Ndzhima 22 — Nhlangano

GSAM 343.1“HIKOKWALAHO ndzi ku siyile eKrete, leswaku u lulamisa swilo leswi saleke, u tlhela u hlawula vakulu emadorobeni hinkwawo, hilaha ndzi ku leriseke hakona.”¹

GSAM 343.2Eku yiseni emahlweni ka rungula ra ntsumi ya vunharhu ku hundze malembe ya khume na mambirhi (ku sukela hi 1846 ku ya eka 1858) vanhu va hina va nga si vona xilaveko xa nhlangano lowu nga na xivumbeko ku tlula ku pfumela ntiyiso ntsena na rirhandzu ra Vukreste. Hambi leswi Hosi a yi vulavuleke ni vanhu va yona hi mhaka leyi hi ku tirhisa nyiko ya vuprofeta, swi vonake onge swi laveka ku va ni ntokoto wo karhi wo tika leswaku yi va pfuxa hi ku hetiseka eka ku twisisa xilaveko xa ku vumbiwa ka tikhonferense, tikereke na minhlangano ku lawula timhaka ta misava ta ntirho lowu.

GSAM 343Ku Kaneta Nhlangano

GSAM 343.3Eka nchumu lowu tsariweke ehansi ka tluka ra 12 eka Supplement to Experience and Views, leyi kandziyisiweke hi 1854, Mufundhisi James White u te:—

GSAM 343.4“Endzhaku ka nkarhi lowu hundzeke hi 1844 a ku ri na mpfilumpfilu lowukulu, naswona vo tala a va kaneta nhlangano wun'wana na wun'wana, va vula leswaku a wu nga fambisani na ntshunxeko lowu hetisekeke wa evhangeli! Manana White a a kaneta nkarhi hinkwawo xivumbeko xin'wana na xin'wana xa vuhisekeri, naswona u tivisile ka ha ri na nkarhi leswaku xivumbeko xo karhi xa nhlangano a xi laveka ku sivela na ku lulamisa mpfilumpfilu. I vanhu va nga ri vangani sweswi lava nga twisisaka ku tiya loku a ku laveka hi nkarhi wolowo ku yimela xiyimo xa yena ehenhla ka ku pfumaleka ka nawu loku a ku fumile.”

GSAM 344.1Vun'we lebyi veke kona exikarhi ka Va-Adventista va Siku ra Vunkombo byi kurisiwile swinene no hlayisiwa hi switsundzuxo na swiletelo swa yena swa nkarhi lowu faneleke.

GSAM 344George Storrs hi ta Nhlangano

GSAM 344.2Leswi landzelaka swo huma eka George Storrs, leswi tsariweke hi 1844, swi ta kombisa leswi a swi dyondzisiwa mayelana ni nhlanganelo eka lava a va tihambanise eka tikereke ehansi ka xitiviso xa ku ta ka Kreste:—

GSAM 344.3“Tivoneleni leswaku mi nga ringeti ku simeka kereke yin'wana. A ku na kereke leyi nga simekiwaka hi vutumbuluxi bya munhu leyi nga hundzukiki Babilona hi nkarhi lowu yi simekiwaka ha wona. Hosi yi simekile kereke ya yona hi swiboha leswi tiyeke swa rirhandzu. A ku na lexi tiyeke ku tlula sweswo lexi nga endliwaka; naswona loko swiboha swo tano swi nga ha hlanganisi valandzeri lava tivulaka va Kreste, va tshika ku va valandzeri va yena, naswona va hambana na miri hi ntolovelo.”²

GSAM 344Ndlela leyi Faneleke eMinkarhini ya Vapostola

GSAM 344.4Va-Adventista va Siku ra Vunkombo, hilaha swi vuriweke hakona eku sunguleni, a va nga ri na nhlengeletano ya ximfumo ya muxaka wihi na wihi ku ringana malembe yo tala, hambi ku ri nhlengeletano ya kereke a va nga ri na yona. Munhu un'wana na un'wana loyi a a ri na xivindzi xa mahanyelo ku amukela ntiyiso ni ku wu yingisa ehansi ka ntshikelelo wa le handle wa nkaneto lowu a wu ri kona hi nkarhi wolowo, a a tekiwa a ri la tshembekaka naswona a faneleka rirhandzu ni vunakulobye bya Vukreste. Ku fike nkarhi emasikwini ya vaapostola laha a swi laveka ku “lunghisa swilo leswi a swi pfumaleka.”³ Kwalomu ka 65 A.D. Tito u nyikiwe mpfumelelo ku “hlawula vakulu emadorobeni hinkwawo” laha a ku ri na vapfumeri, naswona Timotiya u kume swiletelo leswi hetisekeke hi mhaka leyi.⁴

GSAM 344Mufundhisi White hi ta Nhlangano

GSAM 344.5Leswi landzelaka swo huma eka Mufundhisi James White mayelana ni mhaka ya nhlanganelo ni ndzetelo swi humelerile eka Review ya Sunguti 4, 1881:—

GSAM 345.1“Nhlangano wu kunguhatiwile ku tiyisisa vun'we bya swiendlo, na ku va nsirhelelo eka vukanganyisi. A wu kunguhatiwanga ku va xigwevo xo sindzisa ku yingisa, kambe ku ri ku sirhelela vanhu va Xikwembu. Kreste a nga susumeti vanhu va yena; u va vitana. ‘Tinyimpfu ta mina ti twa rito ra mina, ndzi ti tiva, naswona ti ndzi landzela.’ Nhloko ya hina leyi hanyaka yi rhangela, naswona yi vitana vanhu va yona ku landzela.

GSAM 345.2“Swivulwa swa ripfumelo swa vanhu a swi nge vangi vun'we. Matimba ya kereke a ma nge sindzisi kereke ku va miri wun'we. Kreste a nga si tshama a kunguhata leswaku mianakanyo ya vanhu yi vumbiwa ku ya etilweni hi nkucetelo wa mianakanyo yin'wana ya vanhu. ‘Nhloko ya wanuna un'wana ni un'wana i Kreste.’ Xiyenge xa yena i ku rhangela, ni ku vumba, ni ku veka xifaniso xa yena eka vadyandzhaka va ku vangama loku nga heriki. Hambileswi nhlanganiso wu nga vaka wa nkoka swinene eku sirheleleni ka kereke, ni ku tiyisisa ku twanana ka swiendlo, a wu fanelanga wu nghena ku teka ndzetelo emavokweni ya N'wini.

GSAM 345Vun'we exikarhi ka Swiyimo Swimbirhi leswi Hundzeletiweke

GSAM 345.3“Exikarhi ka swiyimo swimbirhi leswi hundzeletiweke swa matimba yo sindzisa ya kereke na ntshunxeko lowu nga basisiwangiki hi ku kwetsuma hi kuma xihundla lexikulu xa vun'we na vukorhokeri lebyi humelelaka eka vutirheli na le ka kereke ya Xikwembu. Nyingiso wa hina wu kokiwa eka leswi hi xikombelo xa nkoka swinene lexi humaka eka muapostola la xiximekaka Petro eka vakulu va nkarhi wa yena: ‘Vakulu lava nga exikarhi ka n'wina ndzi va khutaza, tanihi loyi na mina ndzi nga mukulu, na mbhoni ya switlhavi swa Kreste, naswona ndzi ri xiphemu xa ku vangama loku nga ta humelerisiwa: dyisa ntlawa wa Xikwembu lowu nga exikarhi ka n'wina, mi langutela, ku nga ri hi ku sindzisiwa, kambe hi ku tirhandzela; ku nga ri hi ku lava mali yo thyaka, kambe hi mbilu yo pfuleka; ku nga ri tanihi tihosi ta ndzhaka ya Xikwembu, kambe mi va xikombiso eka ntlawa. Loko Murisi Lonkulu a humelela, mi ta amukela harhi ya ku vangama leyi nga heriki. Hilaha ku fanaka, n'wina vantshwa, tinyiketeneni eka vakulu. Ina, hinkwenu mi tinyiketeneni un'wana eka un'wana, mi ambala ku titsongahata; hikuva Xikwembu xi kanetana ni lava tinyungubyisaka, kambe xi nyika tintswalo eka lava titsongahataka. Hikokwalaho titsongahateni ehansi ka voko ra matimba ra Xikwembu, leswaku xi mi tlakusa hi nkarhi lowu faneleke.’⁵

GSAM 346Ku Olova na Xivumbeko xa Nhlangano wa Testamente Leyintshwa

GSAM 346.1“Lava va tsaleke xivumbeko xa nhlangano lexi amukeriweke hi Va-Adventista va Siku ra Vunkombo va tirhile hi matimba ku nghenisa eka xona, hilaha swi kotekaka hakona, ku olova ka marito ni xivumbeko lexi kumekaka eka Testamente Leyintshwa. Loko moya wa evhangeli wu vonaka swinene, naswona swi olova swinene, hi kona laha fambiselo ri tirhaka kahle swinene.

GSAM 346.2“Huvo-nkulu yi langutela ntirho hinkwawo eka marhavi ya wona hinkwawo, ku katsa na tikhonferense ta Swifundzha. Khonferense ya Xifundzha yi langutela marhavi hinkwawo ya ntirho exifundzheni, ku katsa na tikereke ta le xifundzheni. Naswona kereke i ntlawa wa Vakreste lava hlanganeke hi ntwanano wo olova wo hlayisa milawu ya Xikwembu ni ripfumelo ra Yesu.

GSAM 346Vatirhi va Kereke lava hlawuriweke i Vatirheli

GSAM 346.3“Varhangeri va kereke ya ndhawu i vatirheli va kereke yoleyo, ku nga ri tihosi, ku fuma hi matimba. ‘Loyi a nga lonkulu exikarhi ka n'wina a va mutirheli wa n'wina.’⁶ Varhangeri lava va fanele ku va xikombiso xa ku leha mbilu, ku xalamuka, xikhongelo, vunene, na ku hanana eka swirho swa kereke, naswona va fanele ku kombisa rirhandzu lerinene eka lava va va tirhelaka leri kombisiweke evuton'wini na le ka tidyondzo ta Hosi ya hina.”

GSAM 346Vumbhoni Byo Sungula hi ta ku Hleleka

GSAM 346.4Eka Supplement to Experience and Views, lexi kandziyisiweke hi 1854, ku nyikiwa swiletelo swo hlawuleka mayelana na mhaka ya maendlelo ya evhangeli. Eka tluka ra khume-nhungu hi hlaya leswi landzelaka:—

GSAM 346.5“Kereke yi fanele ku balekela eka rito ra Xikwembu, naswona yi simekiwa eka maendlelo ya evhangeli, lawa ya honisiweke no rivariwa. Leswi i swa nkoka swinene ku tisa kereke eka vun'we bya ripfumelo.”

GSAM 347Ku hleleka loku lavekaka loko ku tshinela makumu

GSAM 347.1Eka vumbhoni lebyi nyikeriweke hi N'wendzamhala 23, 1860, hi hlaya:

GSAM 347.1“Loko hi tshinela makumu ya nkarhi, Sathana u rhelela hi matimba lamakulu, a tiva leswaku nkarhi wa yena wu komile. Ngopfungopfu matimba ya yena ma ta tirhisiwa eka masalela. U ta lwa na vona, a lava ku va avanyisa ni ku va hangalasa, leswaku va tsana va wisiwa. Vanhu va Xikwembu va fanele ku famba hi ku twisisa, naswona va fanele ku va ni vun'we eka matshalatshala ya vona. Va fanele ku va ni miehleketo yin'we, ni vuavanyisi lebyi fanaka; kutani matshalatshala ya vona a ma nge hangalasiwi, kambe ma ta va ni nkucetelo lowukulu eku akeni ka mhaka ya ntiyiso wa sweswi. Ku landzelela nawu swa laveka, naswona ku fanele ku va ni vun'we eku hlayiseni ka nawu, loko swi nga ri tano Sathana u ta va tirhisa.”⁷

GSAM 347Ku Hleleka ka Tintsumi loku Faneleke ku Landzeleriwa

GSAM 347.2Eka Testimony No. 14, lebyi kandziyisiweke hi 1868, hi hlaya: “Loko hi landzela hi ku hetiseka ku twanana ni ku hleleka ka vuthu ra tintsumi, swi ta humelela swinene matshalatshala ya vatirhi lava va tilweni hikwalaho ka hina. Loko hi nga voni xilaveko xa ku tirha hi ku twanana, naswona hi ri lava nga hlelekangiki, lava nga riki na ndzayo, ni lava nga hlelekisiki eka mafambiselo ya hina ya ntirho, tintsumi, leti hlelekeke hi ku hetiseka naswona ti fambaka hi ku landzelelana loku hetisekeke, a ti nge swi koti ku hi tirhela hi ku humelela. Ti fularhela hi gome, hikuva a ti pfumeleriwanga ku katekisa mpfilumpfilu, ku hambukisiwa, ni ku pfumaleka ka nhleleko.

GSAM 347Xikwembu Xa Ha Ri Xikwembu Xa Ku Hleleka

GSAM 347.3“Xana Xikwembu xi cincile ku suka eku veni Xikwembu xa ku hleleka? E-e; xi fana na le ka nkarhi wa sweswi ku fana na le ka nkarhi lowu hundzeke. Pawulo u ri, ‘Xikwembu a hi xivumbi xa mpfilumpfilu, kambe i xa ku rhula.’ Xi na vuxiyaxiya sweswi ku fana na khale. Naswona xi kunguhata leswaku hi dyondza tidyondzo ta ku hleleka na nhlanganelo ku suka eka ku hleleka loku hetisekeke loku xi ku simekeke emasikwini ya Muxe ku vuyerisa vana va Israyele.”⁸

GSAM 348Xikhongelo xa Kreste xa ku Hleleka

GSAM 348.1Eka vumbhoni lebyi tsariweke hi 1882 hi vona mboyamelo lowu fanaka wu kombisiwile hi marito lawa,

GSAM 348.1“Leswaku vun'we ni rirhandzu swi va kona exikarhi ka vadyondzisiwa va yena a ku ri xikongomelo xa xikhongelo xo hetelela xa Muponisi wa hina eka vona, emahlweni ka ku vambiwa ka yena exihambanweni.... ‘A ndzi khongeleli lava ntsena, kambe ni lava va nga ta pfumela eka mina hi ku tirhisa rito ra vona; leswaku hinkwavo va va van'we; tanihi leswi wena, Tatana, u nga eka mina, na mina ndzi ri eka wena, leswaku na vona va va van'we eka hina; leswaku misava yi pfumela leswaku u ndzi rhumerile.’”⁹

GSAM 348Khombo ra Ntshunxeko wa Munhu hi Yexe

GSAM 348.2Hi 1885 vumbhoni lebyi byi nyikeriwile:

GSAM 348.2“Ku na mhaka yin'we leyi hi faneleke ku tivonela eka yona, ku nga ntshunxeko wa munhu hi xiyexe. Tanihi masocha eka vuthu ra Kreste, ku fanele ku va na ntirhisano eka swiyenge swo hambanahambana swa ntirho.”¹⁰

GSAM 348Sathana u Tsakela ku Wisa Ku Hleleka

GSAM 348.3Eka vumbhoni byo hlawuleka lebyi kandziyisiweke hi 1895 hi hlaya,

GSAM 348.3“O, Sathana a ta tsaka ku fikela kwihi ku nghena exikarhi ka vanhu lava, ni ku kavanyeta ntirho hi nkarhi lowu nhlanganelo lowu hetisekeke wu nga wa nkoka swinene, naswona wu nga ta va matimba lamakulu yo sivela ku pfukela ka mavunwa, ni ku kaneta leswi va tivulaka swona leswi nga seketeriwangiki hi rito ra Xikwembu. Hi lava ku hlayisa milayeni hi ku ringana, leswaku ku nga vi na ku wa ka maendlelo ya vulawuri ni ku hleleka.”

GSAM 348Ku Dzunisa Vatirheli

GSAM 348.4Yin’wana ya tinhla to sungula leti a ti fanele ku tekeriwa enhlokweni eku simekeni ka ku hleleka exikarhi ka vanhu va hina, hi ku fambisana ni vumbhoni lebyi ha ku tshahiwaka, a ku ri ndlela yo karhi yo amukela lava a va chumayela rungula. Ku sukela hi 1850 ku fikela hi 1861 kungu leri a ri amukeriwile a ku ri ro nyika vatirheli lava a va kombisile nyiko ya vona, naswona a swi ri erivaleni leswaku va amukeriwile hi Hosi, naswona a va fambisana na ntirho hinkwawo, khadi leri a ri va bumabumela eka vandla ra vanhu va Hosi hinkwako-nkwako, leri a ri vula ntsena leswaku va amukeriwile eka ntirho wa vutirheli bya evhangeli. Makhadi lawa a ma tsariwile siku ni ku sayiniwa hi vatirheli vambirhi lava rhangelaka, lava a va tiviwa hi vanhu va hina tanihi varhangeri entirhweni.

GSAM 349Nseketelo wa Vutirheli

GSAM 349.1Hi xixika xa 1858-59 ku nyikiwe nkongomiso wa leswaku Bibele yi na maendlelo yo hetiseka ya nseketelo wa vutirheli, naswona loko vanhu va hina vo dyondza mhaka leyi hi ku ya hi matsalwa va ta kuma maendlelo wolawo. Hikokwalaho ku vumbiwile tlilasi ya Bibele eBattle Creek, leyi a yi rhangela hi Mufundhisi J. N. Andrews. Endzhaku ka dyondzo yo enta ni ya xikhongelo ya Matsalwa, ku lunghiseleriwe xitsalwana lexi kandziyisiweke eka Review ya ti 3 Nyenyenyani 1859, lexi a xi andlala kungu leri a ri katsa na nsinya wa vukhume. Mbulavulo mayelana ni mhaka leyi wu nyikeriwile eka nhlengeletano leyikulu ya vanhu va hina, leyi a yi hlengeletanile eka nhlangano-nkulu eBattle Creek, Mich., hi ti 6 Khotavuxika 1859, naswona wu amukeriwile hi vun'we hi vhoti ya nhlengeletano hinkwayo.

GSAM 349Ku Hleleka loku Simekiweke ku Dzunisiwile

GSAM 349.2Eka Testimony No. 6, 1861, Hosi yi vulavurile hi ndlela leyi, hi ku tirhisa Manana White, mayelana na maendlelo lawa a ma amukeriwile hi Va-Adventista va Siku ra Vunkombo:

GSAM 349.2“Mi nga yivi Xikwembu hi ku xi tsona vukhume bya n'wina ni minyikelo ya n'wina. I ntirho wo sungula lowo kwetsima ku nyika Xikwembu xiphemu lexi faneleke. A ku nga vi na munhu la tisaka swikoxo swa yena kutani a mi yisa eku yiveni ka Xikwembu. Mi nga pfumeleli vana va n'wina ku yiva minyikelo ya n'wina ealtari ya Xikwembu leswaku va tipfuna.

GSAM 349Sisiteme ya Vukhume yo Hluvukisa Vumunhu

GSAM 349.3“Sisiteme leyi ya vukhume, ndzi vone, yi ta kurisa vumunhu, naswona yi kombisa xiyimo xa ntiyiso xa mbilu. Loko vanhu va nyikiwa mhaka leyi hi ku kongoma, naswona va tshikiwa leswaku va tiendlela xiboho, va ta vona vutlhari na ku hleleka eka sisiteme ya vukhume.”

GSAM 349.4Hi ndlela leyi, ku simekiwile maendlelo ya timali exikarhi ka Va-Adventista va Siku ra Vunkombo, yo seketela ntirho wa vutirheli, naswona sweswi ya tirhisiwa hi vanhu va hina emisaveni hinkwayo.

GSAM 350.1Eka Review ya ti 21 Mawuwani 1859, tanihi vuyelo bya dyondzo leyi a yi nyikeriwile khale hi ku tirhisa Testimonies, ku ringanyetiwe ro sungula leswaku Xifundzha xin'wana na xin'wana xi khoma nhlangano wa lembe na lembe laha ku nga ta endliwa makungu ya vukheta ya ntirho; naswona hi ndlela leyi ku papalatiwa mpfilumpfilu lowu a wu tolovelekile swinene eka mukhuva wa ntirho wa vutirheli, ni leswaku ku landzeleriwa ku hleleka na maendlelo eka ntirho wa hina. Xiringanyeto lexi a xi langute emahlweni ku vumbiwa ka tinhlengeletano ta tikhonferense ta Swifundzha.

GSAM 350Ku Khoma Nhundzu ya Kereke

GSAM 350.2Loko rungula ri ya emahlweni naswona nhlayo ya vanhu yi engeteleka, hi ntumbuluko ku landzele ku hlengeletiwa ka nhundzu, leswi endleke leswaku ku kambisisiwa mhaka yo khoma nhundzu ya kereke hi ku ya hi nawu. Eka xitsalwana lexi humaka eka Mufundhisi White, lexi kumekaka eka Review ya Nyenyenyani 23, 1860, hi hlaya leswi landzelaka:—

GSAM 350.3“Hambiswiritano, hi tshemba leswaku nkarhi a wu le kule loko vanhu lava va ta va exiyin'weni lexi lavekaka leswaku va kota ku sirhelela nhundzu ya kereke hi inxurense, va khoma tindlu ta vona ta nhlengeletano hi ndlela leyi faneleke, leswaku lava va endlaka switsariwa swa ndzhaka, naswona va navelaka ku endla tano, va kota ku avela xiphemu xidhipatimende xa vukandziyisi. Hi kombela vachumayeri va hina ni vamakwerhu lava rhangelaka leswaku va nyika mhaka leyi nyingiso. Loko ku ri na un'wana la kanetaka swiringanyeto swa hina, xana a nga hi tsalela kungu leri hina tanihi vanhu hi nga ri tirhisaka?”

GSAM 350Nhlangano wa Nawu Wu Seketeriwa

GSAM 350.4Hi ximumu xa lembe leri, ku ve na mbulavurisano wa vunghana hi mhaka leyi eka Review. Naswona eka nhlengeletano yo angarhela ya vayimeri va vanhu va hina ku suka eMichigan na Swifundzha swin'wana swo hlayanyana, leyi khomeriweke eBattle Creek ku sukela hi ti 28 ta Ndzhati ku fikela hi ti 1 ta Nhlangula, ku ve na ku kambisisa ka ntiyiso ka mhaka leyi, na mbulavurisano lowu heleleke na lowu ntshunxekeke wa nhlanganelo wa nawu hi xikongomelo xo khoma hofisi na nhundzu yin'wana ya kereke—tindlu ta minhlangano, na swin'wana. Bulo leri ri kumeka hi ku hetiseka eka Review, Vholumo 16, Tinomboro 21, 22, na 23, leti humesiweke hi ti 9, 16, na 23 Nhlangula, 1860.

GSAM 351.1Tanihi mbuyelo wa mbulavurisano wa nhlengeletano leyi, ku vhoteriwe hi vun'we ku simeka hi nawu nhlangano wo kandziyisa, naswona leswaku khamphani yo tano yi simekiwa hi xihatla lexi kotekaka, komiti ya vanhu va ntlhanu yi hlawuriwile hi nhlengeletano leyi hlengeletaneke.

GSAM 351Vito ra Vukhongeri

GSAM 351.2Huvo leyi yi tlhele yi kambisisa mhaka ya vito leri vanhu va hina a va fanele ku vuriwa ha rona. Leswi swi tlhele swi vanga mavonelo yo hambana-hambana, van'wana va seketela vito rin'we kasi van'wana va seketela rin'wana. Loko ku ringanyetiwa vito ra “Kereke ya Xikwembu”, ri kanetiwile hi xivangelo xa leswaku a ri kombisi nchumu lexi hlawulekisaka ripfumelo ra hina, kasi vito ra “Va-Adventista va Siku ra Vunkombo” a ri nge kombisi ntsena ripfumelo ra hina eka ku ta ka Kreste loku nga kusuhi, kambe a ri ta tlhela ri kombisa leswaku hi vahlayisi va Sabata ya Siku ra Vunkombo. Huvo a yi pfumelelana swinene hi vito leri ro hetelela lerova loko ku vhoteriwa, ku vhotile wanuna un'we ntsena a kaneta, naswona endzhakunyana u rhoxisile ku kaneta ka yena.

GSAM 351Vito leri Amukeriweke

GSAM 351.3Eka Testimony No. 6, hi hlaya:

GSAM 351.3“A ku na vito leri hi nga ri tekaka leri nga ta faneleka handle ka leri fambisanaka na vumbhoni bya hina, leri kombisaka ripfumelo ra hina, naswona ri hi fungha tanihi vanhu vo hlawuleka....

GSAM 351.4“Vito ra Va-Adventista va Siku ra Vunkombo ri kombisa erivaleni swivumbeko swa ntiyiso swa ripfumelo ra hina, naswona ri ta khorwisa mianakanyo leyi lavisisaka. Tanihi nseve lowu humaka eka xikhwama xa miseve xa Hosi, ri ta vavisa vatluri va nawu wa Xikwembu, naswona ri ta yisa eku hundzulukeni eka Xikwembu ni le ka ripfumelo eka Hosi ya hina Yesu Kreste.”

GSAM 351.4Nkucetelo wa vumbhoni lebyi a ku ri ku tiyisisa hi masiku xivutiso lexi emiehleketweni ya vapfumeri.

GSAM 351Ntirho wa Nyiko ya Ntiyiso

GSAM 351.5Xana a hi xona xiyenge xo hlawuleka xa ku kombisiwa ka tinyiko ta Moya wa Xikwembu xana? Pawulo u te swi vekiwile ekerekeni “leswaku ku hetisekisiwa vakwetsimi, leswaku ku endliwa ntirho wa vutirheli, leswaku ku akiwa miri wa Kreste: ku fikela loko hinkwerhu hi fika eku twananeni ka ripfumelo,” na swin'wana.¹¹ Xana a swi fanelanga swinene leswaku endzhaku ka loko vapfumeri va kombele ku vonakala hi xikhongelo ni ku titsongahata, Moya wu vulavula wu ku, “Leyi hi yona ndlela; miehleketo ya n'wina yi lulamile;” kutani wu “aka” kereke ku ya emahlweni, tanihi laha, hi ku va byela nkoka wa xivutiso evuton'wini, ni vuyelo byin'wana lebyinene lebyi nga ta huma eka swiboho swa vona.

GSAM 352Nhlangano wa Kereke

GSAM 352.1Eka mbulavulo lowu nyikeriweke hi Mufundhisi White emahlweni ka Huvo-nkulu le Battle Creek, hi Dzivamisoko, 1861, naswona wu kandziyisiwile eka Review, hi Khotavuxika 11, 1861, u tivisile miehleketo ya nhlanganelo lowu hetisekeke swinene wa tikereke ta hina. Hi ku rhambiwa, vatirheli va kaye va khomile tlilasi ya Bibele ku lava ku vonakala ehenhla ka mhaka leyi, naswona va kombeleriwile hi Huvo-nkulu leswaku va kandziyisa eka Review mbuyelo wa vulavisisi byebyo. Endzhaku ko andlala vumbhoni bya matsalwa mayelana ni maendlelo ya kereke ni vatirhi va kereke, ku kambisisiwile mhaka ya vuyimeri lebyi ringanaka ku suka eka Swifundzha swo hambana-hambana eka Huvo-nkulu, swin'we ni vuyimeri lebyi faneleke ni lebyi ringanaka bya tikereke eka tikhonferense ta swifundzha. Hi ntiyiso, leyi a ku ri masungulo yo sungula ya miehleketo ya ku va ni vayimeri lava hlawuriweke hi ku faneleka eka tinhlengeletano-nkulu hi mpimo wo karhi lowu ringanaka lowu a wu ta pfumeleriwa.

GSAM 352Khonferense ya Xifundzha ya Michigan yi Simekiwile

GSAM 352.2Hi ti 6 Nhlangula 1861, Khonferense ya Michigan yi simekiwile hi ku hlawuriwa ka mutshamaxitulu, matsalani, na komiti ya vufambisi ya vanhu vanharhu. Hi ku vhota ka khonferense ku ringanyetiwile leswaku tikereke ti simeka, ti amukela leswi landzelaka tanihi ntwanano wa kereke:—

GSAM 352.3“Hina, lava hi sayinaka laha hansi, hi tihlanganisa swin'we tanihi kereke, hi teka vito ra Va-Adventista va Siku ra Vunkombo; hi endla ntwanano wo hlayisa milawu ya Xikwembu ni ripfumelo ra Yesu Kreste.”

GSAM 353Switupa swa Vatirheli

GSAM 353.1Eka nhlengeletano leyi ku sungule ku endliwa xiboho xa leswaku maphepha ya vutirheli ma nyikiwa vatirheli hinkwavo va Va-Adventista va Siku ra Vunkombo va le Xifundzheni lexi lava a va ri eka xiyimo lexinene, naswona vatirheli a va fanele ku famba na maphepha lawa a ma katsa xitifiketi xa ku hlawuriwa, na maphepha ya vutirheli lama sayiniweke hi mutshamaxitulu na matsalani wa nhlengeletano, lawa a ma fanele ku pfuxetiwa lembe na lembe.

GSAM 353.2Ku tlhele ku vhoteriwa leswaku ku hlawuriwa komiti yo lunghiselela mbulavulo lowu nga ta kombisa vanhu va hina maendlelo yo simeka tikereke. Mbulavulo lowu wu kandziyisiwile eka Review ya ti 15 Nhlangula, 1861.

GSAM 353Switifiketi swa Vayimeri

GSAM 353.3Hi n'hweti ya Ndzhati, 1862, Khonferense ya Michigan yi khomile nhlengeletano ya yona yo sungula eMonterey. Laha hi ro sungula ku andlariwile miehleketo yo amukela tikereke eka tikhonferense hilaha swirho swi amukeriwaka hakona hi vhoti eka tikereke. Tanihi leswi tikereke ta khume-nkombo eka Xifundzha a ti sungurile khale, leti hi vhoti ti amukeriwile eka khonferense; naswona swirho hinkwaswo swa tikereke leti a swi ri kona swi amukeriwile tanihi vayimeri.

GSAM 353Miholo ya Vatirheli

GSAM 353.4A ku ri eka nhlengeletano leyi, nakambe, laha kungu ro hakela vatirheli mali yo karhi hi vhiki hi ku ya hi ntirho lowu va wu endleke ri amukeriweke. Vatirheli hi tlhelo ra vona a va laveka ku vika nkarhi lowu va wu heteke va ri karhi va tirha eka nhlengeletano, swin'we ni mali leyi va yi amukeleke ni mali leyi va yi tirhiseke; naswona nhlengeletano loko yi amukela xiviko lexi a yi ta endla hakelo leyi faneleke.

GSAM 353Switupa Swo Sungula Swo Nyikeriwa Hi Vayimeri

GSAM 353.5Hi ti 20 ta Mudyaxihi 1863, Huvo-nkulu yi khomeriwe eBattle Creek, Mich. A ku ri nhlengeletano yo sungula ya nhlangano lowu laha vayimeri a va ri na maphepha ya vuyimeri ku suka eka Swifundzha swa vona. Kambe, vuyimeri a byi nga sekeriwanga eka nhlayo. Swifundzha leswi a swi yimeriwile enkarhini lowu a ku ri Michigan, Wisconsin, Iowa, Minnesota, New York, na Ohio.

GSAM 354Vumbiwa bya Huvo-nkulu na Khonferense ya Xifundzha

GSAM 354.1Hi ti 21 ta Mudyaxihi, ku amukeriwe vumbiwa hi Huvo-nkulu, naswona hi siku rero ku ringanyetiwe vumbiwa bya Xifundzha eka tikhonferense ta Swifundzha. Ri amukeriwile eka nhlengeletano ya Khonferense ya Michigan. Mivumbiwa leyi yi vekile xisekelo xa nhlayo ya vayimeri eka tikhonferense ta Swifundzha na le ka Huvo-nkulu. Vumbiwa bya Xifundzha, leri ringanyetiweke hi nkarhi wolowo, ri fana swinene na leri tirhisiwaka sweswi hi tikhonferense ta hina ta miganga ta makume nkombo na mbirhi emisaveni hinkwayo.

GSAM 354.2Hi nkarhi wa Huvo-nkulu, hi ximun'wana xa 1864, ku endliwe xiringanyeto xo sungula eka khonferense ya xifundzha leswaku ku hlawuriwa Komiti yo Kambisisa ya vanhu lava nga riki vatirheli lava a va nga tirhanga eka khonferense hi lembe, leswaku yi tirha na komiti ya vulawuri eku kambisiseni na ku lulamisa tiakhawunti na vatirheli. Hi ndlela leyi, goza hi goza, hilaha xilaveko a xi lava hakona, ku vekiwe nawu entirhweni na le ka mhaka ya Xikwembu.

GSAM 354.3Hikokwalaho hi landzelerisile hi ku komisa magoza lawa ya yiseke eka ku simekiwa ka ntirho hi ximfumo. Leswi swi endliwile loko vukhongeri byi ri vutsongo swinene loko byi pimanisiwa na leswi byi nga swona sweswi.

GSAM 354.4Loko Huvo-nkulu yi simekiwile hi ku hetiseka, hi 1863, nhlayo hinkwayo ya vayimeri a yi nga talanga ku fana na leyi hi nga na yona lembe na lembe eka tin'wana ta tikhonferense ta miganga letitsongo.

GSAM 354Xikongomelo xa Nhlangano

GSAM 354.5Xikongomelo lexi a xi ta hetisisiwa hi ku vumbiwa ka nhlangano a ku ri leswaku nhundzu ya nhlangano yi khomiwa hi ku ya hi nawu naswona yi lawuriwa hi ku ya hi nawu; ni leswaku vatirhi va ntirho va famba hi ku twanana, handle ka mpfilumpfilu, hikuva mafambelo ya vona a ya ri na vutsundzuxi, hikokwalaho, handle ka ku kavanyeteka. Milawu leyi fanaka leyi amukeriweke eka nhlangano wa hina ku fikela hi 1864 yi nghenisiwile eka ntirho loko wu ri karhi wu kula ni ku ndlandlamuka ku ya ematikweni man'wana ni le ka tinxaka tin'wana.

GSAM 355Mintlawa-nkulu leyi Sungiweke

GSAM 355.1Loko rungula ri ya emahlweni, ku vumbiwe minhlangano-nkulu leyi landzelaka, leyi valawuri va yona a va hlawuriwa eka tinhlengeletano ta ntolovelo ta Huvo-nkulu:—

GSAM 355.2General Conference Association—ku nga nhlangano wa nawu wa swirho swa makume-mbirhi na xin'we, ku khoma vinyi bya nhundzu ya swivandla swo hambanahambana eAmerika na le matikweni man'wana.

GSAM 355.3Bodo ya Vurhumiwa bya le Handle—ku langutela na ku ndlandlamuxa ntirho wa vurhumiwa handle ka tikhonferense leti hlelekeke.

GSAM 355.4International Tract Society—leyi ntirho wa yona a ku ri ku hangalasa swilo swo hlaya, na ku tsalelana, yi lava ku pfula mintirho leyintshwa ya vurhumiwa.

GSAM 355.5Religious Liberty Association—ntirho wa wona wo hlawuleka a ku ri ku pfuna lava xanisiwaka hikwalaho ka ripfalo ra vona, ni ku hangalasa matsalwa mayelana ni misinya ya ntshunxeko wa vukhongeri.

GSAM 355.6International Sabbath-School Association—xikongomelo xa wona a ku ri ku aka ni ku yisa emahlweni ntirho wa xikolo xa Sabata eka swiyenge hinkwaswo.

GSAM 355.7Medical Missionary and Benevolent Association—ntirho wa wona a wu katsa ku letela madokodela na vaongori, ku fambisa swivandla swa rihanyo, makaya ya swisiwana, ya vakhalabye, na swin'wana.

GSAM 355Nsimu leyi a yi Tirhiwa ku fikela hi 1868

GSAM 355.8Ku fikela hi 1868 nsimu ya hina ya ntirho a yi katsa xiphemu xa United States lexi nga evuxeni bya Nambu wa Missouri na le n'walungwini wa parallel ya latitude leyi fambisanaka na ntila wa dzonga wa Missouri. Hi nkarhi wolowo Komiti ya Huvo-nkulu a yi ri na swirho swinharhu ntsena, naswona muungameri wa huvo a a ri un'wana wa swirho. Tikhonferense ta nhungu ta miganga a ti ri hinkwato ehansi ka vulanguteri bya Huvo-nkulu, leyi a yi ri na ntsindza wa yona eBattle Creek, Mich.

GSAM 356Xivangelo lexi endleke leswaku ku pfuxetiwa ka xivumbeko ku va ka nkoka

GSAM 356.1Loko rungula ri ya ematikweni man'wana, ku ve na xilaveko xa ku pfuxeta nhlengeletano ya ntirho hinkwawo. Hikokwalaho, ku tekiwile magoza hi 1897 lama kombisaka ndlela yoleyo; kambe ntirho wo hlela hi vuntshwa wu hetisekisiwile hi vukheta swinene eka malembe ya mune lawa ya hundzeke, laha hi nkarhi wolowo ku simekiweke Huvo-nkulu ya le Yuropa, leyi nga na komiti ya vufambisi ya swirho swa khume-na-mune; naswona Huvo-nkulu yo sungula, leyi nga na ntsindza wa yona eWashington, D.C., yi na komiti ya vufambisi ya swirho swa makume-mbirhi-nhungu, leyi yimelaka swilaveko hinkwaswo swo hambana-hambana swa rungula, naswona yi teka ndhawu ya tinhlangano tin'wana letikulu, leti yimisiweke.

GSAM 356Xiyimo xa Nhlangano hi Sunguti 1, 1903

GSAM 356.2Leswi landzelaka ku suka eka Year Book ya Huvo-nkulu ya 1904 swi nyika tinhlayo tin'wana to tsakisa ku fikela hi Sunguti 1, 1903:—

GSAM 356.3Hi nkarhi wolowo ntirho wa hina lowu hlelekeke a wu vumbiwa hi Tihuvo-nkulu timbirhi, leti a ti katsa Minhlangano ya Vun'we ya khume-na-mune, Tikhonferense ta miganga ta makume-nkombo-na-mbirhi, na swivandla swa vurhumiwa swa makume-mune-mbirhi. Leswi swi hangalasiwe hi ndlela leyi landzelaka: Tikhonferense ta miganga eN'walungwini wa Amerika, ta makume-mune-kaye; handle ka N'walungu wa Amerika, ta makume-mbirhi-nharhu. Minhlangano ya Vun'we eAmerika, ya nhungu; ematikweni man'wana, ta tsevu. Swivandla swa vurhumiwa eAmerika, ku katsa na Alaska, Hawaii, na New Foundland, i ntlhanu; swivandla swa vurhumiwa handle ka Amerika, i makume-nharhu na nkombo, leswi kumekaka hi ndlela leyi landzelaka: Swa khume-mbirhi eYuropa; swa mune eAfrika; swa nharhu eAsia; swa swimbirhi eAmerika Dzonga; swa swimbirhi eAfrika Dzonga; naswona leswi saleke swi le Amerika ya le Xikarhi, Mexico, Indiya ya Vupela-dyambu, na Swihlala swa Pacific. Ku fambisana na swivandla leswi swa vurhumiwa ku na vatirheli va makume-ntsevu na nkombo lava hlawuriweke no nyikiwa mpfumelelo na tikereke ta dzana na makume-nharhu na yin'we.

GSAM 356Ku va vun'we eka ku hambana-hambana

GSAM 356.4I xihlovo xa nkhutazo ku tiva leswaku minhlangano leyi yo hambana-hambana ematikweni na tinxaka to hambana-hambana hinkwayo yi hlanganile eku tlakuseni ka xikongomelo xin'we lexikulu xa ntiyiso na ku ponisiwa ka vanhu. A hi tshembi ntsena maendlelo ya xivumbeko ya nhlangano, kambe hi tshemba Xikwembu, Muvumbi wa ku hleleka. Hi ku katekisiwa ka xona ehenhla ka ntirho lowu hlanganeke na lowu twananaka wa vatirhi va xona, hi nga swi vona leswaku swi sasekile swinene ku va na “swilo hinkwaswo swi endliwa hi ndlela leyi faneleke, naswona swi hlelekile.”