Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
13 / 31
13 / 31

Mpango 10 — Kulila Kakati ka Masiku

John Norton Loughborough

GSAM 160.1Pakati ka masiku kwaba kulila kuti, Loli, sibwiinga ulaboola; amuzwe aanze mukamusangane. Abo basimbi batazi mwaalumi boonse bakasimuka, balungamya malampi aabo.1

GSAM 160.2Twakatala twalumbula ciindi ca Kulindila cakulibonya mumuzyanyo wa “basimbi batazi mwaalumi bali kumi,” alimwi lino tulakonzya kulanga kapati cibeela cawo ciletedwe mulugwalo luli ajulu, ooyu bantu ba MuAdventist bakati “Kulila Kakati ka Masiku.” Mulembi uukankala wakulemba pali cintu ooyu, mu magazini yakalikilwa Kulila Kakati ka Masiku, 3 Okutobala, 1844, wakati:—

GSAM 160.3“Kansi twakajila buti mu busiku oobu bwa Kulindila? Kuli lyaamba kuti twakatandikila mubono [Mubono wa Mazuba 2300] mu ciindi cakumena kwamasamu, kutali mu ciindi cakuwa kwamatu amasamu, mu 457 B.C. Twakasyalilwa myezi iili 6 amazuba masyoonto kuti tusike kubusena bwakulindila maato nkotwakali kuya. Cakaticizya mu busiku bwa Kulindila, myezi iili 6.”

GSAM 160.4Mulembi umwi, S. S. Snow, mu Kulila kwa 22 Ogasiti, 1844, wakalumbula mazuba 2300 kuti:—

GSAM 160.5“Akatandikila pa kuboola kwa mulawo wakuyaka alimwi no kubweza alimwi Jerusalemu. Mulawo wakapegwa cakusaanguna kuli Cyrus, wakazubulwa kuli Darius, alimwi wakamanyililwa kuli Artaxerxes Longimanus mumwaka wacisambomwe wabulamfumu bwakwe. Wakazumanana kucilondololwa alimwi wakatandikila kubelesyegwa mu ciindi cakuwa kwamatu amasamu camwaka wa 457 B.C., Ezera alimwi akafika ku Jerusalemu kuli luboko lwabotu lwa Jehova, wakabwezya cisi ca Juda, wakabikka beendelezi a bapanguli, alimwi akatandikila kuyaka bwaanda bwakuzinguluka munzi.”2

GSAM 160.6Mbwaanga ciindi ca Mubono cakali myaka iili 2300 iizwide, cakafwaile myaka yoonse ya 457 a 1843 kuti ikwane 2300; alimwi kana mulawo utakazwa kusikila mumwezi wakusambomwe wa 457 B.C., cakali kwiiisyigwa kuti ciindi tacikamani kusikila mumwezi wakusambomwe wa 1844. Inzila yakubikka zuba lya kumi lya mwezi wakusambomwe yakaŋanwa kuba cintu cakanda kutandikila ciindi, eelyo cakatalwa cakamana kuti pa zuba lya kumi lya mwezi wakusambomwe (ciindi ca Bayuda), 22 Okutobala, 1844, mazuba 2300 akali kumana, alimwi ciindi cakafika Kusalazigwa kwa Busena Busetekene. Bukamboni boonse bwakabelesywabwa kumanina ciindi mu 1843 bwakabelesya alimwi kukubala ciindi ca 1844, alimwi bwakapa kusyomeka kuti bakali bazulwila mulubazu lwakali kulibonya kuba lusandulo lwakukatyompokezegwa kwabo. Inzila yomwe baMuAdventist bakamwambila “Kulila Kakati ka Masiku kwasimpe,” oobu mbwakalikwitwa oobo, tayiko zundilwa kuzumanana kupati kupita mukubikkila makani aabo bakali babikkilwe kumulimo ciindi oco.

GSAM 161“Amuzwe Aanze Mukamusangane”

GSAM 161.1Mu Kulila kwa 3 Okutobala, 1844, mwakali mulumbe wakalembwa kuli George Storrs, ansi wa mutwe wakuti, “Amuzwe Aanze Mukamusangane,” ooyu wakati:—

GSAM 161.2“Ndakakata penzula lyangu ndakazwidilila mumoyo ooyu ndotapilwe nakale. Mumizeezo yangu, tandina kukayika pe kuti pa zuba lya kumi lya mwezi wakusambomwe kuyakuyubunwa Jesu Kristo Mwaami wesu mumakumbi a kujulu. Tuli akati ka mazuba makonke kucintu eeco—ciindi ciyumu kuli abo batali kutegwa, pele cakwelele kuli abo batalilwe.

GSAM 161.3“‘Loli, sibwiinga ulaboola’ mwaka ooyu; ‘amuzwe aanze mukamusangane.’ Twamane a zikombelo zya zina lyaleke, alimwi a babi boonse, kunze lyakuti kulila ooku kungacita kuti balibikkile. Mulimo wesu lino nkusimya ‘basimbi batazi mwaalumi abakata malampi aabo alimwi bakazwa aanze kuyosangana sibwiinga.’ Kansi tuli kuti? ‘Mubono ngaulindile, mulindile.’ Kasi eeci te ndico cizwidezya cesu kuzwa mu Maaci naa Apulilo wakamana?—Ee. Cintu nzi cakacitika sibwiinga alimwi akalindila?—Basimbi batazi mwaalumi boonse bakalala alimwi bakagona, ee? Makani a Kristo talemani; alimwi ‘Magwalo Aasalala takonzyi kutyolwa.’ Tacigwasyi kulyeena kuti twakali kulangilila; twakali tulala, kutali pali cintu cakuboola kwa Kristo, pele pa ciindi. Twakajila mu ciindi ca Kulindila; tatwakazibile kuti cakali kulindila ‘mpaka lili,’ alimwi pali cintu eeco twakali tulala. Bamwi besu bakati mu kugona kwabo, ‘Kutali kubikka ciindi cimbi!’ eelyo twagona. Lino ciyumu nkusimya ndiswe. Mwaami, atugwasye, nkaambo lugwasyo lwamuntu talugwasyi pe. Amwaambe Ndimwe mwini, Mwaami. O kuti ‘Tata’ akonze ‘kuzyibya’ ciindi lino.”

GSAM 162Pakati ka Busiku bwa Mulumbe

GSAM 162.1“Ciindi ca Kulindila cilampa buti?—Myezi iili 6. Waziba buti?—Nkaambo Mwaami wesu wakati, ‘pakati ka masiku,’ sibwiinga akalindila. Mubono wakali wa ‘mangolezya-amafwumofwumo aali 2300,’ nkokuti mazuba. ‘Mangolezya,’ naa busiku, ncibeela cimwe ca zibeela zibiri zyeelene zya limwi lya mazuba aabusinsyimi oobo, eelyo ncimezi iili 6. Eeci nceciindi coonse ca Kulindila. Kulila kuyumu kwa ciindi kuliko lino kwakatandikila kupampaakati ka Julayi, alimwi kwakasambalala cakufwambaana a kumaka, alimwi kwakasungilwa kubikkwa kwa Muuya ooyu ndatabonanga ciindi kulila kwakati ‘1843.’ Lino ncobeli kuti, ‘Amuzwe aanze mukamusangane.’ Kwaba kuleka zyintu zyoonse oobo ndakatalicikumbilanga kuzyiba. Kulila ooku kukapata mumoyo, balimi baleka miunda yabo antoomwe azisyango zyabo. Kwaba kulila kupati a misozi, alimwi akupa zyoonse kuli Leza, oobo ndatabonanga ciindi. Kwaba kusyomeka muli masimpe aa kutakazange kumvwike aaya maka mukulila kwakusaanguna, alimwi muli bukata buleta kulila naa kusungulula moyo, butakonzyi kumvwisisigwa kunze lyabo bakabumvwa.

GSAM 162.2“Pamasimpe Aali Kuno, ndime, kwiinda muluzyalo, ndilakata moyo kubikka zyoonse muziyoosya akusyoma masimpe aa, alimwi ndilaziba kuti kulimbika mukuzyikila pali ooyu ncikubeja Leza alimwi akubikkila pali ndiswe ‘kwacilobela cakufwambaana.’ Ndakazumanana kuti lino ‘ooyo woonse uukumbila kulama buumi bwakwe,’ kuli kumusena ooyu kulila kwakacitwa kusyomeka, naa kucita kuti ‘kana tacicitiki,’ naa kutya kubikka zyoonse muziyoosya akusyoma masimpe aa, ‘uyakusweekelwa buumi bwakwe.’ Kucitila lusyomo lumo lwakazumizya Abrahama kupa Isaka, naa Nowa kuyaka nkojelo, naa Loti kuleka Sodoma, naa bana ba Isilaeli kwimana busiku boonse balindila kubuda kwabo mu Egipito, naa Daniele kujila mucilindi cabasyuumbwa, naa Bayuda batatu kujila mubuvuni bwamulilo. Twakali kulifwanikizya kuti twakali kuboola mubwami butali kulinzilwa lusyomo luya, pele ndilasyoma cakumaninina kuti tatuli boobo. Masimpe aa a kumamanino alapa kulinzilwa oobu, alimwi taakwe uuyakubikka zyoonse muziyoosya akuaasyoma kunze lyabo bakata moyo kuti beelwe bapusa, bapenga, naa cintu cimbi coonse eeco baSodoma ba ciindi Zambangulwe citanacitika, cikombelo citapyi naa kutontola, naa basimbi batazi mwaalumi bagona bayanda kubaita. Lino alimwi ndilakonzya kulila kuti, ‘Buda kuti ulambe buumi bwako’; ‘Utalangi kunyuma’; ‘Uyeeye mukaintu wa Loti.’”

GSAM 163Ibbwe Lyeelene lya Storrs

GSAM 163.1Mu Kulila Kakati ka Masiku kwa 10 Okutobala, 1844, kwakali mulumbe wakalembwa kuli George Storrs, ooyu wakali ansi wa mutwe wakuti, “Mamanino,” pele baMuAdventist bakautanuna kuti, “Ibbwe Lyeelene lya Storrs”:—

GSAM 163.2“Tukaba buti twalilamya kuli zuba eelyo?—Syoma masimpe a Leza, alimwi ubikke zyoonse muziyoosya akuaasyoma, mulusyomo luyumu lulemekezya Leza. Tulafwaile ciimo cimwe camoyo oobo twakaba nakwo kana twakaziba kuti twakali kufwa kuli zuba eelyo, kupwa kwakkupa kuli Leza alimwi akufwa kuli nyika.

GSAM 163.3“Tandikonzyi kulondolola kabotu ncondaamba kwiinda mukufwanikizya ibbwe lipati lyeelene lili pakati ka nyanza. Kwalipikidwe cisyomezyo kuli mwana wamwami uulemekwa alimwi uujisi maka kuti pa ciindi cikkidwe ulakatuma bwato bubotu kapati bweendelezegwa amaka amuuya uuzwa mumanzi aabila kunyamuna bantu boonse abakali kusangwazigwa kuli oobo a bukamboni bwakuti bakasyoma cakumaninina makani aakwe, kubasanika mucisi cakwelesya. Bantu banji bakabikka buumi bwabo muziyoosya akuya kwiibbwe eelyo. Bamwi, nibakala basikile pali ibbwe, bakatenda lutambo, alimwi bwato bwabo mbobakasikila ankuko bwakatolwa kule ambabo amanzi, eelyo tabakabulanga alimwi, pele bakali balindila kuboola kwabwato. Tabakali akukonzekana pali masimpe a cisyomezyo, alimwi bakabikkila zyoonse pali ciko. Bamwi bakaboola koku bakali kulibonya kuti cakwana kuba pali ibbwe. Pele bakali kuyanda kuba ‘basongo’ alimwi tabakali kuyanda kubikka buumi bwabo muziyoosya zipati kapati.

GSAM 164.1“‘Kulingana alusyomo lwako, ciwo cibe kuli iwe’ cakali caambwa ciindi cakali kulindilwa bwato citanasika. Zuba lyakafika. Basongo aaba limwi bakali kuyeeya kutenda ntambo zyamaato aabo akuleka maato atolelwe kutali amanzi, kuti babona bwato buboola. Bwato bwakabonwa; pele lino cakali kuceteka kuleka maato aabo batabonwa; alimwi, busongo obo bwakali kubalondela kuti lino tabakali kuleka maato aabo mpawo bakaziba kuti tabakali kukanganisya bwato oobo bwakali kuboola. Lino bwato lwakaswika alutaala kutegwa batakonzya kutandula maato aabo batabonwa.

GSAM 164.2“Bwato bwakasika kuli ibbwe. ‘Bukamboni nzi bwakuti mwakali akusyoma kumininina kuboola kwabwato?’—‘Twakatenda ntambo zyamaato esu, alimwi maato akatolelwa kutali amanzi, kutegwa tatukonzyi kusika kunyika, alimwi twakali kuyakufwa kuti bwato butanasika, nkaambo ibbwe eeli lili abusena butapiti bwato bumbi.’ ‘Cilakwana,’ wakalila mweendelezi wabwato; ‘ncoobo mubukene mubwato; lusyomo olo talukalumbuki.’

GSAM 164.3“Abo bakali basungilide maato aabo kuli ibbwe lino bakasongana alimwi bakalwanisya kubukena mubwato. Mweendelezi wabwato wabuuzya kuti, ‘Ncinzi maato aayo ndibona aajatilizidwe kumaibbwe aayo, naa ntambo zyaayo zyakatendwa buyo kuzwa nindatandika kuboneka?’ Bakazwidezya kuti, ‘Twakali kuda kuba basongo, kutegwa kana bwato butakasiki, tube acintu cakulibweza kumanza.’ ‘Mwakazumanana zyintu zyamubili, eelyo,’ wakalila mweendelezi wabwato, ‘kansi mwakali akukonzeka makani angu? Kulingana alusyomo lwako, ciwo cibe kuli iwe. Bukamboni bwakumukandana. Mwakazumanana kumanza, alimwi lino mulakakungula zipaso zyakutasyomi kwenu.’ ‘Eelyo tabakali kukonzya kujila nkambo yakutasyoma.’ O, ciimo ciyoosya cakubula lusyomo lwakuti kuli lugwasyo!”

GSAM 164.4“Amutende ntambo zyanu lino, bakwesu; amuleke maato aanu aanze kusikila atakaboneki; ee, fwambanukilani ‘citonde ca Mwana Muntu citanaboneka.’ Nibwakaboola, cilakaba kuceteka. Amubikke buumi bwanu muziyoosya lino, alimwi mubikke zyoonse muziyoosya. O, moyo wangu waluma kuli ndimwe; mutacetekeli; sundani bwato oobo, naa mulaluba; nkaambo ‘ooyo woonse uukumbila kulama buumi bwakwe uyakubusweekelwa,’ mbwakati Jesu Kristo, Mwaami wesu alimwi Mupanguli. Fwambanukilani, eelyo, alimwi ndilakumbila alimwi, O fwambanukilani! Lekani bwato boonse oobo lino mulatalika kubikkila kuti mungalibweza kumanza ‘kana tacicitiki.’ ‘Kana’ ooku kulakumupanza. Lino ncikulindilwa ca kumamanino alimwi akuteezya. Citani oobo Mwaami wesu akacita mukuteezya kwakumamanino kwa Diabulu—‘Buda kuli ndime, Satani,’ wakati. Eelyo Diabulu wakamuleka, alimwi ‘loli, bangelo bakaboola bakamubelekela.’ Eelyo ncobakaba ndimwe nibwamana kukunda oobu.”

GSAM 165Mulimo Wafwambaana wa Kulila Kakati ka Masiku

GSAM 165.1Pali kufwambaana, maka, alimwi akucita kwamulumbe wa “Kulila Kakati ka Masiku,” tulabona cilikile cisimpe kwiinda mumakani a N. Southard, mubambululi wa pepala oobo twalumbulide kulyo—Kulila Kakati ka Masiku. Mukopi wakalembwa 31 Okutobala, 1844, wakati:—

GSAM 165.2“Kusaanguna ciindi citalwi, cakali kukandwa kuli banji; pele kwakali kulibonya kuti kwali maka atakonzya kukandwa akalanda kubikkwa kwakwe, ooyu wakajata boonse. Kwakasambalala mucisi cakufwambaana mbuli mupupulika, alimwi kwakasika mumoyo yabantu mumisena iindene alimwi yatalikizyana afwiifwi aciindi comwe, alimwi munzila yakonzya kulondololwa kwiiya kuti Leza wakali muli ooyu. Kwakacita boonse kulandula kapati kwamoyo alimwi akulicesya kwamuuya kunembo lyakujulu kuli ajulu kapati. Kwakacita kuti bantu bakelele luyando lwabo kuli zyintu zyanyika, kusalazya kupingana a bukali, kuzumina zibi zyabo, kubukabuka kuli Leza, alimwi akukumbila kweelila, kwali amoyo yatyoka, kuli ndilye kupululukwa alimwi akusyomezyegwa. Kwacita kuti bantu balisye alimwi babukuke mumuya, oobo tatwakatalici bona. Mbuli Leza, kwiinda muli Joeli, wakalailila ciindi zuba lipati lya Leza nilili afwiifwi, kwacita kuti batandaule myoyo yabo, kutali minzibo, alimwi babwelele kuli Jehova akutalya cakulya, kulila alimwi akuceta. Mbuli Leza wakalumba kwiinda muli Zakariya, Muuya waluzyalo alimwi akukumbila wakatilwa pali bana bakwe; bakalanga kuli ooyo bakayasa, alimwi kwakaba ceta cipati mucisi, makaŋanda mungaŋanda, alimwi bakaintu mungaŋanda; alimwi abo bakali kulindila Mwaami bakacisya moyo yabo kuli ndilye.”

GSAM 166Bantu Bakazungulwa a Maka atali a Bantu

GSAM 166.1Alimwi, pali mulumbe ooyu wakazungula, wakati:—

GSAM 166.2“Kwakali kulibonya kuli ndiswe kuti wakali kutali akubelekela kwabantu, kutegwa twakali kukonzya kulilanga mbuli kwakumaninilwa kwa ‘Kulila Kakati ka Masiku,’ sibwiinga akalindila, alimwi basimbi batazi mwaalumi bakalala alimwi bakagona, ciindi boonse bakali kusimuka alimwi balungamya malampi aabo. Alimwi mulimo wakumamanina wakali kulibonya kuti wamana; nkaambo takwaba ciindi nakalya ciindi oocilawo, makamu a Kuboola kwa Jesu akali mumubiko mubotu wakulilamya kuboola kwa Mwaami.”

GSAM 166Zintu Zyanyika Zyakapegwa

GSAM 166.3Ansi wa mulumbe wakazungula wa mulumbe wa Kuboola kwa Jesu, bantu banji bakapeganya zintu zyabo zyanyika, bakabelesya mali yabo kusimya balumbuli babantu mumilimo yabo, naa bakasambala mapepa a kulembwa alimwi a mabukkwa, naa bakapa zyaafwa balombo, eelyo bakapa cisi bukamboni bwabotu bwakusunguluka kwabo alimwi akulimbila; pele abo bakakata zintu zyabo zyanyika, alimwi tabakacita kupa kupati kumulimo, bakabikkilwa kuli bantu banyika kuti tabakasyomi cintu eeco bakalumba. Kuti ndilondolole, ndilapa zipandwa zibiri, cimwe kulubazu lumo alimwi cimbi kulubazu lumbi.

GSAM 166Munda wa Mbatata

GSAM 166.4Cipandwa cakusaanguna ncaba muamini wakali kukkala ku New Ipswich, N.H., wakali kulilwa Hastings, wakali amunda mupati wa mbatata zibotu zyakali kusiyigwa zitakumbwi. Balakwe bakali kutalilila mbatata ezyo, alimwi bakaboola kuli ndilye bakati bakumbile alimwi akuzibikka mucipinda cansi aŋanda cakubikkila cakulya, cakutalipilwa kana wakabaleka, “nkaambo,” bakati, “mungazifwaile.” “Ayi!” wakasandula Ba Hastings, “ndilaleka munda ooyu wa mbatata upandulule lusyomo lwangu lwakuti Mwaami ulaboola cakufwambaana.”

GSAM 167.1Mu ciindi cakuwa kwamatu amasamu eeci, mbuli mbotukonzya kuziba kwiinda muli Claremont (N.H.) Eagle, New York True Sun, alimwi a magazini aanda, kulimwa kwamabatata kwakali kumana kapati nkaambo ka “bulwele bwa mbatata.” Mbuli mbwakalumbulwa mu Sun, “Cilababazya kapati kumvwa kuti zisyango zyoonse zya mbatata ezyi ziyandika kapati zyakanyonyoonwa abulwele bwakubola. Muntu wakalemba kuli pepala lya Philadelphia wakati kulimwa kwambatata mucisi eeco kwakamana. Maine ncibeela comwe buyo nkokumvwika kunyunyuta kusyoonto, pele alimwi kulyo zisyango tazikafutuka bulwele.”

GSAM 167.2Nkaambo ciindi cakuwa kwamatu amasamu cakali cabotu, alimwi mbatata zya Ba Hastings zyakalisigwa mumumena mpakai Novembala, takwaba naimwe yakabola. Eelyo wakaba a mbatata zinji zya kwikala zyaakwe alimwi a balakwe bakasikilwa mapenzi, abakali bakali kumukumbila buumi bwakwe mu Okutobala yakapita, alimwi mu ciindi cakumena kwamasamu bakafwaile kugula mbatata zyakuzyala kuli ndilye, alimwi bakakondwa kupa mali mabotu kuli zyo. Eeco bakali kufwanikizya kuba ciyumu kuli Ba Hastings, Leza wakacisandula kuba cilongezyo cazyakumubili, kutali kuli ndilye lyene, pele alimwi kuli balakwe.

GSAM 167Wakakandana Lusyomo Lwakwe

GSAM 167.3Cipandwa cibili cakacitika mumusena ndikalilamo. Cakali caba camumboni wa cikombelo ooyu wakali amanyi akulumbula mumubungano pali kuboola kwa Mwaami mu ciindi cakuwa kwamatu amasamu camwaka wa 1844. Wakali muntu uuli a zintu zinji, alimwi kumbi wakali a ngulube zinji zyakali amyaka yeelede kuti zisungwe kusikila kuusika wa mu ciindi cakumena kwamasamu. Bacisya bangu, aabo batakali kulilumba kuti mbakombi alimwi mulimo wabo wakali wakugula akugulya banyama, bakaya kuli MuAdventist ooyu walilumbula kuti bagule ngulube zyakwe, pele bakamvwa kuli nguwe kuti takali kuyanda kuzigulya, nkaambo wakali kuyanda kuzisunga kusikila mu ciindi cakumena kwamasamu ciboola kuba “ngulube zyakuya kukuligwa.” Bacisya bakaboola kuli basyaanene bangu, aabo bakali MuAdventist uusyoma, alimwi bakati, “Muntu ooyu tasyomi eeco alilumbula.” “Nkaambo nzi?” bakabuzya basyaanene bangu. “Nkaambo,” bakati bacisya, “wakati Mwaami ulaboola, alimwi nyika ilakumina mu ciindi cakuwa kwamatu amasamu eeci, pele wakali kuda kusunga ngulube zyakwe mpaka mu ciindi cakumena kwamasamu ciboola. Talibikkili makani kuli ndime; tasyomi limwi lyakwe.”

GSAM 168Zintu Zyakapegwa Kuceteka

GSAM 168.1Kwabali bantu abakakata mali aabo, bakalwana ciindi coonse ansi akusyomeka kuti bakali kufwaile kubelesya mali oobo kukula mulimo, mpakai cakaba kuceteka kubikkila mali oobo. Bantu abo bakaboola kuli abo bakali kubamba mulumbe, bakali kubakumbila a misozi kuti batambule mali aabo, pele basandula kuti, “Mwalecete! Twalipila zyoonse zyakulemba zyoonso zyatukonzya kusambazya kumanina. Twakabamba ma-press amaka manji kuti alembedwe busiku a zuba; tatufwaile mali amwi.” Mboni yakabona cakweelede yandilumbula kuti yakabona bantu babikka madola aali zyuulu pa meza, kuli mukonkoni wa Voice of Truth, alimwi bamukumbila mumapenzi kuti atambule mali oobo akubelesya. Basandula kuti, “Mwalecete! Tatufwaile mali aanu lino! Tatukonzyi kubelesya!” Eelyo bakabuzya kuti, “Kasi mali aa takonzya kupwa kuli balombo?” Bwiinguzi bwakali mbubwenya buyo, “Twalibambilila zyaafwa zya bwangu zya boonse abo boonse batukonzya kusika kuli.” Mumapenzi amoyo, bantu bakabweza mali aabo, bakalumba kuti bukali bwa Leza bwakali pali boobo nkaambo kakubula lusyomo, alimwi akasilibizi kakabacitisya kutapa mali kumulimo wa Leza ciindi naakali kuyandika alimwi naakali kutambulwa akubelesyegwa cakukondwa.

GSAM 168Balindilili Bakabikkwa

GSAM 168.2Muciimo alimwi a milawo yabantu abakasiya zisyango zyabo zitategulwi alimwi a mapanga aabo apwa busena, kuti basambazye pepala lyakulembwa naa bakambawane alimwi bakumbile a bantu ingaŋanda mungaŋanda, cakali kupitilila kukandana. Bantu tabakakakilwa kuti bantu aba bakali kusyoma makani oonse bakalumbula, alimwi, limwi, maka maba akali kubalanda kuti muntu uuli amoyo uusimpe takali kukonzya kukandana naa kukandana makani aabo. Bantu bali zyuulu bakasololelwa nenzila eeyi kuti basye masimpe, alimwi bakakumbila alimwi bakasanga luse lwa Leza.

GSAM 169.1Pele musyi uuseka alimwi muntu uulumba buklisto bwanyika bakatanta kuti mulimo ooyu wakusambazya mabukkwa a Kuboola kwa Jesu wakafwaile kukandwa. Bantu aba bakali kwata cibeela camunzi naa cisi coonse alimwi bakali kuya ingaŋanda mungaŋanda a mulumbe wa Kuboola kwa Jesu, bakali kuleka makwebo aabo a makaŋanda aabo, bakati mbapenga, eelyo bakafwaile kubikkwa balindilili pali boobo. Bukamboni bwakabikkwa kuti bamoyo tabakali balungami (kuti cakali kubelekela lufutuko lwabamwi bantu, kutali kubikkwa bukamboni bwakuti makaŋanda akali kumvwa mapenzi nkaambo bakali kuleka makwebo aabo), tabwakali kukwana kuba bukamboni bwakupenga; eelyo bantu basyoonto buyo bakabikkwa ansi abalindilili. Kulanga kufwambaana kwamakania a bakandana ba ciindi cino, muntu wakafwaninwa kuti kwakali zyakacitika zinji; pele mumilimo yangu yoonse mbuli mukambausi wa MuAdventist, yakakwata ciindi cakulipita myaka 56, ndakakumana zipandwa zibiri buyo zya “Millerite” abakabikkwa ansi abalindilili. Kulondololwa kufwaafwi kwa ezyi takukabi kubi.

GSAM 169Mwine Mulindilili Wakwe

GSAM 169.2Cipandwa cakusaanguna cakacitika mucisi ca New York, amaili aatakwani makumi atatu kuzwa kumusena ndakali. Muntu wakatambula mulumbe wa Kuboola kwa Jesu wakali acuma cakulibonya kuba madola 100,000. Wakapa cikwati cimwe ca mali aa kuli mukaintu wakwe a bana bakwe, abakali batali amulusyomo lwakwe. Cikkati cakasyalila wakalibonya kuba cakwe kubelesya mbuli mbokufwaile; alimwi mbuli mali amwi akajila mumulimo wa Kuboola kwa Jesu, bana bakwe bakakazya, alimwi bakabungana amupanguli, bakali kukumbila kuti mulindilili abikkwe pali tataabo. Mupanguli alimwi akalondolola kuli boobo milimo a maka amulindilili mukubelesya zintu, wakabuzya kuti batantule ooyo bakali kuda kuti abikkwe. Nibakabungana ciindi, bakatanta kuti tabakazibi muntu uuli umwi ooyu bakali kukutika zintu, alimwi bakamubuzya mupanguli kuti bakasalula tataabo kuba mulindilili wakwe mwini. Mupanguli wakalanga muntu ooyo alimwi wakati, “Ba _____, bana bako bakusalula iwe kuba muntu uulingile kubelesya zintu zyako. Makani aako acili mbuli mbwaakali utanateengwa kucilye.”3

GSAM 170Ciimo Cakusekesa

GSAM 170.1Cipandwa cimbi cakali ca Stockbridge Howland, wakali wa Topsham, Maine. Wakali umwi wabakonzi babotu kapati mucibeela eeco coonse, muntu uujisi luzibo lupati mukuyaka zigayo a milalo. Mukweenda oku kwa “Kulila Kakati ka Masiku,” Ba Howland wakali kuya pa bbiza mu mipando ya miji minji, wakali kusambazya mabukkwa a Kuboola kwa Jesu alimwi a mapepa ingaŋanda mungaŋanda, cakazungulika kapati kuli bakandana a baseki, abakali kubelesya kuti mukusambazya mabukkwa oobo wakali kuleka mulimo wakwe. Eelyo bakafwambaana bakasanga mulindilili kuti abikkwe, ooyu wakasanga milimo minji kupita mbwakafwaninwa, nkaambo Ba Howland wakali kumutuma bakongozya ba misonkelo boonse, alimwi muntu woonse wakaboola a makani a mali a kuli bipa; “nkaambo,” wakati, “nditalangilwi kuba muntu uulingile kucita makwebo.” Nibwapita ciindi cisyoma, cisi cakafwaile kuyaka mulalo wami Mulonga wa Kennebec,—mulalo wakali kwima munsi amanzi akali kubuka alimwi acaandu cakali kuya amanzi mu ciindi cakumena kwamasamu. Beendelezi bakanjo yacibeela cacisi alimwi abaiminini bakasalwa bamunzi bakatanta kuti Stockbridge Howland muntu uulingile mulimo ooyu. Nibakaboola amaambile aalondolola mulalo mboweelede kuyakwa acizuminano cakuti awuyake, wakati, akuseka, “Baalumi, mulakafwaile kuya kuli mulindilili wangu. Mwaziba kuti nditalangilwi kuba muntu uulingile kulama makwebo angu, alimwi kansi mulaboola kuli ndime kuyaka mulalo!” Ciimo cakali cakusekesa kapati kuli bantu balungami, alimwi bulindilili bwakamana cakufwambaana. Cakwana kucita kuti bakandani bakwe bakamupeluka mazwi akuzumizya kapati nkaambo kamulimo watali wakalungama alimwi utalifwaile ooyu bakacita.

Notes

  1. Matayo 25:6, 7. ↩
  2. Moneni Daniele 9:25; Ezera 7:21-26; 9:9; Nehemiya 1:3; 2:12-17. ↩
  3. Nangwa ndakamuziba muntu ooyu alimwi a makani, tandizumizigwi kupa zina lyakwe. ↩

Note

Back