma taua tu akaaka e taua tu tuku ia ratou uaorai rai o te aronga angaanga mou i mua ana.”
GSAM 311.3Pera katoa, i roto i te Au Tua Akakite no te Ekalesia, Puka 7, te vai ra teia au tuatua:
GSAM 311.3“Te vaitata atu nei tatou ki te openga o te tua o teianei ao, e e mea tau kia apaiia te au tuanga tukeke o ta te Atua angaanga ki mua ma te tu tuku ia tatou uaorai e maata roa atu i tei akaariia mai e tae mai ki teianei.”2
GSAM 311.4Kua taiku takereia te au turanga i akakeu ia Orometua Bates, i te mataiti 1846, kia tata e kia nenei i tana puka mua no runga i te Sabati. Kua taiku katoaia te turanga ngata o Orometua James White, i tona akamata anga i te nenei i te nuti pepa ko Te Tuatua Mou o Teianei te ingoa, i te mataiti 1849.
GSAM 311E Puka Meangiti no Runga i te au Rangi e Matara ra
GSAM 311.5I muri ake i te kiteanga na te peroveta i orongaia kia Mrs. White i Topsham, Maine, i te tuatau topatopa rau o te mataiti 1846, i te akaariia anga mai tetai au paraneta kiaia, kua akapapa a Orometua Bates i te tataanga no tetai puka meangiti no runga i Te Au Rangi e Matara ra. Inara, kua anoano maataia te moni kia rauka i te nenei i te reira. Ei tauturu i teia anoano, kua kiriti tetai tuaine i Massachusetts i tetai moenga ou no te papa are, i maaniia e ia ki te au toeanga kakau e koi oti ua ake i te akamoeia. Kua oko aia i te reira e kua oronga i te moni kia Orometua Bates, e na teia i rauka ai iaia i te nenei i tana rua o te puka.
GSAM 312E Puka Meangiti no Runga i te Angaanga Akairoanga
GSAM 312.1I muri ake i te kiteanga na te peroveta no runga i te angaanga akairoanga, tei orongaia i Dorchester, Mass., i te 18 no Noema, 1848, kua tata a Orometua Bates i tana toru o te puka meangiti, ko Te Akairo o te Atua Ora te ingoa. I konei akaou kua aro atu aia ki te manamanata, kare e moni no te nenei. Kua akarongo tetai vaine takaua mapu i teia turanga, kua oko i tona kainga meangiti i vao ake i te oire, e kua oronga kia Orometua Bates i te apa o te moni i rauka mai iaia. Kua rauka akaou i reira iaia i te tutaki i te neneianga o tetai puka.
GSAM 312Te Au Anoano o te Angaanga Nenei
GSAM 312.2I te mataiti 1851-52 kua neneiia te Akaraanga o te Taeanga Mai e te Karere Sabati i Saratoga Springs, N.Y. I konei kua oronga a Thompson i tetai ngai i roto i te are no Orometua White e tana vaine, ma te kore e tutaki; e na roto i te au apinga are i patiia mai, kua rauka akaou ia raua i te akamata i to raua nooanga ngutuare.
GSAM 312.3I teia tuatau kua tupu maata te aronga e akarongo ra ki te tuatua mou o teianei, e na teia tupuanga i akamaata i te anoano kia aere a Orometua White raua ko Mrs. White i te angaanga i rotopu ia ratou. Na teia, kapiti atu ki te angaanga akapapa tuatua no te pepa, i akatupu i te anoano tauturu i roto i te opati. I taua tuatau rai kua akakeuia tetai papaki kia tauturu i te angaanga tata. Ei akaari i ta te Atu ravenga i te pau mai anga i te akarongo o tona iti tangata, e te akatu anga i te aronga angaanga i te tuatau e anoanoia ra, te oronga nei matou i te tua o tetai tuaine tiratiratu, ko te vaine ra ko Rebecca Smith, no West Wilton, N.H.:—
GSAM 312.4I muri ake i te taka anga te tuatau i tapapaia, kua inangaro maata tana tamaiti ko Uriah e tana tamaine ko Annie R. kia aere ki te apii, kia akapapa ia raua uaorai no te angaanga puapii. Kua mataku te metua vaine e te aere ke atura te au tamariki ki to te ao, e kare tona mataku i te mea tumu kore takiri. Kua aroa katoa te au tamariki i to raua metua vaine mei tana i aroa ia raua.
GSAM 313Ko Uriah Smith i te Apii o Phillips
GSAM 313.1Mei te mataiti 1848 ki te 1851 kua aere te tamaiti ki te Apii o Phillips i Exeter, N. H. I reira kua apiiia te au pia apii ki te au apii o te mataiti mua o te apii teitei, kia mua ratou e tai mataiti me tomo ratou ki te apii teitei. Kua akaoti aia i teia tuanga apii. I te mataiti 1851 kua angaanga aia kia rauka mai te moni no tona aereanga ki te apii teitei, inara kua inga te pitiniti a tona pu angaanga, e kua ngaro tana moni. No reira kua akarukeia te akakoroanga kia aere ki te apii teitei, tana i akaperepere no tetai tuatau roa.
GSAM 313Ko te Tamaine ko Smith i te Apii no te au Tamaine
GSAM 313.2I to Uriah tuatau i taua apii ra, te aere ra tona tuaine ki tetai apii no te au tamaine mapu i Charlestown, Mass. Kua vaitata tana tuanga apii i reira i te oti, e no te mea ka akaruke aia i te apii kare e roa, kua patiia aia raua ko tona tungane kia angaanga ei nga puapii i tetai apii i Mt. Vernon, N.H., e toru mataiti, ma te tutaki e $1,000 i te mataiti, e te kai e te ngai nooanga.
GSAM 313.3Vaitata ki teia tuatau kua ariki te metua vaine i te “tuatua mou o teianei.” I teianei, me ka rauka, kua riro tana au pure no tana au tamariki ei pure tauta e te maoraora rava atu i to mua ana. Kua aere a Orometua Bates ki West Wilton, e kua akakite te vaine ko Smith kiaia i te turanga o tana au tamariki, e kua pureia kia ariu mai raua ki te Atua. Te tapapa ra a Orometua Bates e ka rave aia i te au uipaanga i Somerville, Mass., i te are o Paul Folsom, i roto i tetai au ra i mua. E tata te vaine ko Smith ki tana tamaine kia pati iaia kia aere ki te uipaanga. I te reira taime, ka pure a Orometua Bates e te metua vaine kia akakeu te Atua i tona ngakau kia aere ki te uipaanga.
GSAM 313E Rua Nga Moemoea Kua Tupu
GSAM 313.4Kare rava a Orometua Bates i tomo ana ki roto i te pia ka raveia ei te uipaanga, no reira kare aia i kite i tona tu. I te po i mua ake i te uipaanga, kua moe aia e tei roto aia i taua pia ra, e kua ki te au nooanga ravarai i te tangata, mari ua te nooanga i te pae ngutupa. Kua moe katoa aia e kua taui aia i tana tumu tuatua i akakoro i te tuatua, e kua tuatua no runga i te are tapu; kua imene ratou i te imene mua, kua pure, e kua imene i te rua o te imene. Koi oti ua ake tana akatuera anga i tana Bibilia, e te tatau ra aia e, “Kia tae ki te 2300 ra, ei reira e tamaia ai te are tapu,” ma te akakoro atu ki te tutu o te are tapu i runga i te papa tutu. I reira kua matara te ngutupa, e kua tomo mai tetai tamaine mapu e kua noo ki runga i te nooanga kare e tangata. Kua moe katoa aia e ko Annie R. Smith taua tangata ra, e kua inangaro vave aia i te tuatua e kua ariki i te tuatua mou.
GSAM 314.1Ko te uipaanga a Orometua Bates i te Sabati (Maanakai), e no te mea kare e apii i taua ra ra, kua karanga a Annie e, “Ei akamareka ua i toku metua vaine, ka aere au.” I te po i mua ake i taua Sabati ra kua moe aia e kua aere aia, inara kua tavare; i tona tae anga ki te ngutupa, kua oti te imene mua e te pure, e te akaoti ua ra ratou i te rua o te imene. I tona tomo anga ki roto, kua kite aia e kua ki te au nooanga ravarai i te tangata, mari ua te nooanga i te pae ngutupa. E tangata tuatua roroa, turanga meitaki e te mataora te akakoro atura ki tetai papa tutu kare rava aia i kite ana i mua, e te tuatua akaou ra e, “Kia tae ki te 2300 ra, ei reira e tamaia ai te are tapu.” Kua moe aia e kua akatupu ta te tangata tuatua i te inangaro maata i roto iaia, e ko te tuatua mou tikai te reira.
GSAM 314.2Kua akaruke aia i tona ngai i te tuatau tau kia tae vave ki te uipaanga, inara kua aere ke na tetai arataa, no reira kare aia i tae ki reira e tae ua atu ki te tuanga openga o te rua o te imene. I tona tomo anga ki roto, kua aite tikai te au mea ravarai ki tana i kite i roto i te moemoea, e ko taua tangata rai i roto i tana moemoea te tuatua akaou ra, na roto i taua tu rai, i te irava mei roto mai ia Daniela 8:14. I taua taime rai kua papu ki roto i tona ngakau e e tuatua mou te reira.
GSAM 314.3Kare a Orometua Bates i manako ana i tana moemoea e tae ua atu ki tona tomo anga mai na te ngutupa e tona noo anga ki raro. Kua akapapa aia kia tuatua no runga i tetai tumu ke, inara kua vai ua tona manako ki runga i te are tapu. I tona tuatua akaou anga i te irava, kua oki viviki mai te moemoea ki roto i tona manako, e kua pure muteki aia kia tauturuia mai aia kia tuatua ki te au ngakau o te aronga e akarongo ra. Kua rauka mama ua iaia i te akamarama i te taka anga te tuatau i tapapaia, tei matau takereia e Annie. I reira kua akakite aia i te tuatua mou o te karere a te angera toru e te Sabati.
GSAM 315Kua Ariki a Annie Smith i te Tuatua Mou
GSAM 315.1I tana akaoti anga i te uipaanga, kua aere aia kia Annie e kua karanga e, “Te irinaki nei au e ko te tamaine teia a Tuaine Smith no West Wilton. Kare rava au i kite ana ia koe i mua, inara mei te mea e kua matau au i toou mata. Kua moe au e kua kite au ia koe i te po i topa.” I reira kua akakite a Annie i tana moemoea. Kua akaruke aia i te uipaanga ma tona au manako e tona au akakoroanga kua taui takiri, no te mea i reira rai, i taua taime rai, kua ariki aia i te tuatua mou o te Sabati.
GSAM 315.2Kua oki aia ki te apii no te au tamaine, kua akaputu i tana au apinga ki roto i tana pia, e kua oki ki te kainga. I tona akarongo anga i te au apainga o Orometua White i te angaanga nenei e tana au angaanga tutu aere, kua manako aia e te kapiki ra te Atua iaia kia aere e tauturu iaia i tana angaanga i te opati. I te marama Aukute, 1851, i te neke anga te nuti pepa mei Paris ki Saratoga Springs, N.Y., kua aere te tamaine ko Smith ki reira ei tangata angaanga.
GSAM 315E Tukuanga e te Akatapuanga
GSAM 315.3I roto i te Akaraanga, Puka 2, Numero 7, te vai ra tetai au tuatua tana i tata ei akakite i te tu o tona ngakau i muri ake i tana akaruke anga i tana au akakoroanga mua no tana angaanga akaaka, kare e akatietie. Te karanga ra aia e:
GSAM 315.3“Te irinaki nei au e kua akaruke au i te au mea ravarai kia aru i te Punua Mamoe ki te au ngai ravarai tana ka arataki atu. Kare takiri atu e mea o teianei ao e inangaroia e au. Ko toku irinakianga, toku rekareka e toku aroa, kua tuku pouroaia i teianei ki runga i te au mea i runga e te au mea a te Atua. Kare au e inangaro i tetai ngai ke atu, mari ua kia noo ki te pae vaevae o Iesu e kia apii mai aia iaku—kare e angaanga ke atu, mari ua kia tavini i toku Metua i te rangi—kare e rekareka ke atu, mari ua te au o te Atua, tei maata atu i te kite katoa.”
GSAM 315.4Kua tae mai te tauturu a Tuaine Annie i te opati, ei tangata tatau e te akatika i te au tarevake o te tataanga ka neneiia, e te vai atura, i te tuatau tikai i anoanoia ai. E toru mataiti aia i angaanga tiratiratu e te puapinga, e ko te kai e te kakau anake tana i rauka mai. I te openga o teia tuatau kua rokoia aia e te maki maro, e ka mate aia i te reira. I te akakino anga mai o teia maki roa e te tamate tangata, kua tata aia i tetai au pe'e manea. Ko te mea reka rava atu o te katoa ko “Te Ngutuare i Konei e te Ngutuare i te Rangi.” Ko te tuatua akamata o te reira, tei tataia i te ra i mua ake i tona mate anga, i te 26 no Tiurai, 1855, kua akakite meitaki i te tu tau e te akaaka tei tupu maata i roto i tona tu, e kare matou e rauka i te kopae i te oronga katoatoa atu i te reira:
GSAM 316Te Akonoanga Ngutuare i Roto i te au Ngataanga
GSAM 316.3I Aperira, 1852, kua neke a Orometua White mei Saratoga Springs ki Rochester, N.Y. I teia oire, i te 124 Mt. Hope Avenue, kua akamata ratou no te taime mua i te akono i to ratou ngutuare ki te au apinga i okoia mai, kare ki te au apinga i patiia mai. Inara kua inangaro maata ratou kia tupu meitaki te angaanga nenei, kia nenei tamouia te nuti pepa e kia totoa atu te tuatua mou, e no reira kua kopae ratou i te au mea akapumaana e manganui o te oraanga i te au ra ravarai.
GSAM 316.4Ka rauka ia kotou i te tatau i te tu o ta ratou akamata anga i te akono i te ngutuare i taua tuatau ra, i roto i teia reta na Mrs. White ki te kopu tangata o S. Howland, i tataia no ratou ua, i te 16 no Aperira, 1852:—
GSAM 316.5“Koi akamata ua ake nei matou i te noo tamou i konei i Rochester. Kua tarau matou i tetai are taito ki te $175 i te mataiti. Tei roto i te are te matini nenei. Naringa kare te reira i konei, ka tutaki matou e $50 i te mataiti no tetai pia opati. Ka katakata kotou me ka rauka ia kotou i te akara mai ia matou e te kite i ta matou au apinga are. Kua oko matou e rua rakau roi taito ki te 25 tene i te mea okotai. Kua apai mai taku tane kiaku e ono nooanga taito, kare e rua i aite, e tai tara tana i tutaki no te reira. Kare i roa kua oronga mai aia kiaku e a nooanga taito akaou, kare o ratou ngai nooanga, e 62 tene tana i tutaki no te katoa. E ketaketa to ratou au rakau, e kua tapoki au i to ratou au ngai nooanga ki te kakau vavai ketaketa. E moni maata te oko o te pata, no reira kare matou e oko mai, e kare katoa e rauka ia matou i te oko mai i te pateta. Te kai nei matou i te ua rakau i tunu akaparuruia ei mono i te pata, e te tanipi ei mono i te pateta. Kua kaikai matou i ta matou au kai mua i runga i tetai papa tapoki no te ngai kaanga ai, i tukuia ki runga i nga paero varaoa mata kare e kai i roto. Te inangaro nei matou i te akakoromaki i te ngere, me ka rauka kia apaiia ta te Atua angaanga ki mua. Te irinaki nei matou e na te rima o te Atu i arataki i to matou aereanga mai ki teia ngai. E ngai angaanga maata te vai nei, e tokoiti ua te aronga angaanga. E meitaki rava atu ta matou uipaanga i te Sabati i topa. Kua akamaroiroi te Atu ia matou na roto i tona noo anga mai.”
GSAM 317Te Tu Oronga Aroa o te Aronga Akarongo
GSAM 317.1I roto i te numero mua o te Akaraanga, tei neneiia i Rochester, i te 6 no Me, 1852, kua tuatua a Orometua White no runga i te nekeanga mei Saratoga ki Rochester, e kua karanga e:
GSAM 317.2“Kua oronga mai te au taeake i te moni ei turu i te nuti pepa, e maata atu i ta matou i tapapa. E noatu e e maata te au akapouanga moni i to matou neke anga mei Saratoga Springs, e te akamata anga i te nuti pepa i teia oire, kare rai a matou tarau.”
GSAM 317Te Tukuanga o te Aronga Angaanga
GSAM 317.3I roto i tetai tuatua no runga i te au moni o te angaanga i te Numero 12, o te 14 no Okotopa, te tatau nei tatou e:
GSAM 317.3“Kare ra te opati i roto i te tarau, no teia tumu: Ko nga Taeake ko Belden raua ko Stowell, tei angaanga i te opati i nga marama e ono i topa ake nei, kua rauka mai ia raua tetai moni meangiti ua ki runga ake i ta raua kai. Ko tetai papaki i roto i taua angaanga rai, kare i rauka mai tetai moni maata atu i ta raua. Ka riro tikai ei mea mataora no te au oa ravarai o te tuatua mou o teianei kia tauturu i te akaki i te tuanga moni e ngere ra, kia rauka i te aronga tei angaanga pakari, i to matou ngaro anga atu tikai, i rotopu i te maki, i te nenei i te Akaraanga e te Karere, tetai tauturu tau no to ratou oraanga.”
GSAM 317Te Aronga i Piri Mai i Rochester, N.Y.
GSAM 317.4I te tuatau maanaana o te mataiti 1852, i te akamata meitaki anga te angaanga nenei i Rochester, kua aere a Orometua White e tana vaine i tetai tere e toru marama, na runga i te oroenua e te pereoo, ki te itinga e tae ua atu ki Bangor, Maine. Kua rave raua i te au uipaanga e kua atoro i te au tangata tiaki i te Sabati tei pueurikiriki i te au ngai na te arataa. I mua ake i to raua oki anga mai, mei te 26 no Tepetema mai, kua oronga a Orometua J. N. Andrews i tetai au tuatua ako e manganui i te 124 Mt. Hope Avenue. I teia tuatau, e varu Adventist o te ra mua o te epetoma i ariki i te tuatua mou o teianei, e ko te tangata tata tetai ia ratou.
GSAM 318Kua Akaoraia a Oswald Stowell
GSAM 318.1I tetai aiai Varaire i Okotopa, kua tae mai a Orometua White e tana vaine ki te kainga mei to raua tere ki te itinga. I te ra i muri mai (Sabati) kua kite matou ia raua no te taime mua, i roto i te uipaanga Sabati. I te tuatau o teia uipaanga, te mamae ra a Oswald Stowell, te tangata akatere i te matini nenei, i tetai maki pakari tikai o te kiri tapoki i tona ate-mama, e kua tuku tona taote iaia kia mate, kare e irinakianga e ka ora. Kua karanga te taote e “kare e mea e rauka iaku i te rave nona.” I te tuatau akamorianga tei roto a Oswald i tetai pia i te pae mai, e te mamae maata ra tona kopapa. I te openga o te uipaanga kua tono mai aia i tetai patianga kia pureia nona. Kua patiia mai au, kapiti atu ki tetai papaki, kia piri ki roto i tetai tuatau pure. Kua tuturi matou i te pae i tona roi, e i te pureanga, kua akatainu a Orometua White iaia ki te inu “i te ingoa o te Atu.” Kua kiteaia te noo anga mai o te Vaerua o te Atua, e kua ora vave aia. I to matou tu anga ki runga mei te pure, te noo ra aia i runga i te roi, te papaki ra i tona nga kaokao, tei mamae maata i mua, e te karanga ra e, “Kua ora takiri au. Ka rauka iaku i te akatere i te matini nenei rima apopo.” E rua ra i muri ake i teia kua akatere tikai aia i te reira.
GSAM 318Te Kiteanga na te Peroveta o Mrs. White i Mua i te Pupu i Rochester
GSAM 318.2Ko taua akameitakianga rai tei akaora ia Taeake Stowell, kua eke mai ma te maata rava atu ki runga ia Mrs. White. I to Orometua White ariu anga i te akara iaia, kua karanga aia e, “Tei roto a Ellen i te kiteanga na te peroveta; kare aia e akaea i roto i teia turanga. Me te inangaro nei tetai ia kotou kia akapapu i teia mea nona uaorai, kua tika ia kotou kia akara matatio iaia.” Kua vai ua aia i roto i taua kiteanga na te peroveta ra mei te okotai ora e 20 miniti. I roto i taua turanga ra kua tuatua aia i tetai au tuatua, e i tetai au taime e au rerenga tuatua taka meitaki; inara, i roto i te akara matatio rava anga, kare e aea i kiteaia i roto i tona kopapa.
GSAM 319E Kiteanga na te Peroveta no Runga i te Aerenga o Tetai Mema Kare i Reira
GSAM 319.1I muri ake i to Mrs. White oki anga mai mei teia kiteanga na te peroveta, kua oronga aia i te akakiteanga ako no runga i tana i kite. I mua ake i te oki anga mai o Orometua White e tana vaine mei to raua tere ki te itinga, kua akaruke tetai o to matou pupu i te oire e te aere ra no runga i tana pitiniti i te Tuanga Enua o Michigan. No reira kare aia i teia uipaanga, e kare rava aia i kite ana ia Orometua White e tana vaine. I tona akakite anga i tana kiteanga na te peroveta, kua akakite mai a Mrs. White kia matou, i rotopu i tetai au mea ke atu, i tana i kite no runga i tetai tangata. I te aere anga taua tangata ra e te ngaro anga mei te kainga, kua tuatua maata aia no runga i te ture a te Atua e te Sabati, inara i taua tuatau rai te aati ra aia i tetai o te au akaueanga. Kua karanga aia e e tangata teia kare rava aia i aravei ana, inara kua irinaki aia e ka kite aia iaia i tetai ra, no te mea kua akaariia mai tona turanga kiaia. Kare ra tetai o matou i manako ana e ko tetai teia o te aronga ta matou i matau.
GSAM 319.2Mei te ono epetoma i muri ake i taua kiteanga na te peroveta i taikuia i runga, kua oki mai mei Michigan te taeake i taikuia i mua. I to Mrs. White akara anga i tona mata, kua karanga aia ki tetai tuaine e, “Ko te tangata teia taku i kite i roto i te kiteanga na te peroveta, taku i akakite atu kia kotou.” I te akakiteia anga te kiteanga na te peroveta ki teia taeake, i mua i tana vaine e tetai au tangata ke atu, kua karanga a Mrs. White kiaia e, “Mei ta Natana i karanga kia Davida, ‘Ko koe taua tangata ra.’” I reira kua rave aia i ta Paulo tikai i karanga e ka rave tetai aronga me akaapaia ta ratou au ara na roto i te oronga o te perovetaanga: “Me tuatua peroveta ra te katoa, e kia tomo mai tetai tangata kare e akarongo, me kore ra tetai tangata kare i apiiia, ka akapapuia tana ara e te katoa, ka akavaia aia e te katoa: e ka akaariia mai te au mea ngaro o tona ngakau; e ka topa aia ki raro ki runga i tona mata e ka akamori i te Atua, e ka akakite e tei roto tikai te Atua ia kotou.”3 I muri ake i tona akarongo anga i ta Mrs. White akakite akaou anga i tana au angaanga kino, kua tuturi teia taeake ki raro i mua i tana vaine, e ma te roimata kua karanga aia kiaia e ki te tokoiti tei reira e, “Tei ia kotou tikai te Atua,” e kua aaki katoatoa i tona aerenga i Michigan, i te aati anga i te itu o te akaueanga, mei tei akaariia mai i te taime tikai i raveia ai, e 500 tuma maero te mamao atu.
GSAM 320.1Kua oronga mai tetai au epetoma ua i te akapapuanga ketaketa kia matou no te au akakiteanga ako. Kare matou i aratakiia kia karanga ua e kua tupu mai te reira na roto i tetai mana tei maata atu i to te tangata; kua arataki katoaia matou kia karanga e no ko mai te reira i tetai tumu tei akaapa i te tangata no te ara ma te tuatua taka meitaki.
GSAM 320Kua Piri a Uriah Smith ki te Opati o te Akaraanga
GSAM 320.2I te neneiia anga te Puka 3 o te Akaraanga, kua akamata a Uriah Smith i te akono i te Sabati, e kua piri atu ki te opati o te Akaraanga. I reira aia i angaanga ei tangata tata e te tangata akapapa tuatua no te pepa no te au mataiti roa e manganui. Ko tana angaanga mua i neneiia i roto i te nuti pepa e pe'e, ko “Te Reo Akamatakite o te Tuatau e te Perovetaanga,” tei puka mai i te 17 no Mati, 1853.
GSAM 320.3Kua akarongo mua a Orometua Smith i te karere a te angera toru i tetai Uipaanga o te au Ekalesia i te enua, i raveia i Washington, N.H., mei te 10 ki te 12 no Tepetema, 1852. I tona oki anga ki tona kainga i West Wilton, kua apii matatio aia i tana i akarongo, e kua akamata i te akono i te ra itu i te Sabati mua o Titema, 1852. Kua piri atu aia ki te opati o te Akaraanga i Rochester, N.Y., i te 3 no Me, 1853. I reira aia raua ko tona tuaine ko Annie i angaanga ei rauka mai ta raua kai e te kakau, ei mono i te angaanga puapii i tetai apii kia rauka mai e $1,000 i te mataiti e ta raua kai. Ko tetai au tu teia o te tukuanga i raveia kia akatinamou i te angaanga o te karere a te angera toru i tona au ra mua.
GSAM 320Kua Akatainuia ei Orometua
GSAM 320.4Vaitata ki te mataiti 1863 kua akamata a Orometua Smith i te taangaanga i tona oronga i te tuatua i mua i te tangata. I te mataiti 1866 kua riro aia ei Orometua akatainuia no te evangelia. Mei taua tuatau mai kua angaanga maata aia i te au Uipaanga Puakapa e te au Uipaanga o te au Ekalesia i te enua, i te au Tuanga Enua tukeke mei te Ataranitiki ki te Patipika, e kua angaanga katoa ei tiaki i te ekalesia i Battle Creek, tona uaorai ekalesia. I muri ake i te akatueraia anga te Apii Teitei o Battle Creek, kua apii aia i tetai au taime i roto i te tuanga apii Bibilia o taua ngutuare apii ra. No te angaanga a te Akaraanga e te Karere, kua akaruke aia i tetai tua o te Moana Ataranitiki ki tetai tua, i te mataiti 1894, e kua atoro i te au enua tukeke o Europa. I tona noo anga i Suria kua rokoia aia e te maki vera, e kare rava aia i ora takiri mei te au kino o taua maki ra.
GSAM 321E Rima Ngauru Mataiti Angaanga ma te Kore e Roiroi
GSAM 321.1Mei te mataiti 1853 ki te 1903, koia oki te apa o te anere mataiti, kua piri tamou a Orometua Smith ki te angaanga akapapa tuatua o te Akaraanga o te Taeanga Mai e te Karere Sabati, kare e roa tona au ngaroanga; e i te tuanga maata o taua tuatau ra, nana i akatere katoatoa te angaanga akapapa tuatua o te nuti pepa. I te ra tikai o tona mate anga, i te rokoia anga aia e te maki akamateanga o te kopapa, te aere ra aia ki te opati ma tetai au tuatua tana i akapapa no te nenei. Kua oronga katoa aia i tetai au puka puapinga ki te au tataanga a te akonoanga. I roto i teia au puka ko Te Au Manako no Runga ia Daniela e te Apokalupo, Te Tu e te Openga o te Tangata, tetai puka i akamaataia no runga i Te Are Tapu e te 2300 Ra, Te Mea Umere o te au Enua, e Te Uiuianga ki te au Vaerua i Teianei Tuatau. Ko te tuanga maata o te puka mua i tataia i rotopu i te ora e iva i te po e te turuaipo, i muri ake i te oti anga te angaanga akapapa tuatua e te angaanga opati o te ra.
GSAM 321Te Mateanga o Orometua Smith
GSAM 321.2E oraanga puapinga tona, i taangaanga meitakiia. Te akangaroi nei aia mei tana au angaanga, kua moe i roto ia Iesu i te 6 no Mati, 1903. Inara e mea tika kia tuatuaia nona e, “Te aru nei tana au angaanga iaia,” e noatu e kua mate, te tuatua nei rai aia.