20-нче бүлек — Иртә эшчәнлектә корбаннар
GSAM 311.1"Изгеләремне миңа җыегыз; корбан китерү аша минем белән килешү төзегәннәрне. Күкләр аның гаделлеген игълан итәр; чөнки Аллаһ үзе хөкемдар."1
GSAM 311.21902 елның 3 июнендәге Review and Herald газетасында без болай укыйбыз:
GSAM 311.2"Хәзерге вакытта эшкә керешүчеләр Раббы Үз эшенең башында аның йөген өсләренә салган кешеләрнең үз-үзен кире кагуын һәм корбан булуын чагыштырмача аз беләләр. Үткәннәр тәҗрибәсе аларга кабат-кабат сөйләнергә тиеш; чөнки алар эшне үткәндәге чын хезмәткәрләрдә булган шул ук түбәнчелек һәм корбан булу рухы белән алга алып барырга тиеш."
GSAM 311.3Тагын бер кат Testimonies for the Church, 7-нче томда болай дип язылган:
GSAM 311.3"Без бу җир тарихының ахырына якынлашабыз, һәм Ходай эшенең төрле юнәлешләре моңарчы күрсәтелгәннән дә күбрәк үз-үзеңне корбан итү белән алып барылырга тиеш."2
GSAM 311.41846 елда пастор Бейтсның шимбә мәсьәләсе буенча беренче китабын язу һәм бастыру өчен шартлар инде телгә алынды. Шулай ук 1849 елда пастор Джеймс Уайтның The Present Truth газетасын чыгара башлаган вакыттагы авыр хәлгә дә ишарә ителде.
GSAM 311Ачылган Күкләр турында буклет
GSAM 311.51846 елның көзендә Мэйн штатының Топшам шәһәрендә Уайт ханымга бирелгән, аңа кайбер планеталар күрсәтелгән күренештән соң, пастор Бейтс The Opening Heavens исемле буклет өчен кулъязма әзерләде. Ләкин аны бастыру өчен кирәкле акча бик кирәк иде. Бу ихтыяҗны канәгатьләндерү өчен Массачусетста яшәүче бер сеңел, яңа гына чүпрәк кисәкләреннән келәм ясап бетереп, аны җәйгәч, аны җыеп алып сатты да, килгән акчаны пастор Бейтска тапшырды, бу аңа икенче китабын бастырырга мөмкинлек бирде.
GSAM 312Мөһерләү эше турында буклет
GSAM 312.11848 елның 18 ноябрендә Массачусетс штатының Дорчестер шәһәрендә узган мөһерләү эше күренешеннән соң, пастор Бейтс өченче буклет язды, A Seal of the Living God дип аталган. Монда да ул басма өчен акча булмау проблемасы белән очрашты. Яшь тол хатын бу хәлне ишетеп, авылдагы кечкенә йортын сатты да, аның бәясеннән килгән акчаның яртысын пастор Бейтска бирде. Шулай итеп ул тагын бер кат китап бастыру өчен түләргә мөмкинлек алды.
GSAM 312Нәшрият эше таләпләре
GSAM 312.21851–52 елларда Advent Review and Sabbath Herald газетасы Нью-Йорк штатының Саратога-Спрингс шәһәрендә басылып чыкты. Биредә Томпсон әфәнде пастор Уайтка һәм аның хатынына бушлай торак бирде; алар бурычка алынган мебель белән яңадан өй кору бәхетенә ирештеләр.
GSAM 312.3Бу вакытта хәзерге хакыйкатькә ышанучылар саны арта барды, һәм бу арту белән пастор Уайт һәм Уайт ханымның шәхси хезмәтләренә ихтыяҗ туды. Бу, редакция эше белән бергә, офис ярдәмчеләре өчен ихтыяҗ тудырды. Шул вакытта башкалар да әдәби эшкә ярдәм итәргә илһамланды. Раббының үз халкының иманына җавап итеп эш итүен һәм кирәк вакытта хезмәткәрләрне күтәрүен күрсәтү өчен без Нью-Гэмпшир штатының Уэст-Уилтон шәһәреннән тугрылыклы сеңлебез Ребекка Смит ханымның тәҗрибәсен китерәбез:—
GSAM 312.4Вакыт узгач, аның улы Урия һәм кызы Энни Р. укытучылыкка әзерләнү өчен мәктәпкә йөрергә бик теләделәр. Әнисе балаларның дөньяга тартылуыннан курка иде, һәм чыннан да, аның куркулары бөтенләй нигезсез түгел иде. Әнисенең ата-ана мәхәббәте балалардан да шундый ук җавап алды.
GSAM 313Урия Смит Филлипс академиясендә
GSAM 313.11848–1851 елларда ул Нью-Гэмпшир штаты, Эксетер шәһәрендәге Филлипс академиясендә укыды, анда студентлар колледж программасының беренче елын укып чыгалар, шуның өчен алар колледжга кергәндә бер ел алда булалар. Ул бу курсны тәмамлады. 1851 елда ул колледжга укырга керү өчен акча эшләргә тырышты, ләкин эш бирүчесе банкрот булу сәбәпле, ул акчасын югалтты һәм шуның нәтиҗәсендә күптән хыялланган колледж курсын тәмамлау планыннан баш тартырга мәҗбүр булды.
GSAM 313Мисс Смит хатын-кызлар семинариясендә
GSAM 313.2Урия академиядә укыганда, аның апасы Массачусетс штатының Чарлзтаундагы кызлар семинариясендә укый иде. Аның уку курсы анда диярлек тәмамланган иде, һәм ул тиздән мәктәпне тәмамларга җыенганда, аңа һәм аның энесенә Нью-Гэмпшир штатының Маунт-Вернон шәһәрендәге академиядә өч ел дәвамында ел саен 1000 доллар хезмәт хакы, торак һәм ашау белән укытучы булып эшләргә тәкъдим ясалды.
GSAM 313.3Шул вакытта әнисе «хәзерге хакыйкатьне» кабул итте. Аның догалары хәзер, мөмкин булса, балалары өчен элеккегә караганда тагын да ихласрак һәм кайнаррак булды. Пастор Бейтс Уэст-Уилтонга барды, һәм аның каршында Смит ханым балаларының хәлен сөйләде, һәм аларның рухи яңарышы дога темасына әйләнде. Пастор Бейтс берничә көннән соң Массачусетс штатының Сомервилл шәһәрендә, Пол Фолсом йортында җыелышлар уздырырга ниятләде, ә Смит ханым кызына җыелышка килергә чакырып хат язырга тиеш иде. Шул арада пастор Бейтс белән әнисе Аллаһ аның күңелендә җыелышка бару теләге уятсын дип дога кылырга тиеш иделәр.
GSAM 313Ике төш тормышка ашты
GSAM 313.4Пастор Бейтс җыелыш үтәчәк бүлмәдә беркайчан да булмаган, шуңа күрә аның урынын белми иде. Җыелыш алдыннан кичтә ул шул бүлмәдә булуын төшендә күрде, һәм ишек янындагы урыннан башка барлык урыннар да тулы иде. Ул шулай ук төшендә күрде: ул сөйләргә ниятләгән темасын үзгәртеп, изге урын мәсьәләсе турында сөйләде; алар беренче гимнны җырладылар, дога кылдылар, икенче гимнны җырладылар, һәм ул Библиясен ачып укый башлады, «Ике мең өч йөз көннән соң изге урын пакьләнер», – дип ул диаграммадагы изге урын сурәтенә ишарәләде, шулчак ишек ачылды да, бер яшь ханым килеп, буш урынга утырды. Ул шулай ук төшендә күрде: бу кеше Энни Р. Смит икән, ул шунда ук кызыксына башлады һәм хакыйкатьне кабул итте.
GSAM 314.1Пастор Бейтсның җыелышы Шимбә көнне булды, һәм шул көнне мәктәп булмаганлыктан, Энни: «Әниемне шатландыру өчен генә барам», – диде. Шул шимбә алдыннан кич ул төшендә барганын һәм соңга калганын күрде; ишеккә килеп җиткәндә беренче гимн җырланган, дога кылынган, һәм алар икенче гимнны тәмамларга гына тотынганнар; ул керүгә ишек янындагы урыннан башка барлык урындыкларның да тулы булуын күрде; биек, затлы, сөйкемле сөйләүче бер кеше ул моңарчы беркайчан да күрмәгән диаграммага күрсәтә-күрсәтә кабатлады, «Ике мең өч йөз көннән соң изге урын пакьләнәчәк». Ул төшендә аның әйткәннәре үзен бик кызыксындырды һәм аларның дөреслегенә ышанды.
GSAM 314.2Ул җыелышка вакытында барырга чыккан, ләкин юлдан адашып, икенче гимнның соңгы өлеше җырлана башлаганда гына килеп җитте. Эчкә керүгә, барысы да төштәгечә иде, һәм төшендәге шул ук кеше шул ук рәвештә Даниил китабының 8:14 аятен кабатлый иде. Бу шунда ук аның йөрәгендә ышаныч хисе уятты.
GSAM 314.3Пастор Бейтс ул ишектән кереп урын алганчы үз төшен уйламаган иде. Ул башка тема буенча сөйләргә әзерләнгән иде, ләкин аңы изге урын мәсьәләсеннән аерылмый иде. Ул текстны кабатлаганда төше аның зиһененә ялтырады, һәм ул тыңлаучыларның йөрәкләренә үтеп керерлек ярдәм өчен тын гына дога кылды. Ул вакыт үтүен аңлатканда зур ирек тойды, бу тема белән Энни яхшы таныш иде. Аннары ул өченче фәрештәнең хәбәренең һәм Шимбә көненең хакыйкатен аңлатты.
GSAM 315Энни Смит хакыйкатьне кабул итә
GSAM 315.1Җыелышны тәмамлагач, ул Энни янына килеп: «Минемчә, бу Уэст-Уилтоннан сеңел Смитның кызыдыр. Мин сезне моңарчы күргәнем юк, ләкин йөзегез таныш кебек. Кичә төнлә сезне төшемдә күрдем», — диде. Аннары Энни үз төшен сөйләде. Ул җыелыштан бөтенләй үзгәргән хис-кичерешләр һәм өметләр белән чыгып китте, чөнки шунда ук Шимбә хакыйкатен кабул итте.
GSAM 315.2Ул семинариягә кире кайтты, чемоданын җыйды һәм өйгә китте. Пастор Уайтның басма эшләре белән бәйле борчуларын һәм вәгазьләүдәге хезмәтләрен белгәч, ул Ходайның аны офис эшендә ярдәм итәргә чакырганын тойды. 1851 елның августында газета Париждан Нью-Йорк штатының Саратога-Спрингс шәһәренә күчкәндә, Мисс Смит анда эшчеләрнең берсе булып китте.
GSAM 315Корбан һәм багышлау
GSAM 315.3Review журналының 2-нче томы, 7-нче санында гади, гади генә эш өчен элекке планнарыннан баш тартып, үз хисләрен белдергән берничә юл бар. Ул болай ди:
GSAM 315.3"Мин Бәрән кая гына юл тотса да, аңа иярү өчен барлык нәрсәне ташладым дип ышанам. Җир бөтенләй үзенең җәлеп итүчәнлеген югалтты. Минем өметләрем, шатлыкларым, мәхәббәтем хәзер барысы да югарыдагы һәм илаһи нәрсәләргә юнәлгән. Миңа башка урын кирәкми — бары тик Гайсәнең аяклары янында утырып, аннан өйрәнү; башка шөгыль юк — бары тик күктәге Әтием хезмәтендә булу; башка шатлык юк — бары тик һәртөрле аңлаудан югары булган Аллаһының тынычлыгы."
GSAM 315.4Сеңел Эннинең офиста корректор һәм башка эшләр буенча ярдәме вакытында бик кирәк булды. Өч ел дәвамында ул тугры һәм нәтиҗәле хезмәт итте, бары тик азык-төлек һәм кием генә алды. Бу чор ахырында туберкулез аны корбан итеп билгеләгән иде. Бу озакка сузылган һәм үтергеч авыруның җимерүләре вакытында ул матур шигырьләр язды, алар арасында иң татлысы — «Home Here and Home in Heaven». Аның кереш сүзе, 1855 елның 26 июлендәге үлеменә бер көн кала язылган, аның холкында зур дәрәҗәдә үскән гадилек һәм түбәнчелек гүзәллеген шулкадәр оста чагылдыра ки, без аны тулысынча китермичә кала алмыйбыз:
GSAM 316Кыенлыклар астында йорт хуҗалыгы
GSAM 316.31852 елның апрелендә пастор Уайт Саратога-Спрингстан Нью-Йорк штаты Рочестерына күченде. Шул шәһәрдә, Маунт-Хоуп авенюсы, 124 нче йортта, алар беренче тапкыр бурычка түгел, ә сатып алынган әйберләр белән өй җиһазладылар. Ләкин басма эшне уңышлы итү, газетаны даими чыгару һәм шуның белән хакыйкатьне киң тарату өчен алар тормыштагы күп гадәти уңайлыклардан баш тарттылар.
GSAM 316.4Бу вакытта аларның өй хуҗалыгын ничек башлап җибәрүләре турында сез 1852 елның 16 апрелендә Уайт ханымның С. Хауленд гаиләсенә язган түбәндәге шәхси хатында укый аласыз:—
GSAM 316.5"Без әле Рочестерда урнашып киләбез генә. Без ел саен 175 долларға иске йорт арендага алдык. Йортта бастыру станогы бар. Әгәр ул булмаса, безгә офис бүлмәсе өчен ел саен 50 доллар түләргә туры килер иде. Әгәр безгә килеп, безнең мебельләрне күрсәгез, сез елмаер идегез. Без ике иске карават рамасын һәрберсен 25 центка сатып алдык. Ирем миңа алты иске урындык алып кайтты, аларның берсе дә икенчесенә охшамаган, һәм шулар өчен ул бер доллар түләде, аннары тиздән ул миңа утыргычлары булмаган тагын дүрт иске урындык бүләк итте, алар өчен ул барлыгы 62 цент түләде. Каркаслары нык иде, һәм мин аларга тыгыз саржа тукымасы белән утыргычлар ясап утырдым. Сыер мае шулкадәр кыйммәт ки, без аны сатып алмыйбыз, шулай ук бәрәңгегә дә акчабыз җитми. Сыер мае урынына без җимеш соусы, ә бәрәңге урынына репа кулланабыз. Безнең беренче ашларны ике буш он бочкасының өстенә куелган камин авызын каплый торган такта өстендә ашадык. Аллаһының эше алга китсә, без кыенлыкларга түзәргә әзербез. Без бу урынга килүебездә Раббыбызның кулы булганына ышанабыз. Эш кыры киң, әмма эшчеләр аз. Узган шимбә безнең җыелыш бик әйбәт үтте. Раббыбыз үзенең хозуры белән рухландырды."
GSAM 317Ышанучыларның киң күңеллелеге
GSAM 317.11852 елның 6 маенда Рочестерда басылып чыккан Review журналының беренче санында Саратогадан Рочестерга күчү турында пастор Уайт болай диде:
GSAM 317.2"Туганнар газетаны чыгару өчен без көткәннән дә артыграк акча бүлеп бирделәр. Саратога-Спрингстан күчү һәм бу шәһәрдә газета чыгару чыгымнары шактый зур булуга карамастан, без бурычсыз."
GSAM 317Эшчеләрнең корбаннары
GSAM 317.314 октябрьдәге 12-нче сандагы эшлекле язмада болай дип укыйбыз:
GSAM 317.3"Әмма офис бурычлы түгел, чөнки соңгы алты айда офиста эшләгән Белден һәм Стоуэлл кардәшләр үзләренең туклану чыгымнарыннан гына бераз күбрәк алдылар. Шул ук эштә катнашкан башка кешеләр дә алардан күбрәк алмадылар. Хәзерге хакыйкать дуслары өчен керемнәр җитмәүне тулыландыруда ярдәм итү һичшиксез зур шатлык булыр, шул рәвешле без юк чакта, авыру вакытында Review and Heraldны чыгаруда аеруча тырышкан кешеләрнең ышанычлы яшәү тәэминаты булсын өчен."
GSAM 317Рочестер, Нью-Йоркта иман итүчеләр саны артуы.
GSAM 317.41852 елның җәендә, Рочестерда нәшрият эше җитди рәвештә башланганда, пастор Уайт һәм аның хатыны ат һәм арба белән өч айлык сәяхәткә чыгып, көнчыгышка таба Мэйн штатының Бангор шәһәренә кадәр бардылар, юлда җыелышлар уздырдылар һәм сибелгән Шимбә көнне тотучыларны зиярәт иттеләр. Аларның кайтуына кадәр, 26 сентябрьдән башлап, пастор Дж. Н. Эндрюс 124 Маунт-Хоуп авенюсында берничә вәгазь сөйләде. Шул вакытта сигез беренче көн адвентисты хәзерге хакыйкатьне кабул итте, язучы да шуларның берсе иде.
GSAM 318Освальд Стоуэлл савыкты
GSAM 318.1Октябрь аенда бер җомга кичендә пастор Уайт һәм аның хатыны көнчыгыш сәфәреннән өйгә кайттылар. Киләсе көн (Шимбә) без аларны беренче тапкыр Шимбә җыелышында күрдек. Бу җыелыш вакытында басмаханәче Освальд Стоуэлл бик каты плеврит белән интегә иде, һәм табибы аны үләчәк дип караган иде. Табиб: «Мин аның өчен берни дә эшли алмыйм», — диде. Хезмәт вакытында Освальд янәшәдәге бүлмәдә бик зур физик газап чигә иде. Җыелыш ахырында ул үзенә дога кылуларын үтенеп мөрәҗәгать итте. Мин башкалар белән бергә дога кылырга чакырылдым. Без аның янында тезләндек, һәм догалар кылына торганда пастор Уайт аны «Раббы исеменнән» май белән майлады. Ходай Рухының биредә булуы сизелә иде, һәм ул шунда ук савыгып китте. Без догадан торгач, ул караватта утырып, элек бик авырткан янбашларын каккалап: «Мин тулысынча савыктым. Иртәгә кул прессын эшләтә алачакмын», — диде. Ике көннән соң ул чыннан да аны эшләтеп карады.
GSAM 318Рочестер компаниясе каршында Уайт ханымның күренеше
GSAM 318.2Стоуэлл абыйны дәвалаган шул ук бәрәкәт тагын да зуррак дәрәҗәдә Уайт ханым өстенә төште, һәм пастор Уайт аңа борылып карагач, ул әйтте: «Эллен күренеш хәлендә; бу хәлдә ул сулыш алмый. Әгәр сезнең берәрегез бу фактны үз күзе белән тикшерергә теләсә, ул ирекле». Ул шундый хәлдә якынча бер сәгать егерме минут торды. Шул хәлдә ул сүзләр әйтте, кайчакта аерым җөмләләр дә; әмма иң җентекле күзәтүдә дә аның тәненнән сулыш сизелмәде.
GSAM 319Юк булган әгъзаның хәле турында күренеш
GSAM 319.1Уайт ханым бу күренештән чыккач, күргәннәре турында шаһитлык итте. Пастор Уайт һәм аның хатыны көнчыгышка сәяхәттән әле кайтмаганчы, безнең арадан берәү шәһәрдән чыгып, Мичиган штатында эш сәфәрендә йөргән иде. Шуңа күрә ул бу җыелышта катнашмады һәм пастор Уайтны да, аның хатынын да беркайчан да күрмәгән иде. Үзенең күренешен сөйләгәндә, Уайт ханым безгә, башка әйберләр белән беррәттән, өйдә булмаган һәм сәяхәттә йөргән бер ир-ат турында күргәннәрен сөйләде: ул Аллаһының кануны һәм Шимбә турында күп сөйли иде, әмма шул ук вакытта бер боерыкны бозды. Ул әйтте: бу кешене ул беркайчан да очратмаган, әмма аның хәле аңа ачылганга күрә, аны берәр вакыт күрермен дип ышана. Ләкин безнең беркем дә аны безгә таныш кеше дип уйламады.
GSAM 319.2Югарыда тасвирланган күренештән якынча алты атна узгач, алдан телгә алынган абый Мичигандан кайтты. Уайт ханым аның йөзен күрүгә үк бер апага болай диде: "Менә ул — мин күренештә күргән һәм сезгә сөйләгән кеше". Бу күренешне аның хатыны һәм берничә кеше катнашында бу абыйга сөйләгәндә, Уайт ханым аңа Нәтанның Давытка әйткәннәрен кабатлады: "Син — шул кеше". Аннан соң ул пәйгамбәрлек бүләге белән гөнаһлары өчен кисәтү алганда кайбер кешеләрнең нишләячәкләрен Павел әйткәнчә эшләде: "Әгәр барысы да пәйгамбәрлек итсә, һәм ышанмаган яки өйрәнмәгән кеше килеп керсә, ул барысы тарафыннан да гаепле дип табыла, барысы тарафыннан да хөкем ителә; һәм шулай итеп аның йөрәгендәге серләр ачыла; һәм шуннан ул йөзенә егылып Аллаһыга гыйбадәт кыла һәм: Чыннан да Алла сездә, – дип хәбәр итә".3 Уайт ханымның аның ялгышларын искә төшерүен тыңлагач, бу абый хатыны каршына тезләнеп төште дә, күз яшьләре белән аңа һәм анда булган берничә кешегә: "Чынлап та Аллаһ сезнең белән", — диде, аннары Мичиганда булганда җиденче боерыкны бозуы турында тулысынча таныды, бу вакыйга биш йөз мильдән артык ераклыкта булган вакытта ачыкланган иде.
GSAM 320.1Шулай итеп, берничә атна эчендә без шаһитлекләрнең ныклы раславын алдык. Без аларны ниндидер табигатьтән тыш көч тудырган дип кенә әйтмәдек, ә аларның кешеләрне гөнаһлары өчен ачыктан-ачык тәнкыйтьләгән чыганактан килгәнен дә аңладык.
GSAM 320Урия Смит Review офисы белән элемтәгә керә
GSAM 320.2Reviewның 3-нче томын бастыру вакытында Урия Смит шимбә көнне тотуны башлады һәм күп еллар буе язучы һәм мөхәррир булып эшләгән Review офисы белән бәйләнешкә керде. Газетада басылып чыккан беренче әсәре — "The Warning Voice of Time and Prophecy" исемле шигырь, ул 1853 елның 17 мартында дөнья күрде.
GSAM 320.3Пастор Смит өченче фәрештәнең хәбәрен тәүге тапкыр 1852 елның 10–12 сентябрендә Нью-Гэмпшир штатының Вашингтон шәһәрендә узган конференциядә ишетте. Уэст-Уилтонга өйгә кайткач, ул ишеткәннәрен җентекләп өйрәнде һәм 1852 елның декабрендәге беренче Шимбәдә җиденче көнне тотуны башлады. 1853 елның 3 маенда ул Нью-Йорк штаты Рочестер шәһәрендәге Review офисы белән элемтәгә керде, анда ул һәм апасы Энни ел саен 1000 доллар хезмәт хакы һәм туклану бәрабәренә академиядә укыту урынына үзләренең ашау-эчүен һәм кием-салымын эшләп табу өчен хезмәт иттеләр. Болар — өченче фәрештә хәбәре эшен башлап җибәрүнең тәүге көннәрендә ясалган корбаннарның берничәсе генә иде.
GSAM 320Дин әһеле итеп билгеләнде
GSAM 320.41863 ел тирәсендә пастор Смит җәмәгать алдында чыгыш ясау сәләтен куллана башлады. 1866 елда ул Инҗил дин әһеле итеп билгеләнде, аннан соң Атлантиктан Тын океанга кадәрге төрле штатларда лагерь җыелышларында һәм конференцияләрдә, шулай ук үзе йөргән Баттл-Крик чиркәвендә пасторлык хезмәтендә күп эшләде. Баттл-Крик колледжы ачылганнан соң ул шул уку йортының Библия бүлегендә азмы-күпме укытты. Review and Herald газетасы мәнфәгатьләре өчен ул 1894 елда Атлантик океанын кичеп, Европаның төрле илләренә сәфәр кылды. Сүриядә булганда ул кызу авыруы эләктерде, аның нәтиҗәсеннән ул тулысынча савыкмады.
GSAM 321Туктаусыз хезмәтнең илле елы
GSAM 321.11853 елдан 1903 елга кадәр, ярты гасыр дәвамында, пастор Смит Advent Review and Sabbath Herald газетасы белән диярлек өзлексез мөхәррирлек элемтәдә булды; һәм шул вакытның күп өлешендә ул газетаның бөтен мөхәррирлек идарәсен үз өстенә алды. Үлем көнендә дә, инсульттан егылган мизгелдә, ул басмага әзерләгән материаллар белән редакциягә бара иде. Ул шулай ук конфессия әдәбиятына берничә әһәмиятле том өстәде. Бу хезмәтләр арасында Thoughts on Daniel and the Revelation, Nature and Destiny of Man, Sanctuary and Twenty-three Hundred Days турында киңәйтелгән том, The Marvel of Nations, Modern Spiritualism бар. Бу томнарның беренчесе күбесенчә көндезге редакция һәм офис эше тәмамланганнан соң, кичке тугыздан төн уртасына кадәр язылган.
GSAM 321Пастор Смитның үлеме
GSAM 321.2Аның тормышы файдалы һәм мәгънәле булды. Ул 1903 елның 6 мартында Гайсә Мәсихтә йокыга китеп, хезмәтләреннән ял итә. Ләкин аның турында чынлап та әйтеп була: «Аның эшләре аның артыннан бара», һәм ул үлгән булса да, һаман да сөйли.