Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
12 / 31
12 / 31

Mpango 9 — Ciindi ca Kulindila

John Norton Loughborough

GSAM 148.1“Lino Bwami bwakujulu buyakukozyanywa abasimbi kkumi batanaakakwata abalumi, bakabweza malampi abo akuzwa kuyakuswaanganya mukwati. Basanu bakali basongo, basanu bakali bafubafuba. Aabo bafubafuba bakabweza malampi abo, pele tiibakabweza mafuta. Pele basongo bakabweza mafuta muzibelesyo zyabo antoomwe amalampi abo. Mukwati naakacedwa, boonse bakazezela akulala.”1

GSAM 148.2Kristu nguwe mukwati wamuyeeyanyo.2 Aboobo kuzwa kuyakuswaanganya mukwati kweelede kwiiminina kweenda kwabantu ba Mwami kuyakuswaanganya Kristu pakuboola kwakwe, nkaambo cibalo ca Mateyo 24 a 25 caamba kuboola kwa Mwami. Ijwi lya Mwami ndilyo lampi.3 Basimbi boonse bakabweza malampi abo. Bufubafuba bwabamwi basimbi bwakali bwakuti bakatambula buyo njiisyo yamasimpe, kakunyina kulyaaba kwini kuli Mwami kuzwa mumoyo, kuti kukomezye micelo ya Muuya mumoyo wamusyomi. Mulimo ooyu ulayimininwa mumuyeeyanyo “amafuta muzibelesyo zyabo.” Kucedwa kwamukwati kweelede kwiiminina kutyompokezegwa kwamwi kwabaabo bakazwa kabalangila kuswaanganya Mwami wabo.

GSAM 148Ciindi Muyeeyanyo Noutondezya

GSAM 148.3Ijwi lyakuti “lino,” litanguna muyeeyanyo, litugwasya kuzyiba ciindi noutondezya. Litobela cakufwambaana zyakamwaambwa mumpango uutanguna, kutali kuti kuboola kwa Mwami kwa Bili kwamana, pele kuti muyeeyanyo wamusamu wamukuyu wakambaukwa, kwaambwa kuti kuboola kwa Kristu “kuli kumilyango,” akuti zyalani lyasika ilitakooyoomana kusikila Kristu lwakwe akaboneke mumakumbi aakujulu. Utondezya alimwi ciindi bamwi babelesi bakali kwaambilizya Mulumbe nobaamba mumyoyo yabo kuti, “Mwami wangu ulacelwa kuboola; akutaanguna kupuma babelesinyina, akulya akunwa abakolwi.”

GSAM 149Kupuma babelesinyina

GSAM 149.1Aaba bakali “babelesinyina,” kabaaambilizya Mulumbe omwe cakumvwana; pele lino bamwi babo balafutatila njiisyo njibakayiisya, “akupuma” babelesinyina bapa “cakulya aciindi ceelede”—kwaamba kulibambila kuyeelede kuti baswaanganye Mwami uuboola ino-ino. “Balapuma” munzila njibakali kuyanda kupuma Jeremiya. Bantu bakaamba kuti, “Amuboole, tumupume alulimi, tutaswiilili pe naaba limwi ijwi lyakwe.”4 Aboobo babelesi aaba bakataanguna kwiisya munzila yakukakazya mulimo wababelesi “basyomeka.” Bantu aaba balaambwilwa kuti, “Aboobo yeeya mbowakatambula ambowakamvwa, ubatisye, usanduke. Aboobo na utalindi, ndiyakuboola kulinduwe mbuli mubbi, alimwi tokazyi ciindi ncindiyoboola kulinduwe.”5

GSAM 149.2Muyeeyanyo wabasimbi utondezya ciindi “babelesinyina” nobafutatila Mulumbe wakuti kuboola kwa Mwami kuli afwaafwi, “akutaanguna kupuma.” Balaanguna alimwi kucita cintu cimbi—“kulya akunwa abakolwi.” Balasangana mukulya kwamapobwe abaabo bayanda kuzuzya zilokwe zyabo. Solomoni wakaamba atala abantu bali boobu kuti, “Utali antoomwe abanwi bavwaaini; naabo balya nyama cakulya kapati; nkaambo sikukolwa amulya kapati bayakuba bacete.”6

GSAM 149Kutyompokezegwa Kwakutaanguna

GSAM 149.3Lino kulabuzigwa kuti, “Ncinzi cakacitika mubukkale bwakulindila kuboola kwa Jesu cikozyanya amazwi aaya?” Kwakaba kweenda kwakali kuzuzikizya busyinsyimi. Aabo bakali kwaambilizya Mulumbe kusikila mu Mwezi wane 1844 bakabeleka mukati kazikombelo, alimwi bapaizi bazikombelo ziindene bakabajatikizya mumulimo wabo. Aboobo bakali “babelesinyina.”

GSAM 150.1Aabo bakali kwaambilizya Mulumbe bakayiisya kuti Mazuba 2300 a Danieli 8:14 ayakumana amwaka wa Bayuda wa 1843, iwakali kuyakumana mumwaka wesu wa 1844. Bakaaambilizya kuti ciindi calubeta lwa Leza ciyakusika ciindi eeco nocimana. Zikombelo zyoonse munyika aciindi eeco zyakali kusyoma kuti buzuba bwalubeta buyakutalikila akuboola kwa Mwami wesu kwa Bili. Aboobo cilauba kubona kuti BaAdventist bakali kuyeeya kuti Mwami uyakuboola ciindi eeco cabusyinsyimi nocimana. Bakaamba kuti, “Ciindi eeci cilakonzya kumana amwezi, 21 Mwezi watatu 1844, mamanino amwaka wa Bayuda wa 1843 uubalilwa bweende bwamwaka.” Aboobo bakalangila mamanino a Mwezi watatu na kutalikila kwa Mwezi wane 1844 kuti ngaciindi Mufutuli naakonzya kuboola.

GSAM 150Babelesi Babi Bakaboneka

GSAM 150.2Mamanino a Mwezi watatu naakasika akwiinda, Mwami katanaaboola, aabo bakabeleka kale abatumwa ba Mwami, pele kabatanaalyaba buumi bwabo boonse ku Mulumbe kuzwa mumyoyo yabo, bakaufutatila. Bakataanguna kukazya mulimo, akucita zyoonse nzibakali kukonzya kuti bazibe nzila yabaabo bakazumanana kwiisya kuti kuboola kwa Mwami kuli afwaafwi a Mulumbe waciindi calubeta. “Mumyoyo yabo” bakaamba kuti, “Mwami wangu ulacelwa kuboola.” Lino milomo yabo yakayiisya kuti bantu boonse banyika beelede kusanduka Mwami katanaaboola; kuti Bayuda boonse beelede kubweeda ku Palestine, akubusya mulimo wabo watempele mu Jerusalemu, Mesiya katanaaboola. Bamwi bakayiisya akuti kuboola kwa Kristu kwakali “kuboola kwamuuya,” kuti kwakacitika muntu naakasanduka, alimwi kuti kulacitika bantu bakwe nobafwa.

GSAM 151Kupa “Cakulya aciindi Ceelede”

GSAM 151.1Aaba nobakafutatila babelesinyina munzila eeyi, aabo bakazumanana kubatisya lusyomo bakali kubunganya basyomi mumaanda aakuswaanganina amuzisaka zyamasamu, kababapa “cakulya aciindi ceelede”—kabatondezya kuti zitondezyo zyaciindi abusyinsyimi bwakazuzikizigwa zyakaamba, mbubwenya mbocakali kutyompokezegwa kwabo kutanaacitika, kuti kuboola kwa Kristu “kuli afwaafwi, nkokuti kumilyango.”

GSAM 151Mapobwe aakulya mu Zikombelo

GSAM 151.2Nobakali kucita boobu, kwakataanguna cintu cakainda katacizibidwe muzikombelo zya Baprotestanti—kubunganya bantu mucikombelo kuti balye mapobwe “akukondwa mumasewe.” Boonse bakayanda kuboola bakatambwa kuti balye antoomwe ambabo zyakulya zyabo zilibonya.

GSAM 151.3Ciindi cakutaanguna ncitwakamvwa cintu cili boobu mu America cakali mu Mwezi musanu 1844, kutyompokezegwa kwamana buyo. Kwakacitika boobu: William Miller naakali muŋanda yakuswaanganina ku Rochester, N.Y., kayiisya akukulwanzya BaAdventist bali mumyaanda, kabambila kuti, “Tuli mu Ciindi ca Kulindila ca Mateyo 25; amubatisye lusyomo lwenu; ino-ino tuyakuba amumuni munji atala makani aaya,” kwakabambilwa “pobwe” mucipanzi ciliansi caimwe yaŋanda zyakuswaanganina zipati ku Rochester. Bantu banji bakabunga, bamucikombelo abantu batasyomi. Mweendelezi wacikolo cakulanganya zya Leza naakali kusekesya bantu akunyoza William Miller, bakalibazizya nsomba zyamumpapa, mukaka uusiba katontolwa, zyakulya zinona, alimwi acenti 25 bakabazizya kabbuku muntu ooyu ncaakabambide. Ibbuku lyakali kwiitwa Kutondezya Zyakusyoma kwa Miller.

GSAM 151.4Katanaayinda mansondo obile kuzwa aciindi eeco, cikombelo cimbi mumunzi omweco cakabamba “pobwe” muŋanda yakuswaanganina yabantu, cakalomba centi 25 kuti muntu anjile, akutamba boonse bakayanda kuboola kuti balye antoomwe ambabo nsomba zyamumpapa, mukaka uusiba katontolwa, zikeke azyakulya zinona. Eelyo akubusena oobo kwakataanguna kulya kwamapobwe aamazuba aano muzikombelo, kwakakomena kusika kumapobwe aakucita “zyabufubafuba,” “masaku aakujata zipego,” “ziziba zyakuzubila zipego,” “mapobwe aakumyontana,” azimbi zikozyenye. Kulya mapobwe muzikombelo kwakakomena kapati cakuti lino ŋanda yacikombelo ciindi cino tiibonwi kuti ilakkwene na itakwe cipekelo, busena bwakubikkila cakulya, abusena bwakulida. Bukkale oobu mbubo bwakataanguna mu “Ciindi ca Kulindila,” mbubwenya mbocakatondezyegwa mumuyeeyanyo.

GSAM 152.1Wm. Miller lwakwe waamba cakacitika ku Rochester mumazwi aaya:

GSAM 152.1“Umwi wabajisi D.D. ku Rochester, Ba _____, bacikombelo ca _____, wakalemba kabbuku kakukazya lusyomo lwa Miller. Wakaita baami bakwe abamakaintu bakwe muŋanda ya Mwami, akubamba pobwe lipati lyansomba zyamumpapa azyakulya zimbi zyamapobwe. Mbuli Belisazara, bakanwa kkofi atiyi, bakalya zyakulya zyabo zilibonya zyamutengo uupati, alimwi bakazizya mukaka wabo uusiba katontolwa azyakulya zinona, akabbuku kakwe kakukazya Kuboola kwa Jesu kwa Bili, Mufutuli uyandwa.

GSAM 152.2“Masiku aakuti mailo ndizwa, umwi wabapaizi aaba wakaba apobwe lyakulila antoomwe muŋanda yabantu na muŋanda yakuswaanganina, akuzizya mbubwenya mbokwaambwa kale matikiti akwe, mukaka uusiba katontolwa azyakulya zinona. Ndakakondwa kumvwa kuti zimwi zikombelo zya mumisyobo iindene tiizyakazumina mapobwe aaya a Babuloni; alimwi ndilasyoma mumoyo wangu kuti teezikombelo zyoonse ezyi ziyakujanwa ‘kazilya akunwa abakolwi’ Kristu naayakuboola. Ndilagambwa kuti bapaizi aaba tabaliboni mucilolilo cejwi lya Leza; ndakali kuyanda kuti babale Luka 14:12-14; Mateyo 24:48-51; Luka 13:25-28; 2 Petro 2:13; Juda 10-21. Aaya masimpe ngamazuba aamamanino.”

GSAM 152.3Ikuti Baalu Miller bakabona zyakanjilwa azikombelo kuzwa eelyo, mumapobwe aabo aakubunganya zipego, kabajisi “zikeke zyakusyoma mwabisidwe mpeta, mapobwe aakumyontana acenti 10, kutondezya bambongolo, mapobwe aabufubafuba, kusola mwayi kwiitwa kusetekene,” azimbi zyakusewa mwayi, abimbi, bakali kuyakujoka musule kabayoowa kapati cakusetekena.

GSAM 152Ciindi ca Kulindila

GSAM 152.4BaAdventist bakajana kuumbulizyigwa mumasimpe aamu Magwalo kuti ciindi nokuya kwaambwa kuti kuboola kwa Mwami kuli afwaafwi, kuya kuba alimwi “Ciindi ca Kulindila.” Eeci bakacibona mumazwi a Mufutuli wesu muli Mateyo 25:5, 6, alimwi muli Habakuku 2:1-3.

GSAM 153.1Atala mbobakali muciindi ca kutumbuka zisyango ca 1844, tubweza mazwi aaya kuzwa mu Kulila Kakati ka Masiku wa 9 Mwezi musanu 1844:—

GSAM 153.2“Mbukunga twayinda ciindi cakali kuboneka mbuli mamanino aazyiindi zyabusyinsyimi, tuli mubukkale Leza mbwakabona kale kuti bana bakwe bayakuba mubuliko kumamanino a Mubono wa Musyinsyimi; alimwi wakabambila bukkale oobu, kwiinda mumusyinsyimi Habakuku, naakaamba kuti, ‘Ndiyoima abusena bwangu bwakulindila, ndilibiike aŋanda ndefu yakulindilila, ndilinde kuti ndibone ncayakundambila, ancindiyakusandula nindiyoolayigwa,’ na mbokubala mumazwi aamumbali, ‘nindiyootatikizyigwa.’ ‘Alimwi Mwami wakandisandula, akuti, Lemba Mubono wa Musyinsyimi, uusinizye azipampa, kuti uubala akonzye kucija. Nkaambo Mubono wa Musyinsyimi ucili waciindi cakasalwa, pele kumamanino [aazyiindi zyabusyinsyimi] uyakwaamba, taakubeja pe: nokuba kuti ulacelwa [kwiinda mamanino aawo aakaboneka], ulinde; nkaambo masimpe uyakusika, [mukuzuzikizigwa kwazyiindi zyabusyinsyimi, kusule lyazyo] taakacelwe pe.’7

GSAM 153.3“Kuti lulayo oolu lwaamba ciindi cino kulaboneka mumazwi a Paulo naaalubweza muli Bahebrayo 10:36-39: ‘Nkaambo muyandika kukkazika moyo, kuti nomwamana kucita luyando lwa Leza, mutambule cisyomezyo. Nkaambo kwasyeede buyo ciindi cisyoonto, oyo weelede kuboola uyakuboola, taakacelwe pe. Lino mululami uyakuba abuumi alusyomo; pele na muntu ujoka musule, muuya wangu tawukakondwe mulinguwe. Pele swebo tetuli baabo bajoka musule kuya kukunyonyoonwa; tuli baabo basyoma kuti muuya ufutulwe.’

GSAM 153.4“Tulasyoma kuti tuli muciindi caakaamba Mufutuli, mukwati naacelwa (Mateyo 25:5)—ciindi Bwami bwakujulu nobweelede kukozyanywa—‘mubelesi ooyo mubi [ciindi cakali kuyeeyelwa nocakaboneka kuti tacizuzikizigwe] naayakwaamba mumoyo wakwe kuti, Mwami wangu ulacelwa kuboola, akutaanguna kupuma babelesinyina, akulya akunwa abakolwi,’ alimwi Mwami naayakuboola ‘mubuzuba naatamulangili.’

GSAM 154.1“Tulasyoma kuti lino tuli muciindi caakaamba Petro, ciindi ‘lubeta lwabo luzwa kale talucedwi, alimwi kunyonyoonwa kwabo takulede pe;’ ciindi nobakali kuyakweleta ‘mucisese njiisyo zyakubeja zileeta kunyonyoonwa.’8 Petro waamba kuti aaba bakali kuyakubako, mbubwenya mbokwakali basyinsyimi bakubeja Magwalo naakalembwa. Aboobo mbubwenya mbobakaamba baŋanda ya Israyeli kuti, ‘Mazuba avwula, alimwi Mubono wa Musyinsyimi uuli woonse ulakakilwa,’9 kweelede kuti kwakaba ciindi cakaboneka kuti ciindi calangilwa cayinda, kuti baseki baambwa muli 2 Petro 3:4 bakonzye kubuzya kuti, ‘Cili kuli cisyomezyo cakuboola kwakwe?’ akuliyumya kuti, ‘zintu zyoonse zilazumanana mbubwenya mbocakali kuzwa kukutalikila kwakulengwa.’

GSAM 154.2“Tulasyoma kuti kwakali kuyeeya kucedwa kwa Mubono wa Musyinsyimi kuli boobu kwakatuma muutumwa Jakobo kwaamba kuti, ‘Aboobo amukkazike moyo, bakwesu, kusikila akuboola kwa Mwami;’ ‘andinywe amukkazike moyo; amuyumye myoyo yenu, nkaambo kuboola kwa Mwami kuli afwaafwi.’ Alimwi, ‘Amubone, Mubetesi waima kumulyango.’

GSAM 154.3“Alimwi tulasyoma kuti Mufutuli wesu wakabona kale kuti ciindi cakalangilwa ciyakwiinda, eelyo wakatulaya mumpango wa 12 wa Luka kuti, ‘Amusunge zibuno zyenu, amalampi aanu aayake; andinywe mube mbuli bantu balindila Mwami wabo naaboola kuzwa kubwiinga, kuti naaboola akukoŋkoozya, bamujulile cakufwambaana.’10 Kulindila kwaamba kuti ciindi cayinda, nkaambo katanaasika ciindi eeco tatulindi. Aboobo Mwami wesu waangilizya kuti, ‘Balilongezegwa babelesi aabo Mwami naaboola mbaayakujana kabalindila.’

GSAM 154.4“Tuyakuzumanana, Leza naayanda, kwaambilizya kuti, ‘Amubone, Mukwati ulaboola; amuzwe muyakuswaanganya!’ alimwi kuti, ‘Ciindi calubeta lwakwe casika.’ Tulasyoma kuti tatukakakilwe kuzumanana kulila cakupozya ijwi kunyika akucikombelo, kuti babuke munyimbo zyabo ‘zyaluumuno,’ akuswiilila kweengelela kwa Leza kwaluzyalo. Tuyanda kuzumanana kulindila akulangila kuboola kwa Mwami, katusyoma kuti kuli afwaafwi kapati.”

GSAM 155Kukwabilila Mulimo Wabo

GSAM 155.1Mulakonzya kumvwa kabotu BaAdventist mbobakali kubona mulimo wabo 21 Mwezi watatu 1844 katanaasika, alimwi buzuba oobo mbobwakamanina buyo, kwiinda mukubala mazwi aatobela. Akabwezegwa mucibalo cili amutwe wakuti, “Kukwabilila,” mu Mwiitili wa Kuboola kwa Jesu wa 13 Mwezi wa 11, 1844, wakamwaigwa a J. V. Himes, S. Bliss, a A. Hale:—

GSAM 155.2“Tetwakasambilila kutambula miyeeyo yesu. Tulasyoma kuti twakali kuyandaula masimpe cakusyomeka amoyo woonse. Twakamvwida mulawo wa Mufutuli wesu wakulanga-langa Magwalo. Tetwakasyoma busongo bwesu tobilo; pele twakalangila Leza kuti atusololele akutulanganya, akusola kulyaaba acipaililo cakwe, katusyoma kuti uyakusololela ntaamu zyesu munzila iiluleme. Twakalanga-langa twaambo toonse twakakeletwa kutukazya, katuyandisya kuzyiba masimpe akukwabililwa kukuluba; pele tweelede kuzumina kuti miyeeyo miindene muminzila minji yabaabo bakatukazya yakatuyumya buyo mumiyeeyo yesu. Twakabona kuti, nokuba kuti swebo twakaluleme na twakalubide, batukazya tiibakali kukonzya kululama; alimwi tiibakali kumvwana beni. Twaambo twamuntu umwi awumwi twakali tutanaanguzu, atwali mbuli twabana, cakuti bakali kuyandika kuzumanana kusandula nzibakacita beni; alimwi mumiyeeyo yabo iikazyanya aiitalibambene bakatondezya kuti, nokuba mbobakali kubona miyeeyo yesu, tiibakasyoma miyeeyo yabanyina. Alimwi, takwakali kaambo kapati mumiyeeyo yesu yoonse nkotutakagwasyigwa amuntu omwe na banji baabo bakabeleka kukazya kuti kuboola kwa Mwami kuli afwaafwi. Swebo twakagwasyigwa akumvwa Magwalo mbubwenya mbwaamba, pele batukazya bakasola cakubula kuzwidilila kusinizya kuti Magwalo taeelede kumvwigwa mbubwenya mbwaamba, nokuba kuti busyinsyimi boonse bwakazuzikizigwa bwakazuzikizigwa mumakani aabuko masyoonto aasalidwe, mbubwenya mbubwakaambwa.

GSAM 156Kutyompokezegwa Kulapandululwa

GSAM 156.1“Pele ciindi—mwaka wa 1843, mwaka wa Bayuda—cakayinda, twatyompokezegwa mukutabona Mwami mububotu bwakwe. Alimwi boonse bakatukazya bakayeeya cakusyomeka kuti zyoonse zyakatusiyanisya mulusyomo lwesu zyakatondezyegwa kuti nzyakubeja; akuti tweelede, mbuli bantu basyomeka, kuleka miyeeyo yesu yoonse. Aboobo bakagambwa nobakatubona katucibatisya bulangizi bwesu, akucilangila Mwami wesu.

GSAM 156.2“Pele swebo, mukutyompokezegwa kwesu, tetwakabona kaambo kakutyompwa. Twakabona kuti Magwalo akatondezya kuti kweelede kuba Ciindi ca Kulindila, akuti Mubono wa Musyinsyimi noucelwa tweelede kuulindila. Twakabona alimwi kuti nokuba kuti mbotwakatobekanya zyakacitika azyiindi zyakwe kwakali kululeme, ciindi tiicakali kukonzya kumana coonse mwaka noumana; akuti ciindi eeco cakali kukonzya kuzuzikizigwa buyo mwakali muciindi cimwi camwaka uno. Pele twakazumina calubazu kunyika kuti twakalubide atala ciindi ncotwakalangila cakusyoma kapati. Pele nokuba kuti twakalubide boobu, tulakonzya kubona janza lya Leza mumakani aayo. Tulakonzya kubona kuti wakabelesya kwaambilizya ooko mbuli ciyambyo kunyika, akusunkwa kucikombelo. Kwakabikka bantu bakwe mubukkale bwakulangila. Kwakaita aabo bakali kulyaaba kupenga akaambo kezina lyakwe. Kwakatondezya baabo kulila kwakuboola kwa Mwami nkokwakali makani aalukondo lupati, abaabo nkokwakali ijwi litali kutambika mumatwi aabo. Kwakatondezya zilengwa zyoonse baabo bakali kuyakutambula kuboola kwa Mwami, abaabo bakali kuyakumukaka pakuboola kwakwe kwa Bili, mbuli Bayuda mbobakacita pakuboola kwakwe kwakutaanguna. Alimwi tucibona kuti ntaamu yakuzuzikizya makanze aa Leza, mu ‘buzuba oobu bwakulibambila kwakwe,’ kuti asololele bantu bakali kuyanda buyo luyando lwa Mwami, kuti balibambile kuboola kwakwe.”

GSAM 157MAKANI A KWEENDA KUSULE LYA MWEZI WATATU, 1844

GSAM 157.1Makani masyoonto a Kweenda kwa Kuboola kwa Jesu kusule lya 21 Mwezi watatu 1844 alapandululwa mumazwi aatobela, aabwezegwa mu Zitondezyo zya Ciindi wa 31 Mwezi wa 10, 1844:—

GSAM 157.2“Mwaka wa 1843,—mwaka wa Bayuda,—nowakayinda, cipanzi cipati ca BaAdventist cakakkazika mulusyomo lwakuti kuzwa eelyo tiitwakali kukonzya kubala zyiindi zisalidwe cakusinizya nakuba asyoonto. Bakasyoma kuti twakali abusena mbotwakatondezya mukubala kwesu zyiindi, kumamanino aazyiindi zyoonse zyabusyinsyimi, kuboola kwa Jesu nkokwalingilwa kumamanino aazyo. Alimwi nokuba kuti twakali kuyakulindila buyo ciindi cisyoonto ciindi cesu ncocakali kukonzya kwiindana aciindi ca Leza, bakasyoma kuti tiitwakali kukonzya kuzyiba cimbi atala ciindi ncico ncico. Boonse bakabweza malampi aabo, akuzwa kuyakuswaanganya Mukwati; pele Mukwati wakacedwa kwiinda ciindi (1843) ncaakali kulangilwa. Mubucedwe oobu bwa Mubono wa Musyinsyimi, cakali kuboneka kuti boonse bakasala kuulindila, kabasyoma kuti taweelede kucelwa, akuti wakali kukonzya kulangilwa ciindi cili coonse. Pele cakaboneka cakufwambaana kuti bantu banji bakali kubamba zyakucita kumbele, nzibataakali kuyakubamba kuti bakasyoma kuti Mwami uyakuboola mwaka ooyu; akuti bakalede, kabatajisi kuzyiba kwini kwakuti kuboneka kwa Mwami kuli afwaafwi kapati. Mumazwi aambi, bakayeeya kuti ulakonzya kuboola buzuba buli boonse, na kuti ulakonzya kucelwa ciindi cisyoonto, ciindi nobakali kukonzya kukondwa akulyookezya. Eeci cakali mbubwenya Mufutuli wesu mbwakaamba kuti ciyakuba, ‘Mukwati naakacedwa, boonse bakazezela akulala.’

GSAM 157Bakalangwa ku Ciindi ca Kuwa kwa Maani ca 1844

GSAM 157.3“Kuzwa mu Mwezi musanu 1843, Mukwesu Miller wakatulanganya ku mwezi wa musanu abili wamwaka usetekene wa Bayuda, mbuli ciindi cakucita zintu zyakali kwiiminina Kuboola kwa Jesu kwa Bili; alimwi muciindi ca kuwa kwa maani cakayinda twakalangila ciindi eeco cakuyandisya kapati. Nocakayinda, Mukwesu S. S. Snow wakazumina cakumaninina muzeezo wakuti, kweendelana azintu zyakali kwiiminina eeci, kuboola kwa Mwami, nokuyakucitika, kweelede kucitika mubuzuba bwa 10 bwamwezi wa musanu abili; pele tanaakasinizya kuti mwaka uli nguuli. Kwamana eelyo wakabona kuti zyiindi zyabusyinsyimi tazimani ncobeni kusikila mumwaka uno wa 1844; eelyo wakaima cakuyuma amuzeezo wakuti afwaafwi a 22 Mwezi wa 10—buzuba bwa 10 bwamwezi wa musanu abili wamwaka uno—tuyakubona kuboola kwa Mwami wabulumbu. Eeci wakacikambauka mu New York, Philadelphia, amumasena aambi muciindi ca kutumbuka zisyango aca kupya zyakiinda; alimwi nokuba kuti banji bakatambula miyeeyo yakwe, takwakaboneka citondezyo cisalidwe camiceelo yayo kusikila afwaafwi a Mwezi musanu abili.”

GSAM 158Zilimbwa Zyakasiyigwa mu Myuunda

GSAM 158.1“Kukutaanguna kwaciindi eeco bamwi bakwesu kunyika yakunyika kwa New Hampshire bakajatikizigwa kapati alusyomo lwakuti Mwami uyakuboola ciindi ca mpeyo cimbi kacinabanga, cakuti tiibakalima myuunda yabo. Afwaafwi akati ka Mwezi musanu abili,—eeco cakali cuungulo cakumatalikilo aakati kamasiku kabuzuba-mwaka bwa Bayuda (cuungulo-buca, kubala kuzwa kumwezi mupya wa Mwezi wane, kumatalikilo aamwaka ooyu wa Bayuda), bamwi bakabyala akulima myuunda yabo bakajatikizigwa kapati akuzyiba kuti kuboneka kwa Mwami kuli afwaafwi, cakuti tiibakali kukonzya kutebula zilimbwa zyabo kakweendelene alusyomo lwabo. Bamwi, nobakanjila mumyuunda yabo kuti bace buzu, bakajana kuti tabakonzya kuzumanana. Kabatobela mbobakamvwa mulimo wabo, bakasiya zilimbwa zyabo kaziciimvwi mumyuunda, kutondezya lusyomo lwabo amilimo yabo, akubeteka nyika munzila eeyi. Eeci cakafwambaana kusampana kunyika yakunyika kwa New England.”

GSAM 158Lubeta Kweelede Kutaanguna Kuboola kwa Jesu

GSAM 158.2“Muciindi comweco bakwesu mu Maine bakatambula muzeezo wakuti lubeta lweelede kutaanguna kuboola kwa Jesu; kuti lwakali kucitika antoomwe akutebula, alimwi kuti tiilwakali buyo kumamanino aanyika, pele lwakali kutola ciindi cili afwaafwi kwamana nyika. Kweendelana amuzeezo ooyu, bakayeeya kuti twakali muciindi calubeta, kuti mulaini wakwaandaanya wakali kucolwa, akuti babelesi ba Leza bakali kubikkwa cidindo mumapumi aabo. Kuzuzikizigwa kwaeeci kwakali kuyakuba citondezyo kuli bangelo bone bajisi miyuwo yone yanyika (Ciyubunu 7:1), kuti bailekezye myuuwo yone.”

GSAM 159Kubuka Kakati ka Masiku

GSAM 159.1“Afwaafwi akati ka Mwezi musanu abili, cilongezyo ca Leza cakubweza bakafutatila cakatalika kuboneka mukwaambilizya ciindi. Aabo bakatambula umwi wamiyeeyo yakaambwa bakatondezya kusanduka kupati mumicito yabo, akufwambaana kubuka mutulo, mbubwenya mbocakasyinsyimwa. ‘Kakati kamasiku kwakamvwika kulila kwakuti, Amubone, Mukwati ulaboola; amuzwe muyakuswaanganya. Eelyo basimbi aabo boonse bakabuka, akubamba malampi aabo.’ Kuzwa mu Mwezi musanu abili kweenda ooku kwakali mumapetekeendeene aa New England, kulyaandene; pele koonse kwakagwasyigwa acilongezyo ca Leza mukubweza banji aabo malampi aabo aakali afwaafwi kuzima, amukusalazya basetekene bakwe. Pa Kuswaangana mu Nkambi kwa Exeter, zyoonse ezyi zyakakumya bantu zyakaswaangana, zyakasangana akuba kweenda kupati kumwe, akufwambaana kusampana mumabunga oonse aalindila kuboola kwa Jesu munyika.”

Notes

  1. Mateyo 25:1-5. ↩
  2. Marko 2:18-20. ↩
  3. Intembauzyo 119:105. ↩
  4. Jeremiya 18:18. ↩
  5. Ciyubunu 3:3. ↩
  6. Tusimpi 23:20, 21. ↩
  7. Habakuku 2:1-3. ↩
  8. 2 Petro 2:1, 3. ↩
  9. Ezekieli 12:22, ↩
  10. Luka 12:35, 36. ↩

Note

Back