10-нчы бүлек — Төн уртасындагы кычкырыш
GSAM 160.1"Төн уртасында кычкырыш ишетелде: Менә, кияү килә; каршы чыгыгыз аңа. Шуннан соң барлык кызлар торып, чыракларының филтәләрен рәтләделәр."1
GSAM 160.2Без инде "ун кыз" параболясендә күрсәтелгән тоткарлану вакыты турында сөйләштек, хәзер исә югарыдагы өзектә китерелгән һәм Адвентистлар тарафыннан "төн уртасында кычкыру" дип аталган өлешенә аерым игътибар бирәчәкбез. Бу тема буенча танылган бер язучы Midnight Cry исемле журналда, 1844 елның 3 октябрендә болай ди:—
GSAM 160.3"Ләкин без ничек бу көтү төненә эләктек? Чөнки без бу күренешне [2300 көн күренешен] көздән түгел, ә б. э. к. 457 елның языннан башлап җибәрдек. Без билгеләнгән портка алты ай һәм берничә көн калыштык. Бу безне алты айга көтү төненә кертте."
GSAM 160.4Башка бер язучы, С. С. Сноу, 1844 елның 22 августында чыккан Cry журналында 2300 көн турында болай диде:—
GSAM 160.5"Алар Иерусалимны торгызу һәм төзү турындагы фәрман чыккан вакытта башланды. Бу фәрман башта Кир тарафыннан чыгарылган, Дарий тарафыннан яңартылган һәм Артаксеркс Лонгиманусның патшалыгының җиденче елында тәмамланган. Ул б. э. к. 457 елның көзендә игълан ителде һәм гамәлгә керде; шул вакытта Эзра Раббының изге ярдәме белән Иерусалимга килеп җитеп, яһүдиләр җәмгыятен яңадан торгызды, магистратлар һәм судьялар билгеләде һәм дивар төзелешен башлап җибәрде."2
GSAM 160.6Күрү вакыты 2300 тулы ел булганлыктан, 2300 ел тутыру өчен 457 елның да, 1843 елның да бөтенесе кирәк булачак, һәм әгәр боерык б. э. к. 457 елның җиденче аена кадәр чыгарылмаган булса, ул чор 1844 елның җиденче аена кадәр тәмамланмаячак, дип өйрәтелгән. Җиденче айның унынчы көнен үткәрү дәвер башын билгеләүче вакыйга булып күренгән кебек үк, шулай ук төгәл итеп күрсәтелде: җиденче айның унынчы көнендә (яһүди исәбе буенча), 1844 елның 22 октябрендә, 2300 көн тәмамланыр һәм изге урынны чистарту вакыты җитәр. 1843 елда чорның тәмамлануын дәлилләү өчен китерелгән барлык дәлилләр 1844 ел исәпләүләренә дә тигез көч белән кагыла иде, һәм бу аларга үкенечләренең сәбәбенә ышанычлы булып күренгән аңлатманы тапканнары турында ышаныч бирде. Адвентистларның ул вакытта «чын төн уртасы кычкыруы» дип аталган игъланны ничек игълан итүләре турында иң яхшы мисал — шул вакытта бу эштә актив катнашкан кешеләрнең язмаларыннан цитаталар китерү.
GSAM 161«Аңа каршы чыгу өчен чыгып барыгыз»
GSAM 161.11844 елның 3 октябрендә чыккан Cry журналында Джордж Сторрс "Аңа каршы чыгу өчен чыгып барыгыз" дигән исем астында язган мәкалә басылган иде, анда ул болай дигән:—
GSAM 161.2"Мин каләмемне элек беркайчан да кичермәгән хисләр белән тотам. Шиксез, минемчә, җиденче айның унынчы көне безнең Раббыбыз Гайсә Мәсихнең күк болытларында ачык күренүенә шаһит булачак. Шул вакыйгага берничә көн калды — әзерсезләр өчен куркыныч мизгел, әмма әзерләр өчен бөек.
GSAM 161.3"'Менә, кияү килә' — бу ел; 'аңа каршы чыгып килегез.' Без исемлеккә генә язылган чиркәүләр һәм барлык явыз кешеләр белән бәйләнешебезне өздек, бу кычкырыш аларга тәэсир итә алган очраклардан тыш. Хәзер безнең эш — 'чыракларын алып, кияүне каршы алырга чыккан кызларны' уяту. Хәзер без кайда? 'Әгәр дә күренеш тоткарланса, аны көт'. Бу безнең җавап түгелме соңгы март яки апрельдән бирле? — Әйе. Кияү тоткарланган арада нәрсә булды? — Кызлар барысы да йокыга бирелде һәм йоклады, шулай бит? Мәсих сүзләре ялгышмады; һәм 'Изге Язмалар бозылмас'. Без уяу булып күренергә тырышуыбызның файдасы юк; без Мәсихнең килүе фактына түгел, ә вакытына карата йокыга бирелгәнбез. Без көтү чорына кердек; ул 'ничә вакыт' соңга калачагын белми идек, һәм шул мәсьәләдә йокыга бирелдек. Безнең кайберләребез йокыда: 'Тагын вакыт билгеләмәгез!' — дип әйткән, шуңа без йоклап калдык. Хәзер безне уяту — төп авырлык. Раббым, ярдәм ит, чөнки кеше ярдәме бушка. Үзең сөйлә, Раббым. 'Әти' хәзер вакытны 'белдерсен' иде.
GSAM 162Хәбәрнең Төн Уртасы
GSAM 162.1"Көтеп тору вакыты күпме? — Ярты ел. Ничек беләсең? — Чөнки безнең Раббыбыз әйтә: 'төн уртасында', кияү тоткарланганда. Күрү 'ике мең өч йөз кич-иртә'гә, ягъни көнгә иде. 'Кич', ягъни төн, шул пәйгамбәрлек көннәренең бер яртысы, шуңа күрә ул алты ай. Бу — көтеп тору вакытының бөтен озынлыгы. Хәзерге вакыт турындагы көчле кычкырыш июль урталарында башланды һәм зур тизлек һәм көч белән таралды, һәм ул Рухның күренеше белән бара, мондый күренешне мин '1843' кычкырышы вакытында беркайчан да күрмәгән идем. Хәзер ул чын мәгънәсендә: 'Чыгып, аның каршысына барыгыз'. Кешеләрнең барысын да ташлап китүе күзәтелә; мин мондый хәлне күрү мөмкин дип хыяллана да алмый идем. Бу кычкырыш йөрәккә үткәндә, фермерлар уңышларын да калдырып, хуҗалыкларын ташлыйлар. Күз яшьләре белән көчле елау һәм барысын да Ходайга багышлау бар, мондыйны мин беркайчан да күрмәгән идем. Бу хакыйкатькә ышаныч элекке кычкырышта булмаган дәрәҗәдә, һәм анда елау яки йомшару белән барган бөеклек бар, ул аны кичермәгәннәр өчен аңлашылмаслык.
GSAM 162.2"Бу хәзерге хакыйкатькә килгәндә, мин рәхмәт аша барысын да куярга батырчылык итәм һәм аның турында шикләнү Ходайны рәнҗетү һәм үземә 'тиз юкка чыгу' китерү булыр дип тоям. Мин ышанам, хәзер 'кем үз гомерен саклап калырга тырышса', бу кычкырыш тиешенчә игълан ителгән җирдә 'әгәр ул килмәсә' дип шикләнеп яки бу хакыйкатькә чыгарга куркып, 'ул үз гомерен югалтачак'. Бу Ибраһимне Исхакны корбанга китерергә, Нухны көймә корырга, Лотны Содомнан китәргә, Израил балаларын Мисырдан чыгу өчен бөтен төн көтеп торырга, Даниилне арысланнар чокырына төшәргә һәм өч Һибриә кешене утлы мичкә керергә этәргән шул ук иманны таләп итә. Без мондый иман сынавынсыз патшалыкка керәбез дип уйладык, ләкин мин мондый сынаусыз кермәячәгебезгә ышанам. Бу соңгы хакыйкать шундый сынау китерә, һәм аңа туфанга кадәрге Содом халкы, җылымса чиркәү яки йокыдагы кызлар аларга нинди генә исем тагарга әзер булмасыннар, акылсыз, җенәвак яки башка нәрсә дип саналырга батырчылык итүчеләр генә керешә ала. Тагын бер кат кычкырасым килә: 'Үз гомерең өчен кач!' 'Артыңа борылып карама!' 'Лотның хатынын искә ал!'"
GSAM 163Сторрсның тигез ташы
GSAM 163.11844 елның 10 октябрендә чыккан Midnight Cryда Джордж Сторрс каләменнән "Финал" дип аталган түбәндәге язма басылып чыкты, әмма адвентистлар аны "Сторрсның тигез ташы" дип атады:—
GSAM 163.2"Шул көнгә ничек әзер булырга? — Ходай хакыйкатьләренә ышаныгыз һәм Аңа дан бирә торган нык иман белән шуның өстенә чыгып карагыз. Безнең рух халәтебез шул ук булырга тиеш: әгәр без шул көнне үләчәкбез дип белсәк тә, Ходайга тулысынча бирелү һәм дөньяга үле булу хисе шул ук булыр иде.
GSAM 163.3"Мин әйтергә теләгәнне диңгез уртасындагы зур тигез таштан да яхшырак итеп күрсәтә алмыйм. Бөек һәм көчле бер хан вәгъдә бирә: билгеле бер вакытта ул анда очраткан һәм аның сүзенә тулысынча ышануларын дәлилләгән барлык кешеләрне бөек илгә алып китәр өчен күркәм пароход җибәрәчәк. Күпләр ташка чыгарга батырчылык итә. Кайберәүләр, ташка имин менгәч, арканны кисәләр, һәм аларны монда китергән көймә алардан аерылып китә, һәм алар аңа инде карамыйлар, ә пароход килүен көтеп торалар. Алар вәгъдәнең дөреслегенә шикләнмиләр һәм барысын да шуңа куялар. Ә башка килүчеләр ташта тору гына җитә дип саныйлар. Ләкин алар 'акыллы' булырга тырышып, зур куркынычка бармаска тырышалар.
GSAM 164.1"'Иманыңа карап булсын сиңа' дигән сүзләр пароход көтелгәннән алда ук ишетелгән иде. Көне җитә. Сакланучаннар, мөгаен, пароход килүен күрсәләр, көймәләрен чишеп җибәрергә һәм агып китәргә ирек бирергә ниятлиләр. Ул күренә; ләкин хәзер көймәләрен ачыкланмыйча гына җибәрү өчен инде соң; өстәвенә, шул ук саклык хәзер аларга якынлашып килүче судноның нәкъ шул көтелгән пароход икәненә инанганчы көймәләрен агып китәргә бирмәскә куша. Хәзер ул шулкадәр якын килә ки, алар көймәләрен сиздермичә генә чишеп җибәрә алмыйлар.
GSAM 164.2"Пароход таш янына килеп җитә. 'Пароход киләчәгенә сез тулы ышаныч белән ышанганыгызны ничек раслыйсыз?' — 'Безнең көймәләребез бәйләүдән аерылып, бездән агып китте, шуңа күрә без коры җиргә менә алмас идек, һәм пароход килмәсә, һәлак булыр идек, чөнки бу таш янында башка бер генә дә көймә үтми'. 'Шулай да ярый', — ди пароход командиры; — 'корабка менәсез; мондый ышанычны аклыйм'.
GSAM 164.3"Көймәләрен ташка бәйләгән килеш калдырган кешеләр хәзер пароход тирәсенә җыелып, аңа менәргә тырышалар. Командир сорый: 'Анда ташка бәйләнгән, яки мин күренгәч кенә арканнары киселгән бу көймәләр нәрсә аңлата?' Алар җавап бирәләр: 'Без сак булырга тырыштык: әгәр пароход килмәсә, җиргә кире кайту өчен нәрсә булса да булсын дип уйладык'. 'Сез тән өчен кайгырткансыз икән,' — ди командир, — 'шулай итеп, минем сүзләремә шикләндегезме? Иманыңа карап булсын. Дәлилләр сезгә каршы. Сез кире кайту өчен әзерләндегез, хәзер исә иманыгыз булмауның җимешен татырга туры киләчәк'. 'Шулай итеп, алар иманы булмау сәбәпле керә алмадылар'. О, өметсезлекнең куркыныч хәле!
GSAM 164.4"Хәзер үк арканнарыгызны кисегез, кардәшләр; көймәләрегезне күздән югалганчы агызыгыз; әйе, 'Кеше Улы билгесе күренгәнче' ашыгыгыз. Аннан соң инде соң булачак. Хәзер үк тәвәккәл итегез, һәм барысын да куегыз. О, йөрәгем сезнең өчен әрнеп тора; вакытны әрәм итмәгез; көймәгезне этәреп җибәрегез, югыйсә сез югалачаксыз; чөнки 'үз гомерен сакларга тырышкан һәркем аны югалтачак', – ди безнең Раббыбыз һәм Хөкемдар Гайсә Мәсих. Шулай булгач, ашыгыгыз, тагын бер кат үтенәм сезне, ашыгыгыз! Һәр көймәгезне җибәрегез, алар белән сез хәзер 'килмәсә' дип коры җиргә качарга исәп тотасыз. Бу 'әгәр' сине һәлакәткә дучар итәчәк. Хәзер ул — соңгы сынау һәм вәсвәсә. Раббыбыз шайтанның соңгы аздыруына ничек җавап бирде — шуны эшлә: 'Моннан кит, Шайтан!' — диде ул. Аннары шайтан аның яныннан китте, һәм 'менә, фәрештәләр килеп, аңа хезмәт иттеләр'. Син бу җиңүгә ирешкәч, синең белән дә шулай булачак."
GSAM 165Төн уртасындагы кычкырышның тиз эшчәнлеге
GSAM 165.1"Төн уртасы кычкырышы" хәбәренең тизлеге, көче һәм тәэсире турында без дөрес күзаллауны элек тә китергән Midnight Cry газетасының мөхәррире Н. Саутхард сүзләреннән алабыз. 1844 елның 31 октябрендәге санында ул болай ди:—
GSAM 165.2"Башта билгеле вакытка гомумән каршылык күрсәтелде; ләкин аны игълан иткәндә каршы тора алмаслык көч бар кебек тоелды, ул барысын да үзенә буйсындырды. Ул торнадо тизлеге белән ил буйлап таралды, һәм ерак-ерактагы урыннардагы кешеләрнең йөрәкләренә диярлек берьюлы барып җитте, һәм моны бары тик Аллаһның анда булуы белән генә аңлатып була. Ул һәр җирдә йөрәкләрне тирәнтен тикшерүгә һәм Югары Күкләр алдында рухны түбәнсетергә мәҗбүр итте. Ул бу дөнья әйберләренә булган мәхәббәтне киметте, бәхәсләрне һәм дошманлыкны дәвалады, хаталарны тануга китерде, Ходай каршында үз-үзеңне җимерүне һәм гафу һәм кабул ителүне үтенүче, йөрәге сынган догаларны тудырды. Ул рухны түбәнсетүне һәм рухи басынкылыкны китерде, мондыйны без моңа кадәр беркайчан да күрмәгән идек. Аллаһның бөек көне якынлашканда Иоил пәйгамбәр аша Аллаһ боерганча, ул киемнәрне түгел, йөрәкләрне ертуга һәм ураза тотып, елап һәм кайгырып Раббыга борылуга китерде. Зәкәрия пәйгамбәр аша Аллаһ әйткәнчә, рәхим-шәфкать һәм ялвару рухы балаларына түгелде; алар үзләре чәнчегән Затка карадылар, һәм илдә зур кайгы-моңсулык булды: һәр гаилә аерым, хатыннары да аерым; һәм Раббыны көтүчеләр Үзе каршында җаннарын газапладылар."
GSAM 166Гадәттән тыш көч тәэсирендә хәрәкәткә килгән халык
GSAM 166.1Тагын шушы дулкынландыргыч игълан турында ул болай ди:—
GSAM 166.2Безгә ул кеше катнашыннан шулкадәр бәйсез булып тоелды ки, без аны Кияүнең тоткарлануыннан соң, кызларның йокыга китүе һәм йоклавы вакытыннан соң, барысының да торып, чыракларын тәртипкә китерергә тиеш булган «төн уртасында кычкыру»ның үтәлүе дип кенә кабул итә алабыз. Һәм соңгы эш тә башкарылган кебек тоела; чөнки элек беркайчан да аерым адвентист төркемнәре Раббының килүенә шундый яхшы әзерлек хәлендә булмаганнар.
GSAM 166Дөньялыктагы милекләрне бүлү
GSAM 166.3Адвент доктринасының дәртләндергеч игъланыннан соң күпләр дөньялыктагы милекләреннән баш тартып, байлыкларын җәмәгать вәгазьчеләренең хезмәтен тәэмин итүгә, басма кәгазьләр һәм трактатлар таратуга, мохтаҗларга ярдәм итүгә тоттылар, шулай итеп дөньяга үзләренең ихласлыгы һәм җитдилеге турында иң яхшы дәлилләрне күрсәттеләр; ә җирдәге милекләренә ябышып, эш өчен махсус корбаннарын китермәгәннәр дөнья кешеләре тарафыннан үзләре әйткәннәргә чын күңелдән ышанмаучылар дип билгеләнделәр. Мисал өчен, мин бу мәсьәләнең ике ягын да күрсәткән ике очрак китерәм.
GSAM 166Картошка кыры
GSAM 166.4Беренчесе — Нью-Ипсвич (Нью-Гэмпшир) шәһәрендә яшәгән Хэстингс исемле бер иманлы кеше турында. Аның искиткеч уңыш биргән зур бәрәңге кыры бар иде, ләкин ул аны казып алмады. Күршеләре моңа борчылып, аңа килеп: Әгәр рөхсәт итсәң, без аны бушлай казып, подвалга салып куяр идек, "чөнки бәлки син аларга мохтаҗ булырсың", — дип тәкъдим иттеләр. «Юк!» диде Хэстингс әфәнде, «Мин бу бәрәңге кырын Раббыбызның тиздән килүенә булган иманымны вәгазь итсен өчен калдырам».
GSAM 167.1Шул көздә, Клермонт (Нью-Гэмпшир) Eagle, Нью-Йорк True Sun һәм башка күп кенә җәмәгать гәзитләреннән күренгәнчә, бәрәңге уңышы "бәрәңге череше" аркасында диярлек тулысынча югалды. Sun газетасында болай дип язылган: "Бу кыйммәтле азык-төлек культурасының бөтен уңышы череп юкка чыгуын белү нинди авыр. Филадельфия газетасының бер хәбәрчесе әйтүенчә, шул штатта бәрәңге уңышы юкка чыккан. Шикаятьләр аз ишетелгән бердәнбер төбәк — Мэн, ләкин анда да уңыш чирдән котылмаган".
GSAM 167.2Көз җылы булганга һәм Хэстингс әфәнденең бәрәңгеләре ноябрьгә кадәр җирдә калганга, аларның берсе дә черемәде. Нәтиҗәдә, ул үзенә дә, узган октябрьдә аның хәленә борчылган һәм яз көне аның кулыннан орлык бәрәңге сатып алырга мәҗбүр булган һәм аңа яхшы бәя түләргә дә әзер булган бәхетсез күршеләренә дә мул запаска ия булды. Аларның Хэстингс әфәнде өчен зур бәла булачак дип уйлаганнары Аллаһы Тәгалә тарафыннан дөньялык бәрәкәтенә әйләнде, һәм ул бәрәкәт бары тик аңа гына түгел, күршеләренә дә насыйп булды.
GSAM 167Аның иманын инкарь итү
GSAM 167.3Икенче очрак минем үз ягымда булды. Ул 1844 елның көзендә Раббының килүе турында җыелышларда күп сөйләгән бер чиркәү әгъзасына кагыла иде. Ул шактый бай кеше иде, һәм башка әйберләр белән беррәттән, язгы базарга саклау өчен менә дигән яшьтәге күп кенә дуңгызлары бар иде. Минем бер абыем, дини дәгъвалар белдермәгән һәм терлек сатып алу-сату белән шөгыльләнгән кеше, бу үз-үзен Адвентист дип йөртүче кеше янына аның дуңгызларын сатып алырга барды, ләкин ул аларны сатарга теләмәвен, чөнки киләсе язга "симертү өчен дуңгызлар" итеп калдырырга җыенуын белде. Абый Адвентист булган бабам янына килеп: "Ул кеше үз әйткәннәренә ышанмый," – диде. "Нигә?" – дип сорады бабай. "Чөнки," – диде абый, – "ул ди: Раббыбыз килә, бу көздә дөнья бетә, әмма ул үз дуңгызларын киләсе язга кадәр сакларга тели. Миңа сөйләргә дә кирәкми; ул бер сүзенә дә ышанмый."
GSAM 168Чараларны бик соң тәкъдим итү
GSAM 168.1Эшне алга җибәрү өчен акчаларын кулланырга тиешләр дигән ышану белән һәрчак көрәшеп, ләкин аны инвестицияләргә инде соң булганчы тотып торган кешеләр дә бар иде. Шундыйлар хәбәрне бастыру белән шөгыльләнүчеләр янына килеп, күз яшьләре белән акчаларын кабул итәргә үтенделәр, ләкин җавап шундый булды: «Сез бик соң килдегез! Без ахырга кадәр мөмкин булганча таратырга мөмкин булган барлык басма материал өчен дә түләдек. Без берничә двигатель белән эшләүче басу станогын тәүлек буе эшләтү өчен ялладык; безгә хәзер инде башка акча кирәкми». Бер шаһит миңа сөйләде: ул Voice of Truth нәшриятчысы каршында меңләгән долларны өстәлгә куеп, рухлары әрнеп, аны акчаны алырга һәм файдаланырга үтенгән ир-атларны күргән. Җавап шул булган: «Сез бик соңга калдыңыз! Без хәзер сезнең акчагызны алмыйбыз! Без аны куллана алмыйбыз!» Аннары алар сорадылар: «Моны ярлыларга бирә алмыйсызмы?» Җавап шул ук булды: «Без ирешә алган һәркемнең кичекмәстән ихтыяҗларын канәгатьләндерү өчен чара күрдек». Рухи газап белән ир-атлар акчаларын алып киттеләр, Аллаһының ачуы ышанычсызлыклары һәм акча кирәк булган һәм аны шатланып файдаланырга әзер торган чакта аны Аллаһы эшенә бирмичә тотып калырга этәргән саранлыклары өчен алар өстендә, дип белдерделәр.
GSAM 168Опекуннар билгеләнде
GSAM 168.2Уңышларын урып алмыйча һәм кибетләрен буш калдырып, басма битләрне тарату яки өйдән-өйгә йөреп кешеләр белән сөйләшү һәм дога кылу өчен чыгып киткән кешеләрнең холкы һәм принциплары тәнкыйтькә сыймаслык иде. Халык мондый ир-атлар һәм хатын-кызларның әйткән һәр сүзенә ышануларына шикләнмәде, һәм алар белән бергә шундый көч иде ки, ихлас күңелле кешеләр аларның сүзләрен кире кага да, каршылык та күрсәтә алмады. Шушы ысул белән меңнәрчә кеше хакыйкатькә ышанды, Аллаһының рәхмәтен эзләп тапты.
GSAM 169.1Ләкин мыскыллаучы гөнаһкар белән үзен иманлы дип белдерүче дөньяпәрәст бу адвент басмаларын тарату эшен туктатырга кирәк дип карар кылдылар. Шул адвент тәгълигатен тоташ авыл яки бөтен район буйлап йорт-йортка йөртеп, үз эшләрен һәм гаиләләрен ташлап йөрүчеләр, диделәр, акылдан язганнар, шуңа күрә алар өстенә опекуннар билгеләргә кирәк. Иман китерүчеләрнең акылдан язганлыкларын күрсәтә дип саналган дәлилләр (алар гади генә итеп үз иптәшләренең коткарылуы өчен хезмәт иткәннәр, эшләрен ташлап китү нәтиҗәсендә гаиләләре зыян күрүен раслаучы шаһитлекләр булмаганга) җитәрлек булмаганлыктан, бик аз кеше генә опека астына алынган. Хәзерге каршы торучыларның бу фактны ничек җиңелчә әйтүләренә караганда, мондый очраклар күп булгандыр дип уйларсың; әмма мин адвентист дин әһеле буларак 56 елдан артык барган хезмәтемдә опекунлыкка алынган «Миллеристлар»ның бары тик ике очрагына гына тап булдым. Алар турында кыскача мәгълүмат бирү урынлы булыр.
GSAM 169Үзенең опекуны
GSAM 169.2Беренче очрак Нью-Йорк штатында, мин яшәгән урыннан 30 мильдән дә кимрәк ераклыкта булды. Якынча 100 000 долларлык байлыкка ия бер кеше адвентист доктринасын кабул итте. Ул бу сумманың якынча яртысын иманда аның белән булмаган хатынына һәм балаларына бирде. Калган өлешне ул үзенә теләгәнчә файдалану өчен тиеш дип санады; аның бер өлеше адвентист эшләренә киткәч, балалары каршы чыкты һәм судьяга мөрәҗәгать итеп, әтиләре өстеннән опекун билгеләүне сорадылар. Судья аларга милек белән идарә итүдә опекунның бурычлары һәм вәкаләтләре турында аңлаткач, кемне опекун итеп билгеләргә теләүләрен сорады. Бераз киңәшкәннән соң, алар милекне ышанып тапшырырлык беркемне дә белмәүләрен әйтеп, судьяга әтиләрен үз-үзенә опекун итеп сайлауларын хәбәр иттеләр. Судья ир-атка борылып: "_____ әфәнде, балаларыгыз сезне үз милекләрегез белән идарә итү өчен иң лаеклы кеше итеп сайладылар. Сезнең эшләрегез судка чакырылганчы булган кебек үк кала," – диде.3
GSAM 170Көлкеле хәл
GSAM 170.1Икенче очрак — Топшам (Мэн штаты) шәһәреннән Стокбридж Хауленд турында иде. Ул шул төбәктәге иң оста механикларның берсе, мельницалар һәм күперләр төзелешендә оста-мастер иде. Бу "төн уртасында кычкыру" хәрәкәтендә Хауленд берничә авыл буйлап ат белән йөреп, өйдән-өйгә адвентист газеталары һәм трактатлар таратты, бу каршы торучыларны һәм көлүчеләрне бик нык рәнҗетте, чөнки алар ул трактатларны таратып йөргәндә үз эшен ташлады дип зарландылар. Шулай итеп, алар шунда ук опекун билгеләттеләр, һәм ул көткәненнән дә күбрәк эш тапты, чөнки Хауленд әфәнде аңа барлык салым җыючыларны һәм чынлыкта исәп-хисап таләп итүче һәркемне җибәрде; "чөнки," — диде ул, — "мине бернинди дә эш башкарырга сәләтле дип санамыйлар". Бераздан соң округ Кеннебек елгасы аша язгы ташкын вакытында ярсыган су агымына һәм йөзүче бозга чыдам булачак күпер салырга теләде. Округ комиссарлары һәм шәһәрнең сайлап куелган вәкилләре бу эш өчен Стокбридж Хаулендны иң кулай кеше дип таптылар. Алар аңа күпер төзү өчен спецификацияләр һәм контракт белән килгәч, ул ирония белән: "Хөрмәтле әфәнделәр, сезгә минем опекуныма мөрәҗәгать итәргә туры киләчәк,— диде. Беләсез, мине үз эшемне дә алып барырга сәләтле дип санамыйлар, ә миңа күпер салырга киләсез!" Бу хәл акыллы кешеләр өчен бераз артык көлке булып чыкты, һәм опекунлык кинәт тәмамланды. Шуны гына әйтергә кирәк: аның эзәрлекләүчеләре соңыннан гаделсез һәм кирәксез гамәлләре өчен иң түбәнчә гафу үтенделәр.