14-нче бүлек — Ябылган ишек

GSAM 214.1"Алар сатып алырга киткәндә, кияү килде; әзер булганнар аның белән никах мәҗлесенә керделәр, һәм ишек ябылды."¹

GSAM 214.2Бу мисалда кияүнең килүе Мәсихнең җиргә килүе түгел, ә никахка килүе. Туй — Раббының килүеннән алда була торган вакыйга. Бу Лука язган Инҗилдә болай әйтелә: «Белбауларыгызны бәйләп, утларыгызны яндырып торыгыз; Раббыларының туйдан кайтуын көтеп торучы һәм ул килеп ишек каккач, аңа шунда ук ача алырлык кешеләр кебек булыгыз».²

GSAM 214Патшалыкны кабул итү туй дип атала

GSAM 214.3Кияүнең туйга килүе Даниил китабының 7:13–14 аятьләрендә сурәтләнә, анда Мәсих патшалыгын алу өчен Әти янына килә. Борынгы заманнарда патшаның башкалага килеп тәхете һәм патшалыгына ия булуы никах дип аталган. Бу вакыйга — башкаланың кәләш итеп кабул ителүе — чын никах тантанасы кебек зур мәртәбә һәм күркәмлек белән билгеләнгән. Шулай итеп, Мәсих күктәге Әтисеннән үз патшалыгын алганда, ул кәләше — Яңа Иерусалим (Ачылышлар 21:9) — белән никахлашкан дип санала; һәм моны мисалда «никах» дип атыйлар.

GSAM 214.42300 көннең тәмамлануыннан соң, 1844 елның 22 октябрендә, тәҗрибәләрендәге вакыйгаларны Көнчыгыш никахы белән бәйле фактлар белән чагыштырган Адвент кешеләре: «Мәсих никахка керде», — диделәр. 2300 көн ахырында булачак вакыйганың асылы турында ачыграк яктылык алган саен, аларның иманы Мәсих башлаган эшкә иярде; шуңа күрә иман аша алар «аның белән бергә никахка керделәр».

GSAM 215«Мин кире кайтырмын»

GSAM 215.11845 елда Мисс Хармонга бирелгән күренештә, Мәсихнең күктәге изге урынның беренче бүлмәсеннән икенче бүлмәсенә күчүе сурәтләнә, һәм анда болай диелә: «Монда көтегез; мин Әтием янына барам патшалыкны алырга; киемнәрегезне саф тотыгыз, һәм аз гына вакыттан соң мин туйдан кире кайтып, сезне үземә алачакмын». Аннары болытлы арба, тәгәрмәчләре ялкынлы уттай ялтырап, фәрештәләр белән уратып алынган килеш Гайсә янына килеп җитте. Ул арбага менде дә, Әти утырган иң изге урынга илтеп куелды.³

GSAM 215Ишек ябылганнан соң рәхмәт

GSAM 215.2Бу мисалдагы ябылган ишек кеше Улының күктәге болытларда чын килүеннән алда була торган вакыйгага ишарә итә кебек; чөнки ишек ябылганнан соң, калган кызлар килеп ишекне кагалар, һәм аларга «уяу торыгыз» дип әйтелә, чөнки алар аның килү көнен дә, сәгатен дә белмиләр. Тагын шунысы бар: бу ишек зирәк кызлар кияү белән никах мәҗлесенә кергәннән соң ябыла.

GSAM 215.3Бу кызлар хикәясендәге телгә караганда, никахка керүдән соң хәтта «акылсыз» кызларга да Кияүне каршы алырга тиешле әзерлек ясау мөмкинлеге бар кебек. Аларга «күзәтеп торырга» кушыла. Күзәтү һәм көтеп тору — Раббыны каршы алырга чын әзерлекнең төп билгеләре. Шуңа күрә бу хикәядә ишек ябылгач та рәхмәт алынмый кебек.

GSAM 215Лука 13:25-28дәге ишек түгел

GSAM 215.4Элек бу мисалда телгә алынган ишекне Лука 13:25–28дәге ишек белән бутап ялгышканнар, анда болай дип язылган: "Өй хуҗасы торып ишекне япкач, сез тышта калачаксыз да ишекне кагып: Раббым, Раббым, безгә ач! — дип әйтерсез; ул исә: Мин сезнең кайдан икәнегезне белмим, — дип җавап бирәчәк.... Минемнән китегез, гаделсезлек кылучылар барыгыз да. Сез Авраамны, Исхакны һәм Якубны, барлык пәйгамбәрләрне Аллаһ патшалыгында күргәндә, үзегез исә читтә калганыгызны күреп, елау һәм теш кысышу булачак". Югарыдагы сүзләрдән ачык күренә: бу ишек ябылгач, тышта калганнарның язмышы хәл ителә. Ул чакта Аллаһның патшалыгы килгән булачак; чөнки алар патшалыкта коткарылганнарны күрерләр. Киресенчә, кызлар мисалында Раббы әле үз патшалыгына кермәгән, ә патшалыгын алу өчен Әтисе янына киткән.

GSAM 216Символик хезмәттә ябылган ишек

GSAM 216.1Иман белән Мәсихнең эшендә аңа ияргәннәр, 2300 көнлек чор тәмамлангач — 1844 елның 22 октябрендә — символик хезмәттә гөнаһларны каплау көне җиткәч, баш каһин тышкы бүлмә ишеген ябып, Иң изге урынга керү ишеген ачканын күрделәр, анда ул изге урында танылган гөнаһларны юу эшен башкара иде; һәм шулай ук Мәсих, безнең баш каһин, күк гыйбадәтханәсенең тышкы бүлмәсенең ишеген япты һәм «ант килешүе тартмасы» күренгән бүлмәне ачты.⁴

GSAM 216Кемнәр ялгышкан?

GSAM 216.2Бу вакытта Адвентист иманлылары арасында Мәсихнең изге урындагы хезмәте турында ачык аңлауга ирешмәгән кешеләр дә бар иде, чөнки аларның игътибары әле өченче фәрештәнең хәбәренә юнәлтелмәгән иде. Алар изге урынның тышкы ишеген Лука 13:25–28дәге ябылган ишек белән бутап ялгыштылар. Ләкин алар җиденче көн адвентистлары түгел иде. Ләкин алар кемнәр булган, бу доктрина ничек барлыкка килгән һәм нинди шартлар мондый нәтиҗәләргә китергән — боларны без күрсәтергә тырышырбыз.

GSAM 217.1Адвент хәбәре игълан ителгән вакытта исем өчен генә булган чиркәүләрдән аерылып чыккан кешеләр, шулай ук алар аерылып киткән кешеләр дә Ачылыш китабындагы җиде чиркәүнең бишенче һәм алтынчыларына юнәлтелгән шаһитлектә каралган. Бишенче, Сардис чиркәвенә юнәлтелгән кисәтү болай ди: «Шулай итеп, ничек алганыңны һәм ишеткәнеңне искә ал, нык тот һәм тәүбә ит. Әгәр син уяу булмасаң, мин сиңа урлаучы кебек килермен, һәм син мин сиңа кайсы сәгатьтә киләчәгемне белмәссең."⁵ Бу сүзләрдән күренгәнчә, шушы кешеләргә Раббының килүе турында игълан ителгән. Алар аны кабул иткәннәрен белдергәннәр, ләкин хәзер шул ук игъланнан баш тартарга җыенганнар.

GSAM 217Филадельфия чиркәве

GSAM 217.2Филадельфия чиркәве, Инҗил чиркәвенең алтынчы хәле, соңыннан телгә алына. Бу чиркәү Ачылыш китабының 14-нче бүлегендәге беренче һәм икенче хәбәрләр игълан ителүе нәтиҗәсендә чыгарылган халыкны чагылдыра. Бу чиркәүгә Раббыбыз болай ди: «Менә, мин тиздән киләм: тотканнарыңны нык тот, беркем дә тәҗеңне алмасын».⁶ Аларга тагын да түбәндәге сүзләр белән мөрәҗәгать ителә: "Бу сүзләрне әйтә изге кеше, хакыйкатьле кеше, Давыт ачкычын тотучы кеше, ул ача, һәм беркем дә яба алмый; яба, һәм беркем дә ача алмый: Мин синең гамәлләреңне беләм: кара, Мин синең алдыңа ачык ишек куйдым, һәм беркем дә аны яба алмый; чөнки синдә аз гына көч бар, һәм син Минем сүземне сакладың, һәм Минем исемемне инкарь итмәдең."⁷

GSAM 217Бу мисалдагы ябылган ишек нәрсә ул?

GSAM 217.3Югарыда китерелгән изге язмада ачык һәм ябык ишекне ничек аңларга? Без бу сорауга канәгатьләнерлек җавапны түбәндәге аңлатмада табарга мөмкин дип саныйбыз: Адвентистлар арасында алгарышлы яктылык алган һәм Мәсихнең күк изге урынындагы хезмәтен беренче бүлмәдән икенче бүлмәгә күчерүен өйрәткән кешеләр булганда, һәм алар ачык һәм ябык ишек соравын тыңларга теләүчеләргә дөрес итеп аңлатканда, икенче бер төркем бу хакыйкатькә каршы чыкты һәм ачык ишек ябылган, ә ябык ишек ачылган дигән доктринага ышанычны ныгытырга тырышты. Моны эшләгәндә алар Җирдәге Раббы хезмәткәрләренең юлын томалап, эшләрен тоткарлыйлар иде. Күк изге урынының ишекләрен Мәсих көче белән ачалар да ябалар да — «Ул ача, һәм беркем дә яба алмый». Филадельфия чиркәвенә ясалган мөрәҗәгатьтә, нык тотып, сүзне саклап, Аның исемен инкарь итмәгән кешеләр җиңү яулыйлар, ул җиңү кеше яба алмас ишекне ача. Бу, шиксез, кешеләргә керү ишегенә карый, ул ишекне кешеләр, күрәсең (моны соңрак күрербез), нәтиҗәле япканнар; әмма аларның ныклыкларын тану буларак, Раббы ышанучылар каршына кеше яба алмас «ачык ишек» куя.

GSAM 218Сүз әйтү ишеге

GSAM 218.1Изге Язмаларда бу мәгънәдә ишек кулланылган күп очраклар бар. Павел Коринфлыларга язганда болай ди: «Минем өчен зур һәм нәтиҗәле ишек ачылды, әмма каршы торучылар күп».⁸ Икенче хатта ул болай ди: «Мин Мәсихнең Инҗилен вәгазь итәр өчен Троаска килгәч, Раббыбыз миңа ишек ачты, ләкин рухым тынычланмады, чөнки туганым Титусны таба алмадым».⁹ Ул шулай ук Колосалыларга болай үтенеп: «Дога кылуны дәвам итегез һәм шул ук вакытта рәхмәт белән уяу булыгыз; безнең өчен дә дога кылып, Аллаһы безгә Мәсих серен сөйләү өчен сүз ишеген ачсын, шуның өчен мин хәзер дә төрмәдә утырам», – диде.¹⁰

GSAM 218.2Бу язмалардан күренгәнчә, хакыйкатьне игълан итү өчен ачылган мөмкинлекләр ачык ишек дип атала; ә Филадельфия чиркәвенә әйтелгән сүзләрдән күренгәнчә, бу халык чакырылган вакытта кешеләр аларның сүз әйтү ишеген ябу өчен бар көчләрен куеп тырышканнар. Филадельфия чиркәве сынаулар аша үткәндә, Аның "сүзенә" һәм "исеменә" нык тотынып, Раббының аларга әйткән сүзе шундый булды: ул алар каршында беркем дә яба алмаслык ачык ишек куячак.

GSAM 2191844 елның 22 октябреннән соңгы хәл

GSAM 219.1Пәйгамбәрлек сүзләрендә әйтелгәнчә бу мәсьәлә безнең каршыбызда торганда, вакыйгалар үсеше буенча бу хәлгә кире күз салыйк. Элек тә күрсәтелгәнчә, 1844 елның апреленә кадәр чиркәүләр Адвент хәбәрен игълан итү өчен ачылган иде, эшче чакырулары исә тере вәгазьчеләр саныннан күбрәк булды. Өметсезлек кичергәннән соң, 1844 елның язында доктринаны ихлас кабул итмәгәннәр аңа каршы чыгарга тотындылар. 1844 елның җәендә, Ачылыш китабының 14-нче бүлегендәге икенче фәрештә хәбәре һәм «төн уртасында кычкыру» (Маттай 25) игълан ителгәч, Раббыбызның тиздән килүенә ышануларын әле дә расларга җөрьәт иткәннәргә каршы иң каты эзәрлекләү башланды. Бу каршы торучылар теманы бастыру өчен төрле чаралар күрделәр һәм "аның хөкеме сәгате җитте" дип әле дә игълан итүчеләрнең эшен мөмкин кадәр тоткарларга тырыштылар. Уильям Миллер бу каршылык турында: "Бу иң табигый булмаган һәм аңлашылмаслык хәл," – диде. Ике мең өч йөз көн ахырына якынлашканда каршылык шулкадәр көчле иде ки, Джордж Сторрс моны болайрак әйтте: «Без исем өчен генә булган чиркәүләр һәм барлык явыз кешеләр белән эшне тәмамладык, тик бу кычкырыш аларга ничек тәэсир итсә, шул кадәр генә калды».

GSAM 219.2Бу чор тәмамлангач, явыз кешеләрнең каршылыгы һәм көлүләре ике-өч тапкыр көчәйгән саен, Уильям Миллер бу хәл турында болай диде: «Без гөнаһлыларны кисәтү һәм исем өчен генә булган чиркәүне уятырга тырышу буенча үз эшебезне башкардык. Аллаһы Тәгалә үз хикмәте белән ишекне япты».¹¹

GSAM 219Гөнаһкәрләрнең гомуми катылыгы

GSAM 219.3Көлеп көлүче дөньяның бу тотышы гөнаһкарларны Мәсихнең килүе турындагы тәгълимәткә каршы гына катыртмады, ә исем өчен генә булган чиркәүләрдәге кешеләрнең шаһитлыгы да болай булды: "Чын тәүбә очракларының бик сирәк булуын, гөнаһкарларның тиңдәшсез диярлек әдәпсезлеге һәм катылыгын искә төшергәндә, без диярлек ихтыярсыздан: 'Аллаһы мәрхәмәтле булырга оныттымы? Яки рәхмәт ишеге ябылдымы?' – дип кычкырып җибәрәбез."¹²

GSAM 220.1Башка бер хезмәткәр язмасыннан пәйгамбәрлек чоры тәмамланганнан соңгы хәл турында тагын да күбрәк укыйбыз: "Шул вакытта ышанмаучыларга барып җитү диярлек мөмкин түгел иде, чөнки 1844 елдагы өметсезлек күпләрнең акылларын бутап ташлаган иде, һәм алар бу мәсьәләне аңлатып бирүгә колак салмадылар."¹³

GSAM 220Имансызларга керүнең барлык ишекләре ябылган

GSAM 220.2Бу хәл, вакытлыча, Мәсихнең тиздән килүенә ышанычын һәм өметен нык тотып калганнардан башка барча кешегә дә барып җитү ишеген япкан кебек тоелды. Сүз әйтү ишеге бөтенләй ябылган кебек күренгәч, һәм адвентистлар үз тәҗрибәләренә кагыла торган мисалда ябылган ишек барлыгын күргәч, аларның гөнаһкарлар өчен инде рәхим-шәфкать юк дигән нәтиҗәгә килүләре аңлашыла: яки кайберәүләр әйткәнчә, «рәхим-шәфкать ишеге ябылды». Аеруча әгәр алар бу мисалдагы ябылган ишек белән Лука 13-тәге ябылган ишекне бер үк ишек дип уйласалар. Әгәр кешеләр бөтенләй тыңларга теләмәсәләр, йөрәкләрен каты итсәләр, алар ничек итеп рухи яңарырга мөмкин?

GSAM 220Ялган ябылган ишекне беренче булып кем тәгълим итте?

GSAM 220.3Хәзер сорау туа: «гөнаһкарлар өчен рәхим-шәфкать юк» доктринасын кем тәү тапкыр өйрәтте? аңа кем ышанды? һәм кем кире какты? Беренче сорауга җавап итеп без 1845 елның язында Дж. В. Хаймсның Мэйн штатына ясаган сәфәре турында хисапка игътибар итәбез. Ул болай ди:—

GSAM 220.4"Йосыф Тернер абый һәм башкалар безнең зур Шимбә чорында булуыбызны, алты мең елның тәмамлануын әйттеләр — шуңа күрә бернинди адвентист та кул хезмәте башкарырга тиеш түгел, чөнки шулай эшләү, алар фикеренчә, һичшиксез аларның ахыр чиктә һәлакәткә очравына китерәчәк.

GSAM 220.5"Дөньялык кул хезмәтеннән бушап торган бу хәлдә, Тернер абыйның акылына, уйлаганча, яңа яктылык килде: Кияү КИЛГӘН — ул узган яһүди елының җиденче аеның унынчы көнендә килгән — шул вакытта никах узган — шул вакытта барлык кызлар да, ниндидер мәгънәдә, аның белән никахка кергәннәр, һәм ишек ябылган!—аларның берсе дә югала алмады, ә тышта калганнарның берсе дә котыла алмады. Шулай итеп, бу бөек дөньяның барлык рухи эшләре тәмамланды."¹⁴

GSAM 221Ялган теориягә кем кыю каршы чыкты?

GSAM 221.1Пастор Тернер Мэйн штатының Париж шәһәрендә «рәхим-шәфкать бетте» дигән доктринасын өйрәтә башлады, һәм бераз вакыт буе шул төбәктә шактый күп кеше аңа иярде. Адвентистлардан башка кешеләргә — иманнарын белдерүчеләргә дә, белдермәүчеләргә дә — барып җитү ишеге тулысы белән ябылган булу сәбәпле, күпләр табигый рәвештә Тернер карашына күчте.

GSAM 221.2Адвентистлар термины ялгыш аңлашылмасын өчен, без бу халыкны киләчәктә Беренче көн адвентистлары дип атарбыз; һәм нәкъ менә шушы төркемнең күпләре Тернер әфәнденең карашларын кабул итте. Алар әле Шимбә хакыйкатын да, өченче фәрештәнең хәбәрен дә күрмәгән һәм ишетмәгән иде. Менә шулар турында Уайт ханым үз басмаларының берсендә болай ди:—

GSAM 221.3"1844 елда көтү вакыты үткәч тә, адвентистлар Мәсихнең килүен бик якын дип ышандылар; алар үзләренең мөһим бер борылышка җиткәннәрен һәм кешеләрнең Ходай каршындагы арачысы буларак Мәсихнең эше тәмамланганын санадылар. Якынлашып килүче хөкем турында кисәтүне биргәч, алар дөнья өчен үз эшләренең тәмам булуын сизделәр һәм гөнаһкарларны коткару өчен булган рухи авыр йөкләрен югалттылар, ә гөнаһлы кешеләрнең кыю, рухи кыйммәтләрне мыскыл итүче көлүләре аларга Аллаһының рухының Аның рәхмәтен кире какканнардан алынуына тагын бер дәлил булып тоелды. Бу барысы да аларны сынау чоры тәмамланган, яки, алар әйткәнчә, 'рәхим ишеге ябылган' дигән ышануда ныгытты. Югарыда әйтелгәнчә, адвентистлар кыска гына вакытка рәхим ишеге ябылган дигән ышануда бердәм булдылар."¹⁵

GSAM 222.1Бу цитатада Уайт ханым Беренче көн адвентистларының позициясен белдерә. Ул үзенең моңа ышанганына хәтта ишарә дә итми. Югарыда күрсәтелгәнчә, бу доктринаны беренче булып Йосыф Тернер Мэйн штатының Париж шәһәрендә тәгълим иткән. Уайт ханым (ул вакытта Мисс Хармон) 1845 елның иртә язында югарыда аталган урында Йосыф Тернер белән очрашты, аның «адвентистлар өчен кул хезмәте бетте, гөнаһкарлар өчен рәхмәт тә бетте» дигән доктринасын ишетте һәм аңа ачык әйтте: «Син ялгыш доктрина өйрәтәсең; гөнаһкарлар өчен дә, хакыйкатьне аңлап кире какмаганнар өчен дә әле рәхмәт бар».

GSAM 222«Инде мәрхәмәт юк» теориясенә каршы

GSAM 222.21844 һәм 1845 елларда Мэйн штатының Париж шәһәрендә яшәгән һәм андагы кешеләрнең, шулай ук гөнаһкарлар өчен рәхмәт бетте дип өйрәткән Йосыф Тернерның эшчәнлеге белән тулысынча таныш булган Дж. Н. Эндрюс, Мисс Хармонның шул вакыттагы карашы турында болай ди: "Күрүләр аларны бу карашны кабул итәргә этәрү урынына, әле дә шуңа ябышып торганнарны төзәтте".¹⁶

GSAM 222.3Мисс Хармон 1845 елның җәендә икенче тапкыр Мэйн штатының Париж шәһәренә килде. Бу килү турында мин шул вакытта Парижда яшәгән Труздейл ханымнан цитата китерәм. Ул болай ди:—

GSAM 222.4"1845 елның җәендә Мисс Хармонның Мэйн штаты Париж шәһәренә килүе вакытында мин аңа әтисе безнең җыелышларга йөрүдән мәхрүм иткән якын дустым турында барлык детальләрне сөйләдем, шуңа күрә ул яктылыкны кире какмаган иде. Ул елмаеп җавап бирде: 'Ходай миңа мондый кешеләр өчен коткарылу юк дигәнне беркайчан да күрсәтмәде. Коткарылу бары тик хакыйкать нуры үзләренә тәкъдим ителгән һәм аны аңлап кире каккан кешеләргә генә юк.'"¹⁷

GSAM 222.5Ул шулай ук 1846 елда Мисс Хармонның Парижга өченче тапкыр килүе турында болай сөйли:—

GSAM 222Ялган теориягә тагын бер кисәтү

GSAM 222.6"Тагын бер искә алынырлык вакыйга – 1846 елда Мэйн штатының Париж шәһәрендә бирелгән күренеш иде. Мисс Хармонга күрсәтелде: Шайтан ихлас күңелле кешеләрне үз бурычларын тулысынча үтәүдән туктата алмаса, ул аларны бурычларыннан артыграк эшләргә этәрү осталыгын кулланачак. Бер изге апа чиркәүләргә Аллаһының аларны кире какканын сөйли иде, чөнки алар күктән коткарырга җибәрелгән хәбәрне кире какканнар. Сеңел Хармонга күрсәтелде: аның хәбәрендә бернинди дә хаклык юк, чөнки чиркәүләрдә әле хаклыкны кабул итәчәк күп кеше бар; изге фәрештәләр әле шул чиркәүләрдә җаннар өчен эшкә керешәчәк, һәм шулай эшләгәндә алар [фәрештәләр] бу апаны аның хәбәре белән бергә [аның «шәфкать юк» дигән хәбәре күздә тотыла] ишек тышында калдырачаклар."¹⁸

GSAM 223Каршылык юк

GSAM 223.1Кемдер Уайт ханым бервакыт «гөнаһкарларга инде мәрхәмәт юк» теориясен өйрәткән, хәзер исә киресен өйрәтә дип дәлилләргә бик нык тырыша, шуңа күрә мин 1845 елдан бирле аның эше белән таныш кешеләрнең гөнаһкарларны тәүбә иттерү буенча аның хезмәтләре турында шаһитлыкларын китерәм. Түбәндә Нью-Йорк штаты, Мэдисон графлыгы, Брукфилд шәһәреннән Айра Эббиның белдерүе:—

GSAM 223.2"1846–1850 еллар арасында абый һәм сеңел Уайт безнең өйгә килделәр һәм балалар белән хакыйкатьне кире какмаганнар өчен бик дәртләнеп хезмәт иттеләр. Алар иманга килмәгән җаннар өчен тырыштылар, һәм мин сеңел Уайтның артка тайпылганнар һәм хакыйкатьне кире какмаганнар өчен өмет юк дип әйткәнен беркайчан да ишеткәнем юк."¹⁹

GSAM 223Беренче көн адвентистлары шаһадәте

GSAM 223.3Яңа Англиядәге беренче көн адвентистлары ишек ябылу доктринасының иң катгый формасы турында нәрсә белүләре хакында түбәндәге хат сөйләсен:—

GSAM 223.4"1891 елның 5–9 августында мин Брукстон шәһәрендә (якынча 30 000 кеше яши) пастор Милз Грант белән бәхәс уздырдым. Бәхәс зур чатырда барды һәм бер вакытта шәһәр шурасы рәисе булган Джон Барбур исемле әфәнде җитәкчелек итте. Бу шәһәр Бостоннан якынча егерме миль ераклыкта урнашкан. Дебат шимбә соравы буенча барды, ләкин Грант әфәнде бәхәскә сеңел Уайтның бу эшкә кагылышлы тәҗрибәсен дә кертергә тырышты. Ул '1844 елда ук аңа сынау вакыты узганы һәм гөнаһкарлар өчен мәрхәмәт калмавы' күрсәтелгән дип белдерде."

GSAM 224.1"Җавап итеп мин аңа әйттем: без алардан аерылып чыкканчы, беренче көн адвентистларының барысы диярлек шул позицияне тотты, һәм Уайт ханымның бу фикерне хуплавы урынына, аңа күрсәтелгән беренче әйберләрнең берсе шул позициянең 'ялган' булуы һәм гөнаһлыларга әле дә рәхмәт булуы булды. Мин әйттем: 'Бу шулай, һәм пастор Грант моны белә'. Мин моны әйткәндә, минем алда утырган күпсанлы беренче көн адвентистлары [ул төркем зур чатырны шактый тутырган иде] башларын нык һәм уңай килешү билгесе итеп изеп куйдылар. Шуны гына әйтергә кирәк: пастор Грант бәхәс вакытында бу мәсьәләне тагын бер кат күтәрмәде." Имза: "Дж. Э. Файфилд, Саут-Ланкастер, Массачусетс, 1895 елның 6 декабре".

GSAM 224Уайт ханым гөнаһкарларның коткарылуын һәрвакыт эзли

GSAM 224.31844 елдан бүгенге көнгә кадәр гөнаһкарларның тәүбәгә килүе өчен Уайт ханымның тырышканын түбәндәге фактлар тагын да раслый: ул һәм пастор Уайт 1848 елның 20 апрелендә Коннектикут штатының Роки-Хилл шәһәрендә, Альберт Белден йортында башланган җыелыш уздырдылар. Бу җыелышта дөнья кешеләре өчен дә хезмәт күрсәтелде. Пастор Уайт һәм аның хатыны мондый җаннарга аеруча зур игътибар күрсәттеләр. Бу хакта без шул төркемнән, пастор Уайт куллары белән чумдырылган бер кешенең шаһадәтен китерәбез. Джон Й. Уилкокс, 1891 елның 22 февралендә Коннектикут штатының Кенсингтон шәһәреннән язган:—

GSAM 224.4"Мин хакыйкатькә шул вакытта китерелдем, Коннектикут штатының Роки-Хилл шәһәрендә, А. Белден абыйның төзелеп бетмәгән бүлмәсендә җыелышлар уздырылган чакта. Хәзерге хакыйкать нурын кабул итүем абый һәм сеңел Уайтның хезмәтләре нәтиҗәсендә булды. Мине тиздән Уайт абый чумдырды. Әгәр дә мин алардан алган рухландыру һәм көч булмаса, мин Раббыбыз тарафыннан кабул ителгәнмен дип уйларга яки сизәргә батырчылык итәр идемме — белмим. Алар минем өчен тирән кызыксыну күрсәттеләр һәм миңа ярдәм итү өчен тырыштылар."

GSAM 225.1Пастор Уайт шул очрашу турында Мэйн штатының Топшам шәһәрендәге Стокбридж Хаулендка язган хатында болай дигән: «Бейтс абый боерыкларны бик ачык яктыртты, ә аларның әһәмияте бик көчле шаһитлекләр белән ассызыкланды. Сүз инде хакыйкатьтә булганнарны ныгытты һәм әле тулысынча карар кылмаганнарны уятты».

GSAM 225Освего, Нью-Йоркта гөнаһкарлар өчен хезмәт.

GSAM 225.21849 елда пастор Джеймс Уайт һәм аның хатыны Нью-Йорк штатының Освего шәһәрендә хезмәт иттеләр. Шул җыелышларда никахлашырга вәгъдәләшкән Хирам Патч һәм Бенсон исемле кыз Аллаһыга һәм хәзерге хакыйкатькә ышандылар.

GSAM 225.31850 елның мартында Освегода яңадан җыелышлар узды. Present Truthның апрель санында пастор Уайт шул җыелышлар турында болай диде:

GSAM 225.3"Хәзер бу шәһәрдә калганнарның балалары арасында бик кызыклы эш бара. Соңгы ике шимбәдә безнең җыелышларда аларның коткарылуы төп тема булды, һәм Ходай безне гаҗәеп рәвештә бәрәкәтләде. Чынлык безгә дә, балаларыбызга да яхшы тәэсир ясады. Соңгы беренче көн кичендә без алар өчен махсус файдалы җыелыш уздырдык, һәм Раббыбызның Рухы безнең арага түгелде. Балалар барысы да Раббыбыз каршында тезләнделәр һәм боерыкларны, бигрәк тә бишенче боерыкны үтәүнең, һәм Гайсә Мәсих аша коткарылуны эзләүнең әһәмиятен тойган кебек күренделәр. Бу мин катнашкан иң кызыклы җыелышларның берсе иде."

GSAM 225.41849 елның ноябрь санында Present Truth газетасында пастор Уайт берничә кешенең иманга килүе һәм чумдырылуы турында язма бастырды; ә бу газетаның 1850 елгы соңгы санында Вермонт штатының Уэйтсфилд шәһәрендә узган җыелыш һәм дөньядан яңа гына иманга килгән Хеман Черчилльнең катнашуы турында хисап бар. Мәкаләдә ул "абый" дип атала. Әгәр гөнаһлыларга рәхмәт юк икән, моны ничек аңлатырга?

GSAM 226Егерме бер шаһитнең шаһадәте

GSAM 226.1Бу уңайдан без 1888 елда имзаланган шаһитлыкны китерәбез: аны 21 кеше имзалаган, һәм аларның һәркайсы 1844 елгы адвент хәрәкәтендә катнашкан һәм өченче фәрештә хәбәренең барлыкка килүен яхшы белгән. Барысы да 1851 елдан алда бу хәбәрне кабул иткән, күпчелеге хәбәр барлыкка килүеннән үк диярлек Җиденче көн адвентистлары белән бәйләнештә булган:—

GSAM 226.2"Без, түбәндә имзалаганнар, 1844 елда вакыт үтү чорындагы адвент хәрәкәте белән яхшы таныш булган һәм 1850 елда ук өченче фәрештә хәбәренең хакыйкатьлеген кабул иткән кешеләр буларак, шушы рәвешле шатланып үз исемнәребезне түбәндәге белдерүгә куябыз: ул өченче фәрештә хәбәренә ышанучыларның ишек ябылу доктринасын аның барлыкка килүеннән башлап соңгы телгә алынган датага кадәр һәм аннан соң да тотуы турында.

GSAM 226.3"Алар Ачылыш китабының 3:7, 8 һәм башка язмаларга туры китереп, Даниил 8:14тәге 2300 көн тәмамлангач, Мәсих күктәге изге урынның беренче бүлмәсендәге хезмәтен тәмамлап, иң изге бүлмәгә күчте һәм хөкем эшенә кереште, бу яктан коткару планына карата мөнәсәбәтен үзгәртте, дип ышандылар. Биредә бер ишек ачылды, бер ишек ябылды.

GSAM 226.4"Алар беренче фәрештә хәбәренә ачык яктылык алганнар, аннары аңа каршы борылып, аны каты рәвештә кире какканнар Аллаһы тарафыннан кире кагылган дип санадылар. Ләкин яктылык алмаганнарны яки 1844 елга кадәр җаваплылык яшенә җитмәгәннәрне, әгәр алар Аллаһны ихлас күңел белән эзләсәләр, кире кагылырлар дип санамадылар.

GSAM 226.5"Вакыт үтүдән соң ук дөнья өчен эшләре тәмамланды һәм Раббы бик тиздән киләчәк, дип Уильям Миллер һәм күпчелек адвентистлар белән бергә ышансалар да, изге урын турындагы яктылык һәм өченче хәбәр аларның өметсезлеген аңлаткач, яктылыкны кире какканнардан башка беркем өчен дә рәхмәт вакыты узган дип ышанмадылар."

GSAM 227.1Имзалар: "Дж. Б. Свит, Саут-Сагино, Мичиган; Самуэль Мартин, Уэст Риндж, Нью-Гэмпшир; Айра Эбби, Норт Брукфилд, Нью-Йорк; Р. Б. Эбби ханым, Норт Брукфилд, Нью-Йорк; Диана Эбби ханым, Норт Брукфилд, Нью-Йорк; Л. Б. Эбби ханым, Норт Брукфилд, Нью-Йорк; Хеман С. Герни, Мемфис, Мичиган; Энн Е. Герни, Мемфис, Мичиган; Уильям Гиффорд, Мемфис, Мичиган; Мэри С. Чейз ханым, Баттл-Крик, Мичиган; С. М. Хауленд, Баттл-Крик, Мичиган; Ф. Х. Лунт ханым, Баттл-Крик, Мичиган; Мелора А. Эшли ханым, Баттл-Крик, Мичиган; Кэролайн А. Додж ханым, Баттл-Крик, Мичиган; Сара Б. Уиппл ханым, Баттл-Крик, Мичиган; Урия Смит ханым, Баттл-Крик, Мичиган; Паулина Р. Хелигасс ханым, Молин, Канзас; Р. Г. Локвуд, Сент-Хелена, Калифорния; Р. Г. Локвуд ханым, Сент-Хелена, Калифорния; Рубен Лавленд, Норт-Хайд-Парк, Вермонт; Белинда Лавленд ханым, Норт-Хайд-Парк, Вермонт."

GSAM 227Ялгыш аңланган күренеш

GSAM 227.21849 елның 24 мартында Мэйн штатының Топшам шәһәрендә Уайт ханымга бирелгән күренешне гөнаһкарларга рәхмәт юк дигән ялгыш доктринаны өйрәтүче итеп аңлатырга тырыштылар. Бу күренеш "Рочестер кагулары" (спиритуализм) кертелгән вакытта бирелде. Уайт ханым күрде: серле билгеләр һәм могҗизалар, ялган реформацияләр артачак һәм таралачак. Бу реформацияләр хатадан хаклыкка күчү түгел иде (ул мондый реформацияләр һичкайчан булмаячак дип әйтмәде, ә аңа күрсәтелгән, кеше йогынтысын кулланган очраклар нәкъ менә шундый булуын әйтте), ә киресенчә начардан тагын да начарракка күчү иде; чөнки йөрәк үзгәрешен игълан иткән кешеләр бары тик дини кием киеп, явыз йөрәкләренең явызлыгын каплаганнар. Кайберәүләр чын күңелдән үзгәрүчеләр кебек күренделәр, шуның белән Аллаһының халкын алдау мөмкинлегенә ия булдылар; әмма йөрәкләрен күрсәләр, алар элеккечә кара булып күренер иде.

GSAM 227.3Аннары ул әйтте: «Минем янәшәдәге фәрештә миңа элеккечә гөнаһкарлар өчен җан газабын эзләргә кушты. Мин карадым, ләкин күрә алмадым; чөнки аларның коткарылу вакыты үткән иде».²⁰

GSAM 228.1Бу күренеш гөнаһкарларга инде мәрхәмәт булмавын өйрәтте дип әйтелә, ләкин без сорыйбыз: бу ничек мөмкин булсын, чөнки ул 1845 елның язында Йосыф Тернер беренче тапкыр бу доктринаны тәкъдим иткәннән бирле аңа каршы чыкты һәм һәрчак гөнаһкарларның тәүбәсе һәм коткарылуы өчен бар көчен куеп хезмәт итте?

GSAM 228.21854 елда басылып чыккан Supplement to Experience and Views китабында Уайт ханым болай ди: "Монда телгә алынган 'ялган реформацияләр' әле тулырак күренәчәк. Бу күренеш бигрәк тә адвентист доктринасының нурын ишеткән һәм кире каккан кешеләргә кагыла. Алар көчле алдануларга бирелгәннәр. Мондый кешеләр элеккечә 'гөнаһкарлар өчен җан газабы' кичермәячәкләр".²¹

GSAM 228.3Каршы торучылар Уайт ханымның бу күренештә нәрсә күргәнен ул үзе белгәннән дә артыграк беләбез дип дәгъва итәләр. Әйдәгез, аларның аңлатмасы буенча бер мизгелгә карап чыгыйк: алар әйтүенчә, ул яңарышны яклаучылар урынына гөнаһкарларның хәлен күргән. Шулай итеп ул гөнаһкарларга карап, «гөнаһкарлар өчен җан газабы» табарга тырышкан, ләкин аны күрә алмаган. Гөнаһкарларга карап кына, алар өчен җан газабы табу мөмкинме? Ләкин без сорыйбыз: югарыда китерелгән шаһитлектәге, гади кеше йогынтысы һәм гипноз ярдәмендә яңа иман китерүчеләр җыярга тырышкан һәм моны Аллаһының Рухы эше дип атаган кешеләр турында ни дияргә? Бу каршы торучылар, Уайт ханымның «ишек ябылган» теориясенең иң катгый формасын тәкъдим иткән дип күрсәтергә ашыгучылар, әлеге яңарышны яклаучыларның изге кешеләр булуын һәм чын күңелдән иман китерүчеләрне җыюын танырга әзерме?

GSAM 228.4Һәр гадел акыллы кешегә ачык: монда сүз кешеләрнең бер төркеме турында бара — алар үзләрендә рух газабы бар дип белдергән, әмма яктылыкны һәм хакыйкатьне кире каккан һәм кешеләрне үз ягына аудару өчен гипноз кулланган. Мондый кешеләр гөнаһкарлар өчен чын рух газабы кичерә алмыйлар, чөнки алар үк хөкем ителгән; чөнки «аларның [үзләренең] коткарылу вакыты үткән».

GSAM 229.11849 елның 24 мартындагы Уайт ханымның күренешеннән кайберәүләр гөнаһлыларга рәхмәт юк дигән нәтиҗә ясарга тырышты; әмма без инде күрсәттек: 1845 елда Мэйн штатының Париж шәһәрендә ул яктылыкны һәм хакыйкатьне аңлап һәм белеп кире какмаган һәркем өчен рәхмәт бар дип өйрәткән. 1846 елда шул ук урында бирелгән бер күренештә Раббының «чиркәүләрдә хаклыкны кире какмаган халкы» булуы күрсәтелде. Башкача уйлаган кешеләргә кисәтү ясалды: Аллаһның фәрештәләре әле дә алар өчен эшләячәк, һәм алар эшләгәндә, аларны тәнкыйть итүчеләр тышта калачак.

GSAM 229.2Тагын бер кат, 1848 елның апрелендә, пастор Уайт һәм аның хатыны Коннектикут штатының Роки-Хилл бистәсендә гөнаһкарларның тәүбәгә килүе өчен хезмәт иттеләр. Болар барысы да 1849 елның 24 мартындагы күренешнең 1846 елда Мэйн штатының Париж бистәсендә бирелгән күренеш белән һәм 1848 елның апрелендә Аллаһның бу хезмәткәрләре алып барган юл белән туры килүен раслый.

GSAM 229Ялган яңарышчы җиңелде

GSAM 229.3Бу күренеш тәүге тапкыр 1849 елда Коннектикутта басылып чыкты. Анда бер дин әһеле яңа иман китерүчеләрне җәлеп итү өчен бик тырышып эшләде, хәтта телләр бүләгенә ия булуын да игълан итте. Ул Роки-Хиллдагы шимбә көнне тотучыларның кечкенә төркеменә йогынты ясарга тырышты. Шуларның берсен ул «Раббыбызның кадерле изгесе» дип атады. Аның каршысында Уайт ханымга бер күренеш бирелде, ул аның эшчәнлегенең алдамчы булуын һәм аның «кадерле изгесе» җиденче боерыкка туры килмәгән юлдан баруын күрсәтте. Бу ханым-«изге» гаепләүне кире какты, ә дин әһеле «Раббының ярлы изгесе» дип аталган кеше өчен шәфкать уятырга тырышып, көчле яклау сүзләре сөйләде. Шуннан соңгы төндә бу яшь хатынны холера морбус чире тотып алды, һәм ул үләчәк дип уйлады. Ул Уайт ханымны чакыртып, аның турында күрсәтелгәннәрнең дөрес булуын таныды; ул Уайт ханым әйткәнчә үк гаепле иде. Шулай итеп, бу ялган эшче шул җыелышны алдауда уңышка ирешә алмады, һәм аның эшчәнлегенең асылы ачыкланып, ул урындагы тырышлыкларын кинәт туктатырга мәҗбүр булды.

GSAM 230Нью-Йорк штатындагы Освего шәһәрендә тагын бер ялган яңарыш хәрәкәте оештыручы

GSAM 230.1Югарыда китерелгән шаһитлыктагы принципны тагын бер мисал белән аңлату өчен, пастор Уайт һәм аның хатыны 1849–50 елларда гөнаһлыларны тәүбә иттерү өчен ничек тырышканын күрсәтү максатыннан, без Нью-Йорк штаты Освего шәһәрендәге чиркәүнең тәүге әгъзалары Элиас Гудвин һәм башка кешеләр миңа сөйләгән түбәндәге фактларны китерәбез:—

GSAM 230.2Шул вакытта (1849) бу урында Хирам Патч исемле бер яшь егет яши иде. Ул бер яшь кызга өйләнешергә вәгъдә биргән иде, һәм тиздән шул кызга өйләнде. Алар иманга килмәгән кешеләр иде, ләкин пастор Уайт һәм аның хатыны үткәргән җыелышларга йөри иделәр һәм христиан булырга диярлек ышандырылганнар иде. Шул вакытта Освего шәһәрендәге бер чиркәүдә яңарыш башланып китте — аны дин әһелләре түгел, ә округ фонды казначее булып эшләүче абруйлы дөньяви әгъза оештырды. Бу кеше бик дәртле күренде һәм гөнаһлылар өчен зур борчу кичерүен әйтте. Ул әле иманга килмәгән кешеләр өчен дога кылганда кулларын кысып-бөтереп, аларның югалу хәле өчен зур борчу кичерүен күрсәтте.

GSAM 230.3Патч әфәнде һәм аның киләчәк хатыны бу яңарыш җыелышларына йөрделәр, һәм ничек карар кабул итәргә белмичә икеләнеп тордылар. Бервакыт алар Уайт ханымның күрү алган мизгелдә катнаштылар, анда аңа Осия китабының 5:6–7 аятьләренә ишарә ителде: "Алар үзләренең сарыклары һәм сыерлары белән Раббыны эзләргә баралар; ләкин аны таба алмаслар, чөнки ул алардан читләште. Алар Раббыга хыянәт иттеләр; чөнки алар чит балалар тудырдылар: хәзер бер ай аларны һәм аларның өлешләрен йотачак". Аңа күрсәтелде ки, бу яңарышны алып баручылар Ходай белән дөрес мөнәсәбәттә түгел, һәм аларда гөнаһлылар өчен чын күңелдән борчылу юк.

GSAM 231Уңышсызлык фаразы

GSAM 231.1Аннары ул Патч әфәндегә болай диде: «Миңа сезгә әйтергә куштылар: бу очракта текст сүзләре һичбер үзгәрешсез үтәләчәк. Бер ай көтегез, һәм сез үзегез дә бу яңарышта катнашучыларның, гөнаһлылар өчен зур борчулары бар дип белдерүчеләрнең кем икәнлеген белерсез». Патч әфәнде: «Мин көтәрмен», – диде.

GSAM 231.2Бу күренеш бирелгәннән соң ике атна эчендә гөнаһлылар өчен зур рухи газап кичерүен дәгъва иткән әлеге казначейның ясалма газабы вакытында ашказанындагы кан тамыры шартлады, һәм күп кан югалту сәбәпле ул ятагына китерелде. Хәзинәче бүлеге эшләрен графлык шерифы үз өстенә алырга мәҗбүр булды; ул бер констабль белән бергә хәзинәче китабында күрсәтелгән балансны карады да, эшне үз өстенә алу алдыннан акчаны санап карады, һәм менә, акчада нәкъ 1000 доллар җитми иде.

GSAM 231.3Шерифка һәм констебльгә яңарыш җыелышында шулкадәр җитди катнашкан кешенең акчаны алган булуы мөмкин түгел кебек тоелды. Алар уйладылар: ул, мөгаен, акчаны түләп бетергәндер дә, китапка тиешле язманы кертүне оныткандыр; яисә банкка тапшыргандыр, шуңа күрә сейфтагы хисапта күренмидер. Һәрхәлдә, аннан канәгатьләнерлек аңлатма таләп итәргә кирәк, ләкин моны саклык белән эшләргә кирәк; чөнки әгәр ул акчаны үзендә тотса, һичшиксез яшерергә тырышыр. Шуңа күрә алар шундый килешүгә килделәр: берсе алдан китеп, өй артындагы сарайга яшеренеп, арткы ишектән күренешләр булса күзәтеп торырга, ә шериф исә төп ишектән керергә тиеш булды. Шериф өйгә якынлашып, төп ишектән керүгә, арткы ишектән чыгып барган хатын-кызның киемен күрде. Сарайдагы кеше хатын-кызның тиз генә кар өемәсенә барып, кар эчендә тишек казып, анда нәрсәдер урнаштырып, аны кар белән каплаганын һәм өйгә кире кайтканын күрде.

GSAM 232.1Шериф казначейның ятагы янына килеп, аның сәламәтлеге турында сорашкач, офистагы буталчыкларны искәртте һәм, мөгаен, бу авырлыкны аңлатып бирә алыр иде дип ишарәләде. Казначей, бик дулкынланып, кулын күккә күтәреп, Аллаһны шаһит итеп, акча турында берни дә белмәвен әйтте. Шулчак хатыны килеп керде дә, ни булганын һәм иренең ни өчен шулкадәр дулкынланганын белергә теләде. Ир кеше җавап бирде: "Алар бездә аларның акчасы бар дип уйлый". Хатын да шундый ук итеп кул күтәреп, Аллаһны шаһит итеп, бездә акча юк һәм без моның турында берни дә белмибез, диде. Ул бу сүзләрне әйтеп бетерүгә, хатын-кыз өйгә кергәндә яшеренгән урыныннан кар өемәсенә ашыгып чыккан констебль арага кереп, болай диде: "Ханым, бу ни булды? Мин сезнең өйдән чабып чыгып, моны кар өемәсенә куеп калдыруыгызны күрдем, менә ул – югалган акча капчыгы, өстендә 1000$ дип язылган".

GSAM 232.2Көтелгәнчә, бу рухи яңарыш кинәт кенә бетте. Патч әфәнде һәм аның киләчәк хатыны, яңарышны алып баручының кем икәнен белгәч, хаклык ягында тордылар һәм Җиденче көн адвентистларына кушылдылар, шул чиркәүдә үлемнәренә кадәр лаеклы әгъзалар булып калдылар.

GSAM 232.3Бу күренеш, ачык күренгәнчә, иманга килмәгәннәр мәнфәгатендә һәм алар өчен махсус файдага бирелгән, һәм ул гөнаһлыларның тәүбәгә килүенә китерде, ә аның турыдан-туры йогынтысы үзләре гөнаһлы булган һәм икейөзлелекләре аркасында Раббы тарафыннан кире кагылган кешеләргә булды. Алар «Раббыга хыянәт иткәннәр»; гөнаһлылар өчен җан газабы зур булуын белдерсәләр дә, алар бары тик «чит балалар» гына тудырдылар.

GSAM 232Кэмден (Нью-Йорк) шәһәрендәге икейөзле хезмәткәр

GSAM 232.41849–50 еллар кышында пастор һәм ханым Уайт барган башка урыннар арасында Нью-Йорк штатының Кэмден шәһәре дә бар иде, ул Освегодан якынча кырык миль ераклыкта урнашкан, анда алар әле дә яши иде. Бу очрашу турында Уайт ханым болай ди:

GSAM 232.4«Баруым алдыннан миңа анда хаклыкны таныган кечкенә төркем күрсәтелде, һәм шулар арасында мин бик изге булуын дәгъва иткән, ләкин икейөзле булып, Ходай халкын алдап йөрүче бер хатынны күрдем».²²

GSAM 233.11884 елның гыйнварында Нью-Йорк штатында хезмәт иткәндә мин югарыда телгә алынган конференция вакытында Кэмден шәһәрендә яшәгән һәм җыелыш вакытында пастор Уайт белән аның хатынын үзендә кунак иткән Престон әфәндедән түбәндәге мәгълүматларны ишеттем:—

GSAM 233.2"Бу хатын изгеләнү мәсьәләсендә чиктән тыш карашлар тәкъдим итте, камиллеккә ирешеп, кеше Аллаһының кануныннан бөтенләй өстен була ала, дип әйтте; һәм үзе шул камил хәлгә ирешкәнмен дип белдерде. Бу изгелек тәгълиматы белән ул Кэмдендәге кайбер кешеләребезнең күңелләрен борчый иде. Сеңел Уайтка күрсәтелде: бу хатынның барча ялган изгелегенә карамастан, аның йөрәге гөнаһтан кара, ә тормышы бозык иде.

GSAM 233.3"Бу урында булганда, сеңел Уайт бу хатын-кыз каршында тагын бер күренеш алды; ул иманга килмәгәннәр өчен зур рухи авырлык кичерә кебек тоелды; ләкин сеңел Уайт аңа бу гөнаһкәрләр өчен чын күңелдән борчылу түгел, чөнки аның үз тормыш юлы Аллаһының күз алдында дөрес түгел, диде. 'Шулай итеп,' – диде Престон әфәнде, – 'Кэмден күренеше дип аталган күренеш нәкъ менә шул хатын очрагына кагыла, гомумән гөнаһлылар хәленә түгел, һәм без аны шул вакытта шулай аңлаган идек'."

GSAM 233.4Уайт ханым үз күренешен сөйләп бетергәч, хатын-кыз торып басты да әйтте: «Ходай йөрәгемне белә, әгәр сез аны күрә алсагыз, ул саф һәм чиста икәнен күрер идегез». Шулай итеп җыелыш тәмамланды. Ләкин күп тә үтми, хатын җитди авырып китте һәм үләм дип уйлады. Ул әйтте: «Миңа сеңел Уайтны күрергә кирәк; мин аңа бер нәрсәне танырга тиешмен. Мин аңа яхшы хатын булуымны, пакь булуымны әйттем. Ләкин бу дөрес түгел. Мин явыз хатын. Мин яшәгән бу ир – минем ирем түгел. Мин Англиядә яхшы иремне һәм бер кечкенә баланы калдырып, бу кеше белән качып киттем. Без беркайчан да өйләнмәдек. Мин үземне табиб дип танытып, судта бер шешәсенә 1 доллар тора дип ант иткән даруларны саттым, ә чынлыкта алар миңа бер шешәсенә бары 12 цент кына тора иде. Шулай ук мин ярлы кешегә саткан сыерыбызның бәясе 30 доллар тора дип ант иттем, ә ул чынлыкта 20 доллар гына тора иде».²³

GSAM 234.1Мондый икейөзле ялганчыларга "гөнаһкәрләр өчен җан газабы" турындагы Уайт ханым сүзләре кагыла, ә гомуми гөнаһкәрләргә түгел. Югарыда китерелгән фактларны исәпкә алганда, 1845 елның язында беренче тапкыр вәгазь ителгәннән үк гөнаһкәрләргә "инде шәфкать юк" дигән доктрина тулысынча хөкем ителгән; Һәм Уайт ханым шул вакыттан бирле гөнаһлыларның тәүбәгә килүе өчен өзлексез тырышып эшләгәнен исәпкә алсак, 1851 елда Experience and Views исемле китабы басылып чыкканда ул "гөнаһлылар өчен инде коткарылу юк" дип өйрәтергә теләгән дип кем ышана ала?

GSAM 234«Инде мәрхәмәт юк» теориясен яклаучы

GSAM 234.21848 елда да кайбер кешеләр гөнаһлыларга рәхмәт бетте дип саный иде. Ләкин алар Җиденче көн адвентистлары түгел иде. Шушы төркемнән Свит исемле берәү Нью-Йорк штатының Рочестер шәһәрендә яши иде. Мин динне ачыктан-ачык игълан иткәннән һәм Беренче көн адвентистлары арасында чумдырылганнан соң ук, Нью-Йорк штатының Канандагуа шәһәрендә пасторлар Дж. С. Байвотер һәм Джордж В. Бёрнхэм үткәргән чатыр җыелышына йөрдем. Бу Свит исемле кеше шунда иде һәм минем дини тәҗрибәмнең чынлыгына бик җитди шик белдерде, чөнки ул «хәзер гөнаһкарларның тәүбә кылуы мөмкин түгел» дип уйлый иде.