קאַפּיטל 26 — אונדזערע אויסלענדישע מיסיעס

GSAM 403.1“עס איז געשריבן, די, צו וועמען מע האָט נישט גערעדט וועגן אים, וועלן זען: און די וואָס האָבן נישט געהערט זאָלן פֿאַרשטיין.”¹

GSAM 403.2אונדזער ערשטע מיסיע צו אַ פֿעלד אַרויס פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן איז געעפֿנט געוואָרן אין 1874, ווען פּאַסטאָר דזש. נ. ענדרוס איז געשיקט געוואָרן קיין שווייץ, און דאָרט האָט ער אָנגעהויבן די אַרבעט.

GSAM 403דער צענטראַל־אייראָפּעיִשער פֿעלד

GSAM 403.3אַכט לענדער זענען אין יענער צײַט אַרײַנגענומען געוואָרן אין דער דאָזיקער מיסיע; נעמלעך: שווייץ, פֿראַנקרײַך, איטאַליע, טערקײַ, בעלגיע, שפּאַניע, פּאָרטוגאַל און גריכנלאַנד, אַ טעריטאָריע וואָס האָט אַנטהאַלטן 140,000,000 מענטשן.

GSAM 403.4עס איז מעגלעך אינטערעסאַנט צו דערמאָנען אין דעם פּונקט די אומשטענדן וואָס האָבן געבראַכט אונדזער פֿאָלק אָנצוהייבן אַ מיסיע אַזוי ריזיק אין טעריטאָריע, אין אַ צײַט ווען די דענאָמינאַציע איז געווען נומעריש שוואַך.

GSAM 403פּאַסטאָר טשעכאָווסקי

GSAM 403.5אין יאָר 1865, האָט פּאַסטאָר מ. ב. טשעכאָווסקי, אַ באַקערטער פּוילישער קאַטאָלישער גלח, וועלכער האָט אָנגענומען די הײַנטיקע אמת, געוואָלט אַז אונדזער פֿאָלק זאָל אים שיקן ווי אַ מיסיאָנער קיין צענטראַל־אייראָפּע. אַזוי ווי דאָס איז אין יענער צײַט געווען אוממעגלעך, האָט ער פֿאָרגעשטעלט זײַן ענין פֿאַר די ערשט־טאָג אַדווענטיסטן פֿון באָסטאָן, מאַס., וועלכע האָבן אים, אפֿשר, געהאַלטן פֿאַר אינגאַנצן אָפּגעריסן פֿון אונדזער פֿאָלק. ווי עס זאָל ניט זײַן, האָבן זיי צוגעשטעלט די נויטיקע מיטלען, און אים געשיקט אויף זײַן געוואונטשענער מיסיע.

GSAM 404שבת־האַלטערס אין שווייץ

GSAM 404.1אין 1866 האָט ער געלערנט די שבת־אמת און דעם שליחות פֿונעם דריטן מלאך אין טראַמעלאַן, שווייץ, און די מי האָט געבראַכט צו געבוירן אַ גרופּע שבת־האַלטערס. באַלד דערנאָך האָט ער זיי פֿאַרלאָזט כּדי צו לערנען דעם שליחות אין אונגאַרן. ער האָט גאָרנישט געזאָגט דער גרופּע אין טראַמעלאַן וועגן אונדזער אַרבעט אין אַמעריקע, אָבער אַלבערט ווילעמיער, איינער פֿון זיי, האָט געקענט לייענען ענגליש. ער האָט צופֿעליק געזען אַן עקזעמפּלאַר פֿונעם Advent Review. דורך דעם איז אָנגעהויבן אַ קאָרעספּאָנדענץ צווישן די צוויי לענדער.

GSAM 404פּאַסטאָר ערצענבערגער געשיקט קיין אַמעריקע

GSAM 404.2אין 1869 איז דזשיימס ערצענבערגער, פֿון טראַמעלאַן, געשיקט געוואָרן קיין אַמעריקע מיטן ציל צו לערנען די ענגלישע שפּראַך און זיך בעסער באַקענען מיט די דאָקטרינען און מנהגים פֿון די זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטן. ער איז אָנגעקומען אין בעטל קריק דעם 18טן יוני, און איז געבליבן אין אַמעריקע איין און אַ האַלב יאָר. ער האָט פֿאַרלאָזט ניו יאָרק אויף זײַן צוריקפֿאָר דעם 9טן סעפּטעמבער, 1870. אין יוני פֿונעם זעלבן יאָר, האָט אַדעמאַר ווילעמיער באַזוכט דאָס לאַנד, וווּ ער איז געבליבן בערך פֿיר יאָר. בײַ זײַן צוריקקער אין דער היימלאַנד, איז ער געגאַנגען צוזאַמען מיט פּאַסטאָר ענדרוס. זיי זענען אָנגעקומען אין נעשאַטעל דעם 16טן אָקטאָבער, 1874.

GSAM 404.3אין 1875 האָבן פּאַסטאָר ד. ט. בורדאָ און זײַן משפּחה פֿאַרלאָזט אַמעריקע פֿאַר פֿראַנקרײַך, וווּ זיי זענען באַשטימט געוואָרן דורך דעם קאָמיטעט צו אַרבעטן.

GSAM 404אַ פֿראַנצויזישע צײַטונג געגרינדעט

GSAM 404.4אין דעם נאָכגייענדיקן יאָר, אין יולי 1876, האָט מען אין באַזעל, שווייץ, אָנגעהויבן אַרויסגעבן אַ צײַטונג אין פֿראַנצויזישער שפּראַך מיטן טיטל Les Signes des Temps (The Signs of the Times). דעם 13טן מײַ 1882, זעקס יאָר שפּעטער, איז פּאַסטאָר האַסקעל געפֿאָרן פֿון ניו־יאָרק סיטי קיין אייראָפּע. בעת דעם מיסיאָנער־רײַזע האָט ער פֿאַרבראַכט מער אָדער ווייניקער צײַט אין שווייץ.

GSAM 405פּאַסטאָר וויטני פֿאָרט קיין באַזעל — טויט פֿון פּאַסטאָר ענדרוס

GSAM 405.1דעם 26סטן יולי, 1883, איז פּאַסטאָר ב. ל. וויטני מיט זײַן משפּחה אָנגעקומען קיין באַזעל, נאָכדעם ווי ער איז באַשטימט געוואָרן דורכן אַלגעמיינעם קאָנפֿערענץ־קאָמיטעט איבערצונעמען די פֿאַרוואַלטונג פֿון יענער מיסיע, צו דער דערלײַכטערונג פֿון פּאַסטאָר ענדרוס, וועמענס געזונט האָט זיך גיך פֿאַרערגערט. עטלעכע חדשים שפּעטער, אין אָקטאָבער פֿון יענעם יאָר, איז ער נפֿטר געוואָרן.

GSAM 405.2פּאַסטאָר ענדרוס האָט אין יונגע יאָרן נישט געהאַט די מעלות פֿון העכערע שולן און קאָלעדזשעס, אָבער ער איז געווען גוט געבילדעט, אַזאַ וואָס מע רופֿט אים אין דער וועלט אַן אויפֿגעבילדעטער אָדער אַליין־געמאַכטער מענטש. דורך זײַן פֿלײַסיקייט אינעם לערנען האָט ער זיך אויסגעלערנט לאַטײַן, גריכיש און העברעיִש, און אין די שפּעטערדיקע יאָרן אויך די פֿראַנצויזישע שפּראַך. די פֿראַנצויזישע שפּראַך האָט ער זיך אויסגעלערנט כּדי צו העלפֿן עפֿענען און פֿירן די אַרבעט אין דער צענטראַל־אייראָפּעיִשער מיסיע, וווּ ער האָט געאַרבעט די לעצטע זעקס יאָר פֿון זײַן לעבן, שרײַבנדיק און אַרויסגעבנדיק די פֿראַנצויזישע Signs of the Times, ווי אויך פּריידיקנדיק אויף דער שפּראַך. בעת דער דאָזיקער אַרבעט איז ער געשטאָרבן.

GSAM 405ד״ר קעלאָג אין אייראָפּע

GSAM 405.3אין פֿרילינג פֿון 1883, האָט ד״ר דזש. ה. קעלאָג באַזוכט אייראָפּע אין אינטערעס פֿון מעדיצינישער פֿאָרשונג. ער האָט פֿאַרבראַכט עטלעכע טעג אין יעדער פֿון אונדזערע מיסיעס, און זײַנע באַזוכן זענען געווען אַ מקור פֿון גרויס דערמוטיקונג פֿאַר די אַרבעטער, בפֿרט איז זײַן עצה בנוגע דער אַרבעט אין באַזעל שטאַרק אָפּגעשאַצט געוואָרן דורך פּאַסטאָר ענדרוס.

GSAM 405פּאַסטאָר באַטלער באַזוכט אייראָפּע

GSAM 405.4אויף דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ וואָס איז פֿאָרגעקומען אין אָקטאָבער, 1883, האָט מען רעקאָמענדירט אָנצוהייבן, ווי גיכער מעגלעך, די פּובליקאַציע פֿון אַ צײַטונג אין ענגלאַנד. ווי אַ רעזולטאַט פֿון אַן אַנדערער אָפּשטימונג וואָס איז אָנגענומען געוואָרן אויף דער דאָזיקער קאָנפֿערענץ, זענען די פּאַסטאָרן דזשאָרדזש א. באַטלער, מ. ק. ווילקאָקס, און א. ק. בורדאָ אַריבערגעפֿאָרן צו העלפֿן מיט דער אַרבעט אין אייראָפּע און ענגלאַנד. פּאַסטאָר באַטלער איז אָנגעקומען אין גלאַזגאָ, שאָטלאַנד, דעם 27סטן פֿעברואַר, 1884. איינער פֿון די צילן פֿון פּאַסטאָר באַטלערס באַזוך אין די אויסלענדישע מיסיעס איז געווען זיך צו דערוויסן דורך פּערזענלעכער אָבסערוואַציע וועגן די שוועריקייטן אין דער פֿירונג פֿון דער אַרבעט אין אויסלענדישע לענדער, און ווי זיי איבערצוקומען. ער האָט אויך פֿאַרבראַכט מער אָדער ווייניקער צײַט אין באַזעל, און אין צענטראַל־אייראָפּע. אַ. ק. בורדאָ האָט געאַרבעט צווישן די פֿראַנצויזן אין די טאָלן פֿון די אַלפּן, צווישן די וואַלדענסער; בעת מ. ק. ווילקאָקס האָט זיך פֿאַרבונדן מיט דער דרוק־ און רעדאַקטאָרישער אַרבעט אין ענגלאַנד, און איז דאָרט געבליבן ביזן סוף פֿון 1886.

GSAM 406פֿאַרלאַג־הויז געגרינדעט אין באַזעל

GSAM 406.1אין 1884 איז אין באַזל אויפֿגעשטעלט געוואָרן דער דרוק־הויז Imprimerie Polyglotte (דער נאָמען באַטײַט דרוקן אויף פֿיל שפּראַכן). אין מערץ, 1885, האָט ה. וו. קעלאָג באַקומען רשות פֿונעם אַלגעמיינעם קאָנפֿערענץ־קאָמיטעט צו באַזוכן באַזעל, און אײַנקויפֿן די נויטיקע מאַשינעריע פֿאַרן דרוקערײַ. דאָס האָט ער געטאָן, און אַזוי איז אין דער אַלטער שטאָט באַזעל געגרינדעט געוואָרן אַ גוט־אויסגעשטאַטע דרוקערײַ, אין אייגנטום פֿון זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטן.

GSAM 406.2אין דער צײַט פֿון פּאַסטאָר באַטלערס באַזוך אין אייראָפּע, איז אַ דײַטשע צײַטונג מיטן נאָמען Herold der Wahrheit געדרוקט געוואָרן אין דער באַזעלער ביוראָ. אין דעם זעלבן יאָר איז אויך אַרויסגעגעבן געוואָרן אין דער דאָזיקער ביוראָ אַ רומענישער זשורנאַל, Adevărulu Prezentu (Present Truth). און נאָך איינס אויף איטאַליעניש, מיטן נאָמען L’Ultimo Messaggio (The Last Messages). ביידע לעצט־דערמאָנטע זשורנאַלן זענען געווען זעכצן־זײַטיקע קוואַרטאַל־שריפֿטן. אויף דער שווייצער קאָנפֿערענץ, אין אָקטאָבער 1884, האָט מען געמאָלדן, אַז במשך פֿונעם יאָר זענען געדרוקט און פֿאַרשפּרייט געוואָרן פֿון די דאָזיקע פֿיר זשורנאַלן 146,000 עקזעמפּלאַרן. ביז 1895, ווען די דרוקערײַ (צוליב רדיפֿות אין באַזעל) איז אַריבערגעפֿירט געוואָרן פֿון יענער שטאָט קיין האַמבורג, דײַטשלאַנד, זענען אַרויסגעגעבן געוואָרן ביכער און טראַקטאַטן אויף עלף פֿאַרשיידענע שפּראַכן; נעמלעך: פֿראַנצויזיש, דײַטש, איטאַליעניש, רומעניש, שפּאַניש, באָהעמיש, רוסיש, האָלענדיש, אונגעריש, אַרמעניש, טערקיש, און טערקיש-גריכיש. אַזוי איז עס געווען, ווי זײַן נאָמען האָט אָנגעוויזן, אַן אינסטיטוציע “דרוקן אין פֿיל שפּראַכן”.

GSAM 407פֿרוי ווײַט באַזוכט אייראָפּע

GSAM 407.1דעם 3טן סעפּטעמבער, 1885, איז פֿרוי ווײַט, מיט איר זון, וו. ק. ווײַט, און דער משפּחה אָנגעקומען קיין באַזעל. זיי זענען געווען איין און אַ האַלב יאָר אין די אַלטע לענדער, באַזוכן די מיסיעס וואָס געפֿינען זיך אין צענטראַל־אייראָפּע, וווּ זיי האָבן געטאָן אַן אומשאַצבאַרע דינסט פֿאַר די פֿאַרשיידענע מיסיעס.

GSAM 407די שווייצער קאָנפֿערענץ אָרגאַניזירט

GSAM 407.2דעם 10טן סעפּטעמבער, 1885, איז די שווייצער קאָנפֿערענץ אָרגאַניזירט געוואָרן. אין אַ באַריכט פֿון יענער צײַט איז געמאָלדן געוואָרן, אַז די קאָנפֿערענץ האָט זיך צונױפֿגעשטעלט פֿון איין אָרדינירטן גײַסטלעכן, זיבן ליצענצירטע, צען קירכעס, און 224 מיטגלידער. זיי האָבן דאָס פֿריערדיקע יאָר באַצאָלט אַ מעשׂר פֿון 1,645.11$. אויסער דעם זענען געמאַכט געוואָרן נדבֿות פֿאַר דער אַרבעט אין דער סומע פֿון 2,041.22$.

GSAM 407פּאַסטאָר וואַגאָנער אין אייראָפּע

GSAM 407.3פֿרוי ווײַט, מיט וו. ק. ווײַט און דער משפּחה, האָט זיך אומגעקערט קיין אַמעריקע אין 1887. אין דעם זעלבן יאָר איז פּאַסטאָר דזש. ה. וואַגאָנער פֿאַרבעטן געוואָרן זיך אָנצושליסן אין דער צענטראַל־אייראָפּעיִשער מיסיע. ער האָט פֿאַרבראַכט איבער צוויי יאָר אין דעם געגנט, און האָט בעת דער צײַט געוווינט אין באַזעל. אין דער דאָזיקער שטאָט איז ער געשטאָרבן, דעם 20סטן אַפּריל, 1889, ווי פֿריִער דערמאָנט.

GSAM 407.4דער געזונט־צושטאַנד פֿון פּאַסטאָר וויטני, וואָס האָט זיך פֿאַרערגערט, און זײַן נאָכפֿאָלגנדיקער טויט (9טן אַפּריל, 1889), איז געווען נאָך אַ שווערער קלאַפּ פֿאַר דער מיסיע.

GSAM 407פּאַסטאָר ראָבינסאָן אין אייראָפּע

GSAM 407.5פּאַסטאָר ד. א. ראָבינסאָן, וועלכער האָט געאַרבעט אין ענגלאַנד, איז אויסגעקליבן געוואָרן ווי דער יורש פֿון פּאַסטאָר וויטני. ער האָט געאַרבעט עפֿיציִענט אין דעם דיסטריקט בערך זעקס יאָר, ווען, אויף אַ פֿאַרבעטונג פֿון דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ, איז ער אַוועקגעפֿאָרן קיין אינדיע אין יאָר 1895. זײַן אַוועקפֿאָר האָט געפֿאָדערט די באַשטימונג פֿון אַן אַנדערן סופּעראינטענדענט.

GSAM 408פּאַסטאָר האָלזער, אויפֿזעער פֿונעם פֿעלד

GSAM 408.1פּאַסטאָר ה. פּ. האָלזער איז געווען דער אויסדערוויילטער פֿאַר דער פּאָזיציע, און אין צוגאָב צו דעם אַמט איז ער אויסדערוויילט געוואָרן ווי דער פֿאַרוואַלטער פֿון דער גאַנצער צענטראַל־אייראָפּעיִשער מיסיע. דאָ האָט ער געאַרבעט אומדערמידלעך און עפֿיציִענט ביז 1901, ווען אויך ער איז געווען געצווינגען נאָכצוגעבן די חורבֿות פֿון דער קראַנקייט. ער איז נפֿטר געוואָרן אין קאַניאָן סיטי, קאָלאָראַדאָ, דעם 11טן סעפּטעמבער, 1901.

GSAM 408.2טראָץ די דאָזיקע שווערע אומשטענדן, איז די מיסיע געוואַקסן און די אַרבעט האָט זיך פֿאָרגערוקט, ווי עס ווײַזט אַ באַריכט וואָס איז פֿאָרגעלייגט געוואָרן דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ אין 1895, וואָס גיט איבער, אַז די צענטראַל־אייראָפּעיִשע קאָנפֿערענץ באַשטייט פֿון נײַנצן קירכעס מיט 484 מיטגלידער, וועלכע האָבן דאָס פֿריערדיקע יאָר באַצאָלט אַ מעשׂר פֿון 4,378.18$. אין יענער צײַט האָבן זיי געהאַט פֿיר אָרדינירטע גײַסטלעכע און פֿינף ליצענצירטע.

GSAM 408די דײַטש-רוסישע מיסיע

GSAM 408.3אין 1870, האָט דזש. ה. לינדערמאַן, דער פּאַסטאָר פֿון אַ קירכע לעבן עלבערפֿעלד, פּרויסן, און פֿערציק פֿון אירע מיטגלידער, אָנגעהויבן אָפּהיטן דעם שבת פֿונעם זיבעטן טאָג, פֿון שטודירן די ביבל, נישט וויסנדיק וועגן אַן אַנדער גרופּע קריסטן אין דער וועלט וואָס האָבן אָפּגעהיט יענעם טאָג ווי דעם שבת. אַ ידיעה וועגן דער דאָזיקער גרופּע איז איבערגעגעבן געוואָרן צו אונדזערע מענטשן אויף אַן אייגנאַרטיקן אופֿן. אַ בעטלער איז אָנגעקומען צום מיסיע־היים אין באַזעל שבת. די משפּחה האָט געלערנט די שבת־שול־לעקציע מיט ביבלען אָפֿן פֿאַר זיי. דער אָנבליק האָט געמאַכט אַ רושם אויפֿן מאַן, און אים געבראַכט צו שטעלן פֿראַגעס.

GSAM 408די עלבערפֿעלדער גרופּע

GSAM 408.4ווען ער האָט זיך דערוווּסט אַז זיי זענען נישט קיין ייִדן, נאָר קריסטן, וואָס האַלטן דעם זיבעטן־טאָג שבת, האָט ער דערציילט וועגן דער גרופּע אין עלבערפֿעלד. פּאַסטאָר ענדרוס האָט געהאַלטן פֿאַר קלוג אויסצופֿאָרשן די דערקלערונג; דערפֿאַר איז ער, צוזאַמען מיט פּאַסטאָר ערצענבערגער, געפֿאָרן קיין פּרײַסן אין אָנהייב 1875, וווּ זיי האָבן געפֿונען די גרופּע פּונקט ווי זי איז פֿאָרגעשטעלט געוואָרן. פּאַסטאָר ערצענבערגער איז געבליבן אַ צײַט אַרבעטן אין יענעם טייל פֿון דײַטשלאַנד, און דעם 8טן יאַנואַר, 1876, זענען אין עלבערפֿעלד געטויפֿט געוואָרן אַכט פּערזאָנען, וואָס איז געווען די ערשטע טויפונג דורך די זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטן אין דײַטשלאַנד.

GSAM 409.1דער אמת האָט שוין אין יאָר 1882 געכאַפּט אַ פֿוס אין רוסלאַנד, דורך לייען־מאַטעריאַל וואָס די דײַטשישע ברידער אין אַמעריקע האָבן געשיקט צו זייערע פֿרײַנד אין די דײַטשישע קאָלאָניעס פֿון רוסלאַנד.

GSAM 409פּאַסטאָר קאָנראַדי אין אייראָפּע

GSAM 409.2אין 1885 האָט פּאַסטאָר ל. ר. קאָנראַדי פֿאַרלאָזט אַמעריקע פֿאַרן צענטראַל־אייראָפּעיִשן פֿעלד, צו אַרבעטן צווישן די דײַטשן. דעם 28סטן יוני, 1886, האָט ער פֿאַרלאָזט באַזעל פֿאַר דער קרימע, רוסלאַנד. דאָ, אין דער געזעלשאַפֿט פֿון פּאַסטאָר פּערק, האָט ער געפֿאָרן קיין בערדעבולאַט, וווּ צוויי שוועסטער זענען געטויפֿט געוואָרן און עס איז אָרגאַניזירט געוואָרן אַ קהילה פֿון נײַנצן מיטגלידער, וואָס איז געווען די ערשטע זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטישע קהילה אין רוסלאַנד.

GSAM 409פּאַסטאָרן קאָנראַדי און פּערק אין תּפֿיסה

GSAM 409.3גלײַך נאָך דעם זענען די פּאַסטאָרן קאָנראַדי און פּערק אַרעסטירט געוואָרן פֿאַרן לערנען אַנטקעגן דעם אָרטאָדאָקסישן גלויבן, און זענען פֿאַרשפּאַרט געוואָרן אויף פֿינף וואָכן אין פּערייקאָפּ. נאָך זײַן באַפֿרײַונג (דורך דער אַרײַנמישונג פֿונעם אַמעריקאַנער מיניסטער) האָט פּאַסטאָר קאָנראַדי באַזוכט מזרח־רוסלאַנד, און דערנאָך זיך אומגעקערט קיין שווייץ.

GSAM 409אַרבעט אויף דער וואָלגאַ, רוסלאַנד

GSAM 409.4אין דעם זעלבן יאָר האָט פּאַסטאָר לאָובהאַן אָנגעהויבן אַרבעטן אין רוסלאַנד, לעבן זײַן היים, וואָס געפֿינט זיך אויפֿן טײַך וואָלגאַ. אין יאָר 1880, האָט פּאַסטאָר קליין, פֿון קאַנזאַס, אָנגעהויבן אַרבעטן אין דײַטש־רוסלאַנד, און אַזוי זענען אויפֿגעשטאַנען אַרבעטער פֿאַר דעם שווערן און שוועריקן פֿעלד, און כאָטש די גלויביקע זענען געווען אונטערטעניק צו גלות און תּפֿיסה, האָט דער האַר אויף אַ מערקווירדיקן אופֿן געבענטשט די אַרבעט.

GSAM 409דערפֿאָלג פֿון די קאָלפּאָרטערס אין דײַטשלאַנד

GSAM 409.5אין יאָר 1888 האָבן קאָלפּאָרטערס אָנגעהויבן אַרבעטן אין רײַניש־פּרוסן, ווירטעמבערג, באַדן און עלזאַס. אַזוי מצליח זענען די אַכט אָדער צען ענערגישע, געטרײַע אַרבעטער, אַז אין איין יאָר זענען די פאלגנדיקע ביכער פארקויפט געוואָרן: Life of Christ, 3,000; From Eden to Eden, 2,000; און 12,000 פּאַמפֿלעטן. אלס רעזולטאַט פֿון דער אַרבעט, אין כּמעט יעדן אָרט וווּ די ביכער זענען פֿאַרקויפֿט און געלייענט געוואָרן, האָבן עטלעכע, איין אָדער מער, אָנגענומען דעם אמת.

GSAM 410מיסיע עפֿנט זיך אין האַמבורג

GSAM 410.1אין מײַ, 1889, איז די מיסיע־אַרבעט געעפֿנט געוואָרן אין האַמבורג, דײַטשלאַנד, דורך פּאַסטאָר קאָנראַדי, און אין אַ זייער קורצער צײַט איז געגרינדעט געוואָרן אַ טרענירונג־שול פֿאַר אַרבעטער. דעם אָפּטױבער דערויף איז אָרגאַניזירט געוואָרן אַ שבת־שול פֿון אַכט און צוואַנציק מיטגלידער. אין יענעם יאָר האָט פּאַסטאָר האַסקעל באַזוכט די מיסיע, און עס איז אָרגאַניזירט געוואָרן אַ קירכע פֿון צוואַנציק מיטגלידער, און עס איז געגרינדעט געוואָרן אַ ביכער־דעפּאָזיטאָריום.

GSAM 410.2פּאַסטאָר דזש. ט. באָטשער איז אין יענער צײַט געווען פֿאַרנומען מיט דער דײַטשער אַרבעט אין באַרמען. אין 1890 איז אַ באַריכט איבערגעגעבן געוואָרן צו דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ, וואָס האָט געמאָלדן, אַז אין דער דײַטש-רוסישער מיסיע זענען געווען נײַן אָרגאַניזירטע קהילות, מיט אַ גאַנצער מיטגלידערשאַפֿט פֿון 422, אַחוץ פֿינף און זיבעציק שבת-האַלטערס וואָס זענען נאָך נישט אָרגאַניזירט געוואָרן. דעם 7טן אַפּריל, אין דעם זעלבן יאָר, זענען נאָך צוועלף געטויפֿט געוואָרן און פֿאַראייניקט געוואָרן מיט דער האַמבורגער קירכע. אין דעצעמבער איז די מיטגלידערשאַפֿט פֿון דער דאָזיקער קירכע געוואַקסן צו פֿערציק. די סומע וואָס מען האָט באַקומען פֿון ביכער־פֿאַרקויף פֿון די דעפּאָזיטאָריעס אין האַמבורג, האָלאַנד, רוסלאַנד, און פֿאַרשיידענע טיילן פֿון דײַטשלאַנד, איז געווען 5,000$.

GSAM 410הצלחה אין אייראָפּע

GSAM 410.3לאַנגזאַם אָבער זיכער האָט די אַרבעט זיך פֿאָרגערוקט אין דער צענטראַל־אייראָפּעיִשער מיסיע, ווי עס ווערט אָנגעוויזן אין אַ באַריכט וואָס איז געגעבן געוואָרן בײַ דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ אין 1891. אין יענער צײַט זענען געווען פֿינף קירכעס אין דײַטשלאַנד, מיט אַ מיטגלידערשאַפֿט פֿון הונדערט און פֿערציק, פֿון וועלכע פֿיר און זעכציק זענען געווען מיטגלידער פֿון דער האַמבורגער קירכע. דער מעשׂר וואָס איז באַצאָלט געוואָרן איז געווען 1,000$. די ביכער וואָס מע האָט פֿאַרקויפֿט אויף די שיפֿן, דורכן שיף־מיסיאָנער אין האַמבורג, האָבן אויסגעמאַכט $500, בעת די פֿאַרקויפֿן פֿון די פֿאַרקויפֿער פֿאַרן יאָר, אין דעם גאַנצן געגנט, זענען געווען $6,000. הונדערט פֿופֿציק האָבן אָנגענומען דעם אמת אין עסטרײַך, און עס זענען געווען דרײַצן קירכעס, מיט אַ מיטגלידערשאַפֿט פֿון פֿיר הונדערט אין רוסלאַנד.

GSAM 411פֿינף רוסישע שבת־האַלטער פֿאַרשיקט אין גלות

GSAM 411.1אין יענער צײַט (1891), זענען פֿינף מיטגלידער פֿון אַ רוסישער קירכע, אַרײַנגערעכנט דעם פֿירער, אַרעסטירט געוואָרן פֿאַרן לערנען דאָקטרינען וואָס זענען געווען קעגן דער אָפֿיציעלער קירכע, און פֿאַרמישפּט געוואָרן אויף פֿינף יאָר גלות אין טראַנס־קאַוקאַז. מע האָט זיי געמוזט קייטלען צוזאַמען, און זיי האָבן געמוזט גיין פֿינף הונדערט מײַל. אין דעם פּרוּוו האָט זייער אמונה זיי געשטיצט, און זיי זענען געווען גליקלעך אין דעם האַר. במשך פֿונעם יאָר איז צוגעגרייט געוואָרן אַ פּאַמפֿלעט אין דער פֿאָרעם פֿון ביבל־לייענונגען אויף רוסיש, וועגן די ליידן פֿון משיח, דער שלאָף פֿון די טויטע, וועלכן טאָג און פֿאַרוואָס, און צי קענען מיר וויסן?

GSAM 411.2אין דער צײַט פֿון דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ אין 1895, איז די מיטגלידערשאַפֿט אין דײַטשלאַנד געשטיגן צו 368, און דער מעשׂר פֿונעם פֿריערדיקן יאָר איז געווען 2,327.43$.

GSAM 411מער שבת־האַלטערס אין רוסלאַנד

GSAM 411.3אין רוסלאַנד, טראָץ דעם וואָס זייער פֿיל האָבן עמיגרירט קיין אַנדערע לענדער, איז די מיטגלידערשאַפֿט געוואַקסן צו 467, וועלכע האָבן באַצאָלט אַ מעשׂר פֿון 841.60$.

GSAM 411.4פֿון דער דערקלערונג וואָס איז געמאַכט געוואָרן דורך דעם סעקרעטאַר פֿון דער אויסלענדישער מיסיע אין דער געבעט־וואָך־לייענונג פֿאַר 1896, דערוויסן מיר זיך אַז

GSAM 411.4“אין דעם דײַטש-רוסישן געגנט איז זייער צאָל במשך פֿונעם פֿאַרגאַנגענעם יאָר כּמעט פֿאַרדאָפּלט געוואָרן; זייער צאָל איז פֿאַרגרעסערט געוואָרן מיט איבער פֿיר הונדערט. אין בערלין, דײַטשלאַנד, האָבן זעכציק באַזוכט די רעגולערע שבת-דינסטן. דער אויפֿבוי פֿון דער מיסיע-קאַפּעלע אין האַמבורג האָט געשטאַרקט די אַרבעט דאָרט. אין מינכן, אין באַוואַריע, האָבן אַ צאָל געוואַרט אויף טבילה. עס זענען געווען אמונה־האָבער אין לייפּציג, קעניגסבערג, מאַגדעבורג, פּאָזען, שטוטגאַרט, און אַנדערע פֿירנדיקע שטעט אין דײַטשלאַנד. עס איז אויך געווען אַ גרופּע אין ראָטערדאַם, האָלאַנד.

GSAM 412.1“אין רוסלאַנד האָבן קאָלפּאָרטערס באַקומען דערלויבענישן פֿון דער רעגירונג. מע האָט איבערגעזעצט ליטעראַטור אויף די לעטישע און עסטלאַנדישע שפּראַכן. די דײַטשישע צײַטונג איז אַריבערגעפֿירט געוואָרן פֿון באַזעל קיין האַמבורג, און אין יענעם ביוראָ האָט מען געדרוקט דעם אמת אויף פֿערצן שפּראַכן.”

GSAM 412טבילה אין אונגאַרן

GSAM 412.2אין לויף פֿונעם יאָר איז פֿאָרגעקומען די ערשטע טבילה אין אונגאַרן, און די ערשטע פֿאַרזאַמלונג פֿון די ריטואַלן אין באָהעמיע. אַ שיף־מיסיע איז געגרינדעט געוואָרן אין גאַלאַץ, אין רומעניע, פֿאַרן דונײַ און דעם שוואַרצן ים.

GSAM 412קאָלפּאָרטאַזש אין דײַטשלאַנד

GSAM 412.3אין דער Home Missionary, דעצעמבער, 1895, האָט פּאַסטאָר ספּיס געזאָגט וועגן דער פֿאַרקויף־אַרבעט אין דעם דײַטשן פֿעלד,

GSAM 412.3“די וואָס זענען געווען פֿאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר דער פֿאַרקויף־אַרבעט, ווען מע האָט זי אָנגעהויבן אין דעם דאָזיקן געביט, האָבן נישט אויפֿגעהערט זי צו שטופן, כאָטש עטלעכע פֿון די פֿירנדיקע אַרויסגעבער און ביכער־לייט אין לייפּציג האָבן זיי פֿאַרזיכערט, אַז ‘דאָס פֿאַרקויפֿן ביכער דורך אַבאָנעמענט וועט זיך אַרויסווײַזן ווי אַ דורכפֿאַל.’

GSAM 412.4“אין אויגוסט 1887 איז די ערשטע אויסגאַבע פֿון Life of Christ אַרויסגעגעבן געוואָרן אויף דײַטש. בערך אין דער צײַט ווען דאָס דערמאָנטע בוך איז געווען גרייט פֿאַר פֿאַרקויף, איז אין באַזעל פֿאָרגעקומען אַן אינסטיטוט פֿאַר פֿאַרקויפֿער; דאָס האָט אָנגעצייכנט דעם אָנהייב פֿון דער פֿאַרקויף־אַרבעט, ניט נאָר אין דײַטשלאַנד, נאָר אין גאַנץ אייראָפּע. די זיבעטע אויסגאַבע פֿון דעם בוך איז איצט אַרויס פֿון דרוק אויף דײַטש.

GSAM 412.5“זינט דעם 1טן יאַנואַר, 1895, זענען צוועלף נײַע פֿאַרקויפֿער אַרײַן אין פֿעלד. אין יוני, 1895, האָט דער באַריכט געוויזן אַ פֿופֿציק־פּראָצענטיקע פֿאַרגרעסערונג אין די פֿאַרקויפֿן. איצט ווערט געמאַכט אַ ספּעציעלע באַמיִונג מיטן Herold der Wahrheit, אונדזער דײַטשער צײַטונג. עטלעכע, נישט זייער גרויסע קירכעס, נעמען פֿון פֿופֿציק ביז צוויי הונדערט עקזעמפּלאַרן, וואָס זיי פֿאַרקויפֿן. און זיי האָבן זייער אָנגענעמע איבערלעבונגען מיט די קונים. אין דער Review פֿונעם 18טן פֿעברואַר, 1896, האָט פּאַסטאָר קאָנראַדי געזאָגט, ‘מיר שליסן אָפּ 1895 מיט פֿופֿצן הונדערט שבת־האַלטערס אין דעם דײַטש־רוסישן פֿעלד.’”

GSAM 413די סקאַנדינאַווישע מיסיע

GSAM 413.1די מיסיע צו די סקאַנדינאַווישע פֿעלקער איז געעפֿנט געוואָרן דורך פּאַסטאָר דזשאָן מאַטעסאָן אין יאָר 1877. דעם 6טן טאָג פֿון יוני איז ער אָנגעקומען אין וועילע, אין דזשילאַנד, דענמאַרק. ווען ער איז געפֿאָרן אין יענעם לאַנד, זענען געווען עטלעכע וואָס האָבן אָנגעהויבן צו האַלטן שבת דורך דעם לייענען פֿון צײַטונגען און טראַקטן וואָס זייערע פֿרײַנד אין אַמעריקע האָבן צו זיי געשיקט.

GSAM 413.2ווען מיר נאָכפֿאָלגן דעם אָנהייב פֿון דער דאָזיקער אַרבעט, דערגייען מיר אַז אין יאָר 1850 האָבן פֿיר פּערזאָנען, וואָס זענען געקומען קיין אַמעריקע פֿון נאָרוועגיע, אָנגעהויבן האַלטן דעם שבת פֿונעם האַר. זיי האָבן געוווינט אין אָוקלאַנד, וויסקאָנסין. צוויי פֿון זיי זענען געווען דער טאַטע און די מאַמע פֿון פּאַסטאָר אָ. א. אָלסען. אין 1863 האָט פּאַסטאָר דזשאָן מאַטעסאָן אָנגעהויבן האַלטן דעם שבת פֿונעם זיבעטן טאָג. ער האָט געוווינט אין פּויסיפּי, וויסקאָנסין. אין די קומענדיקע זעקס חדשים, דורך זײַנע מיסיעס, האָבן בערך פֿערציק דעניש-נאָרוועגישע אָנגענומען די דאָקטרינען פֿון די זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטן. דער ערשטער אַקטיווער פּרעדיקער וואָס האָט זיך פֿאַראייניקט מיט אים אין דעם גײַסטלעכן דינסט איז געווען פּאַסטאָר דזשיי. עף. הענסאָן פֿון מינעסאָטע.

GSAM 413דאָס ערשטע בוך פֿאַרעפֿנטלעכט אויף דאַניש-נאָרוועגיש

GSAM 413.3אין יאָר 1866 האָט פּאַסטאָר דזשאָן מאַטעסאָן זיך געווענדט צו די פֿאַרוואַלטער פֿונעם Review and Herald ביוראָ, זיך נאָכצופֿרעגן צי זיי וואָלטן געדרוקט, פֿאַרן באַנוץ פֿון די סקאַנדינאַוויער, פּאַמפֿלעטן און טראַקטן אין זייער שפּראַך. מע האָט אים געמאָלדן, אַז אַ מאַנגל אין געלט אין ביוראָ פֿאַרהיט זיי דאָס צו טאָן; אָבער עס זענען געווען פּערזאָנען פֿון זײַן נאַציאָנאַליטעט אין וויסקאָנסין און מינעסאָטע, וואָס זענען געווען אַזוי שטאַרק באַגערלעך צו האָבן דעם אמת געדרוקט אין זייער מוטערשפּראַך, אַז כאָטש זיי זענען געווען אין באַגרענעצטע אומשטענדן, און זייער צאָל איז געווען ווייניקער ווי פֿופֿציק, האָבן זיי געזאַמלט 1,000$ אין מזומן, און עס אַרײַנגעלייגט אין זײַנע הענט פֿאַר דעם צוועק. מיט דעם געלט און אַ סך גוט צוגעגרייטעטער האַנדשריפטן, איז דער פּאַסטאָר מאַטעסאָן געקומען קיין בעטל קריק, און האָט ווידער געבעטן געדרוקטע ביכער. אַזוי ווי ער איז געווען גרייט צו באַהאַנדלען די פֿריערדיקע התנגדותן, איז מען צוגעגעבן צו זײַנע בקשות, און דעם 18טן מערץ, 1867, האָט ער אָנגעהויבן לייענען זײַן האַנדשריפט, צוגעגרייט פֿאַר זײַן בוך, Liv og Død (Life and Death), פֿאַרן פּאַסטאָר דזש. נ. ענדרוס און מיר, וועלכע זענען דעמאָלט געווען מיטגלידער פֿונעם קאָמיטעט פֿאַר פּובליקאַציע. מיט אַנדערע ווערטער, האָט ער אונדז דערציילט אויף ענגליש וואָס זײַן מאַנוסקריפּט האָט געזאָגט אויף דאַניש-נאָרוועגיש.

GSAM 414פּאַסטאָר מאַטעסאָן ווערט אַ דרוקער

GSAM 414.1אין יענער צײַט איז נישט געווען קיין דרוקער וואָס מען האָט געקענט באַפֿרײַען צו שטעלן די שריפֿטן פֿאַר אים, און דערפֿאַר האָט ער געבעטן די זכיה זיך אויסצולערנען דאָס אַליין צו טאָן. ער האָט זיך ווײַטער גענומען צו דער אַרבעט ביז ער האָט געדרוקט בערך טויזנט זײַטן פּאַמפֿלעטן און טראַקטאַטן אויף זײַן אייגענער שפּראַך.

GSAM 414.2מיט דעם נײַעם מיטל צו פֿאַרשפּרייטן דעם אמת צווישן זײַן פֿאָלק, איז ער אַרויסגעגאַנגען מיט באַנײַטן מוט, און האָט געהאַלטן פֿאַרזאַמלונגען אין פֿאַרשיידענע שטאַטן. פֿון יענעם טאָג אָן האָט די אַרבעט זיך פֿאָרגערוקט גאַנץ גיך צווישן די סקאַנדינאַוויער.

GSAM 414דער ערשטער אויסלענדישער פּעריאָדישער אויסגאַבע

GSAM 414.3די אַרבעט צווישן די דעניש-נאָרוועגישע האָט אָנגענומען אַזעלכע פּראָפּאָרציעס, אַז עס איז געקומען אַ פֿאַרלאַנג פֿאַר אַ חודשלעכן צײַטשרײַב, אין וועלכן מענטשן פֿון יענער נאַציאָנאַליטעט זאָלן קענען באַקומען אָנווײַזונגען און דערמוטיקונג אין זייער אייגענער שפּראַך. דערפֿאַר, דעם 1טן יאַנואַר, 1872, איז אַרויסגעגעבן געוואָרן אין דער Review and Herald ביוראָ אַ דענישער חודשלעכער, אַ צײַטשרײַב פֿון פֿיר און צוואַנציק זײַטן אין מאַגאַזין-פֿאָרעם, מיטן נאָמען Advent Tidende (Advent Tidings). אין דעם פֿאָלגנדיקן יאָר איז די גרייס פֿון דעם זשורנאַל פֿאַרגרעסערט געוואָרן צו צוויי און דרײַסיק זײַטן. דאָס איז געווען די ערשטע פּעריאָדישע אויסגאַבע פֿון די זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטן אין אַ פֿרעמדער שפּראַך.

GSAM 414.4אין 1874 איז דער אינטערעס געווען אַזוי גרויס צווישן די שוועדיש־רעדנדיקע גלויביקע, אַז מען האָט אָנגעהויבן אַ 16-זײַטיקן חודשלעכן אויף יענער שפּראַך, מיטן נאָמען Svensk Härold.

GSAM 414.5אין דער צײַט ווען פּאַסטאָר מאַטעסאָן האָט אָנגעהויבן די מיסיע צו די סקאַנדינאַווישע פֿעלקער (יוני, 1877) אין דער אַלטער היים, זענען 266 עקזעמפּלאַרן פֿונעם Tidende געשיקט געוואָרן כּל־חודש פֿון אַמעריקע קיין דענמאַרק, און 60 קיין נאָרוועגיע. דורך לייענען די דאָזיקע זשורנאַלן האָט אַ צאָל מענטשן אין סקאַנדינאַוויע שוין געהאַלטן דעם שבת. ווי אַ רעזולטאַט פֿון זײַן אַרבעט במשך פֿון אַ יאָר אין דענמאַרק, זענען אויפֿגעשטאַנען קהילות פֿון גלויביקע אין עטלעכע פֿאַרשיידענע ערטער.

GSAM 415אַ דרוקערײַ אין נאָרוועגיע

GSAM 415.1נאָך דעם איז פּאַסטאָר מאַטעסאָן געגאַנגען קיין נאָרוועגיע, וווּ ער האָט דעם 7טן יוני, 1879, אָרגאַניזירט אַ קהילה פֿון אַכט און דרייסיק מיטגלידער, ווי אַ רעזולטאַט פֿון זײַנע מיסיונס אין קריסטיאַנאַ. פּאַסטאָר דזש. פּ. יאַספּערסאָן, פֿון אַמעריקע, האָט זיך צו אים צוגעשטעלט אין דער גײַסטלעכער אַרבעט אַרום יענער צײַט. אין יענעם יאָר איז אויך געגרינדעט געוואָרן אַ פֿאַרלאַג־אַסאָציאַציע אין נאָרוועגיע, און מע האָט געקויפֿט אַ נכס אין קריסטיאַנאַ פֿאַר אַ דרוקערײַ, אַ זאַל פֿאַר קירכע־דינסטן, און דירות, פֿאַר אַ סומע פֿון 14,580$. אַ צײַט לאַנג איז פֿון דעם ביוראָ אין קריסטיאַנאַ אַרויסגעגעבן געוואָרן יעדע וואָך אַ קליין אויפֿלאַגע פֿון אַ צײַטונג, Tidernes Tegn.

GSAM 415.2אין פֿריִעם האַרבסט פֿון 1880, איז פּאַסטאָר מאַטעסאָן געקומען קיין אַמעריקע צו באַקומען הילף צו פֿאַרברייטערן די סקאַנדינאַווישע אַרבעט. ער האָט בײַגעוווינט די אַלגעמיינע קאָנפֿערענץ פֿון יענעם יאָר, און איז צוריקגעקערט קיין אייראָפּע אין אַפּריל, 1881, שטאַרק דערמוטיקט. באַלד נאָך זײַן צוריקקער, איז געקויפֿט געוואָרן אַ צילינדער־דרוקפּרעסע און אינסטאַלירט געוואָרן אין דעם קריסטיאַנאַ־ביוראָ.

GSAM 415געזונט־זשורנאַלן אויף דעניש און שוועדיש

GSAM 415.3זיי האָבן גלײַך אָנגעהויבן אַרויסצוגעבן אַ געזונט־זשורנאַל אויף דעניש, מיטן נאָמען Sundheds Bladet. אין 1883 האָט ער אַרויסגעגעבן אַן ענלעכן זשורנאַל אויף שוועדיש, און אַ רעליגיעזן זשורנאַל, מיטן נאָמען Sanningens Härold. אין 1884 האָבן זיי פֿאַרמאָגט אַ ביוראָ־אויסשטאַטונג אין ווערט פֿון 2,563$. במשך פֿון דעם יאָר זענען אין סך־הכּל געדרוקט און פֿאַרשפּרייט געוואָרן 115,000 צײַטונגען, אַחוץ טויזנטער טראַקטן און עטלעכע ביכער.

GSAM 415פּאַסטאָר האַסקעל אין סקאַנדינאַוויע

GSAM 415.4די אַרבעט אין די סקאַנדינאַווישע לענדער האָט באַקומען אַ סך הילף פֿון דעם באַזוך פֿון פּאַסטאָר האַסקעל אין 1882, און אין 1884 זענען זיי שטאַרק געשטיצט געוואָרן דורך די אַרבעט פֿון די פּאַסטאָרן דזשאָרדזש א. באַטלער, ב. ל. וויטני, א. ב. אָיען, און ע. ג. אָלסען.

GSAM 416פֿרוי ווײַט העלפֿט שטאַרק סקאַנדינאַוויע

GSAM 416.1אין 1885, האָט פֿרוי ע. ג. ווײַט, און איר זון, וו. ק. ווײַט, געמאַכט אַ באַזוך אין סקאַנדינאַוויע, וואָס איז געווען פֿון אַן אומשאַצבאַרן ווערט פֿאַר דער אַרבעט אין יענעם געגנט. עטלעכע האָבן געהאַט דעם געדאַנק, אַז מע קען נישט באַצאָלן מעשׂר פֿון די אָרעמע אין יענעם לאַנד, און אַז עס איז אומזיסט צו פּרוּוון פֿאַרקויפֿן ביכער. די עדות וואָס פֿרוי ווײַט האָט געטראָגן איז געווען אין דער צײַט, און איז גוט אויפֿגענומען געוואָרן בײַם פֿאָלק, ווי עס האָט זיך באַווײַזט דורכן ענטפֿער וואָס איז געגעבן געוואָרן מיט די ווערטער, “אַלץ וואָס דער האַר האָט געזאָגט, וועלן מיר טאָן, און זײַן געהאָרכזאַם.” בעת דעם באַזוך איז אַ גאַנצע ענדערונג פֿאַרווירקלעכט געוואָרן אין דעם סקאַנדינאַווישן פֿעלד, וואָס איז בעיקר פֿאַראורזאַכט געוואָרן דורך די אוממידלעכע אַרבעט פֿון פֿרוי ווײַט.

GSAM 416נײַע ביוראָ־געבײַדע אויפֿגעשטעלט אין נאָרוועגיע

GSAM 416.2אין 1886 האָבן די פּאַסטאָרן א. א. אָלסען און נ. קלאַוסען באַזוכט די סקאַנדינאַווישע לענדער, און דער לעצטערער איז דאָרט געבליבן אַ גאַנצע צײַט. אין 1885 איז אין קריסטיאַנאַ אויפֿגעשטעלט געוואָרן אַ נײַער ביוראָ־געביידע, און פֿאַרן יאָר וואָס האָט זיך געענדיקט דעם 1טן סעפּטעמבער, 1886, האָט דער ביוראָ בלויז פֿון פֿאַרקויף פֿון ביכער און טראַקטעטן פֿאַרדינט די סומע פֿון 5,386.68$, בעת די סומע פֿון אַבאָנעמענטן אויף פּעריאָדישע אויסגאַבעס איז געווען 3,146.03$.

GSAM 416פֿינף־און־צוואַנציק קירכעס אין סקאַנדינאַוויע

GSAM 416.3אַ באַריכט, וואָס איז איבערגעגעבן געוואָרן דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ אין 1889, האָט געמאָלדן, אַז אין דעם סקאַנדינאַווישן געגנט זענען געווען פֿינף און צוואַנציק קירכעס, מיט 926 מיטגלידער, וועלכע האָבן באַצאָלט אַ מעשׂר פֿון $2,548.75; עס זענען אויך געווען זעקס גײַסטלעכע, פֿיר ליצענצירטע, און צוויי און פֿופֿציק פֿאַרקויפֿער. די פֿאַרקויפֿן פֿון ביכער פֿאַר נאָרוועגיע און שוועדן אין איין קוואַרטאַל האָבן באַטראָפֿן $2,161.26.

GSAM 416שול אין קריסטיאַנאַ

GSAM 416.4אין יענער צײַט האָט געאַרבעט אַ שול אין קריסטיאַנאַ מיט פֿופֿציק תּלמידים. אין 1891 איז אין קריסטיאַנאַ דורכגעפֿירט געוואָרן אַ ביבל־אינסטיטוט דורך די פּאַסטאָרן אָ. א. אָלסען און ע. דזש. וואַגאָנער, מיט הונדערט תּלמידים. אין דעם אינסטיטוט האָט מען געגעבן אַ גרונטלעכע אויסבילדונג אין דער פֿאַרקויף־אַרבעט.

GSAM 417פֿערציק קירכעס אין סקאַנדינאַוויע אין 1895

GSAM 417.1זעקס יאָר שפּעטער, אין 1895, באַמערקן מיר אַ באַריכט פֿון פּאַסטאָר ד. א. ראָבינסאָן, דעמאָלט דער דיסטריקט־אויפֿזעער פֿונעם אויסלענדישן פֿעלד, וואָס ווײַזט אַזוי קלאָר אַ באַמערקבאַרן וווּקס אין דער אַרבעט בעת דער דאָזיקער צײַט, אַז מיר ציטירן ווי פֿאָלגנדיק: “סקאַנדינאַוויע האָט פֿערציק קירכעס, און 1,458 מיטגלידער. דער יערלעכער מעשׂר איז געווען $5,585.55. עס זענען פֿאַראַן פֿופֿצן אָרדינירטע גײַסטלעכע, עלף ליצענצירטע, און די פֿאַרקויף פֿון ביכער פֿאַרן יאָר באַטרעפֿט 40,000$. די דאָזיקע גרויסע סומע איז בעיקר אַ דאַנק די באַמיִונגען פֿון די פֿאַרקויפֿער, און דאָס אויך אין אַ לאַנד וווּ, אין 1885, האָבן ביכער־פֿאַרקויפֿער, און אַפֿילו גײַסטלעכע פֿון אונדזער גלויבן, געטענהט אַז פֿאַרקויפֿן ביכער פֿון הויז צו הויז איז אוממעגלעך.

GSAM 417דרײַ סקאַנדינאַווישע קאָנפֿערענצן

GSAM 417.2אינעם סקאַנדינאַווישן פֿעלד זענען דערווײַל פֿאַראַן דרײַ קאָנפֿערענצן, און די דאַטעס פֿון זייער אָרגאַניזאַציע זענען ווי פֿאָלגנדיק: דענמאַרק, 30סטן מײַ, 1880; שוועדן, 12טן מאַרץ, 1882; נאָרוועגיע, 10טן יוני, 1887. פּאַסטאָר דזשאָן מאַטעסאָן, וועלכער האָט צום ערשטן מאָל געעפֿנט די סקאַנדינאַווישע מיסיע און אַזוי דערפֿאָלגרײַך געפּיאָנירט די אַרבעט, און וועלכער האָט געאַרבעט אַזוי פֿלײַסיק און קרבן־מײַסיק פֿאַרן וווילזײַן פֿון יענעם פֿאָלק, איז באַפֿאַלן געוואָרן פֿון יענער טויטלעכער קראַנקייט, טובֿרקולאָזע, און איז נפֿטר געוואָרן אין על מאָנטע, קאַליפֿאָרניע, דעם 30סטן מאַרץ, 1896, אין עלטער פֿון איין און זעכציק יאָר.

GSAM 417די בריטישע מיסיע

GSAM 417.3וויליאַם אינגס, אַ געבוירענער אין האַמפּשיר, ענגלאַנד, אָבער אַן אַמעריקאַנער אין גײַסט און בילדונג, וועלכער האָט געוווינט אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן פֿון זײַן יוגנט אָן, איז אָנגעקומען קיין סאַוטהעמפּטאָן פֿון באַזעל, שווייץ, דעם 23סטן מײַ, 1878. אין יענער צײַט איז זײַן ווײַלן געווען קורץ, בלויז צוויי וואָכן, ווען ער האָט זיך אומגעקערט צום קאָנטינענט אויף אַ קורצער צײַט. באַלד דערנאָך, אָבער, איז ער ווידער געפֿאָרן קיין סאַוטהעמפּטאָן, וווּ, נאָך פֿיר חדשים פֿון אַרבעט פֿון הויז צו הויז, פֿאַרשפּרייטנדיק פּאַמפֿלעטן און אויספֿירנדיק אַזאַ מיסיאָנערישע אַרבעט ווי נאָר עס האָט זיך געגעבן, האָט ער געמאָלדן וועגן צען וואָס האַלטן דעם שבת. דעם 30סטן דעצעמבער פֿון יענעם יאָר, זענען איך און מײַן פֿרוי אָנגעקומען קיין סאַוטהעמפּטאָן, וווּ אונדזערע אַרבעטן האָבן זיך פֿאַראייניקט מיט די פֿון פּאַסטאָר אינגס, דורכפֿירנדיק פֿאַרזאַמלונגען אינעם ווינטער אין שירלי האָל, און אין אונדזער אייגענער געדונגענער היים. אין זומער פֿון 1879, האָבן מיר געהאַלטן געצעלט־פֿאַרזאַמלונגען אין סאַוטהעמפּטאָן. אין יענער צײַט און אָרט האָט פֿרײַלין מאָד סיסלי (איצט פֿרוי באָיד) זיך פֿאַרבונדן מיט דער אַרבעט, געגעבן ביבל־לייענונגען און געטאָן אַרבעט פֿון הויז צו הויז. ווי אַ רעזולטאַט פֿון דער דאָזיקער מי, האָבן עטלעכע אָנגענומען דעם אמת. אינעם קומענדיקן ווינטער האָבן מיר געהאַלטן פֿאַרזאַמלונגען אין אַ זאַל אין רייונסוואוד ווילאַ, דעם בנין וווּ מיר האָבן געוווינט און געהאַט אונדזער סכוירע־לאַגער.

GSAM 418געצעלט־פֿאַרזאַמלונג אין ענגלאַנד

GSAM 418.1אין זומער 1880, איז פּאַסטאָר ענדרוס, כאָטש שוואַך אין געזונט, געקומען פֿון דער שווייץ צו העלפֿן מיט אַ געצעלט־פֿאַרזאַמלונג אין ראָמסעי, וווּ אַנדערע מענטשן האָבן אָנגענומען די בשורה.

GSAM 418.2דעם 11טן יאַנואַר, 1880, איז אָרגאַניזירט געוואָרן אַ טראַקט־געזעלשאַפֿט. אין דער דאָזיקער אַרבעט זענען די מיטגלידער געווען זייער פֿאַראינטערעסירט, און אַ סך ליטעראַטור איז פֿאַרשפּרייט געוואָרן.

GSAM 418.3דעם 8טן פֿעברואַר, 1880, איז פֿאָרגעקומען אונדזער ערשטער טבילה־אַקט, און זעקס קאַנדידאַטן זענען געטובלט געוואָרן. ביזן 2טן יולי, 1881, זענען נײַן און צוואַנציק קאַנדידאַטן געטובלט געוואָרן אין סאַוטהעמפּטאָן.

GSAM 418אַרבעטער פֿאַרמערט אין ענגלאַנד

GSAM 418.4דורך אַן אָפּשטימונג פֿון דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ, וואָס איז פֿאָרגעקומען אין האַרבסט 1881, זענען פּאַסטאָר א. א. דזשאָן מיט זײַן פֿרוי, דזשאָרדזש ר. דרו, און פֿרײַלין דזשעני טייער אַוועקגעפֿאָרן קיין ענגלאַנד, און זיך פֿאַרבונדן מיט דער אַרבעט אין יענעם מיסיע־פֿעלד. במשך פֿונעם יאָר 1882, האָט פּאַסטאָר האַסקעל באַזוכט דאָס אייראָפּעיִשע פֿעלד, און פֿאַרבראַכט עטלעכע טעג מיט די אַרבעטער אין דער ענגלישער מיסיע, צושטעלנדיק ווערטפֿולע הילף דורך עצות און אָנווײַזונגען.

GSAM 418.5אין מערץ, 1882, האָט מען אָנגעהויבן דרוקן אַ צוויי־זײַטיקן בריטישן צוגאָב צום Signs of the Times, און מע האָט אים צוגעטשעפּעט צו טויזנט עקזעמפּלאַרן פֿונעם Signs וואָס זענען געשיקט געוואָרן פֿון אַמעריקע. די דאָזיקע האָט מען גענוצט אין דער מיסיאָנער־אַרבעט אין גרויסבריטאַניע. אַ באַריכט וועגן דער אַרבעט, פֿונעם 1טן אָקטאָבער, 1883, ווײַזט אַז אין יענעם צײַטפּונקט זענען געווען הונדערט שבת־האַלטערס. די מעשׂרות וואָס מען האָט באַצאָלט פֿון דער עפֿענונג פֿון דער מיסיע, האָבן באַטראָפֿן 2,078.71$.

GSAM 419שיפֿ־מיסיע־אַרבעט

GSAM 419.1דורך די גוטהאַרציקייט פֿון די שיף־אַדמיניסטראַטאָרן, האָט פּאַסטאָר אינגס באַקומען דערלויבעניש צו שיקן פּעקלעך מיט טראַקטן און צײַטונגען אומזיסט צו אַכציק פֿון די הויפּט־פּאָרטן פֿון דער “Peninsular and Oriental Steam Ship Company”, אין דרום־אַפֿריקע, מיזרח און מערבֿ אינדיע, צענטראַל־אַמעריקע, און די ביי־אינדזלען. דווקא דורך דעם אײַנפֿלוס פֿון דעם לייען־מאַטעריאַל וואָס איז אַזוי געשיקט געוואָרן, איז דער אינטערעס צום ערשטן מאָל אויפֿגעוועקט געוואָרן אויפֿן אינזל דעמאַראַראַ. די דאָזיקע אינפֿאָרמאַציע האָבן מיר באַקומען דורך בריוו פֿונעם אינזל.

GSAM 419“History of the Sabbath” אַרײַנגעשטעלט אין ענגלישע ביבליאָטעקן

GSAM 419.2אַ קאָפּיע פֿון פּאַסטאָר ענדרוס'ס History of the Sabbath איז אויך אַרײַנגעשטעלט געוואָרן אין זעכציק פֿון די עפֿנטלעכע ביבליאָטעקן און אומזיסטע לייענזאַלן איבער גאַנץ גרויסבריטאַניע, און דאָרטן געפֿינען זיך די ביכער נאָך אַלץ, דערציילנדיק די געשיכטע צו די וואָס ווילן לייענען.

GSAM 419.3אין 1884 האָט פּאַסטאָר באַטלער באַזוכט ענגלאַנד, באַגלייט פֿון אַנדערע אַרבעטער פֿאַר דעם פֿעלד. די פּאַסטאָרן ס. ה. ליין און ראָבערט ענדרוס זענען געפֿאָרן פֿון באָסטאָן זיך אָנצושליסן אין דער מיסיע אין גרויסבריטאַניע דעם 9טן מײַ, 1885. דער באַזוך פֿון פֿרוי ווײַט אין ענגלאַנד איז געווען אַ קוואַל פֿון כּוח און דערמוטיקונג פֿאַר די אַרבעטער. פֿרוי ווײַט און איר זון האָבן דאָרט פֿאַרבראַכט עטלעכע וואָכן פֿאַר זייער צוריקקער קיין אַמעריקע פֿון דעם אייראָפּעיִשן פֿעלד.

GSAM 419“Present Truth” האָט זיך אָנגעהויבן

GSAM 419.4אין אָנהייב 1884, באַלד נאָך פּאַסטאָר באַטלערס אָנקומען אין ענגלאַנד, איז באַשלאָסן געוואָרן אָנצוהייבן אין גרימסבי, מיט מ. ק. ווילקאָקס ווי רעדאַקטאָר, אַ האַלב־חודשלעכע צײַטונג פֿון אַכט זײַטן, מיטן נאָמען Present Truth. די זעלבע ווערט איצט פֿאַרעפֿנטלעכט ווי אַ וועכנטלעכע צײַטונג פֿון זעכצן זײַטן אין לאָנדאָן, ענגלאַנד, מיט אַ וועכנטלעכער אויפֿלאַגע פֿון בערך 18,000 עקזעמפּלאַרן.

GSAM 420.1אין 1889 האָט פּאַסטאָר האָלזער געמאָלדן, אַז די בריטישע מיסיע באַשטייט פֿון אַכט קהילות, מיט צוויי הונדערט שבת־האַלטערס, פֿון וועלכע פֿינף און זעכציק זענען געווען אין לאָנדאָן. דער מעשׂר פֿאַרן פֿריערדיקן יאָר איז געווען 1,244.58$. עס זענען געווען צוויי אָרדינירטע גײַסטלעכע, צוויי ליצענצירטע, צוויי שיף־מיסיאָנערן, און זיבן ביבל־אַרבעטער. בערך אין יענער צײַט זענען די פּאַסטאָרן וו. האַטשינסאָן און פֿראַנסיס האָופּ אַרײַן אין דער ענגלישער מיסיע.

GSAM 420די Pacific Press אין לאָנדאָן

GSAM 420.2אין לויף פֿונעם יאָר 1890 האָט די Pacific Press Publishing Company פֿון אָוקלאַנד, קאַליפֿאָרניע, געעפֿנט אַ פֿיליאַל־ביוראָ אויף פּאַטערנאָסטער ראָו 48, לאָנדאָן, און אַ דרוקערײַ אויף האָלאָווי ראָד 451, לאָנדאָן, נ. די פֿאַרקויפֿן פֿון ביכער פֿונעם ביוראָ אינעם ערשטן יאָר, צו כאָולסייל־פּרײַזן, זענען געווען 9,556.89$.

GSAM 420.3אין פֿעברואַר, 1895, האָט פּאַסטאָר ראָבינסאָן איבערגעגעבן דעם פֿאָלגנדיקן באַריכט:

GSAM 420.3“אין גרויסבריטאַניע זענען פֿאַראַן עלף קירכעס, 363 מיטגלידער, פֿינף גײַסטלעכע, און איין ליצענציאַט. דער מעשׂר פֿאַרן פֿאַרגאַנגענעם יאָר איז געווען 5,077.20$, אָדער אַ דורכשניט פֿון 13.98$ פּער מיטגליד. די אייגנטום פֿונעם פֿאַרלאַג־ביוראָ געהערט איצט און ווערט פֿאַרוואַלטעט דורך דער International Tract Society, Limited, אַן ענגלישע קאָרפּאָראַציע.”

GSAM 420.4אין דעצעמבער, 1895, האָט דער סעקרעטאַר פֿון דער אויסלענדישער מיסיע געמאָלדן פֿאַר גרויסבריטאַניע אַ מיטגלידערשאַפֿט פֿון 560. די מעשׂרים זענען געשטיגן במשך דעם יאָר מיט 1,000$. אין יענער צײַט, האָבן אַכט גרופּעס זיך געטראָפֿן שבתים אין פֿאַרשיידענע ערטער אין לאָנדאָן.

GSAM 420.5אַזוי איז די אַרבעט אין דעם מיסיע־פֿעלד פֿאָרויסגעגאַנגען, צײַטנווײַז כּמעט אומבאַמערקבאַר. זוימען שפּראָצן נישט אַרויס אין געוויסע סאָרטן באָדן אַזוי גיך ווי אין אַנדערע. זייער שפּראָצונג איז פּאַמעלעכער, אָבער זייער וווּקס איז זיכערער און האַרטער. אַזוי איז עס מיטן אמת פֿון דער דריטער בשׂורה אין דעם מלוכה. איר זוימען איז געזויעט געוואָרן, האָט גענומען וואָרצל, און איז פּאַמעלעך געוואַקסן, ביז זי האָט איצט דערגרייכט פֿאַרגלײַכיק גרויסע פּראָפּאָרציעס.

GSAM 421די אויסטראַלאַזישע מיסיע

GSAM 421.1דעם 10טן מײַ, 1885, זענען די פּאַסטאָרן ס. נ. האַסקעל, דזש. אָ. קאָרליס מיט זײַן משפּחה, מ. ק. ישׂראל מיט זײַן משפּחה, וו. ע. אַרנאָלד, און הענרי סקאָט אַוועקגעזעגלט פֿון סאַן פֿראַנציסקאָ צו עפֿענען אַ מיסיע אין דעם אויסטראַלישן פֿעלד. עלף יאָר פֿאַר דער צײַט, אין 1874, בײַ אַ פֿאַרזאַמלונג וואָס איז פֿאָרגעקומען אין בעטל קריק, האָט פֿרוי ווײַט געזאָגט, אַז פֿיל פֿעלקער וועלן נאָך אָננעמען דעם אמת, און אַז זי האָט געזען דרוק־פּרעסן אַרבעטן, און ביכער און צײַטונגען געדרוקט ווערן אין פֿאַרשיידענע לענדער. ווען מען האָט זי געבעטן צו ספּעציפֿיצירן וועלכע לענדער מען האָט געמיינט, איז דער ענטפֿער געווען, אַז אויסטראַליע איז געווען דער איינציקער נאָמען וואָס זי האָט זיך דערמאָנט.

GSAM 421דער Bible Echo

GSAM 421.2דורך די ערנסטע און דערפאָלגרײַכע אַרבעט פֿון פּאַסטאָר האַסקעל און חבֿרה, איז די בשׂורה אַזוי גיך פֿאָרויסגעגאַנגען, אַז מען האָט געהאַלטן פֿאַר נויטיק אויסצודרוקן אַ צײַטונג אין אויסטראַליע. דערפֿאַר האָט מען געמאַכט די צוגרייטונגען פֿאַר דער פּובליקאַציע, און דעם 1טן יאַנואַר, 1886, איז אַרויסגעגעבן געוואָרן אין מעלבורן אַ חודשלעכער פֿון זעכצן זײַטן, מיטן נאָמען Bible Echo and Signs of the Times. פֿונעם ערשטן נומער איז געדרוקט געוואָרן אַן אויפֿלאַגע פֿון זעקס טויזנט, בעת די רעגולערע אויפֿלאַגע איז געווען בלויז דרײַ טויזנט.

GSAM 421ערשטע קירכע געגרינדעט אין אויסטראַליע

GSAM 421.3זונטיק, דעם 10טן אַפּריל, 1886, איז די ערשטע זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטישע קירכע אין אויסטראַליע אָרגאַניזירט געוואָרן. עס זענען געווען אַכצן אָנוועזנדע וואָס האָבן אונטערגעשריבן דעם בונד, און זיבן אַנדערע האָבן זיך געבעטן אויפֿצונעמען דורך טבילה. זיי זענען געטובלט געוואָרן דעם קומענדיקן שבת, און יעדן שבת במשך פֿון עטלעכע וואָכן זענען צוגעקומען מיטגלידער, ביז די צאָל אין דער קהילה האָט דערגרייכט פֿינף און פֿופֿציק. ביז מײַ, 1886, האָט די גאַנצע צאָל אײַנגעשריבענע דערגרייכט נײַנציק. אַחוץ זיי, זענען געווען בערך פֿינף און דרײַסיק אין אַנדערע ערטער וואָס האָבן געהאַלטן שבת.

GSAM 421.4אין דער דרוקערײַ זענען געווען צוויי גוטע פּרעסן און אַ מאָטאָר, אַלץ באַצאָלט און אין אייגנטום פֿון די זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטן אין יענעם ווײַטן לאַנד — בערך זיבן טויזנט מײַל פֿון אונדזער גרויסן ביוראָ אין אָוקלאַנד, קאַליפֿאָרניע.

GSAM 422.1אין לויף פֿון 1886 האָט זיך די בשורה פֿאַרשפּרייט קיין נײַ־זילאַנד. אַ באַריכט פֿונעם אויסטראַלישן פֿעלד גיט איבער, אַז עס זענען געווען פֿופֿציק שבת־האַלטערס אין נײַ־זילאַנד. די סומע וואָס מע האָט באַקומען פֿון ביכער־פֿאַרקויף אינעם ביוראָ איז געווען 700$. אַחוץ דעם האָבן די פֿאַרקויפֿער פֿאַרקויפֿט פֿיר הונדערט עקזעמפּלאַרן פֿון Great Controversy אין נײַ־זילאַנד, און טויזנט עקזעמפּלאַרן פֿון Thoughts on Daniel אין אויסטראַליע.

GSAM 422אויסטראַלישער ביוראָ־געבײַדע

GSAM 422.2פֿון אַ באַריכט וואָס איז אײַנגעגעבן געוואָרן דעם 19טן יולי, 1889, לערנען מיר זיך אויס די פֿאָלגנדיקע פֿאַקטן: אַ געביידע פֿאַר אַ דרוקערײַ אין מעלבורן איז פֿאַרענדיקט געוואָרן, וואָס אַנטהאַלט אַ קאַפּעלע פֿאַר קירכע־דינסטן.

GSAM 422טאַסמאַניע אַרײַנגענומען

GSAM 422.3אַ קאָנפֿערענץ איז אָרגאַניזירט געוואָרן סײַ אין אויסטראַליע, סײַ אין נײַ־זילאַנד, און די אַרבעט איז פֿאַרברייטערט געוואָרן, דורך די פּאַסטאָרן ישראל און סטעד, ביז טאַסמאַניע. אין דעם לעצטן אָרט זענען שוין אָרגאַניזירט געוואָרן דרײַ קהילות, מיט אַ גאַנצער צאָל מיטגלידער פֿון הונדערט זעקס און דרײַסיק. אַחוץ זיי זענען פֿאַראַן אַנדערע צעשפּרייטע שבת־האַלטערס וואָס זענען נאָך נישט אָרגאַניזירט.

GSAM 422.4די מעשׂרות פֿאַרן יאָר אינעם אויסטראַלישן פֿעלד זענען געווען 9,371$. עס זענען געווען פֿופֿצן פֿאַרקויפֿער אינעם פֿעלד, וועמענס פֿאַרקויף פֿון ביכער האָט דערגרייכט 19,500$.

GSAM 422.5אין פּאַסטאָר האַסקעלס צווייטער נסיעה אַרום דער וועלט, האָט ער ווידער באַזוכט אויסטראַליע, בײַגעוווינט זייער קאָנפֿערענץ וואָס איז פֿאָרגעקומען אין אויגוסט, 1889, און אויף פֿילערליי אופֿנים געגעבן עפֿעקטיווע הילף, וואָס איז געווען זייער געשאַצט בײַ יענער נײַ־אָרגאַניזירטער גרופּע. פֿאַרשיידענע אַרבעטער פֿון אַמעריקע האָבן פֿון צײַט צו צײַט באַזוכט אויסטראַליע לטובֿת דעם איין גרויסן ענין — דעם אויפֿבוי און פֿאַרשטאַרקונג פֿון גאָטס אַרבעט.

GSAM 422פֿרוי ווײַט אין אויסטראַליע

GSAM 422.6אין האַרבסט 1891, האָט פֿרוי ע. ג. ווײַט, איר זון, וו. ק. ווײַט, פּאַסטאָר דזשאָרדזש ב. סטאַר, און אַנדערע פֿאַרלאָזט קאַליפֿאָרניע פֿאַר אויסטראַליע, און זענען אָנגעקומען דאָרטן אין דעצעמבער — מיטן זומער אויף יענעם קאָנטינענט. די עדות פֿון פֿרוי ווײַט, טראָץ דער גשמיותדיקער שוואַכקייט אונטער וועלכער זי האָט געליטן בעת די נײַן יאָר פֿון איר וווינען אין יענעם לאַנד, האָט שטאַרק געהאָלפֿן צו שטעלן די אַרבעט אין אַ געהעריקער באַציִונג צום גײַסט און כאַראַקטער פֿון דער שליחות פֿונעם דריטן מלאך. בעת זיי זענען געווען אין אויסטראַליע האָט פּאַסטאָר דזש. אָ. קאָרליס זיך ווידער פֿאַרבונדן מיט דער אַרבעט דאָ, און וו. א. קאָלקאָרד און אַנדערע זענען אַרײַן אין פֿעלד ווי גײַסטלעכע, לערערס, אאַז״וו.

GSAM 423פּאַסטאָר אָלסען אין אויסטראַליע

GSAM 423.1בעת דער אַדמיניסטראַציע פֿון פּאַסטאָר אָ. א. אָלסען ווי פּרעזידענט פֿון דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ, האָט ער באַזוכט אַלע אונדזערע פֿירנדיקע אינסטיטוציעס איבערן גאַנצן לאַנד. דאָס האָט געפֿאָדערט ברייטע רייזעס — אַ רייזע אַרום דער וועלט. דאָס האָט ער געטאָן כּדי זיך בעסער צו באַקענען מיט זייערע נויטן און דעם מצבֿ פֿון די פֿאַרשיידענע מיסיעס, כּדי אַזוי צו זײַן גרייט זיי צו דינען אויף אַן אומפּאַרטיייִשן אופֿן. עס איז געווען אויף דער דאָזיקער רייזע, אין 1893, וואָס ער האָט פֿאַרבראַכט עטלעכע וואָכן אין אויסטראַליע.

GSAM 423אויסטראַלאַזישע פֿאַראייניקונג־קאָנפֿערענץ

GSAM 423.2אין יענער צײַט איז די אויסטראַלאַזישע פֿאַראייניקונג־קאָנפֿערענץ אָרגאַניזירט געוואָרן, וואָס האָט זיך צונױפֿגעשטעלט פֿון די אויסטראַלישע און נײַ־זעלאַנדישע קאָנפֿערענצן און די אויסטראַלישע מיסיע־פֿעלדער. די דאָזיקע קאָנפֿערענץ טרעפֿט זיך איין מאָל אין צוויי יאָר, און ווערט דורכגעפֿירט לויטן פּלאַן פֿון די פֿאַראייניקונג־קאָנפֿערענצן אין אַנדערע לענדער. אין יאָר 1893 האָבן די ווייניק פֿאַרקויפֿער וואָס זענען געווען אין דעם געגנט פֿאַרקויפֿט אַן אויפֿלאַגע פֿון 5,000 עקזעמפּלאַרן פֿון Steps to Christ, און אַ צווייטע אויפֿלאַגע פֿון דער זעלבער צאָל איז געדרוקט געוואָרן. אין זומער 1894-95 האָבן זיי אָנגענומען 4,000 באַשטעלונגען פֿאַר אַבאָנעמענט־ביכער אין פֿיר חדשים.

GSAM 423פּאַסטאָר פּרעסקאָט אין אויסטראַליע

GSAM 423.3אין 1895 האָט פּאַסטאָר וו. וו. פּרעסקאָט, דער בילדונגס־סעקרטאַר פֿון דער דענאָמינאַציע, פֿאַרבראַכט אַ צאָל חדשים אין דער קאָנפֿערענץ און געווידמעט אַ סך צײַט און געדאַנקען צו דעם צווײַג פֿון דער אַרבעט. אין דער צײַט האָט ער געפֿירט אַ בילדונגס־אינסטיטוט וואָס איז פֿאַר זיי געווען אַ גרויסער נוץ.

GSAM 424.1דער באַריכט וועגן דער אַרבעט פֿאַרן יאָר, וואָס איז אײַנגעגעבן געוואָרן דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ, איז פֿאָרגעלייגט געוואָרן דורך פּאַסטאָר וו. ק. ווײַט און איז אַזוי:

GSAM 424.1“די אויסטראַלישע פֿאַראייניקונג־קאָנפֿערענץ באַשטייט פֿון זיבעצן קירכעס מיט 1074 מיטגלידער, וועלכע האָבן דאָס פֿריערדיקע יאָר באַצאָלט אַ מעשׂר פֿון 9,810.10$. די דאָזיקע קאָנפֿערענץ האָט צוועלף אָרדינירטע גײַסטלעכע, צוויי ליצענצירטע, דרײַ ביבל־אַרבעטער, און פֿופֿציק פֿאַרקויפֿער, וועלכע האָבן במשך פֿונעם יאָר פֿאַרקויפֿט ביכער אין ווערט פֿון 28,731.11$. אין לויף פֿונעם יאָר איז די קאָלאָניע פֿון ניו סאַוט וויילס, מיט זעקס קירכעס און 321 מיטגלידער, אָפּגעטיילט געוואָרן פֿון דער אויסטראַלישער קאָנפֿערענץ, און באַצייכנט געוואָרן ווי די ניו סאַוט וויילס קאָנפֿערענץ.”

GSAM 424דרום־אַפֿריקאַנער מיסיע

GSAM 424.2בײַ דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ וואָס איז פֿאָרגעקומען אין בעטל קריק אין 1886, איז באַטראַכט געוואָרן די פֿראַגע פֿון עפֿענען אַ מיסיע אין דרום־אַפֿריקע. אַזוי ווי מע האָט אָנגענומען אַ באַשלוס לטובֿת דער אונטערנעמונג, האָט מען אין דעם זומער פֿון 1887 געמאַכט אַ פּרוּוו אויפֿצושטעלן די אַרבעט אין יענעם ווײַטן לאַנד, וווּ עטלעכע, וואָס האָבן שוין אָנגעהויבן צו האַלטן שבת, האָבן גערופֿן אַרבעטער.

GSAM 424פּאַסטאָרן באָיד און ראָבינסאָן אין דרום־אַפֿריקע

GSAM 424.3צו דעם צוועק, דעם 11טן מײַ, זענען פּאַסטאָר ק. ל. בויד מיט זײַן משפּחה, פּאַסטאָר ד. א. ראָבינסאָן מיט זײַן פֿרוי, און אַנדערע אַרבעטער, אַוועקגעפֿאָרן פֿון ניו־יאָרק סיטי אויף אַ שיף קיין אַפֿריקע, דורכן ליבערפּול און לאָנדאָן. דרײַ יאָר שפּעטער, בײַ דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ, האָט הער פּ. וו. ב. וועסעלס דערקלערט, אַז ווען די דאָזיקע אַרבעטער זענען אָנגעקומען קיין אַפֿריקע, זענען געווען בערך פֿערציק פּערזאָנען וואָס האָבן שוין געהאַלטן דעם שבת פֿון דעם פֿערטן געבאָט, ווי אַ רעזולטאַט פֿון לייענען פּובליקאַציעס וועגן דעם ענין און פֿון שטודירן די הייליקע שריפֿטן.

GSAM 424.4די פּאַסטאָרן ראָבינסאָן און באָיד האָבן אָנגעהויבן די מיסיע־אַרבעט אין קייפֿטאַון, און פֿון דאָרטן האָט זי זיך אויסגעשפּרייט צום צפֿון־מיזרח כּמעט אַכט הונדערט מייל ביז קימבערלי, אין די דימענט־פֿעלדער.

GSAM 424.5ביזן יאָר 1889, זענען געווען בלויז צוויי גײַסטלעכע, איין ליצענציאַט, פֿיר קירכעס, און אַכציק מיטגלידער; זיי האָבן באַצאָלט אַ מעשׂר פֿון 2,798.36$. אין דעם יאָר האָט פּאַסטאָר אייראַ דזש. הענקינס, פֿון אַמעריקע, געאַרבעט אין קייפּ־טאַון מיט גוטע רעזולטאַטן, און הער און פֿרוי דרוילאַרד זענען געקומען פֿון נעבראַסקאַ זיך אָנצושליסן אין דער אַרבעט דאָ, און צו טיילן זיך אין די שווערע אַרבעט און מחסורים וואָס פֿאַלן אויף די וואָס ווערן גערופֿן צו זײַן פּיאָנערן אין אַ נײַעם פֿעלד. די אַרבעט פֿון פֿרוי דרוילאַרד האָט זיך דער עיקר באַגרענעצט צום ביכער־דעפּאָזיטאַר, וווּ די געשעפֿטן פֿון דעם אָפּטייל זענען איבערגעלאָזט געוואָרן אונטער איר פֿאַרוואַלטונג, בעת הער דרוילאַרד האָט זיך פֿאַרנומען מיטן אַלגעמיינעם מיסיאָנער־ענין. במשך פֿונעם יאָר, אויף שיפֿן וואָס האָבן זיך אָפּגעשטעלט אין דעם פּאָרט, האָט ער פֿאַרקויפֿט ביכער אין אַ סך־הכּל פֿון 750$.

GSAM 425פּאַסטאָר האַסקעל אין אַפֿריקע

GSAM 425.1עס איז געווען אין אויגוסט פֿון דעם זעלבן יאָר וואָס פּאַסטאָר האַסקעל איז אָנגעקומען קיין קייפּ־טאַון. פֿינף חדשים האָט ער גוט פֿאַרבראַכט מיט באַזוכן און אַרבעטן מיט די פֿאַרשיידענע קהילות אין דרום־אַפֿריקע. דורך דעם באַזוך איז די זאַך געשטאַרקט און אויפֿגעבויט געוואָרן, און זײַן אייגן האַרץ איז דערמוטיקט געוואָרן, ווײַל ער האָט געזען די פֿרוכט פֿון זײַן אַרבעט. אַן אינטערעס אין דער בילדונגס־אַרבעט איז אויפֿגעוועקט געוואָרן, אַזוי אַז צוועלף סטודענטן פֿון אַפֿריקע זענען געקומען קיין אַמעריקע צו באַזוכן אונדזערע קאָנפֿעסיאָנעלע שולן.

GSAM 425.2דערווײַל האָט די אַרבעט פֿון פֿאַרקויפֿן און פֿאַרשפּרייטן באַקומען געהעריקע אויפֿמערקזאַמקייט. אין קייפּ־טאַון איז פֿאָרגעקומען אַן אינסטיטוט אין אינטערעס פֿון דער דאָזיקער אַרבעט, אָנגעפֿירט פֿון הער ע. מ. מאָריסאָן, וואָס האָט אַרײַנגעבראַכט אַ נײַעם לעבן און ענערגיע אין דעם וויכטיקן צווײַג פֿון דער בשורה. גלײַך נאָך די אָנווײַזונגען פֿונעם אינסטיטוט, האָבן דרײַצן פֿאַרקויפֿער אין משך פֿון זעקס חדשים פֿאַרקויפֿט און אָפּגעליפֿערט ביכער אין אַ סך־הכּל פֿון 5,621.28$. למעשה, זענען די באַשטעלונגען געווען אַזוי פֿיל, אַז זיי האָבן אינגאַנצן “פֿאַרפֿלייצט” דאָס לאָנדאָנער ביוראָ, ווײַל מע האָט ניט געקענט גענוג גיך צוגרייטן די ביכער כּדי צו באַפֿרידיקן דעם באַדאַרף.

GSAM 425.3אין יאָר 1892 האָט זיך פּאַסטאָר א. ט. ראָבינסאָן צוגעשטעלט צו דער אַרבעט אין דרום־אַפֿריקע. אין יענער צײַט איז די אַרבעט געוואַקסן אַזוי שטאַרק, אַז מע האָט געדאַרפֿט אַ נײַעם מאַגאַזין צו פֿאַרבײַטן דעם אַלטן. דערפֿאַר האָט מען אויפֿגעשטעלט אַ נײַ געבײַדע, גענוג גרויס צו פֿאַרזאָרגן פּלאַץ פֿאַר די פֿאַרזאַמלונגען פֿון דער קהילה.

GSAM 426קאָלעדזש־געביידע אין אַפֿריקע

GSAM 426.1אַזוי איז די אַרבעט ווייטער פֿאָרויסגעגאַנגען שריט בײַ שריט, ביז אין קלערמאָנט, אַ פֿאָרשטאָט פֿון קייפּ־טאַון, איז אויפֿגעשטעלט געוואָרן אַ קאָלעדזש־געביידע פֿאַר 35,000$. די איינציקע הילף וואָס מע האָט געבעטן פֿון די אַמעריקאַנער ברידער איז געווען צו שיקן אַ גרופּע לערערס קוואַליפֿיצירט צו לערנען אַ קאָלעדזש־קורס, און זיי אַליין וואָלטן באַצאָלט די הוצאות. נאָכדעם ווי דער בקשה איז דערפֿילט געוואָרן, האָט די שול זיך געעפֿנט דעם 1טן פֿעברואַר, 1893.

GSAM 426די דרום־אַפֿריקאַנער קאָנפֿערענץ

GSAM 426.2די דרום־אַפֿריקאַנער קאָנפֿערענץ איז אָרגאַניזירט געוואָרן אין 1892. בײַ דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ אין 1893 איז זי דורך שטימען אָנגענומען געוואָרן אין דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ. דעמאָלט האָט זי געהאַט פֿינף קירכעס, הונדערט אַכט און דרייסיק מיטגלידער, וועלכע האָבן דאָס פֿריערדיקע יאָר באַצאָלט אַ מעשׂר פֿון 34,077.32$. אויף דער דאָזיקער קאָנפֿערענץ איז די דרום־אַפֿריקאַנער קאָנפֿערענץ פֿאָרגעשטעלט געוואָרן דורך פּיטער וועסעלס, וועלכער האָט ברייטהאַרציק געשאָנקען דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ 16,000$, וואָס איז געווען מער ווי די אַלגעמיינע קאָנפֿערענץ האָט אויסגעגעבן אויפֿצומאַכן די אַרבעט אין דרום־אַפֿריקע. אין צוגאָב צו דער דאָזיקער מתּנה, האָבן ער און איינער פֿון זײַנע ברידער געשאָנקען 40,000$ אָנצוהייבן די אַרבעט פֿונעם אומזיסטן דיספּענסאַר אין דער שטאָט שיקאַגע.

GSAM 426.3אויף דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ אין 1895 האָט דער סעקרעטאַר פֿון דער אויסלענדישער מיסיע געזאָגט וועגן דעם אַפֿריקאַנער פֿעלד:

GSAM 426.3“די קאָנפֿערענץ אין דרום־אַפֿריקע איז אָרגאַניזירט געוואָרן בלויז צוויי יאָר, אָבער אין דער צײַט האָט די אַלגעמיינע קאָנפֿערענץ געשיקט אין יענעם געגנט צוועלף אַרבעטער. צוויי פֿון זיי זענען אַרײַן אין אינערלעכע געגנטן ווי זעלבסטשטיצנדיקע מיסיאָנערן, בעת די איבעריקע האָבן זיך אַרײַנגעלאָזט אין דער אַרבעט אין פֿאַרשיידענע אָפּטיילונגען. יענע קאָנפֿערענץ האָט אַ בליִענדיקע שול, אַ יתומים־היים, און אַ סאַניטאַריום אין בוי. די סטאַטיסטיק ווײַזט, אַז זייער מיטגלידערשאַפֿט איז 184.”

GSAM 426זשורנאַלן אַרויסגעגעבן אין דרום־אַפֿריקע

GSAM 426.4דער ענין פֿון רעליגיעזער פֿרײַהייט אין דרום־אַפֿריקע האָט אין די לעצטע פּאָר חדשים אויפֿגערעגט אונדזער עולם אַרויסצוגעבן צוויי צײַטונגען, איינע אויף דער האָלענדישער שפּראַך, מיטן נאָמען De Wachter; די צווייטע אויף ענגליש, מיטן נאָמען The South African Sentinel and Gospel Echo. די לעצטע האָט אַן אויפֿלאַגע פֿון 4,000.

GSAM 427דרום־אַפֿריקאַנער פֿאַראייניקונג־קאָנפֿערענץ

GSAM 427.1אין יאַנואַר, 1903, איז די דרום־אַפֿריקאַנער פֿאַראייניקונג־קאָנפֿערענץ אָרגאַניזירט געוואָרן, וואָס האָט אַרײַנגענומען די קאָנפֿערענצן פֿון דער קייפּ־קאָלאָניע און נאַטאַל־טראַנסוואַאַל, און די מיסיעס פֿון באַסוטאָלאַנד און מאַטאַבעלעלאַנד אונטער דער קאָנטראָל פֿון דער פֿאַראייניקונג־קאָנפֿערענץ. אין דער קאָנפֿערענץ זענען פֿאַראַן פֿופֿצן אָרגאַניזירטע קירכעס מיט 595 מיטגלידער, נײַן אומאָרגאַניזירטע גרופּעס פֿון נײַנציק מיטגלידער, און דרייסיק איזאָלירטע שבת־האַלטערס — אַ סך־הכּל פֿון 715, וועלכע האָבן באַצאָלט אַ מעשׂר פֿון 7,850$. עס זענען געווען נײַן און דרײַסיק אַרבעטער, פֿון וועלכע איין און צוואַנציק זענען געווען אויף דער באַצאָלונגס־ליסטע פֿון די פֿאַרשיידענע קאָנפֿערענצן.

GSAM 427דער פּאָלינעזישער פֿעלד

GSAM 427.2אין יאָר 1876 האָבן פּאַסטאָר דזשיימס ווײַט און דער שרײַבער געשיקט אַ באַנד פֿון Signs of the Times און עטלעכע טראַקטן, באַגלייט מיט אַ בריוו, צו פּיטקערן־אינדזל. די דאָקומענטן זענען אַרויפֿגעלייגט געוואָרן אויף אַ שיף וואָס איז געפֿאָרן אַרום קעיפּ האָרן קיין ניו־יאָרק. מע האָט אונדז פֿאַרזיכערט, אַז דאָס שיף וועט זיך אָפּשטעלן אין פּיטקערן, און דאָרט וועט דער פּעקל איבערגעגעבן ווערן. מיר האָבן נישט געקענט קיין איין מענטש אויפֿן אינזל, און האָבן גאָרנישט געוווּסט וועגן דעם אינזל אַליין, אַחוץ זײַן רום, אַז ער האָט פֿאַר אײַנוווינער אַ געטרײַע, גאָטלעכע קהילה. די צײַטונגען זענען געשיקט געוואָרן אויף גוט־גליק.

GSAM 427אַ באַזוך אין פּיטקערן

GSAM 427.3מיר האָבן גאָרנישט געהערט פֿון די מענטשן אָדער פֿון אונדזער ליטעראַטור ביז הער דזשאָן אײַ. טיי האָט געמאַכט זײַן באַזוך אויפֿן אינזל, אין יאָר 1886, צען יאָר שפּעטער, ווען מיר האָבן זיך דערוווּסט, אַז ווי אַ רעזולטאַט פֿונעם לייענען דעם באַנד פֿון Signs און די פּאַמפֿלעטן, האָט דער גאַנצער אינזל, אַמאָל, כּמעט באַשלאָסן צו בײַטן זייער טאָג פֿון גאָטסדינסט פֿון דעם ערשטן טאָג פֿון דער וואָך אויפֿן זיבעטן טאָג, און האַלטן דעם שבת פֿון גאָט. דאָס האָבן זיי אָבער נישט געטאָן ביז בעת הער טיי'ס באַזוך. ער איז שוין אַ לאַנגע צײַט געווען טיף באַאײַנדרוקט צו באַזוכן דעם אינזל, אָבער האָט גאָרנישט געוווּסט וועגן די מענטשן פּערזענלעך, און אויך נישט וועגן זייער אינטערעס, וואָס איז שוין אָנגעצונדן געוואָרן אין דער אמת.

GSAM 428.1נאָך זײַן צוריקקער קיין אַמעריקע, האָט ער זיך זייער שטאַרק געשלאָגן פֿאַר דעם, אַז מע זאָל בויען אַ שיף מיט וועלכער מיסיאָנער זאָלן קענען פֿאָרן פֿון אינדזל צו אינדזל אינעם פּאַציפֿישן אָקעאַן. ער האָט זיך באַטייליקט אין דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ וואָס איז פֿאָרגעקומען אין יאָר 1889, מיט דעם געדאַנק אין זינען, און דאָרט האָט ער געפֿאָדערט פֿאַר די פּאָלינעזישע אינדזלען. די קאָנפֿערענץ, זעענדיק די נוצלעכקייט פֿון דער אונטערנעמונג, האָט געשטימט אויפֿצוקלײַבן, דורך נדבֿות, די סומע פֿון 12,000$ מיט וועלכער צו בויען אָדער קויפֿן אַ שיף צו אַרבעטן צווישן די אינזלען פֿונעם פּאַציפֿישן אָקעאַן.

GSAM 428די פּיטקערן געבויט

GSAM 428.2אין איינקלאַנג מיט דער דאָזיקער אַקציע איז דער שיף פּיטקערן געבויט געוואָרן אין זומער 1890, לעבן בעניסיאַ, בערך דרייסיק מייל פֿון אָוקלאַנד, קאַליפֿאָרניע, פֿאַר אַ קאָסט פֿון 12,035.22$. אין דרײַ פֿערטל יאָר איז די דאָזיקע סומע געזאַמלט געוואָרן און געשאָנקען געוואָרן אויסשליסלעך פֿאַר דעם צוועק דורך די שבת־שולן, און קיין מתּנה איז קיין מאָל ניט געגעבן געוואָרן מיט אַזאַ פֿרייד און התלהבֿות. די שיף איז איינגעווידמעט געוואָרן אין אָוקלאַנד, קאַליפֿאָרניע, דעם 25סטן סעפּטעמבער, 1890. אַרום פֿופֿצן הונדערט מענטשן האָבן זיך פֿאַרזאַמלט אויף דער שיף און בײַם דאָק כּדי צו זען די צערעמאָניע.

GSAM 428די ערשטע קרויז פֿון דער פּיטקערן

GSAM 428.3דער שיף איז אויפֿגעזעגלט אויף זײַן ערשטן קרויז פֿון סאַן פֿראַנסיסקאָ צו זײַן ווייטער אַרבעטפֿעלד דעם 20סטן אקטאבער. אויפֿן שיף זענען געווען מיסיאָנערן: פּאַסטאָר ע. ה. גייטס מיט זײַן פֿרוי, פּאַסטאָר א. דזש. ריד מיט זײַן פֿרוי, דזשאָן אײַ. טיי מיט זײַן פֿרוי, און אַ מיסיאָנער־מאַנשאַפֿט אונטער קאַפּיטאַן מאַרש. דער שיף איז ערשט געגאַנגען צו פּיטקערן־אינדזל, פֿיר טויזנט מייל דרום פֿון סאַן פֿראַנסיסקאָ, וווּ ער איז אָנגעקומען דעם 25סטן נאָוועמבער. ווען דער שיף האָט דעם 17טן דעצעמבער פֿאַרלאָזט דעם אינדזל, האָבן צוויי און אַכציק דערוואַקסענע באַקומען טבילה און זענען אָרגאַניזירט געוואָרן אין אַ זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטישער קירכה. דער שיף האָט דערנאָך געמאַכט איר וועג צו די גרופּעס סאָסײַעטי, הערװי, סאַמאָאַן, פֿרענדלי און פֿידזשי, איבערלאָזנדיק רעליגיעזע ביכער און טראַקטן וועגן געזונט און מאָדעראַציע בײַ די ענגליש־רעדנדיקע מענטשן. במשך פֿון אַכט חדשים, ביז סעפּטעמבער 1891, האָבן די מיסיאָנערן פֿאַרקויפֿט ביכער אין אַ סומע פֿון 1,900$, און דערצו פֿאַרשפּרייט אַ גרויסע צאָל לייען־מאַטעריאַל אומזיסט.

GSAM 429.1די מיסיאָנער זענען געווען סטאַנציאָנירט אַזוי: פּאַסטאָר ריד אין טאַהיטי; פּאַסטאָר גייטס איז געבליבן אין פּיטקערן צו פֿאַרענדיקן די שוין אָנגעהויבענע אַרבעט; בעת הער טיי האָט אויסגעקליבן צו אַרבעטן אויפֿן אינדזל פֿידזשי. אין דער Review פֿונעם 14טן אַפּריל, 1904, זאָגט פּאַסטאָר פֿולטאָן וועגן דער אַרבעט אין פֿידזשי: “ס׳זענען איצט דאָ מער ווי הונדערט פֿופֿציק שבת־האַלטערס אין דעם מיסיע־פֿעלד.” פֿון פֿידזשי איז דאָס שיף געפֿאָרן קיין אָקלאַנד, נײַ־זעלאַנד, פֿאַר נויטיקע פֿאַרריכטונגען און פֿאַרבעסערונגען, און אויך כּדי צו באַקומען אַ פֿאַרזאָרג פֿון ביכער.

GSAM 429טויט פֿון מיסיאָנערן

GSAM 429.2נאָך אַן אַוועזנהייט פֿון איין יאָר, עלף חדשים, און אַכצן טעג, האָט די פּיטקערן זיך אומגעקערט קיין סאַן פֿראַנציסקאָ, וווּ זי איז אָנגעקומען דעם 9טן אָקטאָבער, 1892. אין דער צײַט איז קאַפּיטאַן מאַרש נפֿטר געוואָרן און איז באַגראָבן געוואָרן אויפֿן אינזל נײַ־זעלאַנד. הער טיי איז געטראָפֿן געוואָרן פֿון לונגען־אָנצינדונג, פֿון וועלכער ער האָט זיך קיינמאָל ניט אויסגעהיילט. ער איז אויך בשלום נפֿטר געוואָרן און איז באַגראָבן געוואָרן אין דעם ווײַטן לאַנד פֿידזשי; און אַזוי זענען צוויי טײַערע לעבנס אַזוי גיך געגעבן געוואָרן פֿאַר דער פּאָלינעזישער מיסיע.

GSAM 429.3די מיסיאָנערן אויפֿן אינזל טאַהיטי, אין פּאַפּאַעטע, האָבן זיך געפֿרייט צו זען, כּמעט גלײַך, די פֿרוכטן פֿון זייער אַרבעט. זיי האָבן געקענט שיקן אין דער פֿאָטערלאַנד, אין יענער צײַט, דעם דערמוטיקנדיקן באַריכט וועגן פֿערציק פּערזאָנען וואָס זענען איבערגעקערט געוואָרן און אָרגאַניזירט געוואָרן אין אַ זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטישער קירכע.

GSAM 429די צווייטע רייזע פֿון דער פּיטקערן

GSAM 429.4דער שיף האָט זיך אַרויסגעזעגלט פֿון סאַן פֿראַנציסקאָ אויף איר צווייטער רייזע דעם 17טן יאַנואַר, 1893, מיט די פֿאָלגנדיקע מיסיאָנערן: ב. דזש. קיידי און זײַן פֿרוי, דזש. מ. קאָול און זײַן פֿרוי, ע. ק. טשעפּמאַן און זײַן פֿרוי, און מ. ג. קעלאָג, מ.ד. פֿרײַלין העטי אַנדרע, פֿון אָהײַאָ, האָט זיי באַגלייט ווי אַ לערערין פֿאַר פּיטקערן־אינדזל. אין האַרבסט 1893 האָט הער קיידי געעפֿנט אַ שול אין רײַאַטעאַ, פֿון דער סאָסיעטי־גרופּע, מיט זעכציק תּלמידים. צום סוף פֿונעם ערשטן טערמין איז די צאָל געשטיגן צו הונדערט און פֿינף. בײַם אָנהייב פֿונעם צווייטן טערמין זענען געווען הונדערט און צוואַנציק תּלמידים.

GSAM 430די דריטע רייזע פֿון דער פּיטקערן

GSAM 430.1די דריטע שיפֿרײַזע איז פֿאָרגעקומען אין 1893-94. די מיסיאָנער פֿאַר דער דאָזיקער רײַזע זענען געווען ג. א. וועלמאַן מיט זײַן פֿרוי און ליליאַן ווײַט, אַלע פֿון מישיגען, וועלכע זענען געווען באַשטימט פֿאַר רײַאַטעאַ, וווּ זיי האָבן געזאָלט העלפֿן פּאַסטאָר קיידי מיט זײַן אַרבעט. הער סטרינגער און זײַן פֿרוי זענען געפֿאָרן ווי מיסיאָנערן וואָס האָבן זיך אַליין געשטיצט. זיי האָבן זיך אָפּגעשטעלט אין רורוטוע. אין ראַראַטאָנגאַ (וווּ די מענטשן האָבן געהאַלטן שבת פֿאַר זונטיק), זענען געווען באַשטימט ד״ר קאָלדוועל און זײַן פֿרוי; בעת פּאַסטאָר באַקנער און זײַן פֿרוי, פֿון קאַליפֿאָרניע, זענען איבערגעלאָזט געוואָרן אין פּיטקערן. בעת זײַן וווינען בײַ דעם פֿאָלק, זענען אַרײַנגעפֿירט געוואָרן אַ סך נײַע אינדוסטריעס, וואָס האָבן זיך אין פֿיל הינזיכטן אַרויסגעוויזן ווי נוצלעך פֿאַר די אײַנוווינער. קודם־כּל, איז געבויט געוואָרן אַ ווינטמיל צו מאָלן דעם קוקורוזע וואָס ווערט איצט געוואַקסן אויפֿן אינדזל, און פֿון דער זעלבער ווינט־קראַפֿט ווערט געטריבן לײַכטע מאַשינעריע, וואָס האָט געבראַכט צו אַנדערע אינדוסטריעס וואָס זענען פֿריִער געווען אומבאַקאַנט פֿאַר די אינדזל־אײַנוווינער.

GSAM 430די פֿערטע נסיעה פֿון פּיטקערן

GSAM 430.2דעם 15טן דעצעמבער, 1895, האָט דער סעקרעטאַר פֿון דער אויסלענדישער מיסיע געזאָגט:—

GSAM 430.3“די פּיטקערן איז איצט אין פּאָרט פֿון איר פֿערטן קרויז.... די אַרבעט איז אײַנגעפֿירט געוואָרן אין נײַן פֿאַרשיידענע גרופּעס, און די פֿאָלגנדיקע אַרבעטער זענען באַשעפֿטיקט אין די זעלבע:—

GSAM 430.4“אויף אינדזל פּיטקערן, לערערס, ע. ס. בוץ און זײַן פֿרוי, און העטי אַנדרע. נאָרפֿאָק־אינדזל, עטלעכע זעלבסט־שטיצנדיקע מיסיאָנערס זענען דאָ פֿאַרנומען מיט דער אַרבעט, וועלכע זענען געקומען פֿון אויסטראַליע. סאָסײַעטי־אינדזלען, גײַסטלעכער, ב. דזש. קיידי; מעדיצינישע מיסיאָנער, הער און פֿרוי ר. א. פּריקעט. ראַראַטאָנגאַ, מעדיצינישע מיסיאָנער, ד״ר דזש. ע. קאָלדוועל און פֿרוי, די פֿרײַלינדערן ליליאַן ווײַט און מאָוד יאַנג; לערערס, ג. א. וועלמאַן און פֿרוי, פּאַסטאָר דזש. ד. רײַס און פֿרוי. פֿידזשי, פּאַסטאָר דזש. מ. קאָול און פֿרוי. פֿרײַנדלעכע אינזלען, פּאַסטאָר ע. הילאַרד און זײַן פֿרוי. רורוטוע, הער און פֿרוי סטרינגער, זעלבסט־אונטערהאַלטנדיקע מיסיאָנערן. האַוואַי, פּאַסטאָר ע. ה. גייטס און זײַן פֿרוי; לערערס, ה. ה. בראַנד און זײַן פֿרוי. סאַמאָאַ, ד״ר פֿ. ע. בראַכט און זײַן פֿרוי. פּאַסטאָר ד. א. אָוען און זײַן זון און טאָכטער, זעלבסט־אונטערהאַלטנדיקע מיסיאָנערן.

GSAM 431.1“די פּיטקערן האָט פֿאַרקויפֿט און אַוועקגעגעבן גרויסע קוואַנטיטעטן ליטעראַטור בעת אירע פֿיר רייזעס. דערפֿאַר זענען שבת־האַלטערס אויפֿגעקומען אין אַ סך ערטער. קירכעס זענען אָרגאַניזירט געוואָרן אויף פּיטקערן־אינדזל, נאָרפֿאָק, און טאַהיטי.”

GSAM 431די פּיטקערן פֿאַרקויפֿט

GSAM 431.2אַזוי ווי עס זענען איצט פֿאַראַן מיטלען צו דערגרייכן דעם פּאָלינעזישן פֿעלד, וואָס האָבן נישט עקזיסטירט ווען די שיף איז געבויט געוואָרן, איז די שיף פֿאַרקויפֿט געוואָרן, און מע האָט גענוצט אַנדערע מיטלען כּדי ממשיך צו זײַן מיט דער אַרבעט. פּאַסטאָר ע. ה. גייטס איז איצט דער אויפֿזעער פֿונעם פּאָלינעזישן פֿעלד, און באַריכטעט פֿאָרשריט אין די פֿאַרשיידענע גרופּעס.

GSAM 431די וועסט־אינדישע אינזלען

GSAM 431.3אינעם ווינטער פֿון 1889, האָט דער הער וו. אַרנאָלד, פֿון אַמעריקע, אָנגעהויבן קאָלפּאָרטער־אַרבעט אין די וועסט־אינדישע אינזלען. בעת ער איז געווען פֿאַרנומען מיט דעם, איז אים געלונגען צו באַקומען די נעמען און אַדרעסן פֿון טויזנט צוויי הונדערט פּערזאָנען, וועלכע זענען געשיקט געוואָרן צו דער International Tract Society פֿאַר איר באַניץ אין מיסיע־אַרבעט. דורך קאָרעספּאָנדענץ און דאָס שיקן לייען־מאַטעריאַל צו די דאָזיקע אַדרעסן, איז אַרויסגערופֿן געוואָרן אַן אינטערעס אין דער אמת, און אַזוי איז דער וועג געעפֿנט געוואָרן פֿאַרן פֿאַרשפּרייטן דאָס בשורה דורך דער פּריידיקונג פֿונעם וואָרט.

GSAM 431.4אין ענטפֿער אויפֿן רוף צו גײַסטלעכער אַרבעט, איז דער פּאַסטאָר ד. א. באָל, אין נאָוועמבער 1890, אַוועקגעפֿאָרן קיין באַרבאַדאָס און אַנדערע ערטער צו אַרבעטן. עטלעכע פּערזאָנען האָבן אָנגענומען דעם אמת ווי אַ רעזולטאַט פֿון זײַנע באַמיאונגען. אין 1892 האָט הער פּאַטערסאָן פֿון קאַליפֿאָרניע געאַרבעט אויף די אינזלען ווי אַ פֿאַרקויפֿער פֿאַר Bible Readings מיט גוטן דערפֿאָלג. אין 1893 איז ב. ב. ניומען געפֿאָרן פֿון פֿלאָרידע קיין דזשאַמייקע איבערצונעמען די אויפֿזיכט איבער דער פֿאַרקויף־אַרבעט בעת הער אַרנאָלדס אַוועזנהייט. הער עוואַנס און הער העקעט זענען אויך געפֿאָרן אין דעם זעלבן יאָר קיין אינדיעס, זיך צו פֿאַרנעמען מיט דעם צווײַג פֿון דער אַרבעט. אינעם חודש מײַ זענען פּאַסטאָר הייזמער און זײַן פֿרוי אַרײַן אין דעם פֿעלד צו אַרבעטן ווי דער וועג וואָלט זיך געעפֿנט. באַלד דערנאָך איז הער אַרנאָלד צוריקגעקומען, דאָס מאָל צו פֿאַרקויפֿן ביכער וועגן דעם ענין פֿון געזונט. ביז יולי, 1895, זענען ביכער פֿון דעם סאָרט פֿאַרקויפֿט געוואָרן אין דזשאַמייקע אַליין אין אַ סך־הכּל פֿון 8,200$, בעת דער פֿאַרקויף פֿון רעליגיעזע ביכער האָט דערגרייכט 7,654$, אָדער אַ סך־הכּל פֿון 15,854$. די פֿאַרשפּרייטונג פֿון אַזאַ גרויסער קוואַנטיטעט ליטעראַטור האָט שטאַרק געהאָלפֿן אויפֿצושטעלן אין קינגסטאָן אַ גוט־אָרגאַניזירטע קירכע פֿון פֿינף און זיבעציק מיטגלידער, און האָט געעפֿנט וועגן פֿאַר גײַסטלעכער אַרבעט אין אַנדערע טיילן פֿונעם אינזל.

GSAM 432טרינידאַד

GSAM 432.1די אַרבעט דאָ איז אײַנגעפֿירט געוואָרן אויף אַן אופֿן ענלעך צו יענעם אין דזשאַמייקע. אין יאָר 1889, זענען הער פֿ. ב. גראַנט און זײַן פֿרוי פֿאַרבעטן געוואָרן צו באַזוכן דעם אינדזל מיטן ציל אײַנצופֿירן אונדזער קאָנפֿעסיאָנעלע ליטעראַטור, און אויף אַ פֿאַרבעטונג זענען פּאַסטאָר פֿלאַוערס און זײַן פֿרוי באַלד נאָכגעקומען צו אַרבעטן ווי נאָר דער וועג האָט זיך געעפֿנט. זיי האָבן געהאַט גוטן דערפֿאָלג, ביז פּאַסטאָר פֿלאַוערס איז באַפֿאַלן געוואָרן פֿון פֿיבער, וואָס האָט גורם געווען זײַן טויט, דעם 29סטן יוני, 1894. פּאַסטאָר ע. וו. וועבסטער איז אויסגעקליבן געוואָרן ווי זײַן יורש, און ער איז אָפּגעזעגלט פֿון ניו־יאָרק אין אויגוסט, 1895.

GSAM 432.2אין 1896 זענען די אַרבעטער אין די וועסט־אינדישע אינזלען געווען די פֿאָלגנדיקע: אין דזשאַמייקע, פּאַסטאָר א. דזש. הייזמער און וו. וו. איסטמאַן, און אַ צאָל פֿאַרקויפֿער זענען געווען אין די באַהאַמאַ־אינזלען. אין די קלענערע אַנטילישע אינזלען, וווּ פּאַסטאָר ע. וואַן דוזען און זײַן פֿרוי, מיט ק. פֿ. פּאַרמלי און זײַן פֿרוי ווי ביבל־אַרבעטער, און הער בין און הער העקעט ווי פֿאַרקויפֿער. אין טרינידאַד, פּאַסטאָר ע. וו. וועבסטער און זײַן פֿרוי, מיט פֿרײַלין סטעלאַ קאָלווין ווי אַ מעדיצינישע מיסיאָנערין. די רעזולטאַטן — הונדערט און צען שבת־האַלטערס אין דזשאַמייקע, און פֿופֿציק שבת־האַלטערס אין טרינידאַד, צענטרירט אַרום קאָוואַ; איין קירכע אין באַרבאַדאָס, און איין גרופּע אין אַנטיגואַ, קלענערע אַנטיליעס.

GSAM 432צענטראַל־אַמעריקע

GSAM 432.3פּאַסטאָר פֿ. דזש. האַטשינס און זײַן פֿרוי האָבן פֿאַרלאָזט די פֿאַראייניקטע שטאַטן פֿאַר די ביי־אינדזלען דעם 16טן נאָוועמבער, 1891. אין יענער צײַט זענען געווען, בעיקר אין רואַטאַן, בערך צוואַנציק פּערזאָנען וואָס האָבן געהאַלטן דעם שבת פֿון דעם פֿערטן געבאָט לויטן דעקאַלאָג; זייער אויפֿמערק איז צום ערשטן מאָל געצויגן געוואָרן צו דעם אמת דורך לייען מאַטעריאַל וואָס מען האָט זיי געשיקט דורך דער פּאָסט. דרײַ יאָר שפּעטער, אין 1894, האָבן וו. א. מילער און זײַן פֿרוי פֿאַרלאָזט קאַליפֿאָרניע פֿאַר באָנאַקאַ, וווּ זיי האָבן זיך אָנגעשלאָסן אין דער דערציִערישער אַרבעט ווי לערערס אין אַ שול וואָס איז געעפֿנט געוואָרן דעם 4טן יולי, 1894, אין אַ שול־געביידע אויפֿגעשטעלט דורך די זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטן. די אָנטיילנעמונג במשך דעם ערשטן טערמין איז געווען אין דורכשניט פֿיר און דרייסיק. אין 1895 איז די שול דערקלערט געוואָרן ווי זעלבסטשטיצנדיק, ווײַל די צאָל תּלמידים איז געשטיגן צו פֿינף און פֿערציק.

GSAM 433.1אויף דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ וואָס איז פֿאָרגעקומען אין 1895, האָט פּאַסטאָר האַטשינס געמאָלדן וועגן הונדערט פּערזאָנען אויף די אינזלען וואָס האָבן געפֿאָלגט די בשורה, און ער האָט אויך דערקלערט, אַז עס זענען געווען געבויט צוויי פֿאַרזאַמלונגס־הייזער, וואָס געהערן צו די זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטן. צוליב אַ מאַנגל אין לאַנד, וואָס איז דעריבער געווען זייער ווערטפֿול פֿאַר קולטיוואַציע, איז איינס פֿון די דאָזיקע הייזער פֿון עבֿודה געבויט געוואָרן איבערן וואַסער. די צוויי געבײַדעס און די שול־הויז זענען איבערגעגעבן געוואָרן אויף אַ דאָקומענט צו דער General Conference Association. דער ווערט פֿון דער קאָנפֿערענץ־אייגנטום אויפֿן אינזל איז געשאצט געוואָרן אויף 1,789.60$. די סומע פֿון ביכער פֿאַרקויפֿט ביז 1895 איז געווען 2,243$.

GSAM 433קליין שיף פֿאַר צענטראַל־אַמעריקע

GSAM 433.2אַזוי ווי די אויפֿמערקזאַמקייט פֿון דער קאָנפֿערענץ איז געווען געצילט אויף דער באַקוועמלעכקייט און די מעלות פֿון האָבן אַ קליין שיפֿל, מיט וועלכן מיסיאָנערן קענען אַריבערגעפֿירט ווערן פֿון איין אינזל צום צווייטן, האָט מען געשטימט אַז אַזאַ שיפֿל זאָל געבויט ווערן פֿאַר דער אַרבעט צווישן די ביי־אינזלען פֿאַר אַ פּרײַז נישט העכער פֿון 3,000$.

GSAM 433.3אין 1896, זענען געווען בלויז פֿיר אַרבעטער אין צענטראַל־אַמעריקע: פּאַסטאָר פֿ. דזש. האַטשינס און זײַן פֿרוי, און פּאַסטאָר דזש. אַ. מאָראָו און זײַן פֿרוי אין שפּאַנישן האָנדוראַס. אין בעליז, די הויפּטשטאָט פֿון בריטיש האָנדוראַס, איז געווען אַ געזעלשאַפֿט פֿון גלויביקע וואָס האָבן געהאַלטן דעם זיבעטן טאָג לויט דעם פֿערטן געבאָט. דער גרעסטער טייל פֿון דער אַרבעט אין דעם פֿעלד איז אויסגעפֿירט געוואָרן אויף די אינזלען פֿונעם קאַריבישן ים. דאָ זענען פֿאַרקויפֿט געוואָרן ביכער אין ווערט פֿון עטלעכע טויזנט דאָלאַר, און זעכציק פּערזאָנען האָבן זיך געפֿרייט מיטן אמת פֿון דעם שליחות פֿונעם דריטן מלאך.

GSAM 434דער טויט פֿון פּאַסטאָר האַטשינס

GSAM 434.1בערך צוועלף יאָר האָט פּאַסטאָר פֿ. דזש. האַטשינס געאַרבעט מיט דער גרעסטער געטרײַשאַפֿט און פֿאַרנעמונג אין דעם צענטראַל־אַמעריקאַנער פֿעלד. סוף־כּל־סוף האָט זײַן אויסהאַלטונג אויסגעלאָזט, און ער איז אונטערגעפֿאַלן דער קראַנקייט. איצט רוט ער אין שלאָף, וואַרטנדיק אויפֿן רוף פֿונעם האַר — דעם רוף וואָס וועט אויפֿוועקן די געטרײַע.

GSAM 434דרום־אַמעריקע

GSAM 434.2דורך דעם געדרוקטן וואָרט זענען די מיינונגען פֿון די זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטן צום ערשטן מאָל אַרײַנגעפֿירט געוואָרן אין דרום־אַמעריקע. אין אָקטאָבער, 1891, האָבן די הערן סניידער, שטאַופֿער, און נאָולין אָנגעהויבן זייער אַרבעט ווי פֿאַרקויפֿער אין אַרגענטינע. אין 1893, דורך אַן אָפּשטימונג פֿון דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ, האָט זיך פּאַסטאָר פֿ. ה. וועסטפֿאַל, פֿון אילינוי, אַ דײַטשער גײַסטלעכער, פֿאַרבונדן מיט דער אַרבעט אין דעם מיסיע־פֿעלד, און אין 1894, איז פֿרענק קעלי, פֿון קאַליפֿאָרניע, געפֿאָרן אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן פֿון קאָלאָמביע ווי אַ מיסיאָנער וואָס האָט זיך אַליין אויסגעהאַלטן. אַ פּאָר חדשים שפּעטער, זענען זיי נאָכגעגאַנגען אַנדערע אַרבעטער, און אַזוי איז געמאַכט געוואָרן אַן אָנהייב אין דער נײַער מיסיע. אין 1896 איז דער פֿאָלגנדיקער באַריכט געגעבן געוואָרן וועגן דער אַרבעט אין דעם פֿעלד: טשילע האָט איין גײַסטלעכן, פּאַסטאָר ג. ה. בייבער, וועלכער איז אָנגעקומען דעם 19טן אָקטאָבער, 1895; און צוויי פֿאַרקויפֿער, פֿ. וו. ריטשאַרדס און פֿ. ה. דייוויס. אַרגענטינע האָט אויך צוויי גײַסטלעכע, פֿ. ה. וועסטפֿאַל און זשאַן ווילעמיער; און צוויי פֿאַרקויפֿער, א. אָפּעגאַרד און ק. א. נאָולין. אַחוץ זיי זענען פֿאַראַן פֿיר ביבל־אַרבעטער, לוסי פּאָסט, הער און פֿרוי סניידער, און דזשאָן מאַקאַרטי. בראַזיל האָט צוויי גײַסטלעכע, פּאַסטאָר וו. ה. טערסטאָן און ה. פֿ. גראַף; און דרײַ פֿאַרקויפֿער, א. ב. סטאַופֿער, דזש. פֿ. און דזש. א. בערגער. בריטיש־גיאַנאַ האָט צוויי גײַסטלעכע, פּאַסטאָר וו. ג. ניילאַנד און פּאַסטאָר פּ. גידינגס; און צוויי מעדיצינישע מיסיאָנערן, ד״ר ב. דזש. פֿערקויט און זײַן פֿרוי.

GSAM 435.1אין יאָר 1896, זענען פֿאַרקויפֿט געוואָרן ביכער אין טשילע אין ווערט פֿון טויזנט דאָלאַר, און דרייסיק שבת־האַלטערס האָבן אָנגענומען דעם שבת און די פֿאַרבונדענע אמתן דורך לייענען די ליטעראַטור וואָס זיי האָבן געקויפֿט פֿון די פֿאַרקויפֿער. אין בראַזיל און אַרגענטינע זענען ביכער פֿאַרקויפֿט געוואָרן אין סך־הכּל פֿון צען טויזנט דאָלאַר; און וואָס איז נאָך בעסער, זענען געווען הונדערט וואָס האָבן געהאַלטן שבת. עס איז אָרגאַניזירט געוואָרן איין קירכע און פֿינף שבת־שולן. אין אַרגענטינע זענען געווען דרײַ אָרגאַניזירטע קירכעס, אין בוענאָס־אײַרעס, קרעספּאָ, און סאַן קריסטאָבאַל, לויט דער ריי. עס איז אויך געווען איין אָרגאַניזירטע קירכע אין בריטיש־גיאַנאַ, און פֿופֿציק שבת־האַלטערס, וואָס האָט געמאַכט אַ סך־הכּל פֿון הונדערט און פֿופֿציק זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטן אין דרום־אַמעריקע.

GSAM 435די דרומדיקע מיסיע־געזעלשאַפֿט

GSAM 435.2פּינקטלעך גערעדט, קען מען די דאָזיקע געזעלשאַפֿט נישט רופֿן קיין אויסלענדישע, כאָטש זי פֿירט דורך אַן אַרבעט פֿון אונטערװײַזן אַ פֿרעמדן פֿאָלק (אַפֿריקאַנער) אין אונדזער היימלאַנד. אַ סך קרעדיט איז פֿאַרדינט פֿאַר די אויסהאַלטנדיקע באַמיִונגען פֿון פּאַסטאָר דזש. ע. ווײַט, אונטער גאָטס ברכה, פֿאַר די רעזולטאַטן וואָס מען האָט שוין דערגרייכט.

GSAM 435.3אינעם ווינטער פֿון 1893, ווען איך האָב געדינט ווי פּרעזידענט פֿון דער אילינוי־קאָנפֿערענץ, איז פּאַסטאָר ווײַט צו מיר געקומען, שווער באַדראָקט וועגן די פֿאַרבן־פֿאָלק אין די דרומדיקע שטאַטן. אַזוי ווי ער האָט פֿאַרבראַכט עטלעכע וואָכן אין שיקאַגע, האָט ער געבעטן די דערלויבעניש צו אַרבעטן פֿאַר די פֿאַרבן־מענטשן וואָס וווינען אין דער שטאָט. דער בקשה איז מיט גרויס פֿרייד באַוויליקט געוואָרן, און דאָרט האָט זיך טאַקע אָנגעהויבן זײַן אַרבעט פֿאַר דעם אומגליקלעכן פֿאָלק.

GSAM 435דער מיסיאָנער־דאַמפֿער פֿון פּאַסטאָר ווײַט

GSAM 435.4פֿון יענער צײַט אָן האָט ער געבעטן און געפּלאַנט פֿאַרן דרומדיקן פֿעלד. ווי ער האָט שטודירט, זענען זײַנע פּלענער געריפֿט, וואָס האָט זיך געענדיקט מיטן בוי פֿון אַ דאַמפֿשיף לעבן מישיגען־אָזערע, מיטן נאָמען מאָרנינג סטאַר. באַוואָפֿנט מיט דעם דאָזיקן שווימענדיקן “בית־אל”, איז ער אַוועקגעפֿאָרן קיין שיקאַגע, פֿון דאָרט אַראָפּ די אילינוי און מיסיסיפּי טײַכן, און איז אָנגעקומען קיין וויקסבורג, מיסיסיפּי, דעם 10טן יאַנואַר, 1895. דאָרטן, צוזאַמען מיט עטלעכע חבֿרים, האָט ער אָנגעהויבן זײַן אַרבעט אויף אומבאַאַרבעטן גרונט.

GSAM 436אַרבעט פֿון דער Southern Missionary Society

GSAM 436.1מיר ציטירן פֿון אַ באַריכט געמאַכט דורך פּאַסטאָר ווײַט בײַ דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ, דעם 9טן אַפּריל, 1903, וואָס גיט די רעזולטאַטן פֿון דער אַרבעט, און ווײַזט דעם מצבֿ פֿון דער דרומדיקער מיסיע־אַרבעט אין יענער צײַט:—

GSAM 436.2“אונדזער געזעלשאַפֿט האָט אויפֿגעבויט און פֿירט איצט אָן מיט פֿינף שולן אין מיסיסיפּי.... די דאָזיקע שולן געפֿינען זיך אין וויקסבורג, יאַזו סיטי, קאָלאָמבוס, און דזשעקסאָן.... אונדזערע אַרבעטער האָבן אויך פֿאָרגעזעצט די אַרבעט אין נאַשוויל, מעמפֿיס, און עדזשפֿילד דזשאַנגקשאַן, אין טענעסי, און אין לואיוויל און באָלינג גרין, אין קענטאָקי.

GSAM 436אַרבעטער אין דרום

GSAM 436.3“דערווײַל זענען פֿאַראַן זיבן און צוואַנציק אַרבעטער אין פֿאַרשיידענע אָפּטיילונגען פֿון דער געזעלשאַפֿט. פֿינף אָרדינירטע גײַסטלעכע זענען אַנטוויקלט געוואָרן אין דער אַרבעט פֿון דער Southern Missionary Society.... דרײַצן שול־לערערס זענען אויף פֿאַרשיידענע אופֿנים צוגעגרייט געוואָרן פֿאַר זייער אַרבעט.... איין יונגער מאַן ווערט דורך דער געזעלשאַפֿט אויסגעבילדעט ווי אַ דאָקטער אינעם מעהאַרי מעדיצינישן קאָלעדזש אין נאַשוויל, און אַ צווייטער באַקומט הילף מיט זײַן קורס אין דער זעלבער שול.... עטלעכע גוטע ביבל־אַרבעטער זענען אַנטוויקלט געוואָרן. טייל פֿון די לערערס ווערן אויך געניטע אַרבעטער אין דעם דאָזיקן אָפּטייל.

GSAM 436דער דאַמפֿער “מאָרנינג סטאַר”

GSAM 436.4“דער מאָרנינג סטאַר איז מײַן פּערזענלעכער אייגנטום, געבויט מיט מײַן אייגענעם געלט. דערצו, זענען אַלע אָפּעראַציע־הוצאות פֿון דעם שיפֿל באַצאָלט געוואָרן פֿון מײַן אייגענעם הכנסה. איך וועל אויך זאָגן, אַז די הוצאות פֿאַרן לעבן אויפֿן שיפֿל זענען שטענדיק באַצאָלט געוואָרן דורך מיר אַליין. אָפֿט האָט די מאַנשאַפֿט געציילט פֿון צען ביז אַכצן מענטשן.... אַפֿילו די געהאַלטן פֿון אַלע אַרבעטער וואָס זענען יאָרן לאַנג געווען אָנגעשטעלט בײַ דער געזעלשאַפֿט זענען נישט גענומען געוואָרן פֿון נדבֿות, נאָר פֿון מײַן אייגענעם פּערזענלעכן הכנסה.

GSAM 437ווי דאָס געלט איז געקומען פֿאַר דער דרומדיקער מיסיע

GSAM 437.1“מע קען אויפֿשטעלן די פֿראַגע, ‘פֿון וואַנען האָט איר באַקומען דאָס געלט?’ דער האַר האָט עס אונדז געגעבן. עס זענען אַרויסגעגעבן געוואָרן עטלעכע קליינע ביכערלעך. קודם־כּל דער Gospel Primer, וועמענס אָריגינעלער ציל איז געווען פֿאַרן לערנען די פֿאַרביקע מענטשן. מע האָט דערוואַרט צו פֿאַרקויפֿן עטלעכע טויזנט עקזעמפּלאַרן, אָבער צו אונדזער דערשטוינונג האָט עס דערגרייכט כּמעט אַ מיליאָן עקזעמפּלאַרן.

GSAM 437.2“מאַמע [פֿרוי ע. ג. ווײַט] האָט אונדז געהאָלפֿן מיטן בוך Christ our Saviour, פֿון וועלכן מע האָט פֿאַרקויפֿט דרײַ-פֿיר הונדערט טויזנט עקזעמפּלאַרן. צוויי-דרײַ הונדערט טויזנט עקזעמפּלאַרן פֿון Best Stories זענען פֿאַרקויפֿט געוואָרן. מע שאַצט אָפּ, אַז אַ גענוג צאָל עקזעמפּלאַרן פֿון Coming King זענען פֿאַרשפּרייט געוואָרן, כּדי צו מאַכן אַ קאָלום פֿון פֿיר מײַל הויך. מיט די האָנאָראַרן פֿון די דאָזיקע ביכער, אַחוץ דעם וואָס מיר האָבן געפֿירט אַ סך אַנדערע אונטערנעמונגען און אַרבעט-ריכטונגען, האָבן מיר געבויט דעם מאָרנינג סטאַר.”

GSAM 437אין פֿיל לענדער

GSAM 437מעקסיקע

GSAM 437.3אונדזער אַרבעט אין דעם לאַנד האָט זיך אָנגעהויבן אין יאָר 1894, מיטן גרינדן אַ מעדיצינישע מיסיע אין גואַדאַלאַהאַראַ. אין 1896 האָט מען געמאָלדן וועגן די אַרבעטער ווי פֿאָלגנד: פּאַסטאָר ד. ט. דזשאָונס און זײַן פֿרוי, וועלכע האָבן געפֿירט די מיסיע. די לערערס זענען געווען אָראַ א. אָסבאָרן, פֿרוי א. קופּער, קייט ראָס, און אַ היגע הילפֿער. די מעדיצינישע מיסיאָנער זענען געווען ד״ר דזש. א. ניל, א. קופּער, פֿרוי א. דזש. רײַס, פֿרוי באַרטלעט, און פֿרוי רחל פֿלאַוערס. פֿערציק פּאַציענטן פּער טאָג האָבן באַזוכט די מיסיע, און פֿערציק תּלמידים האָבן באַזוכט די מיסיע־שול. אין יענער צײַט האָט מען געבויט אַ נײַעם סאַניטאַריום, פֿאַר אַ סומע פֿון 12,000$.

GSAM 437צענטראַל־אַפֿריקע

GSAM 437.4אין 1893 איז די זאַך פֿון דער שליחות פֿון דעם דריטן מלאך אַזוי פֿאָרגעשריטן, אַז דער אַלגעמיינער קאָנפֿערענץ־קאָמיטעט האָט זיך געפֿילט באַרעכטיקט צו רעקאָמענדירן, אַז מען זאָל אויפֿשטעלן אַ מיסיע אין צענטראַל־אַפֿריקע. דערפֿאַר האָט מען געשטימט, “אַז ווי נאָר מעגלעך, זאָל מען עפֿענען אַ מיסיע אין מאַטאַבעלעלאַנד.” אין איינקלאַנג מיט דער דאָזיקער אַקציע איז אין 1894 אַ גרופּע פֿון זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטן אַרײַנגעקומען אין יענעם לאַנד און אויסגעקליבן אַ פֿאַרם פֿון 12,000 אַקער. אויף דער קאָנפֿערענץ אין 1895, זענען פּאַסטאָר ק. ב. טריפּ און זײַן פֿרוי, וו. ה. אַנדערסאָן און זײַן פֿרוי, און ד״ר א. ס. קאַרמייקל אויסגעקליבן געוואָרן ווי די מיסיאָנערן פֿאַר דעם ווײַטן פֿעלד. זיי האָבן גלײַך אָנגעהויבן די צוגרייטונגען פֿאַר דער לאַנגער רייזע, און נאָך אַ דערפֿאָלגרײַכער רייזע האָבן זיי דערגרייכט זייער ציל דעם 26סטן יולי, 1895.

GSAM 438דער גאָלד־ברעג

GSAM 438.1אַ צאָל יאָרן האָט דער מאַקעדאָנישער געשריי פֿאַר הילף דערגרייכט די זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטן פֿונעם מערבֿ־ברעג פֿון אַפֿריקע. אַן אינטערעס אינעם אמת איז אויפֿגעוועקט געוואָרן דורכן לייענען אַדווענטיסטישע פּובליקאַציעס, אָבער ערשט אין יאָר 1894 אָדער אַרום יענער צײַט איז געשיקט געוואָרן הילף. דעמאָלט זענען פּאַסטאָר סאַנפֿאָרד און הער רודאָלף פֿאַרבעטן געוואָרן דורכן אַלגעמיינעם קאָנפֿערענץ־קאָמיטעט אָנצונעמען די אַרבעט וואָס האָט אַזוי לאַנג געוואַרט. זיי זענען אַרײַנגעטראָטן אין דעם פֿעלד מיט ברען און מוט. אָבער ניט לאַנג דערנאָך איז דער פּאַסטאָר סאַנפֿאָרד געטראָפֿן געוואָרן פֿונעם פֿיבער, וואָס איז דאָרט אַזוי פֿאַרשפּרייט, אַז מע רופֿט דאָס לאַנד “דער קבֿר פֿונעם ווײַסן מענטש”. ער האָט געהאַט דרײַ אַטאַקעס, און דערנאָך, כּדי צו לעבן, איז ער געווען געצוווּנגען זיך אומצוקערן קיין אַמעריקע. אַנדערע זענען געשיקט געוואָרן צום מערבֿ־ברעג, צווישן זיי זענען געווען דער פּאַסטאָר ד. י. הייל, דזשאָרדזש פֿ. קער און זײַן פֿרוי, און ג. פּ. ריגס. דער לעצטערער, אָבער, איז געווען אַזוי אויסגעשעפּט פֿון דער קראַנקייט, אַז מע האָט שוין נישט געהאָפֿט אויף זײַן לעבן, און ער איז אַנטלאָפֿן קיין ענגלאַנד אין דער האָפֿענונג צו ווערן געזונט פֿון אַ קלימאַט־ענדערונג; אין דעם זענען ער און זײַנע פֿרײַנד אַנטוישט געוואָרן, ווײַל ער איז ביסלעכווײַז געוואָרן שוואַכער, און צום סוף געשטאָרבן, און דאָרטן איז ער באַגראָבן געוואָרן. ער וואַרט אויך אויפֿן קומען פֿונעם לעבנס־געבער.

GSAM 438אינדיע

GSAM 438.2דעם 12טן יאַנואַר, 1890, איז פּאַסטאָר האַסקעל אָפּגעזעגלט פֿון פּאָרט דורבאַן, דרום־מזרח ברעג פֿון אַפֿריקע, קיין קאַלקוטאַ, אינדיע, כינע און יאַפּאַן. פֿאַר דעם דאַטום, האָט זיך צו אים צוגעשטעלט פּערסי ט. מאַגאַן, זײַן סעקרעטאַר. דער ציל פֿון דער דאָזיקער רייזע קיין אינדיע איז געווען אין דער ריכטונג פֿון “אויסשפּירן”, כּדי צו געווינען אינפֿאָרמאַציע וואָס וואָלט זיי דערמעגלעכט צו געבן עצות און אָנווײַזונגען ווען אַקטיווע מיסיע־אָפּעראַציעס זאָלן אָנהייבן דורך די זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטן אין יענעם געגנט. מיטן געדאַנק אין זינען צו גרינדן אַ מיסיע אין אינדיע, האָט די אַלגעמיינע קאָנפֿערענץ, אין 1893, רעקאָמענדירט אַז וו. לענקער זאָל פֿאָרן אין יענעם לאַנד ווי אַ קאָלפּאָרטער. אין הסכּם מיט דער רעקאָמענדאַציע, איז ער געפֿאָרן קיין אינדיע און האָט פֿאָרגעשטעלט די ליטעראַטור פֿון די זיבעטע־טאָג אַדווענטיסטן. שפּעטער האָט הער לענקער געמאָלדן, אַז ער און פֿיר אַנדערע פּערזאָנען האָבן ביז 1896 דורכגעפֿירט פֿאַרקויף־אַרבעט אין פֿאַרשיידענע טיילן פֿון אינדיע, און האָבן פֿאַרקויפֿט פּובליקאַציעס אין אַ ווערט פֿון 10,000$. כּדי צו ווײַזן דעם אינטערעס וואָס די פֿאַרקויפֿטע ביכער האָבן אַרויסגערופֿן, האָט ער ווײַטער דערציילט, אַז בעת ער האָט פֿאַרקויפֿט ביכער אין דער סבֿיבֿה פֿון מאַדראַס, אויפֿן מזרח־ברעג פֿון אינדיע, “איז אַ היגער פּרעדיקער געגאַנגען זעכציק מײַל כּדי צו קויפֿן אַן עקזעמפּלאַר פֿון Thoughts on Daniel and the Revelation.”

GSAM 439דזשאָרדזשיאַ בורוס אין אינדיע

GSAM 439.1אין 1895 האָט פֿרײַלין דזשאָרדזשיאַ בורוס פֿאַרלאָזט קאַליפֿאָרניע פֿאַר אינדיע. בײַ איר אָנקומען דאָרטן האָט זי גלײַך אָנגעהויבן לערנען די בענגאַלישע שפּראַך, און באַלד זיך גענומען צו דער מיסיע־אַרבעט. ביז 1896 האָבן עטלעכע פּערזאָנען אָנגעהויבן האַלטן דעם שבת פֿון גאָט דורך דער באַקאַנטשאַפֿט מיט אונדזערע אַרבעטער.

GSAM 439.2די אַרבעטער אין פֿעלד אין 1896 זענען געווען פּאַסטאָר ד. א. ראָבינסאָן און זײַן פֿרוי. פֿרײַלין מיי טיילאָר און פֿרײַלין דזשאָרדזשיאַ בורוס זענען געווען ביבל־אַרבעטערינס. הער לענקער און הער מאַסטערס זענען געווען קאָלפּאָרטערס. מען האָט באַזאָרגט אַ פּאַסיק געבײַדע פֿאַרן מיסיע־היים, און מען האָט גערופֿן פֿון דער היימלאַנד צו דאָקטוירים, מעדשוועסטערס, און ווײַטערדיקע הילף כּדי צו באַפֿרידיקן די דרינגענדיקע פֿאָדערונגען. אויף דעם רוף האָט פּאַסטאָר בראַון, צוזאַמען מיט אַנדערע, געענטפֿערט. סײַ ער, סײַ פּאַסטאָר ד. א. ראָבינסאָן, זענען געשטאָרבן אין קאַרמאַטאַר, בענגאַל, אינדיע, סוף דעצעמבער, 1899.

GSAM 439האַוואַי, סאַנדוויטש אינזלען

GSAM 439.3אין יאָר 1884 זענען הער לאַ רו און הענרי סקאָט, אויף זייער אייגענעם חשבון, געפֿאָרן ווי מיסיאָנערן קיין האַוואַי. זיי האָבן אָנגעהויבן זייער אַרבעט מיט פּערזענלעכער מיסיאָנער־אַרבעט און פֿאַרקויפֿן ביכער. דאָס האָט אויפֿגעוועקט אַזאַ אינטערעס אויפֿן אינדזל, אַז די אַלגעמיינע קאָנפֿערענץ האָט אין נאָוועמבער, 1885, באַשלאָסן, אַז פּאַסטאָר וו. הילי זאָל דעם קומענדיקן סעזאָן פֿאָרן קיין האַוואַי צו אַרבעטן, און אַז מע זאָל בעטן די קאַליפֿאָרניע־קאָנפֿערענץ אויסצולייען אַ געצעלט פֿאַר דעם צוועק. אַזוי אויסגעשטאַט האָבן פּאַסטאָר הילי און די וואָס זענען שוין געווען אויפֿן אינדזל דורכגעפֿירט אַ געצעלט־פֿאַרזאַמלונג אינעם זומער פֿון 1886. ווי אַ רעזולטאַט פֿון דער דאָזיקער מי האָבן אַ צאָל מענטשן אָנגענומען די בשׂורה. הער לאַ רו איז געבליבן אין האָנאָלולו ביזן יאָר 1889, ווען ער האָט זיך אַרויסגעזעגלט קיין האָנג קאָנג, כינע.

GSAM 440כינעזישע אַרבעט אין האַוואַי

GSAM 440.1אָבער ווייניק גײַסטלעכע אַרבעט איז צוגעשטעלט געוואָרן פֿאַר דער אינזל ביז די אַלגעמיינע קאָנפֿערענץ האָט זיך פֿאַרזאַמלט אינעם חודש מאַרץ, 1895, ווען מע האָט געשטימט אַז “פּאַסטאָר גייטס און זײַן פֿרוי, מיט הער און פֿרוי בראַנד ווי לערערס פֿאַר די כינעזער, זאָלן פֿאָרן קיין האָנאָלולו זיך צו פֿאַרנעמען מיט מיסיאָנער־אַרבעט.” די לערנט־אַרבעט האָט זיך אָנגעהויבן גלײַך, און פּאַסטאָר גייטס, כאָטש ער איז געווען שוואַך אין געזונט, האָט געטאָן וואָס ער האָט געקענט צו פֿירן די אַרבעט פֿאָרויס. באַלד נאָך זיי זענען געקומען אַ דאָקטער און מעדשוועסטערס, און די אַרבעט אין יענעם געביט פֿון דער בשורה איז גוט אָנגעהויבן געוואָרן.

GSAM 440קיצור פֿון מיסיעס, 1טן יאַנואַר, 1903

GSAM 440.2דער באַריכט פֿונעם סעקרעטאַר פֿון דער אויסלענדישער מיסיע, וואָס איז פֿאָרגעלייגט געוואָרן דעם 31סטן דעצעמבער, 1902, שטעלט פֿאָר די אַרבעט פֿון דער שליחות ווי זי ווערט אָנגעפֿירט אַרויס פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן, אַזוי:—

GSAM 440.3די אויסטראַלישע פֿאַראייניקונג־קאָנפֿערענץ, וואָס באַשטייט פֿון די קאָנפֿערענצן פֿון וויקטאָריע, ניו סאַוט וויילס, ניו זילאַנד, קווינסלאַנד, דרום־אויסטראַליע, טאַסמאַניע, און מערבֿ־אויסטראַליע.

GSAM 440.4די אייראָפּעיִשע אַלגעמיינע קאָנפֿערענץ, וואָס באַשטייט פֿון די דײַטשישע פֿאַראייניקונג־קאָנפֿערענץ, מערבֿ־דײַטשלאַנד, מזרח־דײַטשלאַנד, דרום־דײַטשלאַנד, האָלאַנד און פֿלאַנדערן־בעלגיע, אויסטראָ־אונגאַרן, און די באַלקאַנישע מדינות, דײַטש־שווייץ, דרום־רוסלאַנד, צפֿון־רוסלאַנד, און מיטל־רוסלאַנד.

GSAM 440.5די סקאַנדינאַווישע פֿאַראייניקונג־קאָנפֿערענץ, וואָס באַשטייט פֿון דענמאַרק, נאָרוועגיע, שוועדן, פֿינלאַנד, און איסלאַנד.

GSAM 441.1די בריטישע פֿאַראייניקונג־קאָנפֿערענץ, וואָס נעמט אַרײַן צפֿון־ענגלאַנד, דרום־ענגלאַנד, אירלאַנד, שאָטלאַנד און וויילס.

GSAM 441.2די פֿראַנצויזיש-לאַטײַנישע פֿאַראייניקונג־קאָנפֿערענץ, וואָס נעמט אַרײַן די פֿראַנצויזיש-שווייצער, פֿראַנקרײַך, און איטאַליע.

GSAM 441.3די מיזרחדיקע מיסיע, אַרײַנגערעכנט מצרים, סיריע און טערקײַ.

GSAM 441.4די דרום־אַפֿריקאַנער פֿאַראייניקונג־קאָנפֿערענץ, וואָס נעמט אַרײַן קעיפּ־קאָלאָניע, נאַטאַל־טראַנסוואַל, באַסוטאָלאַנד און מאַטאַבעלעלאַנד.

GSAM 441.5פֿאַרשיידנס: בערמודאַ, בראַזיל, בריטישע און האָלענדישע גויאַנע, צענטראַל־אַמעריקע (דרום), כינע, פֿידזשי, אינדיע, דזשאַמייקע, יאַפּאַן, קלענערע אַנטיליעס, מעקסיקע, ניאַסאַלאַנד, פּיטקערן, פּאָרטאָ־ריקאָ, ריו־פּלאַטע, ראַראַטאָנגאַ, סאַמאָאַ, סאָסײַעטי־אינדזלען, סומאַטראַ, טאָנגאַ, טרינידאַד, מערבֿ־ברעג (דרום־אַמעריקע), און מערבֿ־ברעג (אַפֿריקע).

GSAM 441.6די צאָל אַקטיווע אַרבעטער אין די דאָזיקע פֿאַרשיידענע געביטן, אַרײַנגערעכנט גײַסטלעכע, ליצענצירטע, ביבל־אַרבעטער, קאָלפּאָרטערס און פֿאַרקויפֿער, איז 754.

GSAM 441סטראַטעגישע פּונקטן געגרינדעט

GSAM 441.7פֿון די דאָזיקע קורצע דערקלערונגען וועגן אונדזערע מיסיעס קענען מיר זאָגן, ווי דער סעקרעטאַר פֿון אויסערן־מיסיעס האָט געזאָגט אין יאָר 1896:

GSAM 441.7“מיט די דאָזיקע סטראַטעגישע פּאָזיציעס, וואָס דער אָנזאָג פֿאַרנעמט איצט אין כּמעט יעדן טייל פֿון דער וועלט, קען גאָט, מיט זײַן אומענדלעכער מאַכט, אויפֿטאָן אַ גרויסע און מעכטיקע אַרבעט אין אַ זייער קורצער צײַט. ער וועט פֿאַרקירצן זײַן אַרבעט אין גערעכטיקייט.”