קאַפּיטל 19 — “אויף זייערע פֿרוכטן וועט איר זיי דערקענען”

GSAM 299.1“ער האָט געגעבן עטלעכע אַפּאָסטעלן, עטלעכע נביאים, עטלעכע מבֿשׂרים, און עטלעכע פּאַסטאָרן און לערערס, פֿאַרן פֿאַרפֿולקומען די הייליקע, פֿאַר דער אַרבעט פֿון דער דינסט, פֿאַרן אויפֿבויען דעם גוף פֿון משיח; ביז מיר אַלע וועלן דערגרייכן די איינהייט פֿון אמונה און פֿון דער דערקענונג פֿונעם זון פֿון גאָט, צו ווערן אַ פֿולקומענער מענטש, ביז צום מאָס פֿון דער גרייס פֿון משיחס פֿולקומקייט.”¹

GSAM 299.2ווען דער גואל האָט אַרײַנגעשטעלט די מתּנות פֿון זײַן גײַסט אין דער קהילה, כּדי אויסצופֿירן, “ווי עס האָט אים געפֿעלן”, די אַרבעט פֿונעם האַר ביז דער פֿולקומער טאָג זאָל קומען, האָט ער נישט איבערגעלאָזט זײַן פֿאָלק צו טרעפֿן צי אַן אַנטפּלעקונג איז געווען פֿון הימל, אָדער פֿון בייזע גײַסטער, נאָר ער גיט כּללים דורך וועלכע מיר קענען דערקענען צי דער גײַסט איז געווען פֿון גאָט אָדער נישט. אַפֿילו אין די לעצטע טעג, ווען, ווי דער נבֿיא יואל האָט פֿאָרויסגעזאָגט, דער אייבערשטער זאָל אויסגיסן זײַן גײַסט אויף אַלע פֿלייש, און סײַ זין סײַ טעכטער זאָלן נבֿיא זאָגן,² זאָגט פּאַולוס, אַז דאָס פֿאָלק זאָל נישט פֿאַראַכטן נבֿואה, נאָר זאָל “אַלץ אויספּרוּוון”, און “פֿעסט האַלטן דאָס גוטע”.³

GSAM 299.3ווי אַנדערש קען מען אויספּרוּוון אַזעלכע דערשיינונגען, אויב נישט דורך זיי פֿאַרגלײַכן מיט די תּנ״כישע כּללים פֿאַרן דערקענען די אַרבעט פֿון גאָטס גײַסט? אַלץ וואָס איז העכער פֿון דער פֿאַרשטאַנד פֿון באַגרענעצטע מענטשן־געמיטער איז נישט דאַווקע פֿון גאָט, ווײַל די ביבל דערקלערט, אַז אין די לעצטע טעג וועט שׂטן טאָן ניסים, כּדי צו פֿאַרפֿירן די וועלט, כּדי ער זאָל זיי צונויפֿזאַמלען צום קריג פֿון יענעם גרויסן טאָג פֿון גאָט דעם אַלמעכטיקן.⁴ עס איז דעריבער דורך אַ פֿאָרזיכטיקן פֿאַרגלײַך פֿון דער דערשײַנונג מיט די ביבלישע כּללים, וואָס מע קען דערקענען אַן אמתע גײַסטיקע מתּנה. די זעלבע זאָרג פֿאָדערט זיך אויך אין דעם, וואָס מענטשן פֿון דער וועלט נוצן בײַם אַנטדעקן פֿון פֿאַלשן געלט.

GSAM 300אויפֿדעקן פֿאַלשע געלט

GSAM 300.1אינעם דיטרויט Bank Note Reporter פֿון אַפּריל, 1863, האָט הער פּרעסטאָן געגעבן פֿינף כּללים צו דערקענען פֿאַלשע געלט, און דערקלערט, אַז יעדער איינער וואָס וואָלט דורכגעפֿירט אַ גרונטלעכע אינספּעקציע פֿון יעדן שײַן וואָס איז געקומען אין זײַן פֿאַרמעגן, לויט די דאָזיקע כּללים, דאַרף קיינמאָל ניט מורא האָבן פֿאַר אָפּנאַר.

GSAM 300.2עס איז ניטאָ קיין זיכערערער אופֿן צו באַווײַזן אַ נבֿיאישע מתּנה ווי דורך פֿאַרגלײַכן זי מיטן באַשרײַבונג פֿון אַזעלכע מתּנות וואָס זענען אַנטפּלעקט געוואָרן אין תּנ״ך־צײַטן, און זי אויספּרוּוון לויט די כּללים וואָס ווערן דאָרטן געגעבן. די הייליקע שריפטן צושטעלן אונדז גאָר צו אַלע גוטע ווערק (2 טימאטעאוס ג׳:ט״ז, י״ז), און געבן אַ ריכטיקן חשבון פֿון די התגלויות פֿון דער נבֿואה־מתּנה, און ווי אַזוי די אמתע אַרבעט פֿונעם גאָטלעכן גײַסט קען מען דערקענען פֿון די מעשׂים פֿון שׂטן, מיט זײַנע פֿאַלשע מתּנות.

GSAM 300כּללים צו דערקענען אמתע מתּנות

GSAM 300.3דער אייבערשטער האָט אין זײַן וואָרט געגעבן לכל־הפּחות זיבן באַזונדערע כּללים, דורך וועלכע מע קען אונטערשיידן אמתע התגלות פֿונעם גײַסט פֿון גאָט פֿון די מעשׂים פֿון שׂטן.

GSAM 300כלל איינס — ספּעציעלע אָנווייַזונג

GSAM 300.4דער נבֿיא ישעיהו, רעדנדיק וועגן די ענינים פֿון די לעצטע טעג, זאָגט: “בינדט צו דעם עדות, פֿאַרחתמעט דאָס געזעץ בײַ מײַנע תּלמידים. און איך וועל וואַרטן אויפֿן אייבערשטן, וואָס פֿאַרבאָרגט זײַן פּנים פֿון דעם הויז פֿון יעקבֿ, און איך וועל אים זוכן.... און ווען זיי וועלן צו אײַך זאָגן: פֿרעגט די וואָס האָבן באַקאַנטע גײַסטער, און די מכשפֿים וואָס פּיפּסן און וואָס מורמלען; זאָל דאָך אַ פֿאָלק נישט פֿרעגן צו זייער גאָט? פֿאַר די לעבעדיקע צו די טויטע? צום געזעץ און צום עדות; אויב זיי רעדן נישט לויט דעם וואָרט, איז עס ווײַל עס איז נישטאָ קיין ליכט אין זיי.”⁵

GSAM 301.1אין דעם דאָזיקן פּסוק ווערט געצויגן די אויפֿמערקזאַמקייט צו אַ פֿאָלק וואָס איז פֿאַרנומען מיטן צוריקשטעלן דעם חותם פֿון גאָטס געזעץ — אַ פֿאָלק וואָס וואַרט אויפֿן האַר, פֿאַרנומען מיט זײַן דינסט. זיי זוכן אים; דאָס הייסט, זיי וואַרטן אויף זײַן קומען — דאָס, אויך, אין אַ צײַט ווען גײַסטער, וואָס טענהן אַז זיי זענען גײַסטער פֿון די טויטע, בעטן דאָס פֿאָלק זיי צו זוכן. עטלעכע הערן זיך צו זייער רוף, און זוכן בײַ די טויטע וויסן; אָבער דער האַר פֿאַרבעט זײַן פֿאָלק אים צו זוכן. דאָס מיינט למעשׂה צו זאָגן, אַז אויב זיי זוכן אים, וועט ער זיי געבן ספּעציעלע אָנווײַזונגען. זיי דאַרפֿן נישט זוכן בײַ די טויטע, וועלכע קענען זיי נישט געבן קיין שום ידיעה; ווײַל “זיי האָבן אויך מער נישט קיין חלק אויף אייביק אין אַלץ וואָס ווערט געטאָן אונטער דער זון;” און “די טויטע ווייסן גאָרנישט.”⁶

GSAM 301.2אין דער אויבנדערמאָנטער פּסוק ווערט געגעבן אַ כּלל, לויט וועלכן אַלע פֿאַרבינדונגען זאָלן געפּרוּווט ווערן — “אויב זיי רעדן נישט לויט דעם דאָזיקן וואָרט, איז עס ווײַל עס איז נישטאָ קיין ליכט אין זיי.” אַלע מיטטיילונגען פֿונעם האַר וועלן רעדן אין הסכּם מיט זײַן וואָרט און זײַן געזעץ.

GSAM 301.3ווען מען ווענדט אָן דעם כלל אויף די שריפטן פֿון פֿרוי ווײַט, וואָלט איך געזאָגט, אַז במשך די לעצטע צוויי און פֿופֿציק יאָר האָב איך פֿאָרזיכטיק געלייענט אירע עדות, זיי פֿאַרגלײַכנדיק מיטן געזעץ פֿון גאָט און דעם עדות פֿון דער ביבל, און איך געפֿין די פֿולקומסטע האַרמאָניע צווישן די ביידע. אירע אָנווייַזונגען קומען נישט צו געבן קיין נײַע התגלות וואָס זאָל פֿאַרבײַטן די הייליקע שריפֿטן, נאָר דווקא צו ווײַזן אונדז וווּ און ווי, אין די דאָזיקע צײַטן, מענטשן קענען גרייט זײַן פֿאַרפֿירט צו ווערן, אָפּגעפֿירט פֿונעם וואָרט. די פּאָזיציע וואָס די עדות פֿון פֿרוי ווײַט פֿאַרנעמען קען מען בעסטנס דערציילן מיט אירע אייגענע ווערטער, וואָס זי האָט וועגן זיי געשריבן:—

GSAM 301.4“דאָס וואָרט פֿון גאָט איז גענוג אויפֿצוקלערן דעם פֿאַרטונקלטסטן שׂכל, און קען פֿאַרשטאַנען ווערן דורך די וואָס האָבן נאָר אַ ווילן עס צו פֿאַרשטיין. אָבער, טראָץ דעם אַלעם, געפֿינען זיך עטלעכע וואָס טענהן אַז זיי שטודירן דאָס וואָרט פֿון גאָט, און מען געפֿינט זיי לעבן אין דירעקטער סתּירה צו זײַנע קלאָרסטע לערעס. דערנאָך, כּדי צו לאָזן מענער און פֿרויען אָן אַ תּירוץ, גיט גאָט קלאָרע און דירעקטע עדות, און ברענגט זיי צוריק צום וואָרט וואָס זיי האָבן פֿאַרנאַכלעסיקט נאָכצופֿאָלגן.

GSAM 302.1“דאָס וואָרט פֿון גאָט איז רײַך אין אַלגעמיינע פּרינציפּן פֿאַרן אויפֿבויען פֿון ריכטיקע לעבנס־געוווינהייטן, און די עדות, סײַ אַלגעמיינע סײַ פּערזענלעכע, זענען געווען געצילט צו צוציען זייער אויפֿמערקזאַמקייט בפֿרט צו די דאָזיקע פּרינציפּן.... איר זענט נישט באַקאַנט מיט די הייליקע שריפֿטן. ווען איר וואָלט געמאַכט גאָטס וואָרט פֿאַר אײַער שטודיע, מיט אַ חשק צו דערגרייכן דעם ביבלישן סטאַנדאַרד און דערגרייכן קריסטלעכע שלמות, וואָלט איר נישט געדאַרפֿט די עדות....

GSAM 302.2“דער אייבערשטער האָט אין זינען אײַך צו וואָרענען, צו מוסרן, צו ראַטן, דורך די געגעבענע עדות, און אײַנצודרינגען אין אײַערע געמיטער די וויכטיקייט פֿון דער אמתקייט פֿון זײַן וואָרט. די געשריבענע עדות זענען נישט געגעבן צו געבן קיין נײַ ליכט, נאָר צו אײַנדרינגען לעבעדיק אין האַרצן די אמתן פֿון דער אינספּיראַציע וואָס זענען שוין אַנטפּלעקט געוואָרן.... נאָך אמת ווערט נישט אַרויסגעבראַכט, נאָר גאָט האָט, דורך די עדות, פֿאַרפּשוטערט די גרויסע אמתן וואָס זענען שוין געגעבן געוואָרן, און אויף זײַן אייגענעם אויסדערוויילטן אופֿן זיי געבראַכט פֿאַרן פֿאָלק, כּדי אויפֿצואוועקן און אײַנדריקן דעם געדאַנק מיט זיי, כּדי אַלע זאָלן זײַן אָן אַ תּירוץ....

GSAM 302.3“די עדות זענען נישט כּדי צו פֿאַרקלענערן דאָס וואָרט פֿון גאָט, נאָר כּדי עס צו דערהייבן, און צו ציִען די מוחות צו אים, כּדי די שיינע פּשטות פֿון דער אמת זאָל מאַכן אַן אײַנדרוק אויף אַלעמען.... אויב דאָס פֿאָלק, וואָס גיט זיך איצט אָפּ ווי גאָטס באַזונדערער אוצר, וואָלט געהאָרכט זײַנע פֿאָדערונגען, ווי זיי זענען ספּעציפֿיצירט אין זײַן וואָרט, וואָלטן ספּעציעלע עדות נישט געגעבן געוואָרן כּדי זיי אויפֿצואוועקן צו זייער פֿליכט, און אײַנדריקן אויף זיי זייער זינדיקייט און זייער שרעקלעכע סכּנה אין פֿאַרנאַכלעסיקונג פֿון געהאָרכן גאָטס וואָרט.”⁷

GSAM 302כּלל צווייטער — אמתדיקע נבֿיאים

GSAM 302.4מיר האָבן שוין געלערנט, אַז אַלע אמתע נבֿיאים וועלן רעדן אין הסכּם מיטן געזעץ פֿון גאָט און מיטן עדות פֿון זײַן וואָרט. דער אַפּאָסטל יוחנן גיט נאָך אַ כּלל וואָס באַשרײַבט די תּורה פֿון אמתע נבֿיאים. ער זאָגט: “ליבסטע, גלייבט נישט יעדן גײַסט, נאָר פּרוּווט אויס די גײַסטער צי זיי זענען פֿון גאָט: ווײַל עס זענען אַרויסגעגאַנגען אין דער וועלט אַ סך פֿאַלשע נבֿיאים. דערפֿון דערקענט איר דעם גײַסט פֿון גאָט: יעדער גײַסט וואָס איז מודה, אַז ישוע המשיח איז געקומען אין פֿלייש, איז פֿון גאָט; און יעדער גײַסט וואָס איז נישט מודה, אַז ישוע המשיח איז געקומען אין פֿלייש, איז נישט פֿון גאָט; און דאָס איז דער גײַסט פֿונעם משׂיַח־השקר, וועגן וועלכן איר האָט געהערט, אַז ער זאָל קומען; און ער איז שוין איצט אין דער וועלט.”⁸

GSAM 303.1גיט אַכטונג אויף דעם פֿריִערדיקן פּסוק. עס זאָגט נישט אַז ווער עס איז מודה אַז ישוע־המשיח “איז געקומען אין פֿלייש,” “נאָר קומט אין פֿלייש;” דאָס הייסט, אַז ער קומט, דורך זײַן גײַסט, און וווינט אין אונדז, ווי אַן ענטפֿער אויף אונדזער אמונה. דאָס איז, למעשׂה, דער צענטראַלער אמת פֿון דער בשׂורה, “משיח אין אײַך, די האָפֿענונג פֿון דער כבוד.”⁹

GSAM 303.2די פּראַקטישע טעמע וואָס געפֿינט זיך אין אַלע שריפֿטן פֿון פֿרוי ווײַט איז די נויטווענדיקייט פֿון משיח ווי אַן איינוווינענדיקער גואל, אויב מיר ווילן מאַכן עפּעס אַ פֿאָרשריט אויפֿן הימלישן וועג. אירע שריפֿטן לערנען די נויטווענדיקייט פֿון משיח — ערשט, לעצט, און אַלע מאָל. ווי אַן אילוסטראַציע פֿון דעם פֿאַקט, ווערט געצויגן די אויפֿמערקזאַמקייט צו איר בוך, Steps to Christ, פֿון וועלכן מער ווי הונדערט טויזנט עקזעמפּלאַרן זענען פֿאַרקויפֿט געוואָרן אויף ענגליש, אָן צו רעדן וועגן די טויזנטער עקזעמפּלאַרן אין די אַכצן אויסלענדישע שפּראַכן אין וועלכע עס ווערט איצט געדרוקט. אַ פּרעזביטעריאַנער גײַסטלעכער, נאָכדעם ווי ער האָט דורכגעלייענט דאָס בוך, האָט באַשטעלט איבער דרײַהונדערט עקזעמפּלאַרן פֿאַר זײַנע קירך־מיטגלידער און פֿרײַנד, און האָט געזאָגט: “דאָס בוך איז געשריבן געוואָרן פֿון עמעצן וואָס איז גוט באַקאַנט מיטן האַר ישוע המשיח.”

GSAM 303כלל דריי — פאַלשע נביאים

GSAM 303.3יוחנן גיט אַ כּלל צו דערקענען פֿאַלשע נבֿיאים: “זיי זענען פֿון דער וועלט: דערפֿאַר רעדן זיי וועגן דער וועלט, און די וועלט הערט זיי אויס.”¹⁰ די תּורה פֿון פֿאַלשע נבֿיאים וועט זיך צופּאַסן צום גשמיותדיקן האַרץ, אַנשטאָט דערהייבן דעם וועג פֿון זיך-אָפּזאָגן און צלם-טראָגן. פֿאַלשע נבֿיאים וועלן לערנען “גלאַטע ווערטער”, אַנשטאָט דערהייבן דעם “הייליקן פֿון ישׂראל”.¹¹ ווער עס לייענט אפילו אַ פּאָר זייטן פֿון פֿרוי ווײַטס שריפטן, קען זען אַז זיי זענען אין דער שורה פֿון זיך־אָפּזאָג און צלם-טראָגן, און נישט פֿון אַ נאַטור צו צופֿרידן אַ וועלטלעכן, פֿליישלעכן האַרץ.

GSAM 304כּלל פֿיר — סבל און געדולד

GSAM 304.1ווען מיר נאָך ווײַטער נאָכגיין דעם טעמע, נעמען מיר ווי אַ פֿערטע כּלל די ווערטער פֿון דעם אַפּאָסטל יעקב: “נעמט, מײַנע ברידער, די נביאים, וואָס האָבן גערעדט אין נאָמען פֿון דעם אייבערשטן, פֿאַר אַ בײַשפּיל פֿון ליידן, צער און געדולד.”¹² ווען מיר לייענען וועגן דער דערפֿאַרונג פֿון יענע אַלטע נביאים, לערנען מיר אַז איינער פֿון די גרעסטע פּרוּוון פֿאַר זיי איז געווען צו זען ווי ישראל אָפּווייזט אָדער גייט קעגן די קלאָרע עדות וואָס זיי האָבן געבראַכט. אַ קורצע שטודיע פֿון יענע צײַטן וועט גלײַך אַנטפּלעקן דעם כאַראַקטער סײַ פֿון אמתע, סײַ פֿון פֿאַלשע נבֿיאים. “אָזאָ האָט געזאָגט דער אייבערשטער פֿון צבֿאות: הערט ניט אויף די ווערטער פֿון די נבֿיאים וואָס נבֿיאיִען צו אײַך; זיי געבן אײַך פֿאַלשע האָפֿענונגען; זיי רעדן אַ חזון פֿון זייער אייגענעם האַרצן, און ניט פֿון דעם מויל פֿון אייבערשטן.”¹³

GSAM 304.2אין די שריפטן פֿון פֿרוי ווײַט איז ניטאָ גאָרנישט וואָס זאָל מאַכן דעם לייענער גאוהדיק; נאָר, ווי עס האָט אויסגעדריקט אַן אַנדערער, “איך האָב באַקומען גרויסן גײַסטיקן נוצן אומצאָליקע מאָל פֿון די עדות. למעשׂה, האָב איך זיי קיינמאָל ניט געלייענט אָן דעם געפֿיל פֿון תּוכחה פֿאַר מײַן מאַנגל אין אמונה אין גאָט, מאַנגל אין הקדשה, און מאַנגל אין ערנסטקייט אין ראַטעווען נשמות.” זיכער, דעריבער, איז די ווירקונג פֿון פֿרוי ווײַטס עדות גאָר אַנדערש פֿון דער ווירקונג פֿון די תּורות פֿון פֿאַלשע נבֿיאים, ווי באַשריבן בײַ יערמיהו.

GSAM 304.3דער נבֿיא דערציילט אונדז אויך ווי פֿאַלשע נבֿיאים וועלן לערנען: “זיי זאָגן נאָך צו די וואָס פֿאַראַכטן מיך, דער אייבערשטער האָט געזאָגט, איר וועט האָבן שלום; און זיי זאָגן צו יעדן איינעם וואָס גייט נאָך דער פֿאַנטאַזיע פֿון זײַן אייגן האַרץ, קיין שלעכטס וועט נישט קומען אויף אײַך.”¹⁴

GSAM 304.4וואָס שייך דעם כאַראַקטער פֿון פֿרוי ווײַטס לערנונג אין אירע עדות, וועל איך ציטירן די פֿאָלגנדיקע ווערטער פֿון אַ פֿאָרזיכטיקן לייענער:

GSAM 304.4“איך האָב דורכגעלייענט אַלע אירע עדות אינגאַנצן, רובֿ פֿון זיי פֿיל מאָל, און איך האָב קיין מאָל ניט געקענט געפֿינען איין אוממאָראַלישע זאַץ אין זיי אַלע, אָדער עפּעס וואָס איז ניט שטרענג ריין און קריסטלעך; גאָרנישט וואָס פֿירט ווער עס איז אַוועק פֿון דער ביבל אָדער פֿון משיח; נאָר דאָרט געפֿין איך די ערנסטסטע רופֿן צו געהאָרכזאַם זײַן צו גאָט, צו ליב האָבן ישוע, צו גלייבן אין די הייליקע שריפֿטן, און זיי כּסדר צו דורכזוכן. אַזאַ נאָענטקייט צו גאָט, אַזאַ ערנסטע איבערגעגעבנקייט, אַזאַ פֿײַערלעכע רופֿן צו פֿירן אַ הייליק לעבן, קענען נאָר געטריבן ווערן פֿונעם גײַסט פֿון גאָט.”

GSAM 305.1אַ פֿאָרזיכטיקער באַאָבאַכטער פֿון אירע עדות פֿון אָנהייב אָן שרײַבט:

GSAM 305.1“וואָס שייך אַן אָפֿענעם און געטרײַען אויפֿטרעטן, אָן מורא אָדער פֿאַוואָריטירונג, וויל איך עדות זאָגן, אַז עס האָט נישט געפֿעלט. ווען נידעריקע און שלעכטע מאָטיוון וואָלטן געווען די באַשטימענדיקע קראַפט אין דער דאָזיקער אַרבעט, וואָלטן חנפֿהדיקע ווערטער פֿאַרנומען דעם אָרט פֿון דורכפֿאָרנדיקע עדות און געטרײַע תּוכָחות. אַ פּשוטער רייד, געטרײַע תּוכָחות פֿאַר טעותים, ווערטער פֿון רחמנות און דערמוטיקונג פֿאַר ציטערנדיקע נשמות וואָס שפּירן זייער נויט אינעם גואל, און פֿאַר די טועהדיקע וואָס זוכן מיט עניוות צו פֿאַרלאָזן זייערע חסרונות, — דאָס זענען די זאַכן וואָס האָבן שטאַרק אַרײַנגעגאַנגען אין אירע אַרבעטן. די עדות פֿון פֿרוי ווײַט, וואָס האָט גערופֿן צום חשבון פֿאַר עבירות בײַ אַ סך מענטשן וואָס זי האָט געזען אין חזון, איז געטראָגן געוואָרן מיט גרויס געטרײַשאַפֿט, און מיטן בעסטן מעגלעכן ווירקונג.”¹⁵

GSAM 305כלל פֿינף — אמתדיקע נבֿואות ווערן מקוים

GSAM 305.2עס איז פֿאַראַן אַ דערקלערונג פֿון משה וועגן אמתע און פֿאַלשע נבֿיאים, וואָס געפֿינט זיך אינעם אַכצנטן קאַפּיטל פֿון דבֿרים. ער זאָגט: “ווי אַזוי זאָלן מיר וויסן דאָס וואָרט וואָס דער אייבערשטער האָט נישט גערעדט? ווען אַ נבֿיא רעדט אין נאָמען דעם אייבערשטן, און די זאַך קומט נישט אויס, און עס געשעט נישט, איז דאָס די זאַך וואָס דער אייבערשטער האָט נישט גערעדט, נאָר דער נבֿיא האָט עס גערעדט אין זײַן גאוה; זאָלסט זיך נישט דערשרעקן פֿאַר אים.”¹⁶

GSAM 305.3די זעלבע זאַך געפֿינט זיך אויך אין די פֿאָלגנדיקע פּסוקים: “ווער איז דער וואָס זאָגט, און עס געשעט, ווען דער אייבערשטער האָט עס נישט באַפֿעלן?”¹⁷ וועגן דעם נבֿיא שמואל איז געזאָגט געוואָרן, “אַלץ וואָס ער זאָגט, וועט זיכער פּאַסירן.”¹⁸ “ווען דאָס וואָרט פֿונעם נבֿיא וועט זיך אויספֿילן, דעמאָלט וועט מען דערקענען, אַז דער אייבערשטער האָט אים באמת געשיקט.”¹⁹

GSAM 306.1עס זענען איצט איבער דרײַ און פֿופֿציק יאָר זינט דער שרײַבער האָט צום ערשטן מאָל געזען פֿרוי ע. ג. ווײַט אין אַ נבֿיאישער חזון. אין די דאָזיקע יאָרן האָט זי געמאַכט אַ סך נבֿיאישע דערקלערונגען וועגן זאַכן וואָס וואָלטן פּאַסירן. טייל פֿון די דאָזיקע נבֿואות האָבן זיך שוין מקוים געווען, טייל ווערן איצט מקוים, און טייל זענען נאָך אין דער צוקונפֿט. וואָס שייך די וואָס האָבן צו טאָן מיט פֿאַרגאַנגענע אָדער איצטיקע געשעענישן, ווייס איך נישט פֿון אַפֿילו איין איינציקן פֿאַל פֿון אַ דורכפֿאַל. טייל פֿון אירע נבֿואות זענען שוין דערמאָנט געוואָרן. אַנדערע וועלן זיך באַווײַזן אין די ווײַטערדיקע קאַפּיטלעך, ווען מיר וועלן פֿאָרזעצן אונדזער דערציילונג.

GSAM 306כלל זעקס — ניסים זענען נישט קיין פּראָבע פֿון אַן אמתן נבֿיא

GSAM 306.2עס איז באַשטעטיקט געוואָרן דורך פֿיל טעאָלאָגישע שרײַבער, און דערקלערט אין קאָמענטאַרן אויף די הייליקע שריפֿטן, אַז דער סימן פֿון אַן אמתן נבֿיא איז דאָס מאַכן ניסים. מיר דאַרפֿן נאָך אויסלערנען פֿון די שריפֿטן אַ כּלל פֿון אַזאַ מין.

GSAM 306.3אויב דאָס טאָן ניסים איז אַ ראיה פֿון אַן אמתן נבֿיא, וואָלט דער “פֿאַלשער נבֿיא”, וואָס ווערט דערמאָנט אין התגלות י״ט:כ׳, סוף־כּל־סוף דערקלערט געוואָרן אַן אמתער נבֿיא; ווײַל עס שטייט געשריבן: “דער חיה איז געכאַפּט געוואָרן, און מיט אים דער פֿאַלשער נבֿיא וואָס האָט געטאָן ניסים פֿאַר אים, מיט וועלכע ער האָט פֿאַרפֿירט די וואָס האָבן אָנגענומען דעם צייכן פֿון דער חיה.” די זעלבע כּוח ווערט ווידער דערמאָנט אין התגלות י״ג:יד, ווי ער פֿאַרפֿירט “די וואָס וווינען אויף דער ערד דורך די ניסים וואָס ער האָט געהאַט כּוח צו טאָן אין דער אויגן פֿונעם חיה”. דורך דער זעלבער אָנווענדונג פֿון דעם כלל, וואָלטן מיר געמוזט קומען צום אויספֿיר, אַז אַפֿילו שׂטן איז אַן אמתער נבֿיא. געוויסע רוחות, וואָס וועלן אויספֿירן אַ ספּעציעלע אַרבעט אונטער דעם זעקסטן פֿון די זיבן לעצטע מכות, ווערן גערופֿן “די רוחות פֿון שדים, וואָס טוען ניסים, און גייען אַרויס צו די מלכים פֿון דער ערד און פֿון דער גאַנצער וועלט, צונויפֿצוזאַמלען זיי צום קריג פֿון יענעם גרויסן טאָג פֿון גאָט דעם אַלמעכטיקן.”²⁰

GSAM 306.4אויב דער באַווײַז פֿון אַן אמתן נבֿיא געפֿינט זיך אין די ניסים וואָס ער טוט בעת ער איז נישט אין אַ חזון, וואָלטן מיר געפֿונען בלויז ווייניק פֿון די נבֿיאים פֿון תּנ״ך וואָס וואָלטן אויסגעהאַלטן דעם פּראָבע, בפֿרט אויב דער פּסק־דין זאָל זײַן באַזירט אויף דעם וואָס איז פֿאַרשריבן וועגן זייערע מעשׂים. עס איז אמת, אַז ניסים ווערן פֿאַרשריבן ווי געטאָן דורך טייל פֿון די נבֿיאים, ווי למשל אין די פֿאַלן פֿון אליהו, אלישע, און פּאַולוס. אָבער ווער האָט געפֿונען אַן אויפֿצייכענונג אין תּנ״ך פֿון די ניסים פֿון ישׁעיהו, ירמיהו, דניאל, הושע, יואל, עמוס, און אַזוי ווײַטער? און דאָך זענען זיי געווען אמתע נבֿיאים פֿון גאָט, און ווערן אַזוי באַווײַזט דורך די כּללים וואָס גאָט האָט געגעבן ווי דער מבֿחן פֿון אַן אמתן נבֿיא.

GSAM 307.1אַז דאָס טאָן ניסים איז נישט דער מבֿחן פֿון אַן אמתן נבֿיא, זעט מען קלאָר ווען מען לייענט דעם תּנ״כישן פֿאַרצייכעניש וועגן יוחנן דעם טויפֿער. אַז ער איז געווען אַ נבֿיא, ווערט געוויזן דורך דער נבֿואה פֿון זײַן פֿאָטער, זכּריה, ווען ער דערציילט דעם חזון וואָס גאָט האָט אים געגעבן וועגן דעם זון וואָס זאָל אים געבוירן ווערן: “און דו, קינד, וועסט גערופֿן ווערן דער נבֿיא פֿונעם העכסטן; ווײַל דו וועסט גיין פֿאַרן פּנים פֿון גאָט צוגרייטן זײַנע וועגן.”²¹ אונדזער גואל אַליין האָט דערקענט יוחנן ווי דעם פּראָפֿעט וואָס זאָל צוגרייטן דעם וועג פֿאַר אים; ווײַל וועגן יוחנן האָט ער געזאָגט: “אָבער וואָס זענט איר אַרויס געגאַנגען צו זען? אַ נבֿיא? יאָ, איך זאָג אײַך, און אַ סך מער ווי אַ נבֿיא. דאָס איז דער, וועגן וועמען עס איז געשריבן: זע, איך שיק מײַן מלאך פֿאַר דײַן פּנים, וואָס וועט צוגרייטן דײַן וועג פֿאַר דיר. ווײַל איך זאָג אײַך, צווישן די געבוירענע פֿון פֿרויען איז נישטאָ קיין גרעסערער נבֿיא ווי יוחנן דער טבֿעלער?”²²

GSAM 307.2דאָ האָבן מיר, דעריבער, אַ קלאָרע דערקלערונג פֿונעם גואל, אַז יוחנן איז געווען אַ נבֿיא. לאָמיר אָנווענדן דעם פּראָבע פֿון ניסימדיקייטן־טאָן און זען דעם רעזולטאַט. אין דער בשׂורה ווי זי איז געשריבן געוואָרן דורך יוחנן דעם עוואַנגעליסט, געפֿינען מיר די דאָזיקע ווערטער: “און אַ סך מענטשן זענען צו אים [דעם משיח] צוגעגאַנגען און האָבן געזאָגט: יוחנן האָט נישט געטאָן קיין נס; אָבער אַלץ וואָס יוחנן האָט גערעדט וועגן דעם דאָזיקן מענטשן איז געווען אמת.”²³ די דאָזיקע דערקלערונג אַליין איז אַ פֿולשטענדיקע ווידערלעגונג פֿון דער טענה, אַז דער סימן פֿון אַן אמתן נבֿיא איז דאָס מאַכן ניסים.

GSAM 307.3דער כלל, געגעבן אין דבֿרים יג:א-ג, וואָס מיר רופֿן כלל זעקס אין אונדזער איצטיקער אויסציילונג, איז צו היטן זיך נישט צו לויפֿן נאָך קיין זאַך וואָס איז ווונדערלעך אָדער ניסימדיק, ביז מיר האָבן ערשט גוט באַמערקט צי איר נײַג איז צו גרעסערער נאָענטקייט צום אייבערשטן אָדער צו אַ ווײַטער אַוועקגיין פֿון אים. דער טעקסט זאָגט אונדז למעשה צו אָנווענדן אַלע די כללים, בפרט צו זען צי עס שטימט מיט גאָט און זײַן געזעץ.

GSAM 308.1די זעקסטע כּלל לערנט, אַז אויב אַ נס ווערט געטאָן דורך אַ שקרן, וועט מען דערבײַ, ווען מען פּרוּווט עס גוט, זען אַן אָפּטרעט פֿון די הייליקע אמתן פֿון גאָטס וואָרט, און אַ נידעריקונג פֿונעם מאָסשטאָב כּדי צוצופּאַסן צו אַ האַרץ וואָס נײַגט אויסצומײַדן דעם וועג פֿון זעלבסט־אָפּזאָג. דער אייבערשטער דערלויבט אַז אַזאַ שווינדלער זאָל אויפֿקומען, און זײַן וועג איז אַ פּראָבע פֿאַרן אמתן קינד פֿון גאָט, און גיט אים אַ געלעגנהייט זיך גוט אָפּצווואָגן די נטיה אָדער דעם מאָטיוו פֿונעם דערמאָנטן נס־טוער. די וואָס האַלטן זיך אָן גאָטס וואָרט, אַנשטאָט צו ווערן פֿאַרכאַפּט פֿונעם פֿאַלשן נס־טוער, קומען אַרויס שטאַרק אין גאָט ווי אַ רעזולטאַט פֿון אַזאַ דערפֿאַרונג.

GSAM 308.2אין די דאָזיקע שלעכטע טעג, ווען אַ סך טענהן אַז זיי זענען “אמונה־היילערס”, “גאָטלעכע היילערס”, “קריסטלעכע וויסנשאַפֿט היילערס”, אאַז״וו, וואָלט געווען גוט נאָענט אָנצואווענדן די תּנ״כישע כּללים; ווײַל עס וועט זיך פֿאָדערן געטלעכע כּללים, און די באַלײַכטונג פֿונעם רוח־הקודש, כּדי אונדז צו דערמעגלעכן קלאָר צו דערקענען די כּוונה און דעם ציל פֿון טייל פֿון די דאָזיקע “היילערס”, אַזוי פֿײַן איז זייער אַרבעט; בעת אויף דער אַנדערער זײַט זענען דאָ די וואָס פֿאַראַכטן אָפֿנהאַרציק גאָטס געזעץ און זײַן אמת פֿאַר דער איצטיקער צײַט. אין געוויסע פֿאַלן האָבן די דאָזיקע פֿאַרשטעלטע “היילערס” געשטורעמט ווי מענטשן פֿול מיט משוגעת אַפֿילו בײַ דער קלענסטער דערמאָנונג פֿון גאָטס געזעץ. פּונקט ווי דער אייבערשטער האָט אַ שליחות וואָס פּראָקלאַמירט זײַן הייליק געזעץ, אַזוי זענען די מענטשן אָן די באַוועגונגען פֿונעם הייליקן גײַסט, וועלכע באַשמוצן זײַן געזעץ און שטויסן אַרויס פֿון זייער אָנוועזנהייט די וואָס דערמאָנען עס אַפֿילו.

GSAM 308כלל זיבן — זייערע פֿרוכטן

GSAM 308.3“היט זיך פֿאַר פֿאַלשע נבֿיאים, וואָס קומען צו אײַך אין שאָפֿס־קליידער, אָבער פֿון אינעווייניק זענען זיי רײַסנדיקע וועלף. איר וועט זיי דערקענען פֿון זייערע פֿרוכטן. צי זאַמלט מען טרויבן פֿון דערנער, אָדער פֿײַגן פֿון דיסטלען? אַזוי אויך, יעדער גוטער בוים ברענגט אַרויס גוטע פֿרוכט; אָבער אַ פֿאַרפוילטער בוים ברענגט אַרויס שלעכטע פֿרוכט. אַ גוטער בוים קען נישט אַרויסברענגען שלעכטע פֿרוכט, און אַ פֿאַרפוילטער בוים קען נישט אַרויסברענגען גוטע פֿרוכט. יעדער בוים וואָס טראָגט נישט קיין גוטע פֿרוכט ווערט אָפּגעהאַקט און אַרײַנגעוואָרפֿן אין דעם פֿײַער. דעריבער, פֿון זייערע פֿרוכטן זאָלט איר זיי דערקענען.”²⁴

GSAM 309.1די דאָזיקע ווערטער פֿון אונדזער גואל דערקענען דעם פֿאַקט, אַז די מתּנה פֿון נבֿואה וואָלט עקזיסטירט אין דער בשׂורה־תּקופֿה. ווען קיין אמתע נבֿיאים וואָלטן נישט געווען פֿאַרבונדן מיטן אַרבעט, און יעדע נבֿואישע דערשײַנונג וואָלט געווען פֿון אַ שלעכטן מקור, וואָלט ער דאָך נישט געזאָגט, “היט זיך פֿאַר נבֿיאים”? דער פֿאַקט וואָס ער זאָגט אונדז אַזוי קלאָר ווי יעדער מין קען דערקענט ווערן איז דער בעסטער באַווײַז אַז אין דער אַרבעט פֿונעם טרייסטער, דעם הייליקן גײַסט, אין ווײַזן “די צוקונפֿטיקע זאַכן” (יוחנן ט״ז:יג), וואָלט געווען דער אמתער מתּן־נבֿואה. די דאָזיקע כּלל, וואָס מיר האָבן אין אונדזער אויפֿרײַכענונג גערופֿן כּלל זיבן, איז אַן אומפֿאַלנדיקע. משיח האָט נישט געזאָגט איר קענט זיי דערקענען דורך זייערע פֿרוכטן, נאָר, פּאָזיטיוו, “דורך זייערע פֿרוכטן וועט איר זיי דערקענען”.

GSAM 309.2מיר פֿרעגן זיך, וואָס איז די פֿרוכט וואָס מען זעט אין דער אַרבעט פֿון אמתע מתּנות פֿונעם גײַסט פֿון גאָט? דער ענטפֿער געפֿינט זיך אין פּאַולוסעס דערקלערונג וועגן דעם ציל פֿונעם האַר אין אַוועקשטעלן די מתּנות אין דער קירכע: “דעריבער זאָגט ער, ווען ער איז אַרויפֿגעגאַנגען אין הימל, האָט ער געפֿירט שבוים אין גלות, און האָט געגעבן מתּנות צו מענטשן.... און ער האָט געגעבן עטלעכע אַפּאָסטעלן; און עטלעכע נביאים; און עטלעכע מבֿשׂרים; און עטלעכע פּאַסטאָרן און לערערס; פֿאַרן פֿאַרפֿולקומען די הייליקע, פֿאַר דער אַרבעט פֿון דער דינסט, פֿאַרן אויפֿבויען דעם גוף פֿון משיח; ביז מיר אַלע קומען צו דער אייניקייט [“אין דער אייניקייט,” אין דער ראַנד־הערה] פֿון אמונה און פֿון דער דערקענונג פֿונעם זון פֿון גאָט, צו אַ פֿולקומענעם מענטש, ביז צום מאָס פֿון דער גרייס פֿון משיחס פֿולקייט.”²⁵

GSAM 309.3אַנווענדט דעם כלל אויף דער נבֿיאישער מתּנה וואָס איז געווען פֿאַרבונדן מיטן שליחות פֿונעם דריטן מלאך פֿון איר אָנהייב אָן, און וואָס איז דער רעזולטאַט? — מיר געפֿינען, אַז די כּסדרדיקע אָנווייַזונג וואָס איז געגעבן געוואָרן דורך פֿרוי ווײַט איז געווען אין דער ריכטונג פֿון אחדות און האַרמאָניע, אָפּרופֿנדיק “צו ראַטן צוזאַמען”, און “צו דריקן צוזאַמען”, צו זײַן אין איינקלאַנג מיט משיח, און דערמיט פֿאַרזיכערנדיק אמתע חבֿרשאַפֿט און פֿאַראייניקונג איינער מיטן אַנדערן.

GSAM 310.1עטלעכע פֿון די קעגנער פֿון דער דאָזיקער אַרבעט האָבן שפּאָטיק געזאָגט, “ווען נישט די חזיונות פֿון פֿרוי ווײַט, וואָס איר האָט צווישן אײַך, וואָלט אײַער ענין שוין לאַנג צוריק צעפֿאַלן.” מע ענטפֿערט, “דאָס איז אמת; ווײַל פֿון יענעם קוואַל האָט דער האַר געגעבן עצה, פֿאָרזיכטיקייט און ליכט, און אַזוי זענען מחלוקתן פֿאַרשיידט געוואָרן, און די אַרבעט האָט געבליט.” אַזוי איז דאָס, וואָס זיי האָבן אויסגעטראַכט ווי אַן אַטאַקע קעגן דעם מתּנה, אין אמתן אַן עדות, אַז איר פֿרוכט איז די פֿרוכט פֿונעם אמתן נבֿואה־מתּנה.

GSAM 310.2שוין זעכציק יאָר און מער זענען די התגלויות פֿון דער נבואה־מתּנה דורך פֿרוי ווײַט אויסגעפּרוּווט געוואָרן לויט די דאָזיקע זיבן כּללים, און אין יעדן פּרט האָבן זיי דערפֿילט די פֿאָדערונגען פֿון אַן אמתער נבואה.