Ndzhima 9 — Nkarhi wo Hlwela
GSAM 148.1“KUTANI mfumo wa tilo wu ta fanisiwa ni vanhwanyana va khume, lava tekeke swivoni swa vona, va huma ku ya hlangana ni jaha leri tekaka. Kutani ntlhanu wa vona a va tlharihile, ntlhanu a va ri swiphunta. Lava a va ri swiphunta va teke swivoni swa vona, va nga teki mafurha na vona: kambe lava a va tlharihile va teke mafurha eswibyeni swa vona swin'we ni swivoni swa vona. Loko jaha leri tekaka ri hlwela, hinkwavo va khudzehela va etlela.”1
GSAM 148.2Kreste i muteki wa xifaniso lexi.2 Hikokwalaho, ku ya hlangana ni muteki swi fanele ku yimela ku ya ka vanhu va Hosi ku ya hlangana na Kreste loko a ta, hikuva nhloko-mhaka ya dyondzo ya Matewu 24 na 25 i ku ta ka Hosi. Rito ra Hosi i rivoni.3 Vanhwanyana hinkwavo va teke swivoni swa vona. Vuhunguki bya xiphemu xa vanhwanyana byi ve eka ku tekeni ka vona dyondzo ya ntiyiso ntsena, handle ka ku tinyiketela loku enteke eka Hosi loku a ku ta kurisa tintswalo ta Moya embilwini ya mukholwa. Ntirho lowu wu yimeriwile eka xifaniso hi “mafurha emivurhweni ya vona.” Ku hlwela ka muteki swi fanele ku yimela ku tshoveka ka timbilu ko karhi eka lava a va famba va langutele ku hlangana na Hosi ya vona.
GSAM 148Nkarhi lowu Xifaniso ri Tirhaka ha wona
GSAM 148.3Rito leri nge “kutani,” leri xifaniso xi sungulaka ha rona, ri hi nyika xikombiso xa nkarhi lowu ri tirhaka ha wona. Ri landzela hi ku hatlisa leswi a swi vuriwile eka ndzima leyi hundzeke, ku nga ri endzhaku ka ku ta ka Vumbirhi ka Hosi, kambe endzhaku ka loko xifaniso xa nsinya wa figi xi chumayeriwile, xi tivisa leswaku ku ta ka Kreste ku le “nyangweni,” ni leswaku ku fikile xitukulwana lexi nga ta ka xi nga hundzi ku fikela loko Kreste hi yexe a humelela emapapeni ya tilo. Xi tirha nakambe hi nkarhi lowu vatirhi van'wana lava a va ri karhi va chumayela rungula va ku etimbilwini ta vona, “Hosi ya mina yi hlwelisa ku ta ka yona; kutani va sungula ku ba vatirhi-kulobye, va dya ni ku nwa ni lava pyopyiweke.”
GSAM 149Ku ba vatirhi-kulobye
GSAM 149.1Lava a va ri “vatirhi-kulobye,” va ri karhi va chumayela rungula leri fanaka hi ku twanana; kambe sweswi xiphemu xa vona xi hundzuluka eka leswi a va swi dyondzisa, naswona xi “ba” vatirhi-kulobye va vona lava nyikaka “swakudya hi nkarhi lowu faneleke”—va ri karhi va hlamusela malunghiselelo lama lavekaka ku hlangana na Hosi leyi taka hi ku hatlisa. Va “ba” hi ndlela leyi fanaka na leyi a yi ringanyetiwe ku biwa ha yona Yeremiya. Vanhu va te, “Tanani, a hi n'wi wele hi ririmi, naswona a hi nga yingisi marito ya yena ni man'we.”4 Hi mukhuva wolowo, vatirhi lava va sungule ku dyondzisa hi ndlela yo kavanyeta ntirho wa vatirhi “vo tshembeka”. Ntlawa lowu fanaka wu vulavuriwa hi ndlela leyi, “Hikokwalaho tsundzuka ndlela leyi u amukeleke ni ku twa ha yona, u khomelela, u hundzuka. Loko u nga tihlayisi, ndzi ta ta eka wena ku fana ni muyivi, naswona a wu nge tivi awara leyi ndzi nga ta ta ha yona eka wena.”5
GSAM 149.2Xifaniso xa vanhwanyana xi tirha hi nkarhi lowu “vatirhi-kulobye” va hundzukaka eka rungula ra ku ta ka Hosi loku nga kusuhi, naswona va “sungula ku ba.” Na vona va sungula ku endla swin'wana—ku “dya ni ku nwa ni lava pyopyiweke.” Va nghenela nkhuvo ni lava navelaka ku enerisa ku navela ka vona ka swakudya. Solomoni u vule hi lava tano, “U nga vi exikarhi ka vanywi va vhinyo; exikarhi ka vadyi va nyama lava dyaka ku tlurisa mpimo; hikuva mupyopyi ni mudyani swinene va ta pfumala.”6
GSAM 149Ku Tshoveka Mbilu Ko Sungula
GSAM 149.3Sweswi ku ta humelela xivutiso lexi nge, “Xana a ku ri yini eka ntokoto wa ku ta ka Hosi lexi fambisanaka ni swivulwa leswi?” A ku ri na minhlangano leyi a yi fambisana hi ku hetiseka ni vuprofeta. Lava a va ri karhi va chumayela rungula ku fikela hi Dzivamisoko, 1844, va tirhe exikarhi ka tikereke, naswona vatirheli va tikereke to hambanahambana va hlanganile eka matshalatshala ya vona. Hikokwalaho a va ri “vatirhi-kulobye.”
GSAM 150.1Lava a va ri karhi va chumayela rungula leri a va dyondzisa leswaku masiku ya 2300 ya Daniyele 8:14 a ya ta hela hi lembe ra Vuyuda ra 1843, leri a ri ta va hi lembe ra hina ra 1844. A va chumayela leswaku nkarhi wa vuavanyisi bya Xikwembu a wu ta fika emakumu ka nkarhi wolowo. Ntlawa wun'wana ni wun'wana wa vukhongeri etikweni hi nkarhi wolowo a wu pfumela leswaku siku ra vuavanyisi a ri ta sunguriwa hi ku vuya ka vumbirhi ka Hosi ya hina. Hikokwalaho swi vonaka erivaleni leswaku Va-Adventista a va ehleketa leswaku Hosi yi ta ta emakumu ka nkarhi wolowo wa vuprofeta. Va te, “Nkarhi lowu wu nga hela hi n'hweti ya Nyenyankulu 21, 1844, ku nga siku ro hetelela ra lembe ra ntumbuluko ra Vayuda ra 1843.” Hikokwalaho va langutele emakumu ka Nyenyankulu kumbe masungulo ya Dzivamisoko, 1844, tanihi nkarhi lowu Muponisi a a ta ta ha wona.
GSAM 150Vatirhi Vo Biha Va Humelerile
GSAM 150.2Loko makumu ya Nyenyankulu ma fika ma hundza, naswona Hosi yi nga tanga, lava a va tirhe na varhumiwa va Hosi khale, kambe a va nga tinyiketanga hi mbilu hinkwayo evuton'wini bya vona eka rungula, va lwisana na rona, va sungula ku kaneta ntirho, ni ku endla hinkwaswo leswi va nga swi kotaka ku siva ndlela ya lava a va ha ya emahlweni va dyondzisa dyondzo ya ku tshinela ka ku ta ka Hosi ni rungula ra nkarhi wa vuavanyisi. “Etimbilwini ta vona” va vule, “Hosi ya mina yi hlwelisa ku ta ka yona.” Hi milomu ya vona sweswi a va dyondzisa leswaku misava hinkwayo yi fanele ku hundzuka yi nga si ta Hosi; leswaku Vayuda hinkwavo va fanele ku tlhelela ePalestina, va simeka vukorhokeri bya vona bya le tempelini eYerusalema, ku nga si ta Mesiya. Van'wana a va dyondzisa hambi ku ri leswaku ku ta ka Kreste a ku ri “ku ta ka moya,” leswaku a ku humelela eka ku hundzuka, naswona ni le ka rifu ra vanhu va yena.
GSAM 151Ku Nyika “Swakudya hi Nkarhi wa Yona”
GSAM 151.1Loko lava va lwisana na vatirhi-kulobye, lava a va ha khomelele eka ripfumelo a va vitana vapfumeri swin'we etindlwini letikulu ni le makhwatini, va va nyika “swakudya hi nkarhi wa yona”—va va komba leswaku swikombiso swa minkarhi ni vuprofeta lebyi hetisekeke a swi vula, ku fana ni loko va nga si tshoveka timbilu, leswaku ku ta ka Kreste a ku ri “kusuhi, hambi ku ri eminyangweni.”
GSAM 151Swakudya swa le Kerekeni
GSAM 151.2Loko va ri karhi va endla leswi, ku sungule leswi a swi nga tiviwi eka tikereke ta Vaprotestanti—ku vitana vanhu swin'we ekerekeni leswaku va ta dya ni ku “tlangela.” Hinkwavo lava a va ta va va rhambiwe ku ta avelana na vona swakudya swa vona swo nandziha.
GSAM 151.3Xo sungula lexi hi xi twaka hi mhaka ya muxaka lowu eAmerika a ku ri hi n'hweti ya Mudyaxihi, 1844, endzhakunyana ka ku tshoveka ka timbilu. A swi ri hi ndlela leyi: Loko William Miller, a ri eholweni le Rochester, N.Y., a ri karhi a dyondzisa no khutaza madzana yo hlayanyana ya Va-Adventista, a va byela a ku, “Hi le ka nkarhi wo hlwela wa Matewu 25; khomelelani eka ripfumelo ra n'wina; hi ta hatla hi kuma ku vonakala loku engetelekeke eka mhaka leyi,” ku hleleriwe “nkhuvo” ehansi ka yindlu yin'wana ya nhlengeletano leyikulu swinene eRochester. Ntshungu wa vanhu wu hlengeletanile, ku katsa na swirho swa kereke ni lava nga pfumeriki, naswona loko muungameri wa kholeji ya vudyondzeki bya vukhongeri a ri karhi a hlekisa ntshungu hi ku hlekula William Miller, va xavisile vanhu ti-oyster, ayisikhrimi, swiwitsi, naswona hi tisente ta makumembirhi ntlhanu va xavisa xitsalwana lexitsongo lexi wanuna loyi a xi lunghiseleke. Buku leyi a yi vuriwa “An Exposé of Millerism.”
GSAM 151.4Endzhaku ka nkarhi wa le hansi ka mavhiki mambirhi ku sukela nkarhi wolowo, vukhongeri byin'wana eka doroba rero ri veke “nkhuvo” eholweni ya mani na mani, va hakerisa swicenti swa makumembirhi na ntlhanu ku nghena, va rhamba un'wana na un'wana la lavaka ku ta va hlanganela eka ti-oyster ta vona, ayisikhrimi, khekhe, na swiwitsi. Kutani kwalaho ku sungule nkhuvo lowu wa manguva lawa etikerekeni, lowu wu hundzukeke “mikhuvo yo hlanya,” “swikhwama swo khoma-khoma,” “madamu ya tinhlampfi,” “mintlangu yo ntswontswana,” na swin'wana swo tano. Xiyenge lexi xa ku endla minkhuvo etikerekeni xi kurile swinene lerova sweswi muako wa kereke wa manguva lawa a wu hetisekanga handle ka loko wu ri na xitanga xa wona, kamara ro hlayisela swakudya, na kamara ro dyela. Xiyimo lexi hi xona lexi sunguleke eka “nkarhi wo hlwela,” hilaha swi boxiweke hakona eka xifaniso.
GSAM 152.1Wm. Miller hi yexe u vulavula hi xiendlakalo lexi humeleleke eRochester hi marito lawa landzelaka:
GSAM 152.1“Un'wana wa va D.D. eRochester, Nkul. _____, wa kereke ya _____, u tsale pamfulete leyi kanetaka Vumilerisi, a vitana tihosi na vamanana va yena endlwini ya Hosi, a endla nkhuvo lowukulu wa ti-oyster na ‘tipikiniki’ tin'wana, Tanihi Belsazara, va nwe kofi na tiya ya vona, va dya swakudya swa vona swo durha, va xavisa ayisikhrimi na swiwitsi swa vona, na pamfulete ya yena leyi a yi lwisana na ku vuya ka vumbirhi ka Muponisi la rhandzekaka.
GSAM 152.2“Vusiku bya le mahlweni ka loko ndzi suka, un'wana wa vafundhisi lavakulu u ve ni nkhuvo wa pikniki endlwini ya mani na mani, kumbe holo, naswona u xavise, ku fana na laha henhla, mathikithi ya yena, ayisikhrimi, na swiwitsi. Ndzi tsakile ku twa leswaku tikereke tin'wana ta swivandla swo hambana-hambana a ti nga pfumelelani ni minkhuvo yo tano ya le Babilona; naswona ndzi tshemba, emoyeni wa mina, leswaku a hi tikereke hinkwato ta swivandla leswi ti nga ta kumeka ‘ti dya ni ku nwa ni lava pyopyiweke’ loko Kreste a ta. Ndzi hlamarile leswaku vavanuna lava va xichavo a va tivoni eka xivoni xa rito ra Xikwembu; naswona ndzi nga va bumabumela ku hlaya Luka 14:12-14; Matewu 24:48-51; Luka 13:25-28; 2 Petro 2:13; Yuda 10-21. Hakunene i minkarhi yo hetelela.”
GSAM 152.3Loko Mufundhisi Miller a a vonile leswi tikereke ti ngheneke eka swona ku sukela nkarhi wolowo, eka minkhuvo ya tona yo hlengeleta minyikelo, hi “mikhekhe yo bvumba laha ku nga ni xingwavila, mintlangu yo tswotswana hi tisente ta khume, minkombiso ya timbhongolo, minkhuvo ya vuhunguki, tilotari to kwetsima,” na swin'wana na swin'wana swa ntlangu wa nkateko, a a ta va a tlhelele endzhaku hi ku chava loku kwetsimeke.
GSAM 152Nkarhi wo Hlwela
GSAM 152.4Va-Adventista va kume nchavelelo eka ntiyiso wa matsalwa wa leswaku loko xitiviso xi endliwa hi ku ta ka Hosi loku nga kusuhi a ku ta va na “nkarhi wo hlwela.” Leswi va swi vone eka marito ya Muponisi wa hina eka Matewu 25:5, 6, na le ka Habakuku 2:1-3.
GSAM 153.1Malunghana ni mavonelo ya vona hi ximun'wana xa 1844, hi tshaha eka Midnight Cry ya ti 9 Mudyaxihi, 1844:—
GSAM 153.2“Loko se hi hundzile eka xiyimo lexi a xi languteka onge i makumu ya minkarhi ya vuprofeta, hi vekiwile exiyin'weni lexi Xikwembu a xi vonile vana va xona va ta va eka xona emakumu ka vonelo; naswona hi xona xivangelo lexi xi endleke malunghiselelo, hi ku tirhisa muprofeta Habakuku, loko a ku, ‘Ndzi ta yima endhawini ya mina yo rindza, ndzi yima exihondzweni, ndzi ta langutela ku vona leswi a nga ta swi vula eka mina, ni leswi ndzi nga ta hlamula ha swona loko ndzi lulamisiwa,’ kumbe hilaha swi hlayekaka hakona eka marito ya le tlhelo, ‘ku kanetana na yena.’ ‘Kutani Hosi yi ndzi hlamula, yi ku, Tsala xivono, u xi veka erivaleni eka swiphepherhele, leswaku loyi a hlayaka a ta tsutsuma. Hikuva xivono xa ha ri xa nkarhi lowu vekiweke, kambe emakumu [ka minkarhi ya vuprofeta] xi ta vulavula naswona a xi nga hembi: hambi loko xi hlwela [ku tlula ku hela ka nkarhi wa xona loku vonakaka], xi rindzele; hikuva hakunene xi ta ta, [eka ku hetiseka ka minkarhi ya vuprofeta, ku hundza kona] a xi nge hlweli.’7
GSAM 153.3“Leswaku xitsundzuxo lexi xi vulavula hi nkarhi wa sweswi, swa vonaka eka ku tshaha ka Pawulo ka xona eka Vaheveru 10:36-39: ‘Hikuva mi lava ku lehisa mbilu, leswaku endzhaku ko endla ku rhandza ka Xikwembu, mi ta kuma xitshembiso. Hikuva ku sele nkarhinyana, kutani loyi a nga ta ta u ta ta, a nge hlweli. Sweswi loyi a lulameke u ta hanya hi ku pfumela; kambe loko munhu un'wana a tlhelela endzhaku, moya-xiviri wa mina a wu nge kumi ntsako eka yena. Kambe hina a hi va lava tlhelelaka endzhaku ku ya eku lovisiweni; kambe hi va lava pfumelaka ku kondza ku ponisiwa ka moya-xiviri.’
GSAM 153.4“Hi pfumela leswaku hi le ku tshameleni ka nkarhi wolowo ku vulavuriweke ha wona hi Muponisi, loko muteki a hlwela ku ta (Matewu 25:5)—lowu mfumo wa tilo wu faneleke ku fananisiwa na wona,—loko ‘nandza yoloye wo biha [loko ku ve na ku tsandzeka loku vonakaka hi nkarhi wolowo] yi ta vula embilwini ya yona, Hosi ya mina yi hlwela ku ta, naswona yi ta sungula ku ba vatirhi-kulobye, yi dya ni ku nwa ni vanwi va byala,’ naswona Hosi yi ta ‘ta hi siku leri a nga ri langutelanga.’
GSAM 154.1“Hi pfumela leswaku sweswi hi le ka nkarhi wolowo lowu ku vulavuriweke ha wona hi Petro, laha ‘ku avanyisa ka vona ka nkarhi wo leha a ku hlweli, ni ku lovisiwa ka vona a ku etleli;’ laha a va ta ‘nghenisa hi xihundla tidyondzo ta vukanganyisi leti lovisaka.’8 Lava, ku vula Petro, a va ta va kona, ku fana ni leswi a ku ri ni vaprofeta va mavunwa loko Matsalwa a ma tsariwa. Tanihi leswi vanhu va yindlu ya Israyele va vuleke, ‘Masiku ma lehe, naswona xivono xin'wana ni xin'wana xa tsandzeka,’9 swi fanele ku va ku ve ni nkarhi lowu a wu ta vonaka onge nkarhi wu hundza, leswaku vahlekuri va 2 Petro 3:4 va ta vutisa, ‘Xana xitshembiso xa ku ta ka yena xi le kwihi?’ naswona va tidyela mbilu leswaku ‘swilo hinkwaswo swi ya emahlweni hilaha a swi ri hakona ku sukela eku sunguleni ka ntumbuluko.’
GSAM 154.2“Hi pfumela leswaku a ku ri hikwalaho ka ku hlwela loku ka xivono leswi muapostola Yakobo a vuleke, ‘Hikokwalaho, vamakwerhu, tiyiselani ku fikela eku teni ka Hosi;’ ‘na n'wina lehisani mbilu; tiyisani timbilu ta n'wina: hikuva ku ta ka Hosi ku le kusuhi.’ Naswona, ‘Vonani, Muavanyisi u yimile emunyangweni.’
GSAM 154.3“Naswona ha pfumela leswaku hi ku langutela ku hundza ka nkarhi lowu languteriweke, Muponisi wa hina u hi tsundzuxile, eka ndzima ya vukhume-mbirhi ya Luka, ‘Timbelo ta n'wina a ti bohiwe, ni mavoni ya n'wina ma pfurha; mi fana ni vanhu lava yimeleke n'wini wa vona, loko a huma emuchatweni, leswaku loko a ta a gongondza, va pfulela hi nkarhi wolowo.’10 Ku rindza swi vula ku hundza ka nkarhi, hikuva a hi rindzi ku fikela nkarhi wolowo wu fika. Hikokwalaho Hosi ya hina yi engetela, ‘Ku katekile mahlonga lawa Hosi yi nga ta ma kuma ma ri karhi ma rindza loko yi ta.’
GSAM 154.4“Hi ta ya emahlweni, loko Xikwembu xi pfumela, hi huwelela, ‘Vonani, Mukon'wana wa ta; humani mi ya hlangana na yena;’ naswona, ‘Nkarhi wa vuavanyisi bya yena wu fikile.’ Naswona hi tshemba leswaku a hi nge tsandzeki ku ya emahlweni hi huwelela misava ni kereke, leswaku va pfuka eka tinsimu ta vona ta ‘ku rhula,’ ni ku yingisela swikombelo swa Xikwembu swa tintswalo. Hi tiyimiserile ku ya emahlweni hi rindza ni ku xalamukela ku ta ka Hosi, hi pfumela leswaku se ku le kusuhi na hina.”
GSAM 155Ku Tiyisisa Ntirho wa Vona
GSAM 155.1Mavonelo lamanene ya ndlela leyi Va-Adventista a va languta ntirho wa vona ha yona emahlweni ka Nyenyankulu 21, 1844, na endzhaku ka siku rero, ya kumeka hi ku hlaya xiga lexi landzelaka, lexi tekiweke eka xitsalwana lexi nga ehansi ka nhloko-mhaka leyi nge, “Ku Tilwela,” eka Advent Herald ya Hukuri 13, 1844, leyi kandziyisiweke hi J. V. Himes, S. Bliss, na A. Hale:—
GSAM 155.2“A hi hatlanga ku amukela mavonelo ya hina. Hi pfumela leswaku a hi ri valavisisi va ntiyiso lava tshembekaka ni lava nga riki na vukanganyisi. Hi yingisile xileriso xa Muponisi wa hina xo kambisisa Matsalwa. A hi tshembanga vutlhari bya hina; kambe hi langute eka Xikwembu leswaku xi hi kongomisa, naswona hi ringetile ku tinyiketa eka alitari ya xona, hi tshemba leswaku xi ta kongomisa milenge ya hina endleleni leyinene. Hi kambisisile tinhlamuselo hinkwato leti a ti humesiwa ku hi lwisana na tona hi ku navela loku tshembekeke ko tiva ntiyiso ni ku papalatiwa xihoxo; kambe hi fanele ku pfumela leswaku mavonelo yo hambana-hambana ya valwisani va hina ma hi tiyisile ntsena eka mavonelo ya hina. Hi vone leswaku hambi a hi ri eku lulameni kumbe eku hoxeni, vakaneti va hina a va nga lulamanga; naswona a va nga pfumelelani exikarhi ka vona. Mikaneto ya un'wana ni un'wana a yi tsanile swinene naswona a yi ri ya vuhlangi lerova a va boheka ku hambeta va tlherisela endzhaku leswi a va swi endle; naswona hi mavonelo ya vona yo hambana ni yo kanetanana va kombisile leswaku hambi a va languta mavonelo ya hina njhani, a va tshembani mavonelo ya van'wana. Naswona, ku tlula kwalaho, a ku nga ri na mhaka ya nkoka eka xiyimo xa hina hinkwaxo lexi a hi nga seketeriwangiki eka xona hi un'we kumbe ku tlula va lava a va tirha ku kaneta ku ta ka Hosi ku nga ri khale. Loko hina a hi ri na nhlamuselo ya marito hi wona ya Matsalwa ku hi seketela, vakaneti va hina va ringetile hi hava ku kombisa leswaku Matsalwa a ma fanelanga ku twisisiwa hi ku landza marito ya wona, hambi leswi vuprofeta byin'wana na byin'wana lebyi hetisekeke byi endlekeke hi ndlela yoleyo eka vuxokoxoko bya byona byitsongo swinene.
GSAM 156Ku Hlamuseriwa ka Ku Tshoveka Mbilu
GSAM 156.1“Kambe nkarhi—lembe ra 1843, lembe ra Vayuda—ri hundzile, naswona hi tshoveke timbilu hi ku nga voni Hosi yi ri eku sasekeni ka yona. Naswona hinkwavo lava a va hi kaneta a va ehleketa hi ku tshembeka leswaku mfanelo yin'wana na yin'wana yo hlawuleka ya ripfumelo ra hina a yi kombisiwile leswaku i mavunwa; naswona leswaku hina, tanihi vanhu vo tshembeka, a hi fanele ku tshika mavonelo ya hina hinkwawo. Hikokwalaho, va hlamarile loko va hi vona ha ha namarhele ntshembo wa hina, naswona ha ha langutele Hosi ya hina.
GSAM 156.2“Hambiswiritano, hina, eku tshovekeni ka timbilu ka hina, a hi vonanga xivangelo xo hela matimba. Hi vone leswaku Matsalwa ma kombisa leswaku ku fanele ku va na nkarhi wo hlwela, naswona loko xivono xi hlwela, hi fanele ku xi rindzela. Hi tlhele hi vona leswaku hi ku hela ka lembe nkarhi wolowo a wu nga ta hela hi ku hetiseka, hambi loko a hi ehleketa leswaku vuhlayeleri bya hina bya nkarhi a byi lulamile; naswona a byi ta hetiseka ntsena hi nkarhi wo karhi eka lembe leri; kambe hi pfumerile hi ku kongoma ni hi ku hetiseka eka misava hinkwayo leswaku a hi hoxisile eka nkarhi lowu vekiweke lowu a hi wu languterile hi ku tshemba lokukulu; kambe loko a hi hoxisile hi ndlela leyi, ha swi kota ku vona voko ra Xikwembu eka mhaka yoleyo. Hi nga vona leswaku u tirhisile xitiviso xexo tanihi xitsundzuxo eka misava, ni ndzingo eka kereke. Xi veke vanhu va yena eka xiyimo xa ku langutela. Xi vitanile lava a va tiyimiserile ku xaniseka hikwalaho ka vito ra yena. Xi kombisile leswaku eka vamani xirilo xa ku ta ka Hosi a ku ri mahungu lamanene ya ntsako lowukulu, naswona eka vamani a ku ri mpfumawulo lowu nga amukelekiki etindleveni ta vona. Yi kombisile vuako hinkwabyo leswaku i vamani lava a va ta amukela ku vuya ka Hosi, na leswaku i vamani lava a va ta n'wi ala eku vuyeni ka yena ka vumbirhi, ku fana na leswi Vayuda va endleke hakona eku ta ka yena ko sungula. Naswona hi teka leswi tanihi goza eku hetisiseni ka xikongomelo xa Xikwembu, eka ‘siku leri ra malunghiselelo ya yena,’ leswaku a humesa vanhu lava a va ta lava ntsena ku rhandza ka Hosi, leswaku va ta lunghiselela ku ta ka yena.”
GSAM 157MATIMU YA NHLANGANO ENDZHAKU KA NYENYANKULU, 1844
GSAM 157.1Matimu yo koma ya nhlangano wa Advente endzhaku ka 21 Nyenyankulu 1844, ma boxiwile laha hansi, ma tekiwile eka Signs of the Times, 31 Nhlangula 1844:—
GSAM 157.2“Endzhaku ka ku hundza ka 1843,—Lembe ra Xiyuda,—ntlawa lowukulu wa Va-Adventista wu tiyisisile eka ripfumelo ra leswaku ku sukela sweswi a hi nge he swi kota ku hlayela minkarhi yo karhi hi ku tiyiseka nikutsongo. A va pfumela leswaku a hi ri laha nhlayo ya hina ya nkarhi yi kombaka kona, emakumu ka minkarhi hinkwayo ya vuprofeta, laha ku ta va kona ku vuya ka Kreste; naswona hambi leswi a hi fanele ku rindza nkarhinyana lowutsongo lowu nhlayo ya hina ya nkarhi a yi nga ta hambana na nkarhi wa Xikwembu, a va pfumela leswaku a hi nga ha vi na xikombiso xin'wana xa nkarhi lowu vekiweke. Hinkwavo a va tekile swivoni swa vona va huma ku ya hlangana na Muteki; kambe Muteki a a hlwelerile ku tlula nkarhi (1843) lowu a a languteriwile ha wona. Hi nkarhi wa ku hlwela loku ka xivono, a swi vonaka onge a ku ri ku tiyimisela ka hinkwavo ku xi rindzela, va pfumela leswaku a xi nge hlweli, naswona a xi nga languteriwa ku humelela nkarhi wun'wana ni wun'wana. Kambe, swi hatle swi va erivaleni leswaku vanhu vo tala a va endla makungu ya vumundzuku, leswi a va nga ta swi endla loko a va pfumela leswaku Hosi yi ta ta hi lembe leri; naswona a va etlele hi tlhelo ra ku twisisa hi xiviri ku humelela loku nga le kusuhi ka Hosi. Hi marito man'wana, a va ehleketa leswaku a nga ha ta siku rin'wana ni rin'wana, kumbe leswaku swi nga ha hlwela nkarhinyana, lowu eka wona a va ta tiphina hi ku wisa loku phyuphyisaka. Ina, leswi a swi ri hilaha Muponisi wa hina a vuleke swi ta va xiswona, ‘Loko Muteki a hlwela, hinkwavo va khudzehela va tlhela va etlela.’
GSAM 157Nyingiso Wu Yisiwile eka Xixikana xa 1844
GSAM 157.3“Ku sukela hi n'hweti ya Mudyaxihi, 1843, Makwerhu Miller a a hi kongomise eka n'hweti ya vunkombo ya lembe ro kwetsima ra Vayuda, tanihi nkarhi wo landzelela swikombiso leswi kombetelaka eka ku ta ka vumbirhi; naswona hi xixikana lexi hundzeke hi langute nkarhi wolowo hi ku tsakela lokukulu. Endzhaku ka loko n'hweti yoleyo yi hundzile, Makwerhu S. S. Snow u pfumerile hi ku hetiseka mavonelo ya leswaku, hi ku ya hi swikombiso, ku ta ka Hosi, loko ku ta humelela, swi fanele ku va hi siku ra vukhume ra n'hweti ya vunkombo; kambe a a nga tiyiseki hi lembe. Endzhaku u vone leswaku minkarhi ya vuprofeta a yi helanga hakunene ku fikela eka lembe leri, 1844; kutani a tiyisela eka mongo wa leswaku kwalomu ka ti 22 ta Nhlangula—siku ra vukhume ra n'hweti ya vunkombo ya lembe leri—hi ta vona ku ta ka Hosi ya ku vangama. Leswi u swi chumayele eNew York, Philadelphia, ni le tindhawini tin'wana hi nkarhi wa ximun'wana ni ximumu lexi hundzeke; naswona hambi leswi vo tala va amukeleke mavonelo yakwe, a ku vonaki nchumu wo karhi lowu kombisaka vuyelo bya kona ku fikela kwalomu ka n'hweti ya Mawuwani.
GSAM 158Swibyariwa Leswi Siyiweke Emasimwini
GSAM 158.1“Eku sunguleni ka nguva, van'wana va vamakwerhu eN'walungwini wa New Hampshire a va khumbekile swinene hi ripfumelo ra leswaku Hosi yi ta ta ku nga si fika vuxika byin'wana, lerova va nga rimanga masimu ya vona. Loko ku ri exikarhi ka Mawuwani,—leswi a swi ri madyambu ya vusiku bya le xikarhi ka lembe ra Xiyuda (madyambu-nimixo, ku hlayela ku suka eka n'weti lowuntshwa wa Dzivamisoko, masungulo ya lembe leri ra Xiyuda), van'wana lava a va byale ni ku rima masimu ya vona va khumbekile swinene hi ku vona ku humelela ka Hosi hi xihatla, lerova va nga kotanga, hi ku ya hi ripfumelo ra vona, ku tshovela masimu ya vona. Van'wana, loko va nghena emasimwini ya vona ku ya tsema byanyi bya vona, va tikume va tsandzekile hi ku helela ku ya emahlweni, naswona, hi ku landza ku twisisa ka vona ka vutihlamuleri, va tshike swibyariwa swa vona swi yime emasimwini, ku kombisa ripfumelo ra vona hi swiendlo swa vona, naswona hi ndlela leyi va sola misava. Leswi swi hangalakile hi xihatla en'walungwini wa New England.
GSAM 158Vuavanyisi byi Fanele ku Rhangela ku Ta ka Hosi
GSAM 158.2“Hi nkarhi wolowo vamakwerhu va le Maine a va amukerile mavonelo ya leswaku ku avanyisa ku fanele ku rhangela ku ta; leswaku a swi fambisana na ntshovelo, naswona a swi nga ri ntsena emakumu ka misava, kambe a swi teka nkarhi lowu rhangelaka makumu hi ku kongoma. Hi ku landza mavonelo lawa, a va ehleketa leswaku a hi ri eka ku avanyisiwa, leswaku ndzilakana wo avanyisa a wu ri karhi wu dirowiwa, naswona vatirhi va Xikwembu a va ri karhi va funghiwa eximombyeni, leswi hetisekisiwa ka swona a swi ta va xikombiso eka tintsumi ta mune leti khomeke mimoya ya mune ya misava (Nhlavutelo 7:1), leswaku ti tshika ku khoma.
GSAM 159Ku Pfuxiwa exikarhi ka Vusiku
GSAM 159.1“Kwalomu ka xikarhi ka Mawuwani, nkateko wa Xikwembu wo vuyisa lava hambukeke wu sungule ku fambisana ni ku chumayeriwa ka nkarhi wolowo, naswona lava amukeleke yin'wana ya mavonelo lawa ku vuriweke ha wona, va kombise ku cinca loku vonakaka eka mahanyelo ya vona, ni ku pfuka hi xitshuketa evurhongweni, hilaha a swi vhumbhiwile hakona. ‘Hi xikarhi ka vusiku ku twakale rito leri nge, Waswivo, Mukon'wana wa ta; humani mi ya hlangana na yena. Kutani vanhwanyana volavo hinkwavo va pfuka va lulamisa swivoni swa vona.’ Ku sukela hi Mawuwani, minhlangano leyi a yi ri eka swiphemu swo hambana-hambana swa New England, naswona yi hambanile; kambe hinkwayo a yi ri na nkateko wa Xikwembu eku vuyiseni ka vo tala lava swivoni swa vona a swi ri kusuhi no tima, ni le ku basisiseni ka vakwetsimi va xona. Eka nhlengeletano ya le nkampeni ya le Exeter, minkucetelo leyi hinkwayo yi hlangana, yi hlanganela ku va nhlangano wun'we lowukulu, naswona yi hangalaka hi xihatla eka mintlawa hinkwayo ya lava rindzeleke ku ta ka Hosi etikweni.”