Ti 19 — “Wɔn Aba na Mode Bɛhu Wɔn”
GSAM 299.1“Ɔno na ɔmaa ebinom yɛɛ asomafoɔ, ebinom adiyifoɔ, ebinom asɛmpakafoɔ, ebinom ahwɛfoɔ ne akyerɛkyerɛfoɔ; sɛ wɔnsiesie ahotefoɔ no pɛ, mma ɔsom adwuma no, na wɔmfa nsi Kristo nipadua no den; kɔsi sɛ yɛn nyinaa bɛdu gyidie ne Onyankopɔn Ba no ho nimdeɛ mu baakoyɛ mu, ayɛ onipa a wawie nyini, adu Kristo mayɛ no kɛseyɛ susudeɛ no so.”1
GSAM 299.2Berɛ a Agyenkwa no de ne Honhom akyɛdeɛ no guu asafo no mu, sɛ ɛnyɛ Awurade adwuma no “sɛdeɛ ɛsɔɔ n'ani” kɔsi sɛ da a ɛdi mu no bɛba no, wannyae ne nkurɔfoɔ sɛ wɔmmɔ wɔn tirim nhwehwɛ sɛ adeɛ a ada adi no firi soro anaa ahonhommɔne mu; na mmom ɔde nhyehyɛeɛ a yɛbɛfa so ahu sɛ honhom no firi Onyankopɔn anaa ɛmfiri no ma yɛn. Nna a ɛdi akyire yi mpo, a sɛdeɛ odiyifoɔ Yoel hyɛɛ nkɔm no, na Awurade bɛhwie ne Honhom agu ɔhonam nyinaa so, na mmammarima ne mmammaa nyinaa ahyɛ nkɔm no,2 Paulo ka sɛ ɛnsɛ sɛ nkurɔfoɔ bu nkɔmhyɛ animtiaa, na mmom wɔn “nsɔ biribiara nhwɛ,” na “monkura deɛ ɛyɛ no mu den.”3
GSAM 299.3Ɛkwan foforɔ bɛn so na wɔbɛtumi asɔ nneɛma a ɛte sɛɛ a ɛda adi no ahwɛ, sɛ ɛnyɛ sɛ wɔde bɛtoto Twerɛ Kronkron no mu nhyehyɛeɛ a wɔde hunu Onyankopɔn Honhom adwuma no ho? Ɛnyɛ biribiara a nnipa adwene a ɛwɔ ano hyeɛ ntumi nte aseɛ no na ɛfiri Onyankopɔn, ɛfiri sɛ Bible no ka sɛ nna a ɛdi akyire no Satan bɛyɛ anwanwadeɛ de adaadaa wiase, na waboaboa wɔn ano akɔ Onyankopɔn Tumfoɔ no da kɛseɛ no mu ɔko no.4 Enti ɛnam sɛ wɔde ahwɛyie de adeɛ a ada adi no bɛtoto Bible nhyehyɛeɛ no ho na wɔbɛtumi ahunu honhom mu akyɛdeɛ ankasa. Ahwɛyie korɔ no ara a wiasefoɔ de hwehwɛ sika a ɛnyɛ nokorɛ no ho na ɛhia wɔ yei nso mu.
GSAM 300Sika a Ɛnyɛ Nokorɛ a Wɔbɛhunu
GSAM 300.1Wɔ Detroit Sikanwoma Ho Amanneɛbɔfoɔ a ɛbaa Aprɛl, 1863 mu no, Owura Preston de nhyehyɛeɛ nnum a wɔde bɛhunu sika a ɛnyɛ nokorɛ maeɛ, na ɔkaa sɛ obiara a ɔbɛdi saa nhyehyɛeɛ yi so ahwɛ sikanwoma biara a ɛbɛba ne nsam mu yie no, ɛho renhia sɛ ɔsuro sɛ wɔbɛdaadaa no da.
GSAM 300.2Ɛkwan a ɛma yɛhunu nkɔmhyɛ akyɛdeɛ mu nokorɛ yie paa ne sɛ yɛde bɛtoto akyɛdeɛ a ɛte sɛɛ a ɛdaa adi wɔ Twerɛ Kronkron mmerɛ mu no ho nkyerɛkyerɛmu ho, na yɛde nhyehyɛeɛ a wɔde ama wɔ mu no asɔ ahwɛ. Twerɛ Kronkron no siesie yɛn koraa ma nnwuma pa nyinaa (2 Timoteo 3:16, 17), na ɛka sɛdeɛ nkɔmhyɛ akyɛdeɛ no daa adi no ho asɛm pɛpɛɛpɛ, ne sɛdeɛ wɔbɛtumi ahunu nsonsonoeɛ a ɛda Onyankopɔn Honhom adwuma ankasa ne Satan adwuma ne n'akyɛdeɛ a ɛnyɛ nokorɛ no ntam.
GSAM 300NHYEHYƐEƐ A WƆDE HUNU AKYƐDEƐ ANKASA
GSAM 300.3Awurade de nhyehyɛeɛ ahodoɔ anyɛ yie koraa nson ama wɔ n'asɛm mu, a wɔde bɛtumi ahunu nsonsonoeɛ a ɛda Onyankopɔn Honhom adiyie ankasa ne Satan adwuma ntam.
GSAM 300Nhyehyɛeɛ a Ɛdi Kan—Nkyerɛkyerɛ Titire
GSAM 300.4Odiyifoɔ Yesaia, berɛ a ɔreka nneɛma a ɛwɔ nna a ɛdi akyire mu ho asɛm no, ɔse: “Fa adanseɛ no kyekyere, sɔ mmara no ano wɔ m'asuafoɔ mu. Na mɛtwɛn Awurade a ɔde n'anim ahinta Yakob fie no, na m'ani bɛda no so.... Na sɛ wɔka kyerɛ mo sɛ, Monkɔ abisa wɔn a wɔne ahonhom di nkitaho ne abayifoɔ a wɔsu nketenkete na wɔkeka nsɛm brɛoo no a, ɛnsɛ sɛ ɔman bi kɔbisa wɔn Nyankopɔn? Ɛsɛ sɛ wɔkɔbisa awufoɔ ma ateasefoɔ anaa? Monkɔ mmara no ne adanseɛ no nkyɛn; sɛ wɔanka sɛdeɛ asɛm yi teɛ a, ɛfiri sɛ hann biara nni wɔn mu.”5
GSAM 301.1Saa Twerɛ Kronkron yi twe adwene kɔ nkurɔfoɔ bi a wɔresan de nsɔano no aba Onyankopɔn mmara so ho—nkurɔfoɔ a wɔretwɛn Awurade, na wɔreyɛ ne som adwuma. Wɔn ani da no so; kyerɛ sɛ, wɔrehwɛ ne mmaeɛ kwan—na yei nso yɛ berɛ a ahonhom a wɔka sɛ wɔyɛ awufoɔ ahonhom no reka akyerɛ nkurɔfoɔ sɛ wɔmmra wɔn nkyɛn mmɛbisa wɔn. Ebinom tie wɔn frɛ no, na wɔkɔbisa awufoɔ sɛ wɔbɛnya nimdeɛ; nanso Awurade to nsa frɛ ne nkurɔfoɔ sɛ wɔnhwehwɛ ɔno. Yei kyerɛ sɛ, sɛ wɔhwehwɛ no a, ɔbɛma wɔn nkyerɛkyerɛ titire. Ɛho nhia sɛ wɔkɔbisa awufoɔ a wɔntumi mma wɔn nimdeɛ biara no; ɛfiri sɛ “wɔnni kyɛfa biara bio da wɔ biribiara a wɔyɛ wɔ owia aseɛ mu;” na “awufoɔ nnim biribiara.”6
GSAM 301.2Twerɛ Kronkron a ɛwɔ atifi hɔ no ma nhyehyɛeɛ a wɔde bɛsɔ nkrasɛm nyinaa ahwɛ,—“sɛ wɔanka sɛdeɛ asɛm yi teɛ a, ɛfiri sɛ hann biara nni wɔn mu.” Nkrasɛm biara a ɛfiri Awurade nkyɛn no ne n'asɛm ne ne mmara bɛhyia.
GSAM 301.3Sɛ mede saa nhyehyɛeɛ yi toto Awuraa White nwoma ho a, mɛka sɛ mfeɛ aduonum mmienu a atwam yi mu no, mede ahwɛyie akenkan n'adanseɛ no, de atoto Onyankopɔn mmara ne Bible adanseɛ ho, na mahunu sɛ abien no hyia pɛpɛɛpɛ. Ne nkyerɛkyerɛ no mmɛma adiyie foforɔ bi mmɛsi Twerɛ Kronkron no ananmu, na mmom ɛkyerɛ yɛn baabi ne sɛdeɛ, wɔ mmerɛ yi mu no, wɔbɛtumi adaadaa nkurɔfoɔ ama wɔafiri asɛm no ho. Deɛ ɔno ara atwerɛ afa n'adanseɛ no ho no na ɛkyerɛ Awuraa White adanseɛ no gyinabea yie paa:—
GSAM 301.4“Onyankopɔn asɛm no dɔɔso sɛ ɛbɛma adwene a sum aduru so paa no ahunu hann, na wɔn a wɔpɛ sɛ wɔte aseɛ no bɛtumi ate aseɛ. Nanso yei nyinaa akyi no, wɔhunu ebinom a wɔka sɛ wɔsua Onyankopɔn asɛm no sɛ wɔbɔ bra a ɛne ne nkyerɛkyerɛ a emu da hɔ paa no bɔ abira koraa. Afei, sɛdeɛ mmarima ne mmaa rennya anoyie biara no, Onyankopɔn ma adanseɛ a emu da hɔ na ɛka wɔn tebea pɔtee ho asɛm, de wɔn san ba asɛm a wɔabu wɔn ani agu so sɛ wɔbɛdi akyi no nkyɛn.
GSAM 302.1“Akwankyerɛ a ɛboa ma wɔnya asetena suban pa dɔɔso wɔ Onyankopɔn asɛm no mu, na wɔde adanseɛ a ɛfa nnipa nyinaa ne ankorankorɛ ho no ama sɛ ɛntwe wɔn adwene nkɔ saa akwankyerɛ yi so titire.... Monnim Twerɛ Kronkron no mu yie. Sɛ anka mode Onyankopɔn asɛm ayɛ mo adesua, a mopɛ sɛ modu Bible susudeɛ no so na moyɛ Kristofoɔ a wɔdi mu a, anka adanseɛ no ho renhia mo....
GSAM 302.2“Awurade pɛ sɛ ɔfa adanseɛ a wɔde ama no so bɔ mo kɔkɔ, ka mo anim, tu mo fo, na ɔma n'asɛm mu nokorɛ no hia a ɛhia no ka mo adwene. Adanseɛ a wɔatwerɛ no mmɛma hann foforɔ, na mmom ɛde nokorɛ a wɔnam Honhom mu ada no adi dedaw no hyɛ akoma mu pefee.... Wɔmfa nokorɛ foforɔ nka ho, na mmom Onyankopɔn nam adanseɛ no so ama nokorɛ akɛseɛ a wɔde ama dedaw no mu ada hɔ, na ɔnam ɔkwan a ɔno ankasa apaw so de aba nkurɔfoɔ no anim, sɛ ɛnnyane wɔn adwene na ɛmma saa nokorɛ no nka wɔn, na obiara annya anoyie....
GSAM 302.3“Adanseɛ no mmɛbu Onyankopɔn asɛm no animtiaa, na mmom ɛma so, na ɛtwe nnipa adwene kɔ so, sɛdeɛ nokorɛ no mu pefeeyɛ a ɛyɛ fɛ no bɛka obiara.... Sɛ anka nkurɔfoɔ a seesei wɔka sɛ wɔyɛ Onyankopɔn ademudeɛ titire no bɛdi deɛ ɔhwehwɛ, sɛdeɛ wɔakyerɛ wɔ n'asɛm mu no so a, anka wɔremma adanseɛ titire sɛ ɛnnyane wɔn mma wɔnhunu wɔn asɛdeɛ, na ɛmma wɔnhunu wɔn bɔne ne asiane a ɛyɛ hu a wɔwom berɛ a wɔbu wɔn ani gu Onyankopɔn asɛm a ɛsɛ sɛ wɔtie no so no.”7
GSAM 302Nhyehyɛeɛ a Ɛtɔ so Mmienu—Adiyifoɔ Ankasa
GSAM 302.4Yɛasua dedaw sɛ adiyifoɔ ankasa nyinaa bɛkasa ama ɛne Onyankopɔn mmara ne n'asɛm mu adanseɛ ahyia. Ɔsomafoɔ Yohane ma nhyehyɛeɛ foforɔ a ɛkyerɛ adiyifoɔ ankasa nkyerɛkyerɛ. Ɔse: “Adɔfoɔ, monnnye honhom biara nni, na mmom monsɔ ahonhom no nhwɛ sɛ wɔfiri Onyankopɔn anaa; ɛfiri sɛ atoro adiyifoɔ bebree afiri adi kɔ wiase. Yei na mode hunu Onyankopɔn Honhom: honhom biara a ɛpae mu ka sɛ Yesu Kristo aba ɔhonam mu no firi Onyankopɔn; na honhom biara a ɛmpae mu nka sɛ Yesu Kristo aba ɔhonam mu no mfiri Onyankopɔn; na yei ne antikristo no honhom a moate sɛ ɛbɛba no; na seesei mpo ɛwɔ wiase dedaw.”8
GSAM 303.1Monhwɛ Twerɛ Kronkron a aka anim yi yie. Ɛnka sɛ obiara a ɔpae mu ka sɛ Yesu Kristo “baa ɔhonam mu,” na mmom sɛ “aba ɔhonam mu;” kyerɛ sɛ, ɔnam ne Honhom so ba bɛtena yɛn mu, sɛ mmuaeɛ ma yɛn gyidie. Nokorɛm no, yei ne asɛmpa no nokorɛ titire, “Kristo wɔ mo mu, animuonyam anidasoɔ no.”9
GSAM 303.2Asɛm a ɛfa yɛn asetena ho a ɛwɔ Awuraa White nwoma nyinaa mu ne sɛ, sɛ yɛbɛnya nkɔsoɔ bi wɔ ɔsoro kwan so a, ɛhia sɛ Kristo yɛ Agyenkwa a ɔte yɛn mu. Ne nwoma kyerɛ sɛ Kristo ho hia mfitiaseɛ, awieeɛ, ne berɛ nyinaa. Sɛ nhwɛsoɔ a ɛkyerɛ yei no, wɔtwe adwene kɔ ne nwoma Anammɔn a Ɛkɔ Kristo Nkyɛn no so, a wɔatɔn no boro mpem ɔha wɔ Borɔfo kasa mu, na menka mpempem a ɛwɔ amannɔne kasa dunwɔtwe a seesei wɔretintim no wom no mpo ho asɛm. Presby ɔsɔfoɔ bi kenkan nwoma no wieeɛ no, ɔhyɛɛ sɛ wɔmfa bɛboro ahasa mmrɛ no mma n'asafo mma ne ne nnamfoɔ, na ɔkaa sɛ, “Obi a ɔnim Awurade Yesu Kristo yie na ɔtwerɛɛ nwoma yi.”
GSAM 303Nhyehyɛeɛ a Ɛtɔ so Mmiɛnsa—Atoro Adiyifoɔ
GSAM 303.3Yohane ma nhyehyɛeɛ a wɔde bɛhunu atoro adiyifoɔ: “Wɔfiri wiase; enti wɔka wiase nsɛm, na wiase tie wɔn.”10 Atoro adiyifoɔ nkyerɛkyerɛ bɛsɔ ɔhonam akoma ani, sɛ anka ɛbɛma ahokyire ne asɛnnua a wɔsoa no kwan so. Atoro adiyifoɔ bɛkyerɛkyerɛ “nsɛm a ɛyɛ dɛ,” sɛ anka wɔbɛma “Israel Kronkronni no” so.11 Obiara a ɔkenkan Awuraa White nwoma no mu nkratafa kakraa bi mpo bɛtumi ahunu sɛ ɛkyerɛ ahokyire ne asɛnnua a wɔsoa no kwan, na ɛnyɛ deɛ ɛbɛsɔ wiase ne ɔhonam akoma ani.
GSAM 304Nhyehyɛeɛ a Ɛtɔ so Nan—Amanehunu ne Aboterɛ
GSAM 304.1Sɛ yɛkɔ so hwehwɛ saa asɛm yi mu a, yɛbɛfa ɔsomafoɔ Yakobo nsɛm no sɛ nhyehyɛeɛ a ɛtɔ so nan: “Me nuanom, momfa adiyifoɔ a wɔkasaeɛ Awurade din mu no nyɛ amanehunu ne aboterɛ ho nhwɛsoɔ.”12 Sɛ yɛkenkan tete adiyifoɔ no suahunu ho asɛm a, yɛhunu sɛ wɔn sɔhwɛ akɛseɛ no mu baako ne sɛ wɔhunuu sɛ Israel poo anaa wɔyɛɛ deɛ ɛne adanseɛ a emu da hɔ a wɔde maa wɔn no bɔ abira. Saa mmerɛ no mu adesua tiawa bi bɛkyerɛ adiyifoɔ ankasa ne atoro adiyifoɔ nyinaa suban ntɛm ara. “Sɛ asafo Awurade seɛ nie: Monntie adiyifoɔ a wɔhyɛ nkɔm kyerɛ mo no nsɛm; wɔma mo di adehunu akyi; wɔka wɔn ankasa akoma mu anisoadehunu, na ɛmfiri Awurade anom.”13
GSAM 304.2Biribiara nni Awuraa White nwoma mu a ɛbɛma deɛ ɔkenkan no adi adehunu akyi; na mmom, sɛdeɛ obi foforɔ aka no, “Manya honhom mu mfasoɔ kɛseɛ afiri adanseɛ no mu mpɛn dodoɔ a wɔntumi nkan. Nokorɛm no, menkenkan no da a mente nka sɛ ɛreka m'anim wɔ gyidie a menni wɔ Onyankopɔn mu dodoɔ, ahofama a menni dodoɔ, ne nsi a menni dodoɔ wɔ akra a wɔgye wɔn nkwa mu no ho.” Ɛnneɛ ampa ara, Awuraa White adanseɛ no mu nsunsuansoɔ yɛ soronko koraa firi atoro adiyifoɔ nkyerɛkyerɛ deɛ ho, sɛdeɛ Yeremia akyerɛ no.
GSAM 304.3Odiyifoɔ no san ka sɛdeɛ atoro adiyifoɔ bɛkyerɛkyerɛ kyerɛ yɛn: “Wɔkɔ so ka kyerɛ wɔn a wɔbu me animtiaa sɛ, Awurade aka sɛ, Mobɛnya asomdwoeɛ; na wɔka kyerɛ obiara a ɔnam n'ankasa akoma nsusuiɛ akyi sɛ, Bɔne biara remma mo so.”14
GSAM 304.4Ɛdefa Awuraa White nkyerɛkyerɛ a ɛwɔ n'adanseɛ mu su ho no, mɛfa nsɛm a ɛdi soɔ yi afiri obi a ɔkenkan no ahwɛyie mu nkyɛn:
GSAM 304.4“Makenkan n'adanseɛ nyinaa mu kɔsi awieeɛ, emu dodoɔ no ara mpɛn pii, na mentumi nhunuu ɔkasamu baako mpo a ɛkyerɛ ɔbra bɔne wɔ ne nyinaa mu, anaa biribiara a ɛnyɛ kronn ne Kristofoɔ deɛ koraa; biribiara nni mu a ɛtwe obi firi Bible anaa Kristo ho; na mmom ɛhɔ na mehunu adesrɛ a anibereɛ wom paa sɛ yɛntie Onyankopɔn, yɛnnɔ Yesu, yɛnnye Twerɛ Kronkron no nni, na yɛnhwehwɛ mu daa. Onyankopɔn nkyɛn a obi bɛn no saa, ahofama a emu yɛ den saa, adesrɛ a emu yɛ duru saa sɛ wɔmmɔ bra kronkron no, Onyankopɔn Honhom nko ara na ɔbɛtumi aka obi ama wayɛ.”
GSAM 305.1Obi a wafiri mfitiaseɛ ahwɛ n'adanseɛ no ahwɛyie mu twerɛ sɛ:
GSAM 305.1“Ɛdefa nokorɛ a wɔka no pefee ne nokorɛdie, a ehu anaa animhwɛ nnim ho no, mepɛ sɛ medi adanseɛ sɛ biribiara anhia wɔ mu. Sɛ anka adwemmɔne ne botaeɛ a ɛyɛ bɔne na ɛdi saa adwuma yi so a, anka nkamfonsɛm na ɛbɛhyɛ adanseɛ a ɛhwehwɛ akoma mu ne animka a ɛdi nokorɛ no ananmu. Kasa a emu da hɔ, animka a ɛdi nokorɛ wɔ bɔne ho, ayamhyehyeɛ ne nkuranhyɛ nsɛm a wɔde ma akra a wɔn ho popo na wɔte nka sɛ Agyenkwa no ho hia wɔn, ne wɔn a wɔafom a wɔde ahobrɛaseɛ hwehwɛ sɛ wɔbɛyi wɔn mfomsoɔ afiri wɔn ho,—yeinom ne nneɛma a ayɛ ne nnwuma no fa kɛseɛ. Wɔde Awuraa White adanseɛ a ɛkaa nnipa pii a wahunu wɔn anisoadehunu mu no bɔne anim no ama nokorɛdie kɛseɛ mu, na anya nsunsuansoɔ a ɛyɛ pa paa.”15
GSAM 305Nhyehyɛeɛ a Ɛtɔ so Nnum—Nkɔmhyɛ Ankasa Ba Mu
GSAM 305.2Asɛm bi a Mose kaeɛ fa adiyifoɔ ankasa ne atoro adiyifoɔ ho wɔ Deuteronomium ti dunwɔtwe. Ɔse: “Yɛbɛyɛ dɛn ahunu asɛm a Awurade nkaeɛ? Sɛ odiyifoɔ bi kasa Awurade din mu, na adeɛ no ansi na amma mu a, ɛno ne asɛm a Awurade nkaeɛ, na mmom odiyifoɔ no de ahantan na aka; nsuro no.”16
GSAM 305.3Asɛm korɔ no ara nso wɔ Twerɛ Kronkron mu nsɛm a ɛdi soɔ yi mu: “Hwan ne deɛ ɔka asɛm na ɛba mu, berɛ a Awurade nhyɛeɛ?”17 Wɔkaa odiyifoɔ Samuel ho sɛ, “Deɛ ɔka nyinaa ba mu ampa ara.”18 “Sɛ odiyifoɔ no asɛm ba mu a, ɛno na wɔbɛhunu sɛ Awurade na wasoma odiyifoɔ no ampa ara.”19
GSAM 306.1Seesei bɛboro mfeɛ aduonum mmiɛnsa atwam firi berɛ a ɔtwerɛfoɔ yi dii kan hunuu Awuraa E. G. White wɔ nkɔmhyɛ anisoadehunu mu. Saa mfeɛ yi mu no waka nkɔmhyɛ nsɛm pii afa nneɛma a ɛbɛsi ho. Saa nkɔmhyɛ no bi fa nneɛma a aba mu dedaw ho, na ebi reba mu, berɛ a ebi nso da so wɔ anim. Ɛdefa deɛ ɛfa nneɛma a atwam anaa deɛ ɛresi seesei ho no, mennim baako mpo a amma mu. Yɛaka ne nkɔmhyɛ no bi ho asɛm dedaw. Yɛbɛka afoforɔ ho asɛm wɔ ti ahodoɔ a ɛdi soɔ no mu, berɛ a yɛtoa yɛn abakɔsɛm yi so no.
GSAM 306Nhyehyɛeɛ a Ɛtɔ so Nsia—Ɛnyɛ Anwanwadeɛ na Wɔde Sɔ Odiyifoɔ Ankasa Hwɛ
GSAM 306.2Nyamesom ho nwomatwerɛfoɔ pii asi so dua, na wɔaka wɔ Twerɛ Kronkron ho nkyerɛkyerɛmu nwoma mu sɛ, odiyifoɔ ankasa ho sɛnkyerɛnneɛ ne anwanwadeɛ a ɔyɛ. Yɛnnya nhunuu nhyehyɛeɛ a ɛte sɛɛ wɔ Twerɛ Kronkron no mu.
GSAM 306.3Sɛ anwanwadeɛ a wɔyɛ yɛ odiyifoɔ ankasa ho adanseɛ a, ɛnneɛ awieeɛ no anka wɔbɛka sɛ “atoro diyifoɔ” a wɔaka ne ho asɛm wɔ Adiyisɛm 19:20 no yɛ odiyifoɔ ankasa; ɛfiri sɛ wɔaka sɛ, “Wɔkyeree aboa no, ne atoro diyifoɔ a ɔyɛɛ anwanwadeɛ wɔ n'anim no kaa ne ho, deɛ ɔde saa anwanwadeɛ no daadaa wɔn a wɔagye aboa no agyiraeɛ no.” Wɔsan ka saa tumi korɔ no ara ho asɛm wɔ Adiyisɛm 13:14 sɛ ɛdaadaa “wɔn a wɔte asase so no, nam anwanwadeɛ a wɔmaa no tumi sɛ ɔnyɛ wɔ aboa no anim no so.” Sɛ yɛde saa nhyehyɛeɛ yi di dwuma saa ara a, ɛbɛhyɛ yɛn ama yɛaka sɛ Satan mpo yɛ odiyifoɔ ankasa. Ahonhom bi a wɔbɛyɛ adwuma titire wɔ ɔhaw nson a ɛtwa toɔ no mu deɛ ɛtɔ so nsia no aseɛ no, wɔfrɛ wɔn “adaemone ahonhom a wɔyɛ anwanwadeɛ, a wɔkɔ asase ne wiase nyinaa ahene nkyɛn kɔboaboa wɔn ano de wɔn kɔ Onyankopɔn Tumfoɔ no da kɛseɛ no mu ɔko no.”20
GSAM 306.4Sɛ odiyifoɔ ankasa ho adanseɛ wɔ anwanwadeɛ a ɔyɛ berɛ a ɔnni anisoadehunu mu no mu a, anka yɛbɛhunu Bible adiyifoɔ no mu kakraa bi pɛ a wɔbɛtumi adi saa sɔhwɛ no so, titire sɛ ɛsɛ sɛ gyinaeɛ no gyina deɛ wɔatwerɛ afa wɔn nnwuma ho no so. Ɛyɛ nokorɛ sɛ wɔatwerɛ sɛ adiyifoɔ no bi yɛɛ anwanwadeɛ, sɛ Elia, Elisa, ne Paulo. Nanso hwan na wahunu Yesaia, Yeremia, Daniel, Hosea, Yoel, Amos, ne afoforɔ anwanwadeɛ ho nsɛm wɔ Bible mu? Nanso yeinom yɛ Awurade adiyifoɔ ankasa, na nhyehyɛeɛ a Awurade de ama sɛ wɔmfa nsɔ odiyifoɔ ankasa nhwɛ no kyerɛ sɛ wɔte saa.
GSAM 307.1Sɛ yɛkenkan Yohane Subɔni no ho nsɛm wɔ Twerɛ Kronkron mu a, yɛhunu no pefee sɛ ɛnyɛ anwanwadeɛ a wɔyɛ na wɔde sɔ odiyifoɔ ankasa hwɛ. Ne papa Sakaria nkɔmhyɛ no kyerɛ sɛ na ɔyɛ odiyifoɔ, berɛ a ɔreka anisoadehunu a Onyankopɔn de maa no faa ɔbabarima a wɔbɛwo no no ho asɛm no: “Na wo, abɔfra, wɔbɛfrɛ wo Ɔsorosoroni no diyifoɔ; ɛfiri sɛ wobɛdi Awurade anim akɔsiesie n'akwan.”21 Yɛn Agyenkwa no ankasa gye too mu sɛ Yohane ne saa odiyifoɔ no ara a ɔbɛsiesie kwan wɔ n'anim no; ɛfiri sɛ ɔkaa Yohane ho sɛ: “Na deɛn na mofiri adi sɛ morekɔhwɛ? Odiyifoɔ? Aane, mese mo sɛ, ɔsene odiyifoɔ koraa. Ɔno ne deɛ wɔatwerɛ ne ho sɛ, Hwɛ, mesoma me somafoɔ di w'anim, na ɔbɛsiesie wo kwan wɔ w'anim. Ɛfiri sɛ mese mo sɛ, wɔn a mmaa awo wɔn mu no, odiyifoɔ biara nni hɔ a ɔsene Yohane Subɔni?”22
GSAM 307.2Ɛha na Agyenkwa no aka no pefee sɛ Yohane yɛ odiyifoɔ. Momma yɛmfa anwanwadeɛyɛ nsɔ no nhwɛ na yɛnhwɛ deɛ ɛbɛfiri mu aba. Asɛmpa a ɔsɛmpakafoɔ Yohane twerɛeɛ no mu no, yɛwɔ nsɛm yi: “Na nnipa bebree baa ne [Kristo] nkyɛn bɛkaa sɛ, Yohane anyɛ anwanwadeɛ biara; nanso deɛ Yohane kaa ɔbarima yi ho nyinaa yɛɛ nokorɛ.”23 Saa asɛm yi nko ara bɔ deɛ wɔka sɛ odiyifoɔ ankasa ho sɛnkyerɛnneɛ ne anwanwadeɛ a ɔyɛ no gu koraa.
GSAM 307.3Saa nhyehyɛeɛ a wɔde ama wɔ Deuteronomium 13:1-3 no, a yɛfrɛ no nhyehyɛeɛ a ɛtɔ so nsia wɔ yɛn nkaneeɛ yi mu no, bɔ yɛn ho ban na yɛanni adeɛ biara a ɛyɛ nwanwa anaa anwanwadeɛ akyi, kɔsi sɛ yɛadi kan de ahwɛyie ahwɛ sɛ ɛtwe yɛn bɛn Awurade kɛseɛ anaa ɛtwe yɛn firi ne ho. Saa Twerɛ Kronkron mu asɛm yi kyerɛ yɛn sɛ yɛmfa nhyehyɛeɛ no nyinaa nyɛ adwuma, titire sɛ yɛnhwɛ sɛ ɛne Onyankopɔn ne ne mmara hyia anaa.
GSAM 308.1Saa nhyehyɛeɛ a ɛtɔ so nsia yi kyerɛ sɛ, sɛ obi a ɔnyɛ odiyifoɔ ankasa nanso ɔka sɛ ɔyɛ yɛ anwanwadeɛ a, sɛ wɔde ahwɛyie sɔ hwɛ a, wɔbɛhunu sɛ ɔafiri Onyankopɔn asɛm mu nokorɛ kronkron no ho, na ɔabrɛ susudeɛ no aseɛ sɛ ɛne akoma a ɛpɛ sɛ ɛkwati ahokyire kwan no bɛhyia. Awurade ma kwan ma obi a ɔdaadaa nkurɔfoɔ saa no sɔre, na n'abrabɔ yɛ sɔhwɛ ma Onyankopɔn ba ankasa no, ma no kwan sɛ ɔde ahwɛyie susu anwanwadeɛyɛfoɔ no adwuma no kɔbea anaa n'adwene ho. Wɔn a wɔkura Onyankopɔn asɛm mu den, na wɔamma atoro anwanwadeɛyɛfoɔ no ankyere wɔn akoma no, nya ahoɔden wɔ Onyankopɔn mu firi suahunu a ɛte sɛɛ mu.
GSAM 308.2Nna bɔne yi mu, berɛ a nnipa pii ka sɛ wɔyɛ “gyidie mu ayaresafoɔ,” “Onyankopɔn tumi mu ayaresafoɔ,” “Kristofoɔ Nyansahu ayaresafoɔ,” ne deɛ ɛkeka ho no, ɛbɛyɛ papa sɛ yɛde Twerɛ Kronkron nhyehyɛeɛ no bɛsɔ wɔn ahwɛ yie; ɛfiri sɛ yɛbɛhia ɔsoro nhyehyɛeɛ ne Honhom Kronkron no hann na yɛatumi ahunu saa “ayaresafoɔ” yi bi adwene ne wɔn botaeɛ pefee, ɛfiri sɛ wɔn adwuma no yɛ anifereɛ paa; berɛ a afoforɔ nso bu wɔn ani gu Onyankopɔn mmara ne ne nokorɛ a ɛfa berɛ yi ho no so pefee. Ɛtɔ da a saa “ayaresafoɔ” a wɔnyɛ nokorɛ yi bo afu sɛ nnipa a abɔdam ahyɛ wɔn ma, berɛ a wɔabɔ Onyankopɔn mmara din mpo no. Sɛdeɛ ɛyɛ nokorɛ sɛ Awurade wɔ nkrasɛm a ɛbɔ ne mmara kronkron no ho dawuro no, saa ara na ɛyɛ nokorɛ sɛ mmarima a wɔkasa tia ne mmara, na wɔpam wɔn a wɔbɔ din mpo firi wɔn anim no, nnya Honhom Kronkron no nkenyan.
GSAM 308Nhyehyɛeɛ a Ɛtɔ so Nson—Wɔn Aba
GSAM 308.3“Monhwɛ mo ho yie wɔ atoro adiyifoɔ a wɔhyɛ nnwan ntoma ba mo nkyɛn, nanso wɔ mu yɛ mpataku a wɔkyere mmoa we no ho. Wɔn aba na mode bɛhu wɔn. Nnipa te bobe aba wɔ nkasɛɛ so, anaa borɔdɔma wɔ nnɛnkyɛmseɛ so anaa? Saa ara na dua pa biara sow aba pa, na dua bɔne sow aba bɔne. Dua pa ntumi nsow aba bɔne, na dua bɔne nso ntumi nsow aba pa. Dua biara a ɛnsow aba pa no, wɔtwa to fam de gu ogya mu. Enti wɔn aba na mode bɛhu wɔn.”24
GSAM 309.1Yɛn Agyenkwa nsɛm yi gye nokorɛ a ɛne sɛ nkɔmhyɛ akyɛdeɛ bɛwɔ asɛmpa berɛ no mu no tom. Sɛ anka adiyifoɔ ankasa biara nka adwuma no ho, na nkɔmhyɛ biara a ɛda adi bɛfiri bɔne mu a, anka ɔrenka sɛ, “Monhwɛ mo ho yie wɔ adiyifoɔ ho” anaa? Sɛdeɛ ɔka kyerɛ yɛn pɔtee saa sɛ wɔbɛyɛ dɛn ahunu emu biara no yɛ adanseɛ a ɛyɛ den paa sɛ, Ɔwerɛkyekyefoɔ no, Honhom Kronkron no, adwuma a ɛne sɛ ɔbɛkyerɛ “nneɛma a ɛbɛba” (Yohane 16:13) no mu no, nkɔmhyɛ akyɛdeɛ ankasa bɛwɔ hɔ. Saa nhyehyɛeɛ yi a yɛafrɛ no nhyehyɛeɛ a ɛtɔ so nson wɔ yɛn nkaneeɛ mu no yɛ deɛ ɛmfom da. Kristo anka sɛ ebia mode wɔn aba bɛhu wɔn, na mmom ɔkaa no pintinn sɛ, “wɔn aba na mode bɛhu wɔn.”
GSAM 309.2Yɛbisa sɛ, Aba bɛn na ɛsɛ sɛ wɔhunu wɔ Onyankopɔn Honhom akyɛdeɛ ankasa adwuma mu? Mmuaeɛ no wɔ Paulo asɛm a ɛfa Awurade botaeɛ wɔ akyɛdeɛ a ɔde guu asafo no mu ho no mu: “Enti ɔse, Berɛ a ɔforo kɔɔ soro no, ɔde nnommum kɔɔ nnommumfa mu, na ɔde akyɛdeɛ maa nnipa.... Na ɔno na ɔmaa ebinom yɛɛ asomafoɔ, ebinom adiyifoɔ, ebinom asɛmpakafoɔ, ebinom ahwɛfoɔ ne akyerɛkyerɛfoɔ; sɛ wɔnsiesie ahotefoɔ no pɛ, mma ɔsom adwuma no, na wɔmfa nsi Kristo nipadua no den; kɔsi sɛ yɛn nyinaa bɛba gyidie ne Onyankopɔn Ba no ho nimdeɛ mu baakoyɛ mu [“akɔ baakoyɛ mu,” nkyɛnkyerɛweeɛ], ayɛ onipa a wawie nyini, adu Kristo mayɛ no kɛseyɛ susudeɛ no so.”25
GSAM 309.3Momfa saa nhyehyɛeɛ yi nsɔ nkɔmhyɛ akyɛdeɛ a aka ɔbɔfoɔ a ɔtɔ so mmiɛnsa no nkrasɛm ho firi ne mfiaseɛ no nhwɛ, na deɛn na ɛfiri mu ba?—Yɛhunu sɛ nkyerɛkyerɛ a wɔakɔ so afa Awuraa White so de ama no afa baakoyɛ ne koroyɛ ho, atu fo sɛ “momfa afotuo mmɔ mu,” na “momma mo ho mmɛn mo ho,” na mo ne Kristo nyɛ baako, na ɛnam so ma yɛne yɛn ho nya ayɔnkofa ne baakoyɛ ankasa.
GSAM 310.1Wɔn a wɔsɔre tia saa adwuma yi mu ebinom de fɛdie aka sɛ, “Sɛ ɛnyɛ Awuraa White anisoadehunu a ɛwɔ mo mu no a, anka mo adwuma no abubu dada.” Mmuaeɛ no ne sɛ, “Ɛyɛ nokorɛ; ɛfiri sɛ saa kwan no so na Awurade afa de afotuo, kɔkɔbɔ, ne hann ama, na ɛnam so ayi mpaapaemu afiri hɔ, na adwuma no anya nkɔsoɔ.” Enti deɛ wɔsusuu sɛ wɔde bɛkasa atia akyɛdeɛ no no yɛ adanseɛ ankasa sɛ n'aba yɛ nkɔmhyɛ akyɛdeɛ ankasa deɛ.
GSAM 310.2Mfeɛ aduosia ne deɛ ɛboro so ni a wɔde saa nhyehyɛeɛ nson yi asɔ nkɔmhyɛ akyɛdeɛ a ɛnam Awuraa White so ada adi no ahwɛ, na wɔ biribiara mu no, adi ahwehwɛdeɛ a ɛsɛ sɛ nkɔmhyɛ ankasa di soɔ no so.
Notes
- Efesofoɔ 4:11-13. ↩
- Yoel 2:28, 29. ↩
- 1 Tesalonikafoɔ 5:20, 21. ↩
- Adiyisɛm 16:14. ↩
- Yesaia 8:16-20. ↩
- Ɔsɛnkafoɔ 9:6, 5. ↩
- Adanseɛ a Wɔde Ma Asafo no, nwoma a ɛtɔ so 5, nkratafa 663-667. ↩
- 1 Yohane 4:1-3. ↩
- Efesofoɔ 3:17; Kolosefoɔ 1:27. ↩
- 1 Yohane 4:5. ↩
- Yesaia 30:10, 11. ↩
- Yakobo 5:10. ↩
- Yeremia 23:16. ↩
- Nkyekyɛmu 17. ↩
- J. N. Andrews, wɔ Nhwehwɛmu ne Ɔdawurubɔfoɔ a ɛbaa Ɔpɛnimma, 1867 mu. ↩
- Deuteronomium 18:21, 22. ↩
- Kwadwom 3:37. ↩
- 1 Samuel 9:6. ↩
- Yeremia 28:9. ↩
- Adiyisɛm 16:14. ↩
- Luka 1:76. ↩
- Luka 7:26-28. ↩
- Yohane 10:41. ↩
- Mateo 7:15-20. ↩
- Efesofoɔ 4:8-13. ↩