קאַפּיטל 11 — דער אָנזאָג פֿונעם צווייטן מלאך
GSAM 171.1“און נאָך איז געקומען אַ צווייטער מלאך, זאָגנדיק: בבל איז געפֿאַלן, געפֿאַלן איז די גרויסע שטאָט, ווײַל זי האָט געלאָזט אַלע גוים טרינקען פֿון דעם ווײַן פֿון דער כּעס פֿון איר זנות.”1
GSAM 171.2“דערנאָך האָט דער בעל־הבית, אין זײַן כּעס, געזאָגט צו זײַן קנעכט: גיי גיך אַרויס אין די גאַסן און געסלעך פֿון דער שטאָט, און ברענג אַרײַן אַהער די אָרעמע, די פֿאַרקריפּלטע, די הינקענדיקע און די בלינדע.”2
GSAM 171.3דער אייבערשטער האָט דורך זײַנע גײַסטלעכע אויפֿגערודערט די וועלט מיטן אָנזאָג, “די שעה פֿון זײַן משפּט איז געקומען,” — אַן אָנזאָג אויף וועלכן אַלע וואָס האָבן זיך געהאַלטן פֿאַר זײַן פֿאָלק וואָלטן זיך געקענט פֿאַראייניקן, ווען זיי וואָלטן געוואָלט. דאָס איז געווען דער ערשטער רוף צו דער חתונה־“סעודה”. עס איז געמאָלדן געוואָרן “צו די וואָס זענען געלאַדנט געוואָרן”.3 ווי דער רוף איז אָפּגעזאָגט געוואָרן מיט פֿאַרשיידענע אויסרעדן, איז געגעבן געוואָרן אַ צווייטער רוף, לויט דעם אָנזאָג פֿון דעם צווייטן מלאך.4 דורך דעם רוף האָט דער אייבערשטער אָפּגעשיידט אַ פֿאָלק צו גיין אַרויס ביז צום סוף פֿון דער צײַט מיטן פֿאָרגערוקטן ליכט פֿון זײַן אמת.
GSAM 171דער צווייטער רוף צו דער חתונה־סעודה
GSAM 171.4דער צווייטער אָנזאָג — דער וואָס קומט נאָך דעם געשריי פֿון דער שעה פֿון אורטייל — זאָגט: “בבל איז געפֿאַלן, איז געפֿאַלן, די גרויסע שטאָט, ווײַל זי האָט געמאַכט אַלע פֿעלקער טרינקען פֿון דעם ווײַן פֿון דער צאָרן פֿון איר זנות.” און דער צווייטער רוף צו דער סעודה לייענט: “גייט אַרויס גיך אין די גאַסן און געסלעך פֿון דער שטאָט, און ברענגט אַרײַן אַהער די אָרעמע, די פֿאַרקריפּלטע, די הינקענדיקע, און די בלינדע.” אין יעדער פֿון די דאָזיקע פּסוקים ווערט דאָס פֿאָלק וואָס רופֿט זיך פֿונעם האַר גערופֿן אַ “שטאָט”. מיט זייערע סותרדיקע, צעמישטע אמונות ווערן זיי גערופֿן “בבל”. פֿון אַן אַנדער פּסוק וואָס באַציט זיך אויף די לעצטע צײַטן, זעען מיר אַז פּונקט פֿאַרן קומען פֿונעם האַר ווערט זײַן פֿאָלק אַרויסגערופֿן פֿון “בבל”: “בבל, די גרויסע, איז געפֿאַלן, געפֿאַלן, און איז געוואָרן אַ וווינאָרט פֿון בייזע גײַסטער, און אַ תּפֿיסה פֿון יעדן אומריינעם גײַסט, און אַ שטײַג פֿון יעדן אומריינעם און פֿאַרהאַסטן פֿויגל... גייט אַרויס פֿון איר, מײַן פֿאָלק, כּדי איר זאָלט נישט זײַן שותּפֿים אין אירע זינד, און איר זאָלט נישט אָננעמען פֿון אירע מכות.”5
GSAM 172“געדענק ווי דו האָסט געהערט”
GSAM 172.1אין דער אָנזאָג צו דער קירכע פֿון סאַרדיס לייענט מען: “געדענק דעריבער ווי דו האָסט באַקומען און געהערט, און האַלט פֿעסט, און טו תשובה. אויב דו וועסט דעריבער נישט וואַכן, וועל איך קומען אויף דיר ווי אַ גנבֿ, און דו וועסט נישט וויסן אין וועלכן שעה איך וועל קומען אויף דיר.”6 די קירכע פֿון סאַרדיס, ווי עס זעט אויס, איז אַרויסגעבראַכט געוואָרן דורך דער רעפֿאָרמאַציע, נאָך דער פֿינצטערער פּעריאָדע פֿון דער אַרבעט פֿון “יזבל” — די אָפּגעפֿאַלענע קירכע. מע האָט געזאָגט דער קירכע פֿון סאַרדיס, אַז זי איז געווען אַ לעבעדיקע קירכע; אָבער ווען זי האָט געהערט און אָפּגעוואָרפֿן די דאָקטרין וועגן דעם קומען פֿונעם האַר, האָט זי זיך אַוועקגעשטעלט אין אַזאַ מצבֿ, אַז זי איז געווען אויסגעשטעלט צו ווערן איבערגעכאַפּט דורך יענעם געשעעניש ווי דורך אַ “גנבֿ אין דער נאַכט”. אַזוי, ווערט געזאָגט דורכן אַפּאָסטל פּאַולוס אין 1 טעסאַלאָניקער 5:1-5, וועט זײַן דער מצבֿ פֿון די וואָס שרײַען, “שלום און זיכערקייט”, ווען דאָס קומען פֿונעם האַר איז נאָענט. די וואָס גייען נאָך דעם ליכט פֿון דער אמתן ווערן גערופֿן די “קינדער פֿונעם טאָג”, און דער האַר וועט נישט קומען אויף זיי ווי אַ גנבֿ.
GSAM 172.2אין דער דאָזיקער נבֿיאישער באַשרײַבונג פֿון די זיבן קהילות, זעען מיר אַז דעם מפֿלה פֿון דער קהילה פֿון סאַרדיס פֿאָלגט גלײַך נאָך די פֿילאַדעלפֿיע־קהילה, אָדער (ווי דאָס וואָרט מיינט) די קהילה פֿון ברודערלעכער ליבע. אַזעלכע זענען טאַקע געווען די 50,000 גלויביקע, וועלכע זענען, דורך דער בשׂורה פֿונעם צווייטן מלאך, אַרויסגענומען געוואָרן פֿון אַלע פֿאַרשיידענע קהילות, און פֿאַראייניקט געוואָרן אין איין בונד פֿון ברודערלעכער ליבע אויפֿן גרויסן קאַרדינאַלע אמת פֿונעם אוממיטלבאַרן קום פֿון משיח.
GSAM 173ווי דער צווייטער אָנזאָג איז פּראָקלאַמירט געוואָרן
GSAM 173.1דער Midnight Cry פֿון 12טן סעפּטעמבער, 1844, אַנטהאַלט אַ דערקלערונג פֿון פּאַסטאָר דזש. וו. הימס וועגן דעם שליחות פֿונעם צווייטן מלאך, און די אומשטענדן וואָס האָבן געפֿירט צו דער פּראָקלאַמאַציע פֿון דעם זעלבן. זײַן בריוו איז דאַטירט, מאַקאָנעלסוויל, אָהײַאָ, 29סטן אויגוסט, 1844, און לייענט זיך:—
GSAM 173.2“ווען מיר האָבן אָנגעהויבן די אַרבעט מיט ברודער מילער אין 1840, האָט ער שוין געהאַלטן לעקציעס נײַן יאָר. אין יענער צײַט איז ער געשטאַנען כּמעט אַליין. אָבער זײַנע אַרבעטן זענען געווען אומאויפֿהערלעך און ווירקזאַם אין דערװאַכן די מודה־זײַערס אין רעליגיע צו דער אמתער האָפֿענונג פֿון גאָטס פֿאָלק, און די נויטיקע צוגרייטונג פֿאַרן קומען פֿונעם האַר; ווי אויך דאָס דערװאַכן פֿון אַלע שיכטן פֿון די אומגעקערטע צו אַ געפֿיל פֿון זייער פֿאַרלוירענעם מצבֿ, און די פֿליכט פֿון אוממיטלבאַרער תּשובֿה און באַקערונג צו גאָט, ווי אַ צוגרייטונג זיך צו טרעפֿן מיטן כּלה־חתן בשלום בײַ זײַן קומען. דאָס זענען געווען די הויפּט־צילן פֿון זײַנע מיִים. ער האָט נישט געפּרוּווט איבערצוברענגען מענטשן צו קיין סעקטע אָדער פּאַרטיי אין רעליגיע.
GSAM 173.3“ווען מיר זענען געוואָרן איבערצײַגט אין דער אמתקייט פֿון דעם דערנענטערטן קום, און האָבן עפֿנטלעך אָנגענומען די דאָקטרין, האָבן מיר געהאַלטן די זעלבע מיינונגען, און זענען געגאַנגען דעם זעלבן וועג צווישן די פֿאַרשיידענע סעקטעס, וווּ מיר זענען גערופֿן געוואָרן, לויט גאָטס פֿאָרזע, צו אַרבעטן. מיר האָבן געזאָגט די גײַסטלעכע און די קהילות, אַז עס איז נישט געווען קיין טייל פֿון אונדזער ענין זיי צעצוברעכן, אָדער זיי צעטיילן און צעשפּרייטן: מיר האָבן געהאַט איין באַזונדערן ציל, און דאָס איז געווען צו געבן דעם ‘שריי’, די וואָרענונג פֿון דעם משפּט ‘בײַ דער טיר’, און איבערצײַגן אונדזערע מיטמענטשן זיך צוגרייטן פֿאַר דער געשעעניש.... די גײַסטלעכע און די מיטגלידער וואָס האָבן זיך גענוצט פֿון אונדזערע מי־עבודות, אָבער האָבן נישט אויפֿן אמתן אָנגענומען די דאָקטרין, האָבן געזען, אַז זיי מוזן אָדער גיין מיט דער דאָקטרין, און זי פּריידיקן און אויפֿהאַלטן, אָדער אין דעם קריזיס וואָס איז געווען גלײַך איבער זיי, וועלן זיי האָבן שוועריקייטן מיט די באַשלאָסענע און פֿעסט־באַשלאָסענע גלויביקע. האָבן זיי דעריבער באַשלאָסן קעגן דער דאָקטרין, און באַשלאָסן, טייל מיט איין פּאָליטיק און טייל מיט אַן אַנדערער, צו פֿאַרשטילן דעם ענין. דאָס האָט געשטעלט אונדזערע ברידער און שוועסטער צווישן זיי אין אַ זייער שווערער לאַגע. רובֿ פֿון זיי האָבן ליב געהאַט זייערע קהילות, און האָבן נישט געקענט טראַכטן וועגן אַוועקגיין. אָבער ווען מען האָט זיי געשפּעט, פֿאַרדריקט, און אויף פֿאַרשיידענע אופֿנים אָפּגעשניטן פֿון זייערע פֿריערדיקע פּריווילעגיעס און פֿאַרגעניגנס, און ווען מען האָט זיי ניט געגעבן דאָס ‘שפּײַז אין זײַן צײַט’, און דאָס פֿאַרפֿירערישע געזאַנג פֿון ‘שלום און זיכערקייט’ האָט געקלונגען אין זייערע אויערן פֿון שבת צו שבת, זענען זיי באַלד אָפּגעוווינט געוואָרן פֿון זייערע פּאַרטיייִשע נטיות, און האָבן זיך אויפֿגעהויבן אין דער מלכותדיקער שטאַרקייט פֿון זייער כּוח, אָפּגעשאָקלט די יאָך, און אויסגערופֿן דעם געשריי, ‘גייט אַרויס פֿון איר, מײַן פֿאָלק.’
GSAM 174אין אַ שווערער לאַגע
GSAM 174.1“די דאָזיקע צושטאַנד האָט אונדז געשטעלט אין אַ שווערער לאַגע, (1) ווײַל מיר זענען געווען גאָר בײַם סוף פֿון אונדזער נבואה־צײַט, אין וועלכער מיר האָבן דערוואַרט אַז דער אייבערשטער וועט צונויפֿנעמען זײַן גאַנץ פֿאָלק אין איינעם; און (2) מיר האָבן שטענדיק געפּריידיקט אַן אַנדערע דאָקטרין; און איצט, ווען די אומשטענדן האָבן זיך געביטן, וואָלט מען אונדז געהאַלטן פֿאַר אומערלעכקייט אויב מיר זאָלן זיך אָנשליסן אין דעם שריי פֿון אָפּטיילונג און צעברעכן פֿון קהילות וואָס האָבן אונדז און אונדזער באָטשאַפֿט אָנגענומען. דערפֿאַר האָבן מיר זיך געצויגן, און ווײַטער געהאַנדלט לויט אונדזער ערשטער שטעלונג, ביז די קירכע און די גײַסטלעכע האָבן דעם ענין אַזוי ווײַט געבראַכט, אַז מיר זענען געווען געצוווּנגען, אין דער מורא פֿון גאָט, אײַנצונעמען אַ שטעלונג פֿון פֿאַרטיידיקונג פֿאַרן אמת און די פֿאַרטרעטענע קינדער פֿון גאָט.
GSAM 174אַפּאָסטאָלישע בײַשפּיל פֿאַר אונדזער וועג
GSAM 174.2“‘און ער איז אַרײַן אין דער שול, און האָט דרײַ חדשים לאַנג גערעדט מיט דרייסטקייט, און געשטריטן און איבערצײַגט וועגן די זאַכן פֿון גאָטס מלוכה. אָבער ווען עטלעכע זענען געוואָרן פֿאַרהאַרטעוועט, און האָבן נישט געגלייבט, נאָר גערעדט שלעכטס וועגן יענעם וועג פֿאַרן עולם, איז ער זיך אָפּגעטיילט פֿון זיי, און האָט אָפּגעשיידט די תּלמידים, און געשטריטן טעגלעך אין דער שול פֿון איינעם טיראַנוס.’7 עס איז געווען ערשט ווען ‘פֿאַרשיידענע האָבן זיך פֿאַרהאַרטעוועט’ און ‘האָבן גערעדט שלעכטס וועגן יענעם וועג [דעם קומען פֿונעם האַר] פֿאַרן עולם,’ אַז אונדזערע ברידער זענען געוואָרן אָנגעטריבן אַרויסצוגיין און זיך אָפּצושיידן פֿון די קהילות. זיי האָבן נישט געקענט אויסהאַלטן דאָס ‘שלעכט רעדן’ פֿון די ‘שלעכטע קנעכט,’ און די קהילות וואָס האָבן געקענט פֿאָרזעצן דעם גאַנג פֿון אונטערדריקונג און ‘שלעכט רעדן’ קעגן די וואָס האָבן געוואַרט אויף דער ‘גליקליכער האָפֿענונג,’ זענען פֿאַר זיי געווען גאָרנישט אַנדערש ווי די טעכטער פֿון דער מיסטישער בבל. אַזוי האָבן זיי זיי דערקלערט, און זענען אַרײַן אין דער פֿרײַהייט פֿון דער בשורה. און כאָטש מיר זענען נישט אַלע מסכּים וועגן דעם וואָס באַשטייט בבל, זענען מיר מסכּים אין דער תּיכּפֿדיקער און ענדגילטיקער אָפּשיידונג פֿון אַלע יענע וואָס שטייען קעגן דער דאָקטרין פֿונעם נאָענטן קומען און דער מלוכה פֿון גאָט. מיר גלייבן אַז דאָס איז אַ פֿראַגע פֿון לעבן און טויט. עס איז טויט צו בלײַבן פֿאַרבונדן מיט יענע גופים וואָס רעדן לײַכטזיניק וועגן דעם קומען פֿונעם האַר, אָדער שטעלן זיך אַקעגן דעם. עס איז לעבן אַרויסצוקומען פֿון אַלע מענטשלעכע טראַדיציעס, און שטיין אויפֿן וואָרט פֿון גאָט, און טעגלעך וואַרטן אויפֿן דערשײַנען פֿונעם האַר. מיר זאָגן דעריבער איצט צו אַלעמען וואָס זענען אויף וועלכן־ניט־איז אופֿן פֿאַרפּלאָנטערט אין דעם יאָך פֿון שקלאַפֿערײַ, ‘גייט אַרויס פֿון צווישן זיי, און זײַט באַזונדער, זאָגט דער האַר, און רירט ניט אָן דעם אומריינעם; און איך וועל אײַך אויפֿנעמען, און וועל זײַן פֿאַר אײַך אַ פֿאָטער, און איר וועט זײַן מײַנע זין און טעכטער, זאָגט דער האַר צבֿאות.’”8
GSAM 175אומפֿאַרשטענדלעכער קעגנשטעל
GSAM 175.1וו. מילער רעדט אַזוי וועגן דעם קאָנפליקט וואָס איז געווען אין יענער צײַט צווישן די קירכעס און די אַדווענטיסטן:—
GSAM 175.2“עס איז גאָר אומנאַטירלעך און אומפֿאַרשטענדלעך, אַז די קריסטלעכע קירכעס זאָלן אויסשליסן די דאָזיקע דאָקטרין און זייערע מיטגלידער צוליב דער דאָזיקער געבענטשטער האָפֿענונג. איך ווייס, אַז טייל באַפּטיסטישע קירכעס זאָגן, אַז זיי שליסן זיי אויס נישט צוליב זייער אמונה, נאָר צוליב זייער קאָמוניע מיט די אַדווענטישע גלויביקע. נו, אויב עס איז נישט צוליב זייער אמונה אין אַ קומענדיקן גואל, פֿאַרוואָס ווער איך אויסגעשלאָסן פֿון זייערע קאַנצלען, ווען איך האָב קיין מאָל נישט געהאַט קאָמוניע מיט קיין שום אַנדערער קירכע ווי אַ באַפּטיסטישער? עס איז אַ פֿאַלשער תּירוץ. אָבער דאָס קען נישט זײַן דער תּירוץ פֿון די מעטאָדיסטן און פּרעזביטעריאַנער; ווײַל זיי גלייבן אין געמישטן קאָמוניאָן. פֿאַר וואָס שליסן זיי אויס? איך האָב געהערט פֿון עטלעכע וואָס מע האָט אויסגעשלאָסן פֿאַרן ‘זינגען’ מעלאָדיעס פֿונעם צווייטן קום; אַנדערע פֿאַר משוגעת, ווען די גאַנצע משוגעת וואָס מע האָט קעגן זיי געבראַכט איז געווען, אַז זיי האָבן געוואַכט אויף משיח. אָ, גאָט, ‘זיי זיי מוחל, ווײַל זיי ווייסן נישט וואָס זיי טאָן.’”
GSAM 176סטאָרס וועגן דער שטעלונג פֿון די קירכעס
GSAM 176.1דזשאָרדזש סטאָרס האָט גערעדט וועגן דעם שטעלונג פֿון די קירכעס צו די אַדווענטיסטן, אַזוי:—
GSAM 176.2“וועלכע פֿון זיי, אין דעם מאָמענט, זאָגן נישט, ‘איך זיץ ווי אַ מלכּה’? און וועלכע פֿון זיי פֿאַרגעניגן זיך נישט מיטן געדאַנק, אַז אַמאָל וועלן זיי באַזיגן די וועלט, און זי וועט אונטערגעשטעלט ווערן צו זייער אמונה? וועלכע פֿון זיי וועט דערלאָזן אַ נשמה צו בלײַבן בײַ זיי בשלום, וואָס איז אָפֿנהאַרציק און אומדערשראָקן און זאָגט אָפֿן איר אמונה אין דעם קומען פֿון משיח בײַ דער טיר? צי זענען נישט די באַדינגונגען פֿון בלײַבן אומגעשטערט צווישן זיי, אַז איר זאָלט זיך ‘גאָר אָפּהאַלטן’ פֿון אַן עפֿנטלעכער אויסדרוק פֿון אמונה אין דעם קומען פֿונעם האַר דאָס יאָר, נישט געקוקט אויף אײַערע איבערצײַגונגען וועגן דעם ענין, און ווי וויכטיק איר זאָלט עס נישט פֿילן צו שרײַען, ‘האָט מורא פֿאַר גאָט, און גיט אים כּבֿוד, ווײַל די שעה פֿון זײַן משפּט איז געקומען’?”
GSAM 176מאַנספֿילדס עדות
GSAM 176.3ל. ד. מאַנספֿילד, שרײַבנדיק פֿון אָניידאַ, נ.י., דעם 21סטן מערץ, 1844, זאָגט אַזוי אויס:—
GSAM 176.4“גאָט רירט די געמיטער פֿון זײַנע טײַערע קינדער וואָס וואַרטן אויפֿן האַר פֿון הימל, און פֿירט זיי ניט נאָר צו פֿאָלגן דעם מלאך ‘וואָס האָט די אייביקע בשורה צו פּריידיקן, זאָגנדיק, די שעה פֿון זײַן משפּט איז געקומען,’ נאָר אויך צו געהאָרכזאַם זײַן דעם נאָכפֿאָלגנדיקן געבאָט, ‘גייט אַרויס פֿון איר, מײַן פֿאָלק!’ איך בין מער איבערצײַגט ווי אַמאָל, אַז די רעליגיעזע אָרגאַניזאַציעס פֿון דער הײַנטיקער צײַט שטעלן מיט זיך פֿאָר נישט קיין קליינעם טייל פֿון יענעם בבל וואָס דאַרף געוואָרפֿן ווערן מיט גוואַלד, און מע וועט אים מער בכלל נישט געפֿינען.... עס דאַכט זיך מיר אָבער, אַז בײַ טייל פֿון די אָרגאַניזאַציעס איז די ענלעכקייט צום קליינעם האָרן דאָס מערסטע אויפֿפֿאַלענדיק. עטלעכע בײַשפּילן וועלן דאָס אילוסטרירן.
GSAM 176דער המון־גײַסט אַנטפּלעקט
GSAM 176.5“אַ ברודער, וואָס האָט זייער דערפֿאָלגרײַך געאַרבעט אין דעם געגנט, פּראָקלאַמירנדיק דעם קומען פֿונעם האַר, האָט אויסגעמאַכט צו האַלטן אַ לעקציע אין אַ געוויסן אָרט אין אַ באַשטימטער צײַט. דער האַר האָט אַזוי אויסגעאַרבעט, אַז ער איז געווען זעכצן מײַל פֿונעם אָפּמאַך, אָבער אַ _____ גײַסטלעכער איז געווען אָנוועזנד, בראָש פֿון אַ המון, מיט ביטום און פֿעדערן, מיטן ציל זיי אָנצואווענדן אויף יענעם קנעכט פֿונעם העכסטן גאָט. דער זעלבער גײַסטלעכער האָט באַלד דערנאָך אָנגעהויבן אַ לאַנגע פֿאַרזאַמלונג, אָבער אַלץ איז געווען אַזוי קאַלט און אײַזיק ווי דער גלאַטשער פֿונעם צפֿון — קיין נשמות ניט אויפֿגעוועקט און ניט באַקערט. סוף־כּל־סוף האָט דער גײַסטלעכער געזאָגט, אַז ער גלייבט, אַז ער וועט ‘מוזן נעמען דעם זאָרג־זיץ.’
GSAM 177.1“אַ קלאַס־פֿירער אין דעם דאָרף האָט געזאָגט צו זײַן קלאַס, אַז זינט מיר האַלטן דאָ די פֿאַרזאַמלונגען, ווען אַ מענטש זאָל אַרײַנקומען אין זײַן הויז און זאָגן, אַז ער גלייבט אַז דער משיח וועט קומען דאָס יאָר, וואָלט ער אים אַרויסגעוואָרפֿן פֿון שטוב.”
GSAM 177חובה צו די קהילות
GSAM 177.2מיר וועלן בײַ דעם פּונקט אַרײַנפֿירן אַ עדות פֿון אַ רעדע צו דער אַדווענט־קאָנפֿערענץ פֿון גלויביקע, פֿאַרזאַמלט אין באָסטאָן, מאַס., דאַטירט דעם 31סטן מײַ, 1844, און אונטערגעשריבן דורך וויליאַם מילער, אילאָן גאַלושאַ, נ. נ. ווייטינג, אַפּאָלאָס הייל, און דזש. וו. הימס. זיי זאָגן:—
GSAM 177.3“וועגן אונדזער פֿליכט צו די קהילות קענען מיר אויך זאָגן אַ וואָרט. די סכּנה דאָ, ווי אין רובֿ אַנדערע פֿאַלן, זעט אויס פֿאַר אונדז צו ליגן אין די עקסטרעמען. די ערשטע פֿאָרעם פֿון דער סכּנה איז דאָס דערלויבן די אויטאָריטעט פֿון דער קהילה מיט וועלכער מיר זענען פֿאַרבונדן אונדז צו שטיל מאַכן אין אַזאַ פֿראַגע פֿון פֿליכט. מיר האָבן נישט קיין ספֿק, אַז טויזנטער האָבן זיך אַרײַנגעבראַכט אין פֿאַרדאַמונג פֿאַר גאָט דורך נאָכגעבן די נישט־בײַבלדיקע תּבֿיעות פֿון זייערע קירכעס אין דער דאָזיקער זאַך, וועלכע, ווען זיי וואָלטן געווען באַשלאָסן און געטרײַ, וואָלטן איצט געווען אין אַ סך אַ זיכערערער לאַגע, און מער ניצלעך, כאָטש זיי וואָלטן אויך געקענט גערופֿן ווערן צו לײַדן.
GSAM 177.4“די צווייטע פֿאָרעם פֿון סכּנה איז דאָס נאָכגעבן זיך צו אַ גײַסט פֿון נקמה קעגן די קירכעס צוליב זייער אומיושר צו אונדז, און פֿירן אַן אומאויסגעקליבענעם קריג קעגן אַלע אַזעלכע אָרגאַניזאַציעס. וואָס שייך דער פֿליכט פֿון די אַדווענטיסטן, בנוגע די קירכעס מיט וועלכע זיי קענען זײַן פֿאַרבונדן, אויב מע וואָלט אונדז גערופֿן דאָס צו טאָן, וואָלטן מיר ניט געקענט געבן קיין אָנווײַזונגען וואָס זאָלן זײַן אַלגעמיין־גילטיק. זיי מוזן האַנדלען אין דער מורא פֿון גאָט, ווי די אומשטענדן פֿון דער לאַגע פֿאָדערן.
GSAM 178.1“מיר זאָלן אָבער זײַן באַשלאָסן אין דעם אויספֿירן אונדזער פֿליכט, אין עדות זאָגן פֿאַר דער אמתן אויף אַלע פּאַסיקע און צופּאַסיקע געלעגנהייטן. און אויב דורך גיין דעם וועג מיר באַליידיקן די קהילות, און זיי סטראַשען אונדז מיט אויסווייַזן סײַדן מיר שטילן זיך (כאָטש אויב מיר האַלטן פֿאַר ריכטיק אויפֿצולייזן אונדזער באַציִונג מיט דער קהילה בשלום, איז עס אפֿשר דער בעסערער וועג), לאָמיר טאָן אונדזער פֿליכט, און ווען מע וועט אונדז אַרויסוואַרפֿן, זײַן געדולדיק אין ליידן דעם עוול, און זײַן גרייט מיט אונדזער מײַסטער ‘אַרויסצוגיין פֿון שטאָט, טראָגנדיק זײַן חרפּה.’”
GSAM 178.2פֿון די דאָזיקע ציטאַטן וועגן דעם אויפֿפֿיר פֿון די קירכעס צו די וואָס געבן דעם בשׂורה פֿונעם צווייטן מלאך, קען מען גרינג זען ווי, ווי דער ערשטער רעזולטאַט פֿון געבן דעם דאָזיקן צווייטן רוף צו דער “וועטשערע”, ווערן די וואָס זענען פֿאַרזאַמלט געוואָרן אין איין גײַסטיקער סטאַדע באַצייכנט ווי די “פֿאַרקריפּלטע”, “די הינקענדיקע,” און “די בלינדע,” וואָס ווײַזט שטאַרק אָן אויף דער שלעכטער באַהאַנדלונג וואָס זיי האָבן געליטן פֿון דעם “שלאָגן” פֿון זייערע “מיט־דינער,” פֿון וועמען זיי זענען אָפּגעטיילט געוואָרן.
GSAM 178אַ באַזונדער פֿאָלק אויסדערוויילט צו אָננעמען נײַע אמתן
GSAM 178.3דער ציל פֿונעם האַר איז קלאָר דערקענבאַר אין דעם אַרויסברענגען אַ באַזונדער פֿאָלק דורך דער פּראָקלאַמאַציע פֿון דעם צווייטן מלאך׳ס אָנזאָג — דער צווייטער רוף צו דער “וועטשערע” — און דעם “מיטנאַכט־שרײַ”. איינער האָט געזאָלט אויסזוכן און פּראָקלאַמירן טײַערע אמתן פֿאַר די לעצטע טעג — אַן אַרבעט וואָס האָט זיך ניט געקענט דורכפֿירן אין “קרעדאָ־געבונדענע” קירכעס, ניט מער ווי די פֿאַרקונדיקונג פֿון דער בשׂורה צו דער וועלט האָט זיך געקענט אויספֿירן דורך דער אַפּאָסטאָלישער קירכע בשעת מען האָט געהאַלטן אַ פֿאַרבינדונג מיט די ייִדישע סעקטעס. גאָט האָט דאָ גערופֿן צו אָפּטיילונג,9 און ער האָט אויך גערופֿן צו אָפּטיילונג די אַדווענט־גלויביקע פֿון די יעניקע וואָס וואָלטן זיי געוואָלט האַלטן אינעם קרײַז פֿון זייערע קרעדאָס.
GSAM 179סטאָרס'ס “Six Sermons”
GSAM 179.1באַלד נאָך דעם דאָזיקן אַרויסטרעטן, באַמערקן מיר אַז די ליכטיקייט איז געקומען צו די אַדווענט־גרופּעס בנוגע דעם ענין פֿון צוקונפֿטיקער שטראָף, ווי עס ווערט אויסגעלייגט אינעם פּאַמפֿלעט, “Six Sermons”, פֿון דזשאָרדזש סטאָרס, וואָס נעמט די פּאָזיציע אַז דער מענטש איז פֿון נאַטור אַ שטאַרבלעכער; אַז די טויטע זענען אומבאַוווּסטזיניק צווישן טויט און תחית־המתים; אַז די ענדגילטיקע שטראָף פֿון די רשעים וועט זײַן אַ גאַנצער אויסלאָש; און אַז אומשטערבלעכקייט איז אַ מתּנה פֿון גאָט, וואָס מען באַקומט נאָר דורך אמונה אין אונדזער האַר ישוע המשיח.
GSAM 179.2טויזנטער אַדווענטיסטן האָבן אָנגענומען די דאָקטרין וועגן דעם מענטשלעכן טבע, אָבער נישט אַלע. די אָפּוואַרפֿונג פֿון דעם האָט בײַ זיי נישט אַרויסגערופֿן קיין צעמישעניש, ווײַל מע האָט עס באַטראַכט פּשוט ווי אַן ענין פֿון אמונה, און נישט ווי אַ פּראָבע פֿון מאָראַלישן שטאַנד; דערפֿאַר איז די פֿאַראייניקטע באַמיִונג צו וואָרענען די וועלט וועגן דעם נאָענטן קומען פֿון משיח געבליבן אומגעשטערט. עס האָט אָבער יאָ געהאַט די ווירקונג אויפֿצורייסן דעם צאָרן פֿון די קירכעס קעגן זיי.
GSAM 179ניט געקענט אָפּלייקענען די “Six Sermons”
GSAM 179.3דער מעטאָדיסטישער גײַסטלעכער אין שטעטל וווּ איך האָב געוווינט, און וואָס האָט זיך פֿריִער באַטייליקט אין פּריידיקן די אַדווענט־דאָקטרין אין 1843, האָט באַקומען די “Six Sermons”, עס געלייענט, און מודה געווען פֿאַר זײַנע קירך־מיטגלידער אַז ער האָט נישט געקענט אָפּלייקענען די דאָקטרין; אָבער ווען ער האָט זיך דערוווּסט אַז אַ סך פֿון זײַנע קירך־מיטגלידער האָבן זי אָנגענומען, האָט ער אַנדערע געראָטן נישט צו לייענען דאָס בוך, ווײַל “זיי וואָלטן געגלייבט אין דער דאָקטרין אויב זיי וואָלטן עס געלייענט.” אין חודש סעפּטעמבער, 1844, נאָכדעם ווי דער דאָזיקער גײַסטלעכער איז צוריקגעקומען פֿון דער יערלעכער קאָנפֿערענץ, איז ער אַרויפֿגעשטאַנען אין זײַן פּולפּיט און האָט עפֿנטלעך אָפּגעזאָגט די אַדווענט־דאָקטרין, און האָט באַשיידלעך געבעטן מחילה בײַ דער קהילה פֿאַר דעם וואָס ער האָט אַ מאָל פֿאַרבעטן די לעקטאָרן צו רעדן אין דער קלויסטער.
GSAM 179געמשפּט פֿאַר כּפֿירה
GSAM 179.4די דאָזיקע אַקציע פֿון דעם גײַסטלעכן איז באַלד נאָכגעפֿאָלגט געוואָרן דורך אַ פּרוּוו זיך צו פֿאַרנעמען מיט די אַדווענט־גלויביקע פֿאַר כּפֿירה; אָבער אַזוי ווי מע האָט זיי דערלויבט צו פֿאַרטיידיקן זייערע ענינים פֿון דער ביבל, האָט די קירכע נישט דערגרייכט קיין נצחון. עטלעכע זענען אויסגעשלאָסן געוואָרן פֿון דער דאָזיקער קירכע ווײַל זייער אויפֿפֿירונג איז נישט געווען אין איינקלאַנג מיט דער דיסציפּלין, און אַ סך אַנדערע האָבן זיך צוריקגעצויגן צוליב דעם אויסשלוס פֿון די מיטגלידער, וועמענס אמונה מען האָט נישט געקענט באַווײַזן אַז זי איז געווען קעגן די הייליקע שריפֿטן. אַזוי אַרום איז די אַדווענט־דאָקטרין אויף אייביק פֿאַרשפּאַרט געוואָרן פֿון דער קירכע, וווּ הונדערטער האָבן געפֿונען דעם גואל און זענען געוואָרן גליקלעך אין גאָט.
GSAM 180.1וואָס מען האָט געטאָן אין מײַן היימשטאָט, האָט מען אויך דורכגעפֿירט אין הונדערטער אַנדערע קירכעס איבערן גאַנצן לאַנד. די וואָס זענען אַזוי באַהאַנדלט געוואָרן דורך זייערע געוועזענע ברידער האָבן געפֿונען אַ סך טרייסט אין די ווערטער פֿונעם נבֿיא ישׁעיהו: “הערט דאָס וואָרט פֿונעם אייבערשטן, איר וואָס ציטערט בײַ זײַן וואָרט: אײַערע ברידער וואָס האָבן אײַך פֿײַנט געהאַט, וואָס האָבן אײַך אַרויסגעוואָרפֿן צוליב מײַן נאָמען, האָבן געזאָגט, זאָל דער אייבערשטער גלאָריפֿיצירט ווערן; אָבער ער וועט זיך באַווײַזן צו אײַער פֿרייד, און זיי וועלן זיך פֿאַרשעמען.”10
GSAM 180דער צאָרן פֿון די רשעים אַנטפּלעקט
GSAM 180.2ווי דער טאָג איז געקומען נעענטער אויף וועלכן מען האָט דערוואַרטן דעם האר, זענען די גלויביקע געוואָרן מער ערנסט אין זייערע אַרבעטן, און די רשעים האָבן זיך אויפֿגעריסן און געשפּאָטט נאָך פֿײַערדיקער, ווי מען וועט זען אין דער פֿאָלגנדיקער דערקלערונג פֿון דעם רעדאַקטאָר פֿון Midnight Cry פֿון 31סטן אָקטאָבער, 1844:—
GSAM 180.3“די ווירקונג וואָס די דאָזיקע באַוועגונג האָט געמאַכט אויף די רשעים, האָט אויך שטאַרק געדינט אונדז צו באַשטעטיקן אין אונדזער גלויבן אַז גאָט איז אין דעם. ווען גאָטס קינדער האָבן זיך פֿאַרזאַמלט זיך נידערצוואַרפֿן און פֿאַרנידעריקן פֿאַר אים, און זיך צוגרייטן פֿאַר זײַן דערשײַנונג, ווי עס געהערט זיך צו אַ געזעלשאַפֿט זינדיקע, וואָס קענען נאָר געראַטעוועט ווערן דורך חן, האָבן די רשעים אַרויסגעוויזן די גרעסטע רשעות. ווען מיר האָבן נישט געגעבן קיין מעלדונג וועגן אונדזערע פֿאַרזאַמלונגען אַחוץ אין אונדזער אייגענער צײַטונג, און אויך נישט פֿאַרבעטן דעם עולם אַהין, האָבן די זין פֿון בליעל זיך אַרײַנגעשטופּט אין זיי, און אַרויסגערופֿן אַ סך טומל. שבת־צו־נאַכטס, דעם 12טן פֿונעם חודש [12טן אָקטאָבער, 1844], האָבן מיר נישט געהאַלטן קיין פֿאַרזאַמלונג אינעם אוהל, כּדי דער שמש [שוער] זאָל האָבן אַ געלעגנהייט אויסצורייניקן דאָס הויז פֿאַרן שבת [זונטיק]. אָבער דער המון האָט אַרײַנגעבראָכן אין הויז, און האָט אַפֿילו יענע מעגלעכקייט אָפּגעזאָגט. דער בירגערמײַסטער, אָבער, אָן ווערן געבעטן, האָט זיך גלײַך אַרײַנגעמישט, און זיי אַרויסגעוואָרפֿן.
GSAM 181.1“בײַ אונדזערע פֿאַרזאַמלונגען דעם שבת דערויף, נאָכדעם ווי דער טאַבערנאַקל איז געווען אָנגעפֿילט, האָט אַ געדיכטער עולם פֿאַרנומען די גאַס פֿאַרן בנין, און אַ סך פֿון זיי זענען געווען אין כּעס, וואָס עמעצער זאָל גלייבן אין דעם קומען פֿונעם האַר. אין אָוונט, צוליב דער אויפֿרעגונג פֿונעם עולם, איז קיין פֿאַרזאַמלונג נישט פֿאָרגעקומען; אָבער די גאַס איז פֿרי פֿרי אָנגעפֿילט געוואָרן מיטן המון; אָבער די גיכע אַרײַנמישונג פֿונעם בירגערמײַסטער און זײַן עפֿיציִענטער פּאָליציי האָט אויסגערייניקט די גאַס, נאָכן שיקן עטלעכע אין אַרעסט־הויז. מיר האָבן געקענט נאָר פֿאַרגלײַכן די אויפֿפֿירונג פֿונעם המון צו דער וואָס האָט אַרומגערינגלט די טיר פֿון לוט, אין דער אָוונט פֿאַר דער פֿאַרניכטונג פֿון סדום.... די דאָזיקע באַוועגונג פֿון זייער זײַט איז געווען אַזוי פּלוצעמדיק, סימאַלטאַן און ברייט, אַז איר מאַניפֿעסטאַציע אויפֿן ערשטן טאָג פֿונעם ייִדישן זיבעטן חודש האָט אונדז געשטאַרקט אין אונדזער מיינונג, אַז דאָס מוז זײַן דער חודש.”
GSAM 181שפּאָטמאַכער טאָן אָן הימלפֿאָר־מלבושים
GSAM 181.2דעם 22סטן אָקטאָבער, 1844, דעם טאָג ווען די צוויי־טויזנט דרײַהונדערט טעג האָבן זיך געענדיקט, אין פּאַריז, מיין, בשעת די גלויביקע זענען געווען פֿאַרזאַמלט אין דער הויז פֿון גאָטסדינסט, פֿאַרנומען מיט אַ פֿײַערלעכער תּפֿילה צו גאָט, אין דער דערוואַרטונג אַז דער האַר וועט קומען יענעם טאָג, האָבן די שפּאָטמאַכער זיך צונויפֿגעקליבן אַרום דעם הויז, זינגענדיק לעכערלעכע לידער. צוויי פֿון די דאָזיקע כוליגאַנעס האָבן אָנגעטאָן לאַנגע ווײַסע כאַלאַטן און זיך אַרויפֿגעקליבן אויפֿן דאַך, געזונגען לידער און געשפּאָט פֿון די אין הויז וואָס האָבן געבעטן און געוואַרט אויפֿן קומען פֿונעם האַר.
GSAM 181.3עס איז מסתּמא אַז פֿון דעם אומשטאַנד שטאַמט די ליגן וואָס מע האָט פֿאַרשפּרייט וועגן דעם, אַז אַדווענטיסטן טאָן אָן הימלפֿאָר־מלבושים; ווײַל כאָטש אַדווענטיסטישע צײַטונגען האָבן אָנגעזאָגט באַלוינונגען פֿון ביז 500$ פֿאַר איין אויטענטישן פֿאַל וווּ אַן אַדווענטיסט האָט אין 1844 אָנגעטאָן אַ הימלפֿאָר־מלבוש, און אַזוי געוואַרט אויפֿן קומען פֿונעם האַר, איז קיין איין פֿאַל קיין מאָל נישט פֿאָרגעלייגט געוואָרן.
GSAM 182דער חזון פֿון הייזן פֿאָס, 1844
GSAM 182.1אין יענער צײַט האָט געוווינט אין פּאָלאַנד, מיין, אַ יונגערמאַן מיטן נאָמען הייזן פֿאָס, וועלכער האָט פֿעסט געגלייבט אַז דער האַר וועט קומען דעם צענטן טאָג פֿונעם זיבעטן חודש. ער איז געווען אַ מאַן פֿון אַ שיינעם אויסזען, אַן אָנגענעמער אופֿן פֿון רעדן, און גאַנץ גוט דערציט. עטלעכע וואָכן איידער דער “מיטנאַכט־שרײַ” האָט זיך געענדיקט, איז דער האַר צו אים געקומען און אים געגעבן אַ חזון, אין וועלכן מע האָט אים געוויזן די רייזע פֿון די אַדווענטיסטן צום שטאָט גאָטס, מיט זייערע סכּנות. עטלעכע אָנזאָגן פֿון וואָרענונג זענען אים איבערגעגעבן געוואָרן, וועלכע ער האָט געדאַרפֿט איבערגעבן, און ער האָט אויך געהאַט אַן אײַנבליק אין די פּראָבעס און רדיפֿות וואָס וואָלטן דערנאָך געקומען אויב ער וואָלט געווען געטרײַ אין איבערציילן דאָס וואָס מען האָט אים געוויזן. אים, פּונקט ווי הער פֿוי, האָט מען געוויזן דרײַ טריט דורך וועלכע דאָס פֿאָלק פֿון גאָט האָט געזאָלט אינגאַנצן אָנקומען אויפֿן וועג צו דער הייליקער שטאָט. אַלס אַ פֿעסטער אמונה־האָבער אין דעם קומען פֿונעם האַר “אין עטלעכע טעג נאָך” (ווי זיי האָבן דעמאָלט געזונגען), איז אים דער טייל פֿון דעם חזון וועגן די דרײַ טריט אויפֿן וועג געווען אומפֿאַרשטענדלעך; און זייענדיק פֿון נאַטור אַ שטאָלצער גײַסט, האָט ער זיך צוריקגעצויגן פֿונעם צלם און זיך אָפּגעזאָגט עס איבערצודערציילן. דער חזון איז איבערגעחזרט געוואָרן צום צווייטן מאָל, און דערצו האָט מען אים געזאָגט, אַז אויב ער וועט נאָך אַלץ אָפּזאָגן איבערצודערציילן דאָס וואָס מען האָט אים געוויזן, וועט מען אים אָפּנעמען די לאַסט, און זי וועט איבערגעגעבן ווערן צו איינעם פֿון די שוואַכסטע פֿון די קינדער פֿון גאָט, איינער וואָס וועט געטרײַ איבערדערציילן דאָס וואָס גאָט וועט אַנטפּלעקן. ער האָט ווידער אָפּגעזאָגט. דערנאָך איז געגעבן געוואָרן אַ דריטער חזון, און מע האָט אים געזאָגט, אַז ער איז באַפֿרײַט געוואָרן, און די לאַסט איז אַרויפֿגעלייגט געוואָרן אויף איינעם פֿון די שוואַכסטע פֿון די שוואַכע, וועלכער וואָלט אויסגעפֿירט דעם רצון פֿונעם האַר.
GSAM 182פֿאָס דערציילט נישט זײַן חזון
GSAM 182.2דאָס האָט דערשראָקן דעם יונגערמאַן, און ער האָט באַשלאָסן איבערצודערציילן דאָס וואָס מען האָט אים געוויזן, און האָט דערפֿאַר אַרויסגעגעבן זײַן אָנזאָג. דאָס פֿאָלק האָט זיך צונויפֿגעשטויסן כּדי צו זען און הערן. ער האָט פֿאָרזיכטיק איבערגעדערציילט זײַן דערפֿאַרונג, ווי ער האָט זיך אָפּגעזאָגט איבערצודערציילן דאָס וואָס דער האַר האָט אים געוויזן, און וואָס וועט אַרויסקומען פֿון זײַן אָפּזאָג. “איצט,” האָט ער געזאָגט, “וועל איך איבערדערציילן דעם חזון.” אָבער וויי! עס איז געווען צו שפּעט: ער איז געשטאַנען פֿאַרן עולם שטום ווי אַ סטאַטוע, און האָט צום סוף געזאָגט אין דער טיפֿסטער ייסורים, “איך קען זיך נישט דערמאָנען אין קיין וואָרט פֿון דעם חזון.” ער האָט זיך געקוועטשט די הענט אין צער, זאָגנדיק, “גאָט האָט אויסגעפֿירט זײַן וואָרט. ער האָט גענומען דעם חזון פֿון מיר,” און אין גרויסער פֿאַרדראָס האָט ער געזאָגט, “איך בין אַ פֿאַרלוירענער מענטש.” פֿון יענער צײַט אָן האָט ער פֿאַרלוירן זײַן האָפֿענונג אין משיח, און איז אַרײַנגעפֿאַלן אין אַ מצבֿ פֿון ייאוש. ער האָט מער קיינמאָל ניט בײַגעוווינט קיין אַדווענטיסטישן פֿאַרזאַמלונג, און האָט ניט געהאַט קיין פּערזענלעכן אינטערעס אין רעליגיע. זײַן אויפֿפֿירונג אין פֿיל הינזיכטן, מילד גערעדט, איז געווען די פֿון אַ מענטשן וואָס איז באַרויבט געוואָרן פֿונעם מילדן אײַנפֿלוס פֿונעם גײַסט פֿונעם מײַסטער, פֿון איינעם וואָס איז “איבערגעלאָזט געוואָרן זײַנע אייגענע וועגן, צו ווערן אָנגעפֿילט מיט זײַנע אייגענע מעשׂים”. אין דעם גײַסטיקן מצבֿ איז ער געשטאָרבן אין 1893.
GSAM 183פֿאָסעס חזון דערציילט פֿון אַן אַנדערן
GSAM 183.1בערך דרײַ חדשים נאָך דעם ווי ער האָט נישט געקענט דערמאָנען זײַן חזון, האָט ער געהערט פֿון אַ שכנותדיקן צימער ווי אַן אַנדערער דערציילט אַ חזון. די פֿאַרזאַמלונג איז פֿאָרגעקומען אין אַ הויז וווּ ער איז געווען. מע האָט אים געבעטן אַרײַנצוקומען אין דער פֿאַרזאַמלונג, אָבער ער האָט זיך אָפּגעזאָגט. ער האָט געזאָגט, אַז דער חזון איז געווען אַזוי ענלעך צו דעם וואָס מע האָט אים געוויזן, ווי נאָר צוויי מענטשן קענען דערציילן די זעלבע זאַך. און אַזוי איז מען געוואויר געוואָרן וואָס ער האָט געזען, אָבער האָט נישט געקענט דערמאָנען ווען ער האָט פּרובירט עס צו דערציילן. ווען ער האָט דערנאָך דערזען דעם מענטשן, האָט ער געזאָגט, “דאָס איז דער אינסטרומענט אויף וועמען דער האַר האָט געלייגט די לאַסט.”
GSAM 183טרויעריק אַנטוישט
GSAM 183.2דער צענטער טאָג פֿונעם זיבעטן חודש, לויט דער ייִדישער צײַטרעכענונג (22סטן אָקטאָבער, 1844), איז ענדלעך אָנגעקומען. ער האָט געפֿונען טויזנטער און טויזנטער וואָס האָבן געוואַרט אויף דעם מאָמענט פֿאַר דער פֿאַרווירקלעכונג פֿון זייערע האָפֿענונגען. זיי האָבן נישט געמאַכט קיין שום צוגרייטונגען פֿאַר עפּעס ערדישס נאָך יענעם טאָג. זיי האָבן אַפֿילו נישט געהאַלטן דעם געדאַנק, “אויב עס וועט נישט קומען,” נאָר האָבן געפּלאַנט זייערע וועלטלעכע ענינים ווי ווען זיי וואָלטן דערוואַרט אַז יענער טאָג זאָל פֿאַרענדיקן דעם פּעריאָד פֿון זייער נאַטירלעכן לעבן. זיי האָבן געוואָרנט און דערמוטיקט די רשעים צו אַנטלויפֿן פֿון דעם קומענדיקן צאָרן, און אַ סך פֿון זיי האָבן מורא געהאַט אַז די בשורה קען זיך אַרויסווײַזן פֿאַר אמתדיק. זיי האָבן געגעבן עצות און געדאַוונט מיט זייערע קרובֿים, און האָבן זיך געזעגנט מיט די פֿון זיי וואָס האָבן נישט געווידמעט זייערע הערצער צו גאָט. בקיצור, האָבן זיי געזאָגט זײַ געזונט צו אַלע ערדישע זאַכן מיט דער גאַנצער פֿײַערלעכקייט פֿון איינעם וואָס האַלט זיך פֿאַר גרייט זיך צו שטעלן פּנים־אל־פּנים מיטן שופֿט פֿון דער גאַנצער ערד. אַזוי, אין אַ כּמעט אָטעם־פֿאַרכאַפּטער זאָרג, האָבן זיי זיך פֿאַרזאַמלט אין זייערע הייזער פֿון תּפֿילה, דערוואַרטנדיק פֿון רגע צו רגע צו הערן “דעם קול פֿונעם גרויסן מלאך און דעם שופֿר פֿון גאָט”, און צו זען די הימלען אין פֿלאַם מיטן כּבֿוד פֿון זייער קומענדיקן מלך.
GSAM 184.1די שעהען זענען פּאַמעלעך אַריבער, און ווען די זון האָט זיך ענדלעך געזונקען אונטער דעם מערבֿדיקן האָריזאָנט, איז דער ייִדישער צענטער טאָג פֿונעם זיבעטן חודש געענדיקט געוואָרן. די פינצטערניש פֿון דער נאַכט האָט ווידער אַרויסגעשפּרייט איר טרויעריקן שלייער איבער דער וועלט; אָבער מיט דער פֿינצטערניש איז געקומען אַ שטאָך פֿון צער אין די הערצער פֿון די אַדווענט־גלויביקע, אַזאַ מין צער וואָס געפֿינט נאָר אַ פּאַראַלעל אינעם יגון פֿון די תּלמידים פֿון אונדזער האַר, ווען זיי זענען פֿײַערלעך געגאַנגען צו זייערע היימען אין דער נאַכט נאָך דער צליבה און קבורה פֿון דעם, וועמען זיי האָבן נאָר אַ קורצע צײַט פֿריִער טריומפֿאַלערהייט באַגלייט אין ירושלים אַרײַן ווי זייער מלך.