Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
28 / 31
28 / 31

Caandaano 25 — Masangano a Kwiisya

John Norton Loughborough

GSAM 391.1“Amutole busongo, amutole kuzibisisa; mutabuyubali; mutaleki kubikkila matwi ku makani a mu kanwa kangu. Mutabusiyi, buyokulinda; buyandisye, buyokubamba. Busongo ncecintu ciinda zyoonse; aboobo amutole busongo: alimwi mukutola kwanu koonse, amutole kuzibisisa.”1

GSAM 391Cikolo ca Mwiisyi G. H. Bell

GSAM 391.2Mulimo wa kwiisya wa mubungano wakula kakuli lino. Mbuli zindi nzila zya mulimo twakayandaula, wakali muniini kapati kumatalikilo. Mu 1868 Mwiisyi G. H. Bell wakajalula cikolo mu ng’anda yakale yamaofesi, ku mupameno wa kumwesu a kutala wa mizila ya Kalamazoo a Washington, mu Battle Creek. Kwiinda pali nceeci, mu mpwelelo ya 1871, kumamanino a Mubungano Mukulu, kwakacitwa cikolo ca makani a baalu ba minista ca wiiki zinai, kuti ciyandule baali mumulimo wa bukambausi a wa cikombelo.

GSAM 391Kwiitwa kwa Cikolo ca Mubungano

GSAM 391.3Mu Mulumbe wa Kusandaula wa April 16, 1872, mwakali mulumbe wakalembwa kuti, “Kansi Tufwile Kucita Cikolo ca Mubungano?” Mwakali kupandululwa cakusalala kuyandika kwa cikolo eeco. Mu Mulumbe wa Kusandaula wa July 16, kwakazibikiswa kuti cikolo cakajalulwa a basikolo ikumi a babili; kumamanino a wiiki ibili, bakazambuka kuba makumi abili a basanu, alimwi kwakatalika cilawu ca mulawo wa mwaambo ca mangolezya ca basikolo 50. Ciindi cabililwe cakajalulwa Sept. 16, 1872, a basikolo makumi anai. Kufikila December 16, cikolo cakaba cikulu cakuti cakazwalilwa ku ng’anda ya kuswaanganila, kweendela makabada a kufunyika akabikkwa kumasana a mabendesu a cikombelo. Kabali kabende ka basikolo 63 kakatobela mu galale ya cikombelo.

GSAM 392Mali Yakasangununwa Kucita Cikolo Cikulu

GSAM 392.1Mubungano Mukulu wa March, 1873, wakatola ciindi cinji kwiiyandaula nji ncobotu kusanguna mali yakuvaka ng’anda zibotu zyakucitila cikolo ca mubungano, mo bakalikonkezya basebezi bakuyanda kwingila mu masena aandeene-andeene a mulimo. Makani aaya naakazumizyigwa, kwakasanwa komiti kuti itole mulimo wa kusanguna mali yazikwabilila. Mu ciindi eco, mabbuku a makani aamilimo aakamana akazunzuka mu Mulumbe wa Kusandaula, akanyorwa baalu Butler, White, a bamwi; alimwi a mulimo wa baalu Butler a Haskell mu kuswaangana mu nkambi kwakasangununwa mali minji yakucitila cikolo eeco.

GSAM 392.2Kuswaangana kumwi kwa Mubungano kwakacitwa Nov. 16, 1873, ciindi cakazibikiswa kuti $52,000 yakali yalayilwa kale kumali a kwiisya wa MwaAdventist wa Nsabata ya Musanu Abili, yakukombwa kucita munda a kuvaka ng’anda zibotu mu mwaka wakalondoka. A kuvota mu kuswaangana okwo, bakasala komiti ya bantu 7 kuti iumbe mubungano wa kwiisya a kusala busena bwaku vakiwa ng’anda.

GSAM 392.3Mu Mubungano twakayandaula, Geo. I. Butler wakasalwa kuba Presidenti wa Mubungano Mukulu, alimwi Sidney Brownsberger kuba Sekitele. Komiti yasalwa a Mubungano Mukulu yakali Geo. I. Butler, S. N. Haskell, a Harmon Lindsay. Mazina a James White, Ira Abbey, J. N. Andrews, a Uriah Smith akazambuliwa, kuti bakasebenze a Komiti ya Mubungano Mukulu mbuli Komiti ya bantu 7, eyakazumizigwa mbuli “Mubungano wa Kwiisya wa BaAdventist ba Nsabata ya Musanu Abili.” Kuzwa ciindi eeco, Mwiisyi Brownsberger wakasebenze a Cikolo Cikulu ca Battle Creek kufikila ciindi ciitilwa kutungamika cikolo cakali kuyoojalulwa mu Healdsburg, Cal.

GSAM 393Munda wa Maekala Ikumi a Ibili Wakaulwa Kucitila Cikolo Cikulu

GSAM 393.1December 31, 1873, komiti eeyi yakaula munda wa maekala ikumi a ibili mu cibeela ca kumbo ca Battle Creek; maekala 7 akaba busena bwa Cikolo Cikulu ca Battle Creek.

GSAM 393.2Cikolo ca mubungano ca Battle Creek cakajalulwa ciindi ca mbeu mu mabumba a ng’anda yabwatatu yamaofesi, Dec. 15, 1873, a basikolo 110.

GSAM 393Kuyandikana kwa Masikolo a Mubungano

GSAM 393.3Kujatikizya kuyandika kwa masikolo mabotu kulindiswe mbuli mubungano, Mrs. White wakalemba mu 1873 kuti:

GSAM 393.4“Nguzu zyoonse zya maano zifwile kubelesyegwa a kukuliswa, kuti balumi a bakaintu babe a maano ailinganizidwe. Nsi yazyala balumi a bakaintu ba mbali ilumwi, nkambo cilundu cimwi ca maano abo cakakulilwa pele zindi zyakaba ziteyede nkaambo tazikabelesyegwa. Kwiisya kwa banyike banji kwaba kubula. Balisoma kupita kwacila ciindi pele baleka zintu zyakubelekela mu buumi bwa mulimo....”

GSAM 393Kwiisya Kulinganizidwe Kuyandikana

GSAM 393.5“Kuzumanana kusoma, mbuli masikolo aendelezegwa lino, kulapa kuti banyike batakonzyi kucita buumi bwamulimo. Maano a muntu afwile kubelesya. Nkala atabelesyegwa mu nzila iluleme, ayobelesyegwa mu nzila itali iluleme. Kuti maano azumanane kuba aalinganizidwe, mulimo a kusoma bifwile kubikkwa antoomwe mu masikolo.

GSAM 393.6“Mu mazyalani aakainda kwakafwile kucitwa mpango mupati wakwiisya. A masikolo kwakafwile kuba masangano a bulimi a kuvanga zintu. Kwakafwile kuba baswiikati ba mulimo wa mung’anda, alimwi ciindi cimwi cila buzuba cakafwile kupegwa ku mulimo, kuti maanza a mubili a maano abelesyegwe antoomwe. Ikuti masikolo naakatalisyigwa kweelana a mpango ngotwaamba, lino nootakali kuba maano manji aatali aalinganizidwe.”2

GSAM 394Cikolo Cikulu ca Battle Creek

GSAM 394.1Mu mwaka wa 1874, mu ciindi cakupya aciindi masamu naagwisya masakani, ng’anda ya Cikolo Cikulu ca Battle Creek yakavakwa. Yakali ng’anda ya mabulo, yambali zyotatwe kucila munsi, 75 x 75 futi, mu cikozi ca mukalale wa Bugiriki. Yakamana kuvakwa a kucitilwa mulimo wakuzumizya Jan. 4, 1875. Cikolo cakajalulwa mu ng’anda eeyi a basikolo kupitila pali 100, a baswiikati 7 abakonzya mu zipati zisiyene. Cikolo cikulu nocakajalulwa mu mwaka wa cikolo wa 1877, kwakazibikiswa kuti basikolo bali mazana abili. Mulembe wa Mubungano wa Kwiisya, wakapegwa ku Mubungano Mukulu mu October, 1880, wakazibonya kuti basikolo 1400 bakali banyorwa mu Cikolo Cikulu ca Battle Creek kuzwa 1873 kufikila December, 1880.

GSAM 394Zikolo Zibili Zimwi Zyakajalulwa

GSAM 394.2Ku Mubungano Mukulu, December, 1882, kwakazibikiswa kuti zikolo zibilyo zya mubungano zyakajalulwa ansi a mubungano mu mwaka oyu; cimwi cakali Cikolo Cikulu ca Healdsburg, cakasika Healdsburg, Cal., cakajalulwa April 11; cimwi cakali South Lancaster Academy, cakasika South Lancaster, Mass., cakajalulwa April 19.

GSAM 394Cikolo Cikulu ca Healdsburg

GSAM 394.3Mu Mulumbe wa Kusandaula wa Jan. 15, 1884, mwakali makani aakkomanisya kujatikizya cikolo ca mubungano ca kucibanda ca Pacific:

GSAM 394.4“Mu September, 1881, Mubungano wa California wakasala kujalula cikolo ca mubungano, alimwi wakasala komiti yakutola mulimo oyu. Kufikila April, 1882, bakaula munda mukulu a ng’anda ibotu ya mabumba ikumi, bakabikka baswiikati babili, alimwi cikolo ca basikolo 33 cakatalika. Mu mwaka wa cikolo cikulu (wakatanga July 29, 1882), cikolo cakazumizigwa mulawu kuba cikolo cikulu, bakaula munda umwi wa maekala masanu, bakavaka ng’anda ikulu [yakuba ng’anda ya basikolo], bakasanga baswiikati basambomwe, alimwi basikolo 152 bakanyorwa. Kuzwa ciindi cakajalulwa, mali yakuya kucita mulimo yakali yalayilwa yakali afwaafwi kusika ku $27,000, inji yayo yakapegwa a bantu ba California.”

GSAM 395Cikolo Cikulu ca South Lancaster

GSAM 395.1Bantu ba New England bakatalika cikolo cabo mu ng’anda ya kuswaba ku South Lancaster, Mass. A mulimo utanyonyi wa Baalu S. N. Haskell a zipaizyo zya bantu beetu ba New England, mabumba a ng’anda zya cikolo akali akonzeka kucitilwa mulimo wakuzumizya mu mpwelelo ya 1884. Ng’anda zya Mubungano wa Cikolo Cikulu ca South Lancaster zyakali zisanu, zibilyo zyakali zipya. Ng’anda ya cikolo yakali 60 x 65 futi, alimwi ng’anda imwi yakavakwa ipya, ng’anda ya basikolo, yakali 36 x 88 futi. Ezi zyakazumizigwa Oct. 19, 1884.

GSAM 395.2Masanangano aa, kumamanino a myaka makumi abili a yamwi a mulimo wakusebenzela, acili akula, alimwi yatuma abasebezi bakusyomeka mu mulimo wa Mwami ku myanda iyanda yansi. Mukuluntu wa cikolo lino ngu Frederick Griggs, uusebenzela a kuba sekitele wa Mweende wa Kwiisya wa Mubungano Mukulu.

GSAM 395Cikolo ca Kwiisya ca London (England)

GSAM 395.3Mbuli mulimo wa London, England, wakazumanana kukula a kuba a nguzu, kwakabonwa kuti kwali kubotu mu mpwelelo ya 1887 kujalula cikolo cakukonkezya basebezi ba Bbaibbele, a mulimo wa Bbaibbele wakuyumya ukabikkwa antoomwe. Kuzwa cikolo eeci, basebezi bakatumwa kucita mulimo ku myanda imwi ya United Kingdom a ku mapondo. Cikolo cikula ciyendelezegwa lino ku Duncombe Hall, North London, ansi a Mwiisyi H. R. Salisbury, uwakatambula kwiisya kwakwe kwakumatalikilo ku cikolo ca Battle Creek, Mich.

GSAM 396Cikolo Cikulu ca Battle Creek Cakazambukisigwa

GSAM 396.1Kuyanda busena bumbi ku Cikolo Cikulu ca Battle Creek kwakaba kukulu cakuti mu mpwelelo ya 1886 kwakafunika kuambalululwa kwa ng’anda ya cikolo, alimwi mu mwaka wakalondoka (1887), kuvakwa ng’anda ya kulala (yayitilwa West Hall) yabasikolo bakaintu. West Hall yakali a mabumba a basikolo 150, alimwi 225 bakali kukonzya kulilila mu ng’anda ya kulilila; South Hall, yakavakwa mu 1884 kumusanza wa busena bwa cikolo, yakasebenzela ng’anda yakulalila balumi. Ku kujalulwa kwa cikolo ciindi ca mbeu, 1886-87, kwakali basikolo 568.

GSAM 396.2Mu 1885 Mwiisyi W. W. Prescott wakabikkwa kuba mukuluntu wa Cikolo Cikulu ca Battle Creek, alimwi cakufwambaana wakasulwa kuba Sekitele wa Kwiisya wa mubungano. Eeci cakazibonya kuba kusala kwa maano. Teensi Cikolo Cikulu ca Battle Creek buyo cakayandulwa, pele a mulimo wa sekitele ooyu, a cipego ca Leza, kwakaba kuumwe kwa bantu a kukonzya muno mulimo wa masikolo onse a mubungano.

GSAM 396Emmanuel Missionary College

GSAM 396.3Cikolo Cikulu ca Battle Creek cakasebenza kabotu kufikila mwaka wa 1901, ciindi munda a ng’anda zyakaulisyigwa ku American Medical Missionary College Association, alimwi mubungano wa kwiisya wakajalwa. Cikolo cimwi cipya cakacitwa cakufwambaana, cakayitwa Emmanuel Missionary College. Munda wakajanwa papafwe a Berrien Springs, ku kucibanda-mwesu wa Michigan, mo basikolo bakavaka ng’anda, alimwi cikolo cikonzya cikatalika kabotu. Cikolo eeci cayanda kupa “kwiisya kwacila cintu”, kweelana a malayilwe aakazulilwa mu cikamu cakutalusya ca caandaano eeci. Kukanana kukonkezya basebezi abakonzya ku mulimo mu nsi yansene kwibakaitwa a busololezi bwa Leza, ncikulwida a ncoyanda baswiikati ba Emmanuel Missionary College.

GSAM 397Cikolo ca Bbaibbele ca Kati, Chicago, Ill.

GSAM 397.1Mu Mulumbe wa Kusandaula wa March, 1887, Baalu Geo. I. Butler bakapa mizeezo yakuvaka ng’anda ya mulimo wa bumisyinali mu Chicago, Ill., eyakali kuyoobelesyegwa mbuli cikolo ca Bbaibbele ca kati cakwiisya basebezi ba Bbaibbele, alimwi ciindi cimwi yakabelesya kuba cibanda a ng’anda ya mulimo wa bumisyinali yabantu beetu mu mudolopo. Mu mpwelelo a mbeu ya 1888-89, ng’anda yakavakwa. Bulumbu, a munda, ng’anda, zintu zyakati, bwakali afwaafwi kusika ku $28,000. Yakajalulwa mulawo April 4, 1889, a cikolo ca bavangeli ba mabbuku. Mu ciindi cakuzumizya, kwakazibikiswa kuti bantu beetu bakali baziba bantu basika ku 1,000 naa kwiinda waawo, abali bazumizya masimpe aali kuno mu myanda iyanda yansi a mulimo wa basebezi ba Bbaibbele.

GSAM 397.2Cikolo eeci cakayendelezegwa kabotu a Baalu Geo. B. Starr kufikila mpwelelo ya 1891. Kuzwa ciindi eeco, a baswiikati bakasulwa a Komiti ya Mubungano Mukulu, cakazumanana mulimo wakwe kufikila mwaka wa 1893, ciindi cakazibonwa kuti ng’anda teyakali kukwana kukumbilila kuyanda kwa kwiisya Bbaibbele kwakali kukula. A mpango yakubikka cikolo ca Bbaibbele a Cikolo Cikulu ca Battle Creek, ng’anda ya Chicago yakaulisyigwa ku Medical Missionary and Benevolent Association. Ng’anda eeyi yakazambukisigwa a kubikkwa zintu kuti ibe cisanitarium ncoko, alimwi lino yayitwa Chicago Branch ya Battle Creek Sanitarium.

GSAM 397Cikolo Cikulu ca Union, Nebraska

GSAM 397.3Mubungano Mukulu wa 1889 wakali kuyandaula mizeezo yakuvaka cikolo cikulu ku busena bwakali papafwe a mibungano ya zibeela zyacisi zili fwuka, nkokuti: Iowa, Minnesota, Kansas, Missouri, Nebraska, Dakota, Texas, Colorado, a Arkansas. Pele komiti yakasulwa a mubungano yakali a mulimo wakusala busena bwakali kubotu bwa cikolo. Bantu ba Des Moines, Ia., Fremont a Lincoln, Neb., a bantu ba busena bumbi bakaziba ncotwakali kuya kucita, pele bakaswaangana mukupana zipaizyo kucikolo, nkaambo muntu weswe wa busena bwakwe wakali kuyanda kuti ng’anda zibikkwe mu mudolopo wakwe. Nkaambo Lincoln, Neb., wakapa zipaizyo zikulu, alimwi wakabonwa kuba busena bwakali kukonzya, cikolo cakabikkwa eyo.

GSAM 398.1Ng’anda ikulu, Cikolo Cikulu ca Union mwini, yakali 141 x 84 futi. Ciimo cakwe kuzwa ansi kufikila kumukwambala wa dome cakali 100 futi. Kwiinda ng’anda eeyi, kwakali ng’anda zibilyo zyakulalila, imwe a imwe 104 x 104 futi, zambali zyotatwe. Kwakali kusyomeka kuti mali akazwa ku munda wakapegwa akali kukonzya kubikkilila cisela ca mali yakubikka zintu mu cikolo cikulu eeci ca mubungano, naa kwiinda waawo, mo bakali kwiisya basebezi mu zipati zisiyene mu Chingelezi, Scandinavian, a Cijeremani a baswiikati ba ndimi eezo.

GSAM 398.2Ng’anda zyakazumizigwa Sept. 24, 1891, alimwi cikolo cakajalulwa September 30. Bantu bakanyorwa mumwaka wakutalika bakali 301. Mu 1892 cikolo cakajalulwa a basikolo 222, alimwi basikolo bamwaka boonse bakanyorwa bakali 553. Kati kabo, 71 bakali mu cikamu ca Cijeremani, alimwi 85 bakali mu cikamu ca Scandinavian.

GSAM 398.3Munda wakabelesya a cikolo cikulu, ukupana mulimo kubasikolo bayanda kucita mulimo wa bulimi. Cikolo cikwata a bakesi, mo bavanga cilyo ca buumi mu mweelwe umwi. Mu mwaka wa 1903, mubungano wakacitwa wakusindikiza manyuzipepa a mabbuku mu ndimi zya Cijeremani, Ciswidi, a Danish-Norwegian. Mubungano ooyu ukwata ng’anda ya kusindikiza, alimwi ukwata mulimo woonse wa kusindikiza wa mubungano mu America wabantu ba ndimi eezi. Mulimo ooyu ucitwa ikapati a basikolo. Te kuti basikolo baswiikilwa mulimo wa kusindikiza buyo, pele aawo bajana luzyibo kwiinda mukucita ncobeni mulimo wa bumisyinali.

GSAM 398.4Mulimo wa buumi alimwi ulakonzya kubonwa a cikolo eeci. A kubelesya busena cakucenjela, bakaziba kuti cikolo cakonzya kutakubelesya ng’anda imwi yikulu yakulalila; pele a mali matono, cisanitarium cakatalika, alimwi cicita mulimo mubotu kakuli.

GSAM 399Cikolo Cikulu ca Walla Walla

GSAM 399.1Cikolo eeci cikati papafwe a Walla Walla, mu cisi ca Washington, alimwi cakazumizigwa Dec. 8, 1892. Cikolo cakajalulwa buzuba bwakatangunina mulimo wakuzumizya, a basikolo 101. Mwaka waendelezya, banji bakazambuka kufikila 185. Munda mutono a milimo imwi ya maboko yakabelesya a cikolo eeci. Cili mu ciimo cakulilila, alimwi cicita mulimo mubotu. Mwiisyi J. L. Kay ngu mukuluntu wa baswiikati lino.

GSAM 399Cikolo ca Australia

GSAM 399.2August 24, 1892, cikolo cakajalulwa mu Melbourne, Australia, mu ng’anda yakali kulipilwa, a baswiikati basanu. L. J. Rousseau, wakazwa ku Cikolo Cikulu ca Battle Creek, Mich., ngu wakaba mukuluntu wakutalika wa cikolo. Mu mwaka wa 1894, cikolo eeci cakali a basikolo 89.

GSAM 399Kusandululwa ku Avondale

GSAM 399.3Bakasimya cikolo bakali kuyanda kubikka mulimo a kusoma antoomwe, pele kwakabonwa kuti kwakali kubotu kusandula busena; pele bakasandula kuzwa mu mudolopo mukulu wa Melbourne kuya ku Avondale, Cooranbong, New South Wales, mu munda wa kumapanga, mo bakajana munda a kuvaka ng’anda zibotu. Lino cikolo ciyendelezegwa kabotu a mpango wa mulimo wa maboko.

GSAM 399Businsimi Bujatikizya Avondale Bwakazuzikizyigwa

GSAM 399.4Mu kutalisya a kuyendelezya cikolo, komiti yakali kuyanda kuti cikolo ciyendelezegwe nji mbuli ncakali kukonzya a malayilwe a masikolo a mulimo wa maboko. Eeci cakafwile kuba “cikolo ca cikozyanyo”, alimwi bakali kuumya kuti nkaambo ciyendelezegwa kabotu cikaba cakulilila, te cikolo buyo, pele munda mwini, uwakali kubonwa kuba utali a mweeno, ukaba a cipego. Ciindi, a cipego ca Mwami, cakazibonya kuti makani aali masimpe. Nokuba kuti kwakali cilala cipati icakazumanana kwaminyaka minji iitobelana, icakapa matambudziko kubulimi a kubula kwa mweeno kuumbilila, munda wa Avondale wakaba mweeno alimwi wakapa mweeno munji. Eeci cakaba cintu cakugambya, cakuti balela ba mfulumende bakaza kucibuzya nzila zyakabelesegwa mu bulimi kuti bapange cipego eeci cikutangazya.

GSAM 400.1Mulembe wa mulimo wa cikolo wamwaka wa 1903 wakabona kuzambuka kwa basikolo kwa muzana makumi asanu. Mali alimwi akali mu ciimo cibotu—mali aabelesegwa yonse yakalipilwa, alimwi kwakaba mashelelo a $1,500 mu cibiyo, yakabelesegwa kucikolo. Mwiisyi C. W. Irwin wakaba mweendelezi a mukuluntu wa cikolo kwa myaka iili afwaafwi kusika ku 4.

GSAM 400Cikolo ca Mt. Vernon

GSAM 400.2Mubungano Mukulu, mu 1893, wakazumizya mulawo wakuyandisya kujalula cikolo ku Mt. Vernon, Ohio. Cikolo eeci cikwata milimo imwi ya maboko, alimwi balongezya kuti cicita mulimo mubotu. Basikolo bakanyorwa mu 1894 bakali 140. Mwiisyi J. W. Loughhead wakasebenza kuminyaka minji kuba mukuluntu wa cikolo eeci, kufikila ciindi ciitilwa ku Washington, D.C. Adresi ya cikolo ngu Academia, Ohio.

GSAM 400Cikolo ca Mulimo wa Maboko ca Keene

GSAM 400.3Mubungano Mukulu wa 1893 wakazumizya kujalula cikolo ca mulimo wa maboko ku Keene, Texas. Munda wa maekala kupitila pali 130 wakajanwa, ng’anda zyakavakwa, alimwi cikolo cakajalulwa ansi a Mwiisyi C. B. Hughes a bayandulizi bakwe. Ciyendelezegwa a mpango wakubikka mulimo a kusoma antoomwe. Basikolo bakanyorwa mu 1894 bakali 160. Cikolo eeci alimwi cakaba cakulilila kakuli.

GSAM 400Cikolo Cikulu ca Union ca Claremont

GSAM 400.4Cikolo eeci cikasika ku Kenilworth, papafwe a Cape Town, South Africa. Baswiikati bakwe bakasalwa ikapati kuzwa ku Cikolo Cikulu ca Battle Creek. Cakajalulwa mu 1894, a basikolo 90. Kumamanino a mwaka wakutalika wa cikolo, basikolo bakazambuka cakuti kwakafunika busena bumbi, pele ng’anda ya cikolo yakazambukisigwa. Mu ciindi eeci cikolo cikalikke ansi a busololezi bwa Mwiisyi C. H. Hayton.

GSAM 401.1BaAdventist ba Nsabata ya Musanu Abili alimwi bakayendelezya cikolo ca mu mushi (ca kumatalikilo) ku Claremont a basikolo 70, alimwi cikolo ca cikombelo ku Beaconsfield, cakali a basikolo 30 mu 1894.

GSAM 401Mufwaafwa wa Mulimo wa Kwiisya, 1895

GSAM 401.2Mulembe uukonkezegwa wakapegwa a sekitele wa kwiisya ku Mubungano Mukulu mu February, 1895:

GSAM 401.3“Zintu zyakwiisya zya mubungano zingafwaafwanywa mbuli nji: Kwali zikolo zikulu zisanu mu busena obu: Battle Creek, Mich.; College View, Neb.; Healdsburg, Cal.; College Place, Wash.; a Kenilworth, South Africa. Kwali masikolo aasekondale aali 4, naa masikolo aacita mulimo wamazinga aasekondale mu nsi eeyi, ku South Lancaster, Mass.; Mt. Vernon, Ohio; Keene, Texas; a Graysville, Tenn.... Kwiinda pali eeyi, kwakali Cikolo ca Bbaibbele ca Australia; cikolo mu Mexico cakaangene a mulimo wa buumi; cikolo ca banyike ba mu nsi ku Pitcairn Island; ku Raiatea, mu cikwata ca Society, mu Lwizi lwa Pacific lwa ku Kumusanza; ku Bonacca ku Bay Islands mu Caribbean Sea; masikolo a cikombelo aali 15 mu nsi eeyi a kunze; zikolo zibili zya Bbaibbele zya Mubungano Mukulu; alimwi zikolo zinji zya bavangeli ba mabbuku a mibungano ya matunhu zitakabambwa mu nzila iitobeleka.”

GSAM 401.4Mu kupa mufwaafwa wa basikolo bali ku zikolo zikulu a masikolo a mubungano, sekitele wakaamba kuti: “Kweelana a mweelwe uuyeeyelwa cakucenjela, lino kwali basikolo kupitila pali 3,000 ba myaka yonse, abanyorwa mu masikolo a MwaAdventist wa Nsabata ya Musanu Abili.”

GSAM 402Mufwaafwa wa Masangano a Kwiisya, 1903

GSAM 402.1Mulimo wa kwiisya a masangano a BaAdventist ba Nsabata ya Musanu Abili akula kulingene a zindi nzila zya mulumbe. Mbuli ncobonwa mu Bbuku Lyamwaka lya Mubungano Mukulu lya 1904, mu ciindi eeci kwali zikolo zikulu a masikolo aasekondale zyoonse zili 9 mu America, alimwi zisanu mu myanda imwi yansi. Zya mu myanda imwi yansi zikasika mbuli nji: Avondale, New South Wales; Kenilworth, Claremont, papafwe a Cape Town, South Africa; Holloway, North London, England; Nyhyttan, Järnboås, Sweden; Friedensau, papafwe a Magdeburg, Germany.

GSAM 402.2Mu America, kwali masikolo aakati, 14; mu myanda imwi yansi, 5. Eeyi yakasika ku Copenhagen, Denmark; Honolulu, Hawaiian Territory; Diamante, Entre Rios, Argentine Republic, South America; Curityba, Brazil, South America; Brusque, Brazil, South America.

GSAM 402.3Kwiinda pali masangano a kwiisya twakaambwa kumbele, kwali masikolo a cikombelo 357 aayendelezegwa a mubungano. Kati kakuwo, 317 ali mu United States, alimwi 40 ali mu myanda imwi yansi. Ikuti notwakajisi myeelwe iilondokede ya lino, myeelwe eeyi noyakayungizigwa kapati. Masikolo manji akajalulwa kuzwa kumamanino a 1902. Mwaambo wakuti, Mubungano wa Nebraska wakalembe kuti wakali a masikolo a cikombelo 10. Mu Feb. 1, 1904, mulembe wabo wakabona “masikolo a cikombelo 24,” kuzambuka kwa 14 mu mubungano umwi.

GSAM 402.4Ncakumwe Mwami wakasololela a kubikkila nzila mulimo wa kwiisya kati kabantu aba. Ape maano ku babo bakaitilwa kuyendelezya nzila eeyi ya mulimo wakwe, kuti masikolo aasyene ayendelezegwe a mpango yakalailwa. Lino kuyakuba bantu banji basebezi abakonzya, bakakuliswa kabotu, aba Mwami, te balumi a bakaintu ba “mbali ilumwi” mu kwiisya a ciimo. “Mwami wakapa makani,” mbuli ncwaamba sintembauzyo, alimwi “kwakaba muswaangano mukulu [bampuki, mu mabbuku a kumana] wakamwaya makani.”

Notes

  1. Tusimpi 4:5-7. ↩
  2. Bukamboni Kuli Cikombelo, Cikamu 3, mapeji 152, 153. ↩

Note

Back