16-нчы бүлек — Өченче фәрештәнең хәбәре

GSAM 247.1"Өченче фәрештә алар артыннан килеп, көчле тавыш белән әйтте: Кем булса да хайванга һәм аның сурәтенә табынса, маңгаена яки кулына аның тамгасын алса, ул Ходайның ачу шәрабын эчәчәк; ул шәраб Аның ярсу касәсенә саф килеш коелган; һәм ул изге фәрештәләр каршында һәм Бәрән каршында ут һәм күкерт белән газап чигәр; Һәм газапларының төтене мәңге-мәңгегә күтәрелә; һәм хайванга һәм аның сурәтенә табынучылар, һәм аның исеме тамгасын алган һәркем көн-төн ял итми. Менә изгеләрнең сабырлыгы: менә алар — Аллаһның боерыкларын үтәүчеләр һәм Гайсәнең иманын саклаучылар."¹

GSAM 247Библиядәге иң җитди кисәтү

GSAM 247.2Бу — Библиядәге иң җитди кисәтү, һәм, һичшиксез, дөнья тарихы язмалары бу хәбәрнең элек ишетелгәне турында бернинди дә шаһитлык тәкъдим итми. Бу сериянең беренче һәм икенче фәрештәләре хәзерге буынга карый дип исбатланганы бу хәбәрнең үткән гасырларга карамавын ачык күрсәтә.

GSAM 247.31847 елда пастор Дж. В. Хаймс болай диде:—

GSAM 247.4"Ун дүртенче бүлек [Ачылыш китабында] әле яңгырамаган, көчле сынау вакытында кешелеккә кисәтү буларак яңгырачак гаҗәеп кычкырышны күрсәтә. 9–11 нче аятьләр. Ходай китабында моның кебек куркыныч ачу хөкемен бүтән беркайда да табып булмый. Шундый куркыныч кисәтү таләп ителүе көчле сынау булуын күрсәтмиме?"²

GSAM 248Изге Храм Ачыла — Килешү сандыгы Күренә

GSAM 248.1Дж. Н. Эндрюс бу хәбәр турында болай диде: «Күк гыйбадәтханәсендә иң изге урынның ачылуы, шуның аша килешү сандыгы күренүе — җиденче фәрештәнең тавышы яңгыраганда була торган вакыйга. Һәм безнең бөек баш каһиннең хезмәте ике мең өч йөз көн тәмамлангач шул бүлмәгә күчкәч, гыйбадәтханәнең ачылуы беренче фәрештәнең игъланы белән күрсәтелгән шул чорның тәмамлануы белән билгеләнә дип аңлыйбыз. Безнең баш каһинебезнең иң изге урынга Ходайның килешү сандыгы каршында хезмәт итәргә керүе чиркәү игътибарын шул сандык эчендә сакланган Ходай боерыкларына юнәлтә. Шуннан бирле Ходай боерыклары күк изге урыннан балкып тора.

GSAM 248Шимбә көненең үзгәрүе

GSAM 248.2Бәхәссез факт: дүртенче боерык күп гасырлар элек Раббының ял көненнән мәҗүси якшәмбе бәйрәменә үзгәртелгән. Бу үзгәреш Изге Язмаларга ачык каршы килү рәвешендә эшләнде, чөнки алар һәр җирдә җиденче көнне Раббының бердәнбер атналык Шимбәсе дип таный. Бу эш зур апостат тарафыннан башкарылды, аны Даниил «вакытларны һәм кануннарны үзгәртергә уйлар» дип фаразлаган. Бу көч асылда бөтен дөнья тарафыннан табынылырга тиешле хайван белән бер үк. Һәм тирән кызыксыну уята торган факт шунда ки, озак еллар басып торылган бу боерык хәзер аклана, һәм Ходай халкы аны калган тугыз боерык белән бергә үтәргә тотына. Рәхмәт Ходайга, ул калганнарны ахыргы көрәшкә – аждаһага каршы – һәм изге шәһәргә капкалар аша керү өчен әзерли. Ачылыш 12:17; 22:14. Иманнан тайпылу Шимбәсенә каршы дүртенче боерыкны яклау һәм Аллаһының барлык боерыкларын вәгазьләү — хәзерге вакытның изгеләрнең сабырлыгы чоры һәм өченче фәрештәнең кисәтүе чоры булуын күрсәтүче ачык шаһитлык.³

GSAM 249.1Алдагы бүлекләрдә бу хәбәрләрнең беренчесе һәм икенчесе зур Икенче килү игъланында, 1844 елның 22 октябренә кадәр үтәлгән рәвештә каралган иде. Бу бүлекнең башындагы изге язма болай ди: «Өченче фәрештә алар артыннан барды», ягъни беренче һәм икенче фәрештәләр артыннан. Бу уңайдан өченче хәбәрнең күтәрелешенә игътибар юнәлтү кызык булыр.

GSAM 249Беренче адвентистлар Шимбә саклаучылар

GSAM 249.21844 елда «төн уртасындагы кычкырыш» вакытында Раббы үз халкының игътибарын җиденче көн Шимбәсен тотуга юнәлтә башлады. Адвентистлар арасында бу тәгълим болай барлыкка килде: җиденче көн баптисты Рэйчел Престон Нью-Гэмпшир штатының Вашингтон шәһәренә күчеп килде, анда адвентистлар чиркәве бар иде.⁴ Ул адвент доктринасын кабул итте, һәм якынча кырык әгъзадан торган ул чиркәү аның миссионер хезмәтләре аша дүртенче боерыктагы шимбәне кабул итте. Бу тема буенча тикшеренүләргә этәрде. 1844 елның 5 сентябрендәге Cry журналында без болай дип укыйбыз: "Күп кешеләр җиденче көнне тоту бурычы бар дип уйлап, бу хакта тирән уйланалар." Бу белдерү редакцион мәкаләдә урын алган иде, анда якшәмбе көнне тоту дәгъвәләрен нигезләргә зәгыйфь генә омтылыш ясалган. Тема 12 сентябрь санында дәвам итте, анда күпләрне җитди һәм тирән өйрәнүгә этәрүче түбәндәге әһәмиятле белдерүне табабыз:—

GSAM 249Җиденче көн — канун тарафыннан билгеләнгән бердәнбер көн

GSAM 249.3«Үткән атнада без түбәндәге нәтиҗәгә килдек: христианнарга закон тарафыннан изге вакыт итеп билгеләнгән аерым бер вакыт өлеше юк. Әгәр бу нәтиҗә дөрес булмаса, безнеңчә, канун буенча саклау өчен бердәнбер көн — җиденче көн».

GSAM 250Т. М. Преблнең эссесе

GSAM 250.1Адвентистларның игътибары Шимбә мәсьәләсенә Т. М. Преблның 1845 елның 13 февралендә язылган һәм 1845 елның 28 февралендә Мэйн штаты Портлендтагы Hope of Israel газетасында басылып чыккан эссесе аша юнәлтелде. Изге Язмалардагы шимбә таләпләрен һәм аның иманнан зур тайпылу аркасында якшәмбегә үзгәртелүен күрсәткәннән соң, ул болай ди: "Шулай итеп без Даниил 7:25нең үтәлгәнен күрәбез: кечкенә мөгез 'вакытларны һәм кануннарны' үзгәртә. Шуңа күрә минемчә, беренче көнне шимбә итеп тотучылар барысы да папаның якшәмбе тотучылары һәм Аллаһының шимбә бозучылары."⁵

GSAM 250Дж. Б. Кук Шимбә соравы турында

GSAM 250.2Шуннан соң тиздән басмада Дж. Б. Кукның мәкаләсе чыкты, анда ул Якшәмбене Шимбә итеп тотуга Библиядә бернинди дәлил юклыгын күрсәтте һәм болай кыскача әйтте: "Шулай итеп, бәлки хәбәрсез рәвештә папаның Шимбә байрагы астында йөзүчеләрнең җилкәннәреннән бөтен җил җиңел генә төшерелә."

GSAM 250.3Бу ике кешенең Шимбә тотуы кыска гына дәвам итсә дә, алар туктатырга җиңел булмаган бер хәрәкәтне башлап җибәрделәр. "Папаның якшәмбе тотучылары", "Аллаһының боерыкларын бозучылар" һәм "папаның Шимбә байрагы астында йөзү" дигән кыска әйтелешле сүзләр бу мәсьәләнең хакыйкатын белергә ашкынган йөзләгән кешенең телендә иде. Массачусетс штатының Фэйрхейвен шәһәреннән пастор Йосыф Бейтсның игътибары шулай җәлеп ителде, һәм ул 1845 елда Шимбәне кабул итте.

GSAM 250Йосыф Бейтс Шимбәне кабул итә

GSAM 250.4Аның тәҗрибәсе болай булды: Нью-Гэмпшир штатының Вашингтон шәһәрендә шимбәне тотучылар барлыгын ишеткәч, ул шул чиркәүгә барып, бу нәрсәнең нәрсә икәнен аңларга карар кылды. Шулай итеп ул шунда барды, һәм алар белән бу теманы өйрәнгәч, аларның хаклы булуын күрде һәм шимбә мәсьәләсендәге бу яңа аңлауны шунда ук кабул итте. Массачусетс штатындагы Нью-Бедфордка кайткач, Нью-Бедфорд белән Фэйрхейвен арасындагы күпердә ул бер танылган кардәш белән очрашты, ул аңа болай диде: «Капитан Бейтс, нинди яңалыклар?» Пастор Бейтс җавап бирде: «Яңалык шунда: җиденче көн — безнең Раббыбыз Аллаһының шимбәсе». «Ярар», диде ул кеше, «мин өйгә кайтып, Библиямне укып, бу хакта карармын». Шулай эшләде дә, киләсе очрашуда бу кардәш Шимбә хакыйкатын кабул итеп, аңа буйсынды.

GSAM 251Шимбә турында беренче китап

GSAM 251.2Пастор Бейтс шунда ук бу хакыйкатьне штаттан штатка вәгазь итәргә тотынды. Ул тиздән аңлады: шимбә мәсьәләсе турында китап яки хәтта бер трактат аның эшендә зур ярдәм булыр иде, һәм Аллаһының Рухы аны бу тема буенча нәрсәдер язып чыгарырга һәм бастырырга этәрде. Ләкин акчасыз моны ничек эшләргә? Чөнки аның кулында бары тик Йорк шиллинге (ун ике ярым цент) гына бар иде. Укучыга кызыклы булыр дип, бу эш буенча аның тәҗрибәсен 1855 елда ул миңа сөйләгәнчә гына сөйләп үтү урынлы булыр.

GSAM 251Дүрт фунт он

GSAM 251.3Ул Ходай каршында дога кылганда китап язарга карар кылды һәм аны бастыру өчен юл ачылачагына ышанды. Шуңа күрә ул өстәл артына утырып, Библия һәм конкорданс белән эшкә кереште. Бер сәгать үткәч, Бейтс ханым бүлмәгә килеп керде дә: "Йосыф, миңа камырны пешерерлек он җитми", — диде һәм шул ук вакытта кирәк булган башка берничә вак әйберне дә телгә алды. — "Сиңа күпме он җитми?" — дип сорады капитан Бейтс. — "Якынча дүрт фунт," — дип җаваплады ул. — "Ярар," — диде капитан. Ул бүлмәдән чыгып киткәч, капитан Бейтс якындагы кибеткә барды, дүрт фунт он һәм башка кирәк-яракларны сатып алды, өйгә алып кайтты да язу өстәленә утырды. Бераздан Бейтс ханым килеп керде, өстәлдәге әйберләрне күреп: — "Бу он кайдан килеп чыкты?" — дип аптырап сорады. "Нигә," — диде капитан, — "җитмиме? Син дүрт фунт кирәк дип әйткән идең бит." "Әйе," — диде ул, — "ләкин аны кайдан алдың?" "Мин алдым," — диде ул, — "пешерүне тәмамлау өчен сиңа кирәк булган шул күләм түгелме?" "Әйе," — дип дәвам итте Бейтс ханым, — "ләкин сез, капитан Бейтс, Нью-Бедфордтан бөтен дөнья буйлап корабльләр йөрткән кеше, чыгып дүрт фунт он сатып алдыгызмы?" "Әйе, пешерүне тәмамлау өчен сезгә шул күләм кирәк булмадымы?" "Әйе," — диде Бейтс ханым, — "ләкин сез дүрт фунт(!) он сатып алдыгызмы?"

GSAM 252Чынлык өчен унбер мең доллар тотылды

GSAM 252.1Тиздән тагын бер сынау килде. Капитан Бейтс диңгезчелек эшен ташлагач, ул бер корабльдәге өлешен 11 000 долларга саткан иде, ләкин хәзер ул хаклыкны яклау өчен бөтен малын тотып бетергән иде. Хәзерге вакытка кадәр Бейтс ханым аның чын финанс хәлен белми иде, ләкин ул хәзер моны аңа әйтергә тиеш дип уйлады да тыныч кына әйтте: "Хатыным, мин шул әйберләргә җирдәге соңгы акчамны тоттым." Ачы елаулар белән Бейтс ханым сорады: «Без хәзер ни итәбез?» Капитан торды да, корабль юнәлешен билгеләүче капитан абруе белән әйтте: «Мин китап язачакмын; аны таратып, бу Шимбә хакыйкатын бөтен дөньяга җиткерәчәкмен». «Ярар», диде Бейтс ханым күз яшьләренә батып, «без ни белән яшәрбез?» «Раббы юлны ачачак», — дип елмайды капитан Бейтс. «Әйе», диде Бейтс ханым, «Раббы юлны ачачак! Син һәрвакыт шуны гына әйтәсең», — дип елап җибәрде дә бүлмәдән чыгып китте.

GSAM 252Көтелмәгән тәэминат

GSAM 252.2Капитан Бейтс ярты сәгать эшләгәннән соң, аңа почта бүлекчәсенә барырга кирәк дигән уй килде, чөнки анда аның өчен хат бар иде. Ул барды, һәм чыннан да анда хат иде. Ул вакытта хатлар өчен почта хакы биш цент иде, алдан түләү исә ихтыяри иде. Бу хатны язучы ниндидер сәбәп белән почта хакы түләмәгән иде. Капитан Бейтс тагын бер кат кыен хәлгә калды, чөнки ул яхшы танышы булган почта мөдире Дрю әфәндегә акчасы булмавын әйтеп, почта хакы түли алмавын әйтергә мәҗбүр булды; ләкин ул: "Кайдан килгәнен генә карарга рөхсәт итәрсезме?" – диде. "Алыгыз да китегез," – диде почта мөдире, – "башка вакытта түләрсез". "Юк," диде капитан, "почта хакы түләнмәгәнче хатны офистан чыгармыйм." Хатны кулында тотканда ул: "Минемчә, бу хатта акча бар," диде дә, почта мөдиренә борылып: "Зинһар, ачып карасагызмы? Эчендә акча булса, почта хакын чыгарып ала аласыз; булмаса, мин укымаячакмын," диде. Почта мөдире аның үтенечен үтәде, һәм ни күрсеннәр — хатта ун долларлык банкнота бар иде. Ул укып белде: хатны бер кеше язган, ул Раббының аңа пастор Бейтска акча кирәклеген нык сиздерүе сәбәпле акчаны ашыгып җибәрүен әйткән; ашыгып йөргәндә, мөгаен, почта хакын түләргә оныткан.

GSAM 253.1Почта хакын түләгәч, ул азык-төлек кибетенә барды, 4 долларга бер бочка он, шулай ук бәрәңге, шикәр һәм башка кирәк-яраклар сатып алды. Аларны кайда китерергә кирәклеген әйткәндә ул: «Мөгаен, хатын-кыз алар безнеке түгел дип әйтер, ләкин аның сүзенә колак салмагыз; товарны алгы верандага төшерегез», — диде.

GSAM 253.2Аннан соң ул басмаханәгә китте һәм якынча йөз битлек трактатның мең данәсен бастыруны оештырды: текст тапшырылган саен басмачылар аны мөмкин кадәр тизрәк хәрефләрдән җыярга һәм аңа корректура җибәрергә тиеш булды. Ул эш өчен акчаны алган саен түләргә тиеш иде, һәм барлык бурычлар тулысынча түләнмәгәнче китапларны басмаханәдән чыгармаска кушты.

GSAM 253.3Капитан Бейтс беркемнең дә аңа бер тиен дә бурычлы булмавын яхшы белә иде, ләкин ул бу китапны язуны үзенең бурычы дип санады, чөнки Раббы кирәк чакта кешеләрнең йөрәген хәрәкәткә китереп, акча җибәрергә этәрәчәк, дип ышанды. Кәгазь, каләмнәр һ.б. сатып алып, өй кирәк-яракларын алдан җибәрергә вакыт калдыргач, ул өенә таба барган урам башына килде. Әйберләрнең шунда булуын күреп, ул арткы керүдән өйгә керде дә яңадан өстәле артына утырды. Бейтс ханым керде дә дулкынланып әйтте: "Йосыф, алгы верандага кара әле! Бу әйберләр кайдан килде? Бер йөк төшерүче монда килеп, аны төшерергә теләде. Мин аңа бу әйберләр безнеке түгел дип әйттем, ләкин ул барыбер төшерергә теләде". "Ярар", диде капитан Бейтс, "бәлки, бу дөрестер". "Ләкин", диде Бейтс ханым, "ул кайдан килде?" "Ярар", диде капитан, "Раббыбыз җибәргән". "Әйе", диде Бейтс ханым, "Раббы җибәргән; син һәрвакыт шулай дисең". Аннары ул хатынына хатны сузды да: "Моны укы, һәм кайдан килгәнен белерсең", диде. Ул укыды да, тагын бер кат еларга китте, ләкин бу елавы беренчесеннән бөтенләй башкача иде; кире кайткач, ул басынкылык белән ышанычсызлыгы өчен гафу үтенде.

GSAM 254Китап өчен килгән акча

GSAM 254.1Язу һәм бастыру эше алга киткән саен, капитан Бейтс вакыт-вакыт почта аша һәм башка юллар белән акча ала иде, кайчакта ул беркайчан да очрамаган кешеләрдән. Акчаны алган саен аны бастыручыларга тапшыралар һәм китап хисабына язалар иде. Ниһаять, китапларның барысы да басылып беткән көн килеп җитте, һәм Бейтс абый көтмәгән чыганактан хисап балансы тулысынча түләнде; шуның өчен китапларның таралышы бер көн дә тоткарланмады.

GSAM 254Соңгы Счет Түләнде

GSAM 254.2Мемфис (Мичиган) шәһәреннән Х. С. Герни 1884 елның мартында миңа сөйләде: пастор Бейтсның китабы тәмамланган иртәдә үк ул бер кешедән, «мин сиңа беркайчан да түләмәячәкмен» дип белдергән кешенең срогы чыккан векселеннән 100 доллар алган. Бу акчаны алгач, ул аның бер өлешен пастор Бейтсның Шимбә трактаты өчен соңгы исәп-хисапны түләргә куллануны зур шатлык дип санады. «Ләкин, – диде Герни әфәнде, – Бейтс абый үлеменең көненә кадәр китап бурычының калган өлешен кем түләвен белмәде». Шимбә хакындагы хакыйкатьне бастыруда пастор Бейтсның бу тәҗрибәсе безнең халыкка Шимбә мәсьәләсендә хакыйкатьне бастыра башлаганнан ук: «Бу юнәлештә эшне дәвам итегез, алга барган саен Аллаһының тәгаенләве юлны ачачак», – дип әйткән кебек булды.

GSAM 255Пастор Бейтсның күренешләргә шикләнүе

GSAM 255.1Түбәндәге өзек, Life Sketches китабыннан кыскартылган, пәйгамбәрлек бүләге белән Шимбә реформасының ничек берләшүен күрсәтә:—

GSAM 255.21846 елда Массачусетс штатының Нью-Бедфорд шәһәренә сәфәр кылганда Мисс Хармон пастор Йосыф Бейтс белән танышты. Ул иртәрәк адвентист иманны кабул иткән һәм бу эш өчен актив хезмәт иткән. Ул чын христиан әфәндесе, әдәпле һәм мәрхәмәтле иде. Ул Мисс Хармонны үз баласы кебек наз белән каршылады. Аның сөйләгәнен беренче тапкыр ишеткәндә ул тирән кызыксыну күрсәтте, һәм ул туктагач, торып: "Мин шикләнүче Тома. Мин күренешләргә ышанмыйм. Әмма әгәр сеңелнең бүген кич сөйләгән шаһитлыгы чынлап та безгә Ходай тавышы икәненә ышана алсам, мин дөньядагы иң бәхетле кеше булыр идем, — диде. Минем йөрәгем тирән хис белән тулды. Мин сөйләүченең ихлас булуына ышанам, ләкин аңа безгә сөйләгән гаҗәеп нәрсәләрнең күрсәтелүен аңлата алмыйм".

GSAM 255Мисс Хармон Шимбәне кабул итә

GSAM 255.3Пастор Бейтс Шимбәне тота иде һәм аның әһәмиятен ассызыклады. Мисс Хармон ул вакытта аның әһәмиятен тоймады һәм пастор Бейтсның дүртенче боерыкка башка тугыз боерыкка караганда күбрәк игътибар бирүендә ялгышкан дип уйлады. Ләкин Раббы аңа күк гыйбадәтханәсен күрсәтте. Күктә Аллаһының храмы ачылды, һәм аңа ярлыкау капкачы белән капланган Аллаһының килешү сандыгын күрсәттеләр. Ике фәрештә килешү сандыгының ике очында басып торалар, канатларын ярлыкау капкачы өстенә җәеп, йөзләрен шуңа таба юнәлткәннәр. Аның белән булган фәрештә әйтте: бу — барлык күк гаскәренең Ходай бармагы белән язылган Аллаһының канунына ихтирам һәм курку белән каравын күрсәтә. Гайсә килешү сандыгының капкачын күтәрде, һәм ул ун боерык язылган таш такталарны күрде. Ул ун боерыкның нәкъ уртасында дүртенче боерыкны, аны йомшак якты нурлар белән уратып алган хәлдә күреп, шаккатты. Пәриштә әйтте: «Бу ун боерык арасыннан күкләрне, җирне һәм анда булган бар нәрсәне яраткан тере Ходайны билгеләүче бердәнбер боерык. Җир нигезләре салынганда, Шимбә нигезе дә салынган». Аңа күрсәтелде: әгәр чын Шимбә сакланса, беркайчан да имансыз яки атеист булмас иде. Шимбәне саклау дөньяны идолга табынудан саклап калыр иде.

GSAM 256.1Дүртенче боерык тапталып ташлана, шуңа күрә безне канун бозылган урынны төзәтергә һәм тапталган Шимбә өчен ялварырга чакыралар. Гөнаһ кешесе, үзен Ходайдан өстен куеп, вакытларны һәм кануннарны үзгәртергә уйлап, Шимбәне атнаның җиденче көненнән беренче көненә күчерде. Моны эшләп ул Ходай канунын бозды.

GSAM 256.2Зур Ходай көне алдыннан кешеләрне антихрист җимергән Ходай канунына тугрылыкны яңадан торгызырга чакыручы хәбәр җибәрелә. Канун бозылуына игътибарны укыту һәм үрнәк күрсәтү аша юнәлтергә кирәк. Аңа шулай ук Ачылыш китабының 14-нче бүлегендәге өченче фәрештә — Аллаһның боерыкларын һәм Гайсәнең иманын игълан итүче — бу хәбәрне кабул иткән кешеләрне, дөньяга Аллаһның боерыкларын һәм канунын күз алмасыдай сакларга кисәтүчеләрне чагылдыра, дип күрсәтелде, һәм бу кисәтүгә җавап итеп күпләр Раббының шимбәсен кабул итәчәк, дип әйтелде.⁶

GSAM 256.3Мисс Хармон һәм пастор Бейтсның бу тәҗрибәсе Раббының эшләү ысулына туры килде. Пастор Бейтс Мисс Хармон һәм пастор Уайтның игътибарын Шимбә мәсьәләсенә юнәлтте, ул аларга Изге Язмалардан Аллаһының үзгәрешсез кануны таләпләрен күрсәтте. Мисс Хармонга Раббыдан якынча унсигез ай дәвамында махсус күренешләр бирелгән булса да, бу тема буенча аңа алдан берни дә күрсәтелмәгән иде. Хәзер Раббының вакыты җиткән иде: иманлылар аның канунын саклау өчен күтәрелде, пәйгамбәрлек бүләге аша аларга нур таратылды, һәм шулай итеп, Раббының үз эшләү ысулы белән өченче фәрештәнең хәбәре — «Аллаһның боерыклары һәм Гайсә Мәсих шаһитлеге» — бергә тупланды.

GSAM 257Өченче фәрештәнең хәбәренең башы

GSAM 257.1Шул вакыттан башлап өченче фәрештәнең хәбәре башка икесе белән бәйләнештә игълан ителергә тотынды. Шимбә хакыйкаты, Ходай тартмасы һәм изге урынга кагылышлы яктылык үсеше белән бәйләнештә булып, элек күрсәтелгәннәрне раслады — үткән килү хәрәкәте дөрес булган һәм Раббының тәртибендә барган. Хәзер алар «Ходай шәһәренә таба барган юлга менү өчен өч баскыч»ның мәгънәсен элеккегә караганда тулырак аңлый алдылар.

GSAM 257Пастор Бейтс күренешләрне Ходайдан дип кабул итә

GSAM 257.21846 елның ноябрь аенда Мэйн штатының Топшам шәһәрендә конференция узды, анда пастор Бейтс катнашты. Шул җыелышта Уайт ханым (Мисс Хармонның пастор Джеймс Уайт белән никахы алдан ук искә алынган иде) бер күренеш күрде, ул күренеш пастор Бейтсны аларның илаһи чыганагына тулысынча ышанырга этәрде. Ул диңгездә илле ел эшләгән кеше иде, каюта малайлыгыннан башлап корабль капитаны һәм хуҗасы дәрәҗәсенә кадәр барлык вазыйфаларны үтәгән. Аның астрономия белеме шундый булган ки, ул миңа сөйләвенчә, күк җисемнәрен күзәтү аша диңгездәге урынын — киңлек һәм озынлык буенча — бик төгәл билгели алган. Мондый кеше, әлбәттә, астрономия турында сөйләшүгә кызыксыныр иде.

GSAM 257.3Аның белән сөйләшкәндә ул миңа күренешләрнең илаһи чыганагына ничек ышанганын сөйләде. Ул бер көнне Уайт ханым белән йолдызлар турында сөйләшергә тырышкан, ләкин тиздән аның астрономиядән берни дә белмәвен аңлаган; чынлыкта, ул аңа бу тема буенча беркайчан да китап караганы юклыгын әйткән. Аның бу тема буенча сөйләшү теләге булмады, һәм ул сөйләшүне яңа җир турында һәм аңа бу хакта күренештә нәрсәләр күрсәтелгәнлеге турында сөйләп үзгәртте.

GSAM 258«Ачылган Күкләр»

GSAM 258.1Үткән елның 19 апрелендә 1845 елда Illustrated London News газетасы астрономнар өчен зур кызыксыну уятырлык бер хәбәр бастырды: лорд Росс үзенең гигант телескобы аша ясаган гаҗәеп ачышлары турында, бигрәк тә астрономнар "күк бушлыгы" дип атый торган күренешне тасвирлады. Бер кич, югарыда телгә алынган конференциядә, Кёртисс әфәнде йортында һәм әлеге күренешләргә карата әле карарга килмәгән пастор Бейтс катнашында, Уайт ханым күренеш хәлендә йолдызлар турында сөйләп китте, кайбер планета өслегендә күргән алсу төстәге поясларның балкып торган тасвирламасын бирде һәм өстәде: "Мин дүрт ай күрәм". "Ох," диде пастор Бейтс, "ул Юпитерны күрә!" Аннары ул космик киңлек буйлап сәяхәт иткән кебек хәрәкәтләр ясап, каешлары һәм боҗраларының һәрчак үзгәреп торган матурлыгын тасвирлый башлады һәм: "Мин җиде ай күрәм," диде.⁷ Пастор Бейтс кычкырды: "Ул Сатурнны тасвирлый." Аннары ул: "Мин алты ай күрәм", — диде дә шунда ук "ачыла торган күкләр"нең бөеклеген тасвирлый башлады, аны тагын да яктырак бер төбәккә ачылучы итеп атады. Пастор Бейтс әйтте: аның тасвиры ул хәзергәчә берәр автордан укыган ачыла торган күкләр турында язмалардан күпкә өстенрәк.

GSAM 258.2Ул сөйләгәндә һәм һаман да күренеш эчендә булганда, пастор Бейтс аякка басты да кычкырды: "Ох, ничек теләр идем, Лорд Джон Росс бүген кич монда булса!" Пастор Уайт сорады: "Лорд Джон Росс кем ул?" "Ох," — диде пастор Бейтс, — "ул бөек инглиз астрономы. Мин теләр идем, ул монда булса, бу хатынның астрономия турында сөйләвен һәм 'ачыла торган күкләр' тасвирламасын ишетсен иде. Бу тема буенча мин укыган барлык язмалардан да өстенрәк." Шул кичтән башлап пастор Бейтс Уайт ханымның күренешләре аның белеменнән һәм ихтыярыннан тыш булуына тулысынча ышанды. Бу күренеш тә, бирелгән кисәтү һәм киңәшләрнең рухы да аның Аллаһыдан икәненә ышандырды.

GSAM 259.1Шушы күренешне күктә Уайт ханым шул күренештә тасвирлаганча, астрономик язучылар сирәк кенә телгә ала. Аны беренче тапкан Гюйгенс түбәндәгечә тасвирлый:—

GSAM 259Орион кылычында бөек яктылык

GSAM 259.2«Астрономнар Орион кылычында өч йолдызны бер-берсенә бик якын урнаштыралар; мин 1656 елда уртадагысын телескоп белән караганда, шул урында ун ике башка йолдыз пәйда булды; шулар арасында бер-берсенә диярлек тия торган өчесе һәм тагын дүртәү пәйда булды, болыт аша ялтырап торгандай, шуның өчен алар тирәсендәге урын күкнең калган өлешеннән күпкә яктырак күренде; ул бөтенләй карасу төстә булып, матур һава торышы аркасында пәрдә ачылган кебек күренде, һәм шул ачыклык аша икенче, тагын да яктырак төбәккә ирекле карау мөмкинлеге туды."

GSAM 259.3Уильям Гершель күктәге бу ачыклык турында болай ди:—

GSAM 259.4"Әгәр бу ераклыкта аның диаметры якынча 10° почмакны ябып торса, ул чыннан да шундыйрак, димәк, аның зурлыгы бөтенләй күз алдына китереп булмаслык. Хисаплаулар күрсәткәнчә, ул Кояшның үлчәмнәреннән ике триллион тапкыр зуррак булырга тиеш."

GSAM 259Кояштан да яктырак

GSAM 259.5Философ Томас Дик бу якты болытлар турында болай ди:—

GSAM 259.6"Әгәр без аннан иң якын йолдызга кадәрге араның яртысы кадәр ераклыкта урнаштырылсак, ул ара үзе үк зур булса да, шундый ноктадан ул кояш нуры белән чагыштырырлык балкыш күрсәтер иде; ә күпкә якынрак торган затлар өчен ул күкнең зур өлешен биләр һәм әйтеп бетергесез балкыш белән күренер иде. Ләкин мондый объектның ахыргы максаты, барлык яклары һәм мөнәсәбәтләре белән, бәлки, чиге булмаган яшәешнең киләчәк гасырларында гына ачылачак; һәм ул, барлыкка килүнең ерак киңлекләрендәге башка күп кенә объектлар кебек, акылда галәмнең күркәм һәм серле күренешләрен тагын да бераз ачыграк күрергә теләк уята."⁸

GSAM 260.1Пастор Бейтс бу тема буенча мәкаләсен йомгаклап болай диде:—

GSAM 260.2"Шулай итеп, китерелгән барлык шаһитлыклардан күренгәнчә (кирәк булса, тагын да күбрәк китерә алыр идек), монда күк йөзендә иң гаҗәеп һәм аңлатып булмаслык күренеш бар; әйләнәсе унбер миллиард өч йөз ун дүрт [11 000 000 314] мильдән артык булган күктәге тишек. Данлыклы Гюйгенс болай ди: 'Мин калган йөрешсез йолдызлар арасында мондый нәрсәне беркайчан да күрмәдем — тагын да яктырак башка бер төбәккә ирекле караш'."

GSAM 260Планета күренеше турында тагын бер шаһитлык

GSAM 260.3Тагын бер кат без әлеге күренеш бирелгән вакытта анда булган Труздейл ханымнан цитата китерәбез. Ул болай ди:—

GSAM 260.4"Сеңел Уайт сәламәтлеге бик какшаган иде, һәм без аның өчен догалар кылган чакта Ходай Рухы безгә иңде. Без тиздән аның җирдәге нәрсәләрне сизмәвен сиздек. Бу аның планеталар дөньясын беренче тапкыр күрүе иде. Юпитерның айларын тавышлы санап бетергәч, тиздән Сатурнның айларын да санап, ул аның боҗраларының матур сурәтен бирде. Аннары ул әйтте: 'Биредәге яшәүчеләр — биек буйлы, бөек халык, җирдәге яшәүчеләрдән бөтенләй аерылып торалар. Биредә гөнаһ беркайчан да кермәгән.' Бейтс абыйның елмаюлы йөзе күрсәткәнчә, аның визияләр чыганагына карата элекке шик-шөбһәләре тиз арада югала иде. Без барыбыз да белә идек, капитан Бейтс астрономияне бик ярата, чөнки ул безгә күп кенә күк җисемнәрен табарга ярдәм итә иде. Күрүдән соң сеңел Уайт аның сорауларына җавап биргәндә, ул бу юнәлештә беркайчан да өйрәнмәвен һәм башкача белем алмавын әйткәч, ул шатлык һәм куаныч хисләре белән тулды. Ул Ходайны мактады һәм бу планеталар турында күрүнең аңа беркайчан да шикләнмәсен өчен бирелгәненә ышанычын белдерде."⁹

GSAM 261Явыз ат кинәт йомшарды

GSAM 261.1Топшамдагы бу очрашудан соң күп тә үтми, күренешләр белән бәйле тагын бер гаҗәеп вакыйга булды, аны миңа пастор Бейтс сөйләгәнчә сөйлим:—

GSAM 261.2Пастор Уайтның кулында өлешчә өйрәтелгән бер айгыр һәм алгы саклагыч тактасы булмаган, ләкин арбаның алгы ягында баскыч һәм тәртәләргә беркетелгән тимер баскыч урнаштырылган ике утыргычлы базар арбасы бар иде. Айгырны йөрткәндә бик сак булырга кирәк иде, чөнки дилбегәләр яки башка берәр нәрсә аның янбашларына тисә, ул шунда ук ярсып тибә башлый иде; ә чабып китмәсен өчен аны даими рәвештә тарттырылган дилбегә белән тыеп торырга кирәк иде. Бу айгыр алар барырга теләгән бер кешегә караган иде, һәм пастор Уайт өйрәтелмәгән яшь атлар белән идарә итәргә күнеккән кеше буларак, бу айгыр белән җитди кыенлыклар булмас дип уйлады. Әмма алар бу айгырның элек үзенең ярсулы хәрәкәтләре белән инде ике кешене үтерүе, берсен юл кырыендагы ташларга терәп кысып үтерүе турында белгән булсалар, бәлки, пастор Уайт шулкадәр ышанычлы булмас иде.

GSAM 261.3Бу юлы арбада дүрт кеше бар иде: алгы утыргычта пастор Уайт һәм аның хатыны, арткы утыргычта пастор Бейтс һәм Израил Дэймон. Пастор Уайт атны контрольдә тоту өчен бөтен көчен куйганда, Уайт ханым хакыйкать турында сөйләшеп утыра иде, шулчак Аллаһының көче җыелганнарга төште, һәм ул арбада утырган килеш күренешкә күчте. Ул «Дан!» дип кычкырганда, ат кинәт туктап калды һәм башын иеп куйды. Шул ук вакытта Уайт ханым күтәрелде, бу хәлдә ул күзләрен өскә төбәп, арбаның алгы ягы аша атлап, кулларын атның саурысына куеп, тәртәләргә төште. Пастор Бейтс пастор Уайтка кычкырды: «Бу ат хатынны тибеп үтерер». Пастор Уайт җавап бирде: «Хәзер бу атны Раббыбыз карап тора; мин кысылырга теләмим». Яшь ат карт ат кебек тыныч басып торды. Юл кырыендагы яр якынча алты фут биеклектә иде, ә койма янында үләнле урын бар иде. Уайт ханым, күзләрен һаман да өскә төбәп, бер мәртәбә дә аска карамыйча, ярны үтеп үләнле урынга менде, аннары берничә минут буе яңа җирнең матурлыгын сөйләп, тасвирлап, алга-артка йөрде. Аннары ул башын шул ук хәлдә тотып, ярдан төште, арба янына килде, баскычка басты, кулын айгырның арткы өлешенә куеп, шуннан таякларга менде дә, яңадан арбага утырды. Ул утырганнан соң ук күренештән чыкты, һәм шул мизгелдә үк ат, йөртүчедән бернинди ишарә булмаса да, кузгалды да, үз юлы белән китте.

GSAM 262.2Уайт ханым арбада булмаганда, пастор Уайт атны сынап карарга, чынлап та йомшакмы, юкмы икәнен белергә булды. Башта ул аны камчы белән генә чиртте; башка вакытта ат тәпи белән бәреп җавап бирер иде, ләкин хәзер ул берни дә кылмады. Аннары ул аңа шактый каты бәрде, аннары тагын да катырак, тагын да катырак. Бу яшь ат сугуларга бөтенләй игътибар итмәде, ә Даниил арысланнар өнендә үткәргән төнне фәрештәләр аларның авызларын япкандай, ул да зыянсыз булып күренде. "Ул урын бик тантаналы иде," диде пастор Бейтс, "һәм күренешләрне тудырган шул ук Көч шул вакытта яшь атның кыргый табигатен буйсындырганы ачык күренде."

GSAM 262.3Әгәр бу күренеш гади генә тән җитешсезлекләре нәтиҗәсе булса, табигый сорау туа: ат та шундый ук рәвештә интегә идеме?

GSAM 262Израил Дэймонның шаһадәте

GSAM 262.4Монда мин пастор Бейтс сөйләгәнне раслый торган түбәндәге белдерүне китерәм:—

GSAM 262.5"Якынча егерме ел элек, мин Шимбә көнен тотуны башлаганнан соң ук, Израил Дэймон миңа сеңел Уайтның күренеш күрү вакыйгасын сөйләде; ул вакытта ул үзе, пастор Бейтс һәм пастор Уайт һәм аның хатыны буйсынмаучы ат артыннан җиңел арбада барганнар. Мин бүген пастор Лафборо язган югарыдагы вакыйга тасвирламасын укыдым, һәм ул пастор Дэймон сөйләгәннәргә төгәл туры килә." Имза: "Р. С. Веббер, Баттл-Крик, Мичиган, 1891 елның 9 феврале".

GSAM 263Пастор Бейтсның күренешләр турында шаһитлыгы

GSAM 263.1Пастор Бейтс үз тәҗрибәсен болай сөйли:—

GSAM 263.2"Мин аларда сүзне кире кака торган бернинди дә билгеләр күрмәсәм дә, борчылдым һәм бик нык сыналдым, озак вакыт буе моның аның тәненең озакка сузылган зәгыйфьлегеннән килеп чыккан күренештән артыграк нәрсә булуына ышанырга теләмәдем.

GSAM 263.3"Шуңа күрә мин, мөмкин булса, хакыйкатьне ачыклау өчен, башкалар алдында, җыелыштан тыш, аның күңеле дулкынланудан азат булып күренгән чакта, аның үзенә һәм аны озатып йөрүче дусларына, бигрәк тә апасына, сораулар биреп төпченү мөмкинлекләрен эзләдем. Шуннан соң ул безнең җыелышларга килгәндә Нью-Бедфордка һәм Фэйрхейвенга ясаган күпсанлы сәфәрләре вакытында мин аны күренеш хәлендә берничә тапкыр күрдем, шулай ук Мэйн штатының Топшам шәһәрендә дә; ә бу дулкынландыргыч күренешләрнең кайберләрендә катнашкан кешеләр һәр сүзне нинди кызыксыну һәм киеренкелек белән тыңлаганымны, алдау яки гипноз йогынтысын ачыклау өчен һәр хәрәкәтен күзәтүемне яхшы беләләр. Һәм мин бу хәлләргә башкалар белән бергә шаһит булу мөмкинлеге өчен Аллаһыга рәхмәтлемен. Хәзер мин үзем өчен ышанычлы рәвештә сөйли алам. Мин бу эшнең Ходай эше булуына ышанам, ул безнең эшнең 1844 елның октябрендә тәмамлануыннан бирле 'сибелгән,' 'өзелгән' һәм 'таланган халыкны' юатырга һәм ныгытырга бирелгән. Шул вакыттан бирле 'Менә монда!' һәм 'Менә анда!' дигән буталчык хәл Аллаһының тугры һәм теләкчән кешеләрен бик бутатып, күпсанлы каршылыклы текстларны аңлата алмаганнар өчен хәлне аеруча катлауландырды. Мин моңа кадәр ачык аңлый алмаган күп кенә өзекләрдә яктылык һәм өйрәтү алганымны таныйм. Мин аны үз-үзен корбан итәргә әзер, тугры һәм ихтыярлы Ходай баласы дип саныйм."¹⁰

GSAM 263.4"Автор үз күренешләренең 'мәгънәләрен' 'алдагы укытулардан яки өйрәнүләрдән' алмый. 1844 елның декабрендә ул беренче күренешен алганда, ул һәм Мэйн штатының Портленд шәһәрендә (шунда аның ата-анасы яши иде) булган бөтен төркем 'төн уртасындагы кычкырыш'ны үткән вакыйга дип санап, аннан баш тарткан иде. Шулчак Раббы аңа күренештә ул һәм Портлендтагы төркем төшкән хатаны күрсәтте. Аннары ул күренешен төркемгә сөйләп бирде, һәм алар үзләренең җиденче айдагы тәҗрибәсен Аллаһының эше дип таныдылар."¹¹

GSAM 2641847 елда Өч Хәбәр ничек кабул ителгән

GSAM 264.11847 елның апрелендә язылган пастор Джеймс Уайтның түбәндәге язмасы өч хәбәрнең ул вакытта ничек кабул ителгәнен күрсәтә:—

GSAM 264.2"Икенче килүгә ышанучыларның барлык төркемнәре дә бу бүлекнең (Ачылыш 14) алтынчы һәм җиденче аятьләрендә күрсәтелгән фәрештәнең чиркәүгә һәм дөньяга килү хәбәрен чагылдыруын таный.... Икенче фәрештәнең эше — адвентчыларга Вавилонның егылганын күрсәтү иде. Һәм аларның зур өлеше бу фактны 'төн уртасы кычкырышы' көче аларны уятканчы белмәде, ә ул аларны нәкъ вакытында уятты, һәм алар унчы көн килгәнче чиркәүләрдән качып котылырга өлгерделәр; шуннан чыгып, 1844 елның җиденче аеннан башлап өченче фәрештәнең хәбәре изгеләргә 'тотрыклы торырга' кисәтү булды һәм хәзер дә шулай булып кала, һәм кире борылмаска, һәм икенче фәрештәнең кычкыруы вакытында кызлар төркеме котылган тамгаларны 'кабул итмәскә'.

GSAM 264.3"Һәм 1844 елның җиденче аеннан бирле Ходай халкы өчен чын хәбәр нәкъ шундый кисәтү түгелме? — Әлбәттә шулай.... Уникенче аять болай ди: 'Менә изгеләрнең сабырлыгы: менә алар — Ходай боерыкларын һәм Гайсә ышанычын саклаучылар'. Син аларны кайда күрдең, Яхъя? — Әлбәттә, 'монда', өченче фәрештәнең хәбәре вакытында. 1844 елның җиденче аеннан бирле сабырлык белән көтү вакыты булды, һәм шул вакыттан бирле Шимбә көнен тотучылар һ.б. пәйда булды, шуңа күрә без өченче фәрештәнең хәбәре вакытында яшибез, дигән нәтиҗә ачык."¹²