Jalja 10 — Chika Aruma Arnaqäwi
GSAM 160.1“Chika arumana mä arnaqäwi ist'asiwayi, ¡Uñtapxam, jaqichasirix jutaskiwa; jupar uñjiri mistupxam! Ukatsti taqi uka tawaqunakax sartasipxatayna, ukat lamparanakapax askichapxatayna.”1
GSAM 160.2Jichhax “tunka doncella” uka parábola ukan uñacht'ayata suyt'äwi pachata arsuwayapxtanwa, ukat jichhax alaxan qillqatan uñt'ayata uka chiqaru juk'amp amuyt'apxañäni, Adventista jaqinakax “chika aruma arnaqäwi” sas uñt'apki ukaru. Aka tuqit mä suma uñt'at qillqiri, Midnight Cry sutini mä revistan, 3 uru octubre phaxsit 1844 maran, akham siwa:—
GSAM 160.3“Ukampisa, ¿kunjamasa aka suyäwi arumaru mantapxtanxa? Kunatix jiwasax uka uñjawi [paya waranqa kimsa pataka urunaka uñjawi] panqara pachan qalltapxta, janiw apthapi pachanxa, 457 a.C. marana. Jiwasax suxta phaxsi ukhamarak mä qawqha urunakampiwa utt'ayat puriñaru puriñat jithiqtapxtanxa. Ukax suxta phaxsiw suyäwi arumaru jiwasaru jaquntistu.”
GSAM 160.4Yaqha qillqiri, S. S. Snow sutini, 1844 marana, agosto phaxsit 22 urun Cry qillqatanxa, pä waranqa kimsa pataka urunakat aruskipasina, akham siwa:—
GSAM 160.5“Jupanakaxa Jerusalén markaru wasitat sayt'ayañataki ukat lurañataki kamachix mistkäna ukhatpachaw qalltapxäna. Uka kamachix qalltanx Ciro-mpiw lurasiwayi, Darío-mpiw machaqchatäna, ukat Artajerjes Longimanus-ampiw jupan paqallqu maran apnaqäwipan phuqhasiwayi. Uka kamachix 457 maran, Cristo janïr jutkasin, awtipachan yatiyasiwayi ukatsti phuqhasiñ qalltawayi, ukapachanwa Esdrasax Tatitun suma amparapamp Jerusalenar purisax judionakan markap wasitat sayt'ayäna, jilïrinakaru ukhamarak taripirinakarus utt'ayäna, ukat pirqa sayt'ayañ qalltarakiwayi.”2
GSAM 160.6Uñjawin pachapax pä waranqa kimsa patak phuqhat maranakänwa, ukhamax pä waranqa kimsa patakaru puriñatakix 457 marampi 1843 marampi taqpachapuniw munasïna, ukat kamachix 457 maran, Cristo janïr jutkasin, paqallqu phaxsi kama jan uñstayatäkäna ukhaxa, yatichatänwa uka pachax 1844 maran paqallqu phaxsi kama jan tukuskäniti sasina. Kunjamatix paqallqun phaxsin tunka urup amtañax uka pachan qalltawip uñacht'ayirjamäna ukhamarjama, ukhamarakiw qhanancht'asiwayi, paqallqun phaxsin tunka urupan (judionakan pachaparjama), octubre 22, 1844 maran, uka pä waranqa kimsa patak urunakax tukusiniwa, ukat santuario q'umachañ pachax purininiwa. 1843 maran uka pachan tukusiñapataki apnaqat taqi qhananchawinakaxa pachpa ch'amampiw 1844 marataki jakhthapiwirux apnaqaskarakïna, ukatsti ukampixa jupanakax llakisiñanakapan qalltawipat chiqap askichawi jikxatapxatapata mä chiqap amuyuniñampiw jikxatasipxäna. Adventistanakax kunjams “chiqap chika aruma arnaqäwi,” ukham sutichatäna, yatiyapxäna ukaxa, uka pachan uka irnaqawin jach'a ch'amamp irnaqir jaqinakana qillqatanakapat arsuñampikiw juk'amp sum qhananchasispa.
GSAM 161“Juparu Jikisiñataki Mistupxam”
GSAM 161.1Octubre 3, 1844 maran Cry qillqatanxa, George Storrs jupan mä qillqataw utjäna, “Juparu Jikisiñataki Mistupxam” sutinchata, ukanxa akham sänwa:—
GSAM 161.2“Qillqañ qalltawayta, janipuni nayraqat uñjat chuymampi. Pächasiñ jan utjkasa, amuyujana, paqallqür phaxsin tunka urupaxa Tatitu Jesucriston alaxpachan qinayanakana uñstañap uñjaniwa. Uka luräwirux mä qawqha urunakakiw qhipartana—jan wakichatanakatakix mä axsarkañ pacha, ukampirus wakichatanakatakix mä jach'añchañ pacha.
GSAM 161.3“‘¡Uñtapxam, Noviox jutaniwa!’ aka marana; ‘jupamp jikisiñatak mistupxam.’ Sutiñkir iglesianakampi taqi jan wali jaqinakampix tukuyxtanwa, aka arnaqawix jupanakar mayjt'ayasp ukakakiw qhiparxi. Jichhax irnaqäwisax ‘lamparanakap apt'asisax Novio jikisiñatak mistuwayapki uka vírgenanakar’ sartayañawa. Jichhax kawkinsktan? ‘Uñjawix qhiparstixa, suyätawa.’ ¿Janit ukham jaysapxtanxa pasïr marzo jan ukax abril phaxsitpacha?—Jisa. ¿Kunaw pasäna Noviox qhiparaskäna ukhaxa?—Tukuy tawaqunakax taqiniw ikipxäna ukhamarak ikintapxäna, ¿janit ukhamäki? Criston arunakapax phuqhasipuniwa; ukat ‘Qillqatanakax janiw p'akjatäspati.’ Janiw kunatakisa sarnaqañasax sartatapxtwa sañaxa; ikipxayätwa, janiw Criston jutäwipatxa, jan ukasti pachapatwa. Qhiparañ pacharuw mantapxta; janiw yatipkäyätti ‘qawqha pachas’ qhiparani ukxa, uka tuqitwa ikipxayätxa. Yaqhipanakasax ikisaw sapxtanxa: ‘¡Janiw yaqha pacha wakicht'apxamti!’ ukhamatwa ikipxta. Jichhax jiwasar sartayañaw ch'amäxi. Tatitu, yanapt'ita, kunatix jaqin yanapt'apax inakiwa. Jumaw arsuñama, Tatitu. ¡Ay, ‘Awkix’ jichhax pachar ‘uñt'aypan’!
GSAM 162Yatiyäwin Chika Aruma
GSAM 162.1“¿Qawqha pachas suyäwi pachaxa?—Mä chika marawa. ¿Kunjamatsa yatïta?—Kunatix Tatitusax siwa, ‘chika aruma’, Casarasiñ yuqallax suyt'käna ukhaxa. Uka uñjawix ‘pä waranqa kimsa patak jayp'u-qhantati’ pachatakiwa, jan ukax urunakatakiwa. Mä ‘jayp'u’, jan ukax arumax, uka profecía urunakat maynïr chikapawa, ukatwa, suxta phaxsiwa. Ukax suyäwi pachan taqpach jayäwipawa. Jichha pachana ch'amani arnaqasiwixa Julio phaxsi chika taypina qalltawayi, ukatxa jank'aki ukhamaraki ch'amampiwa jilxattawayi, ukatxa Ajayu ukan uñacht'ayawipampiwa sarantaski, kunjamatix nayax janipuni uñjkayäta ‘1843’ marana arnaqasiwix utjkäna ukhaxa. Jichhax chiqpachapuniwa, ‘Jumanakax jupar aruntañataki mistuñapxam.’ Taqi kun jaytañaw utji, ukax uñjasispa sasin janipuniw samkasirïkti. Aka arnaqasiwix chuymar purki ukhaxa, yapuchirinakax yapunakap jaytawayapxi, yapu achunakapampi. Jachañanakampi ch'amampi arnaqasiwix utjiwa, ukat taqpachani Diosar luqtañax utjarakiwa, kunjamtix nayax janipuni uñjkayäta ukhama. Aka chiqaparux iyawsañax utjiwa, kunjamtix nayrir arnaqasiwin pachpa ukch'a janipuni jikxataskäna ukhama, ukhamarakiw jachañax jan ukax chullurir k'ajkir k'ajaniwa, ukax taqi amuyt'añat sipan jilawa, jan ukasti khitinakatix jikxatapki ukanakatakikiwa.
GSAM 162.2“Aka jichha chiqawitxa, nayaxa, Diosan khuyapayasiwipampi, taqi kunsa chhaqtayañataki sayt'asta, ukat amuyt'asirakiwa, ukata pächasiñaxa Diosar chuym ust'ayañawa ukat nayatakixa ‘jank'aki t'unjañ’ apaniñawa. Nayax qhanancht'ataw jikxatasta jichhax ‘khitis jakañap qhispiyañ thaqhani,’ kawkhantix aka arnaqasiwix chiqapar luratäki ukan, ‘jan jutkani ukhaxa’ sasin pächasisina, jan ukax aka chiqaparu sarantañ axsarasina, ‘jakañap chhaqtayaniwa.’ Uka pachpa iyawsawiw munasi, kunjamati Abrahamar Isaac-ar luqtañapataki irpxaruwayki, jan ukax Noé-r arca lurañapataki, jan ukax Lot-ar Sodoma-t sarxañapataki, jan ukax Israel wawanakar Egipto markat mistuñkama taqpach aruma sayt'asipxañapataki, jan ukax Daniel-ar leonanakan manqhar mantañapataki, jan ukax kimsa Hebreo jaqinakar nina q'uñichir manqhar mantañapataki. Jiwasax amuyapxtanwa reino ukarux jan ukham iyawsawin yant'apampi mantapxiristanti sasina, ukampirus nayax amuyt'twa janiw ukhamäkiti. Aka qhipa chiqax ukham mä yant'äwi apani, ukat janiw khitis ukar mantkani jan ukasti khitinakatix jan amuyt'asirinaka, luqhirinaka, jan ukax kunayman jan wali arunakampi uñt'atäñ jan axsarañ yatipki ukanakakiw mantapxani, kunjamtix Uma Juicio janïr utjkipan jakir Sodoma jaqinakax, mä jan junt'u jan thaya iglesia, jan ukax ikir tawaqunakax jupanakar uchañ munapki ukhama. Mayampiw arnaqasiristxa: ‘Jakañamataki qhispiyasiñamawa;’ ‘Jan qhipäxamar uñtañamawa;’ ‘Lot-an warmip amtañamawa.’”
GSAM 163Storrs-an Pampa Qala
GSAM 163.11844 marana, Octubre phaxsit 10 uruna, Midnight Cry qillqatana, George Storrs-an qillqatapata, aka qillqataw uñstawayi, “Tukuyawi” sutinchata, ukampirus Adventistanakax “Storrs-an Pampa Qala” sasaw sutichapxäna:—
GSAM 163.2“Kunjamarak uka urutakix wakicht'atäñäni?—Diosan chiqapar iyawsañawa, ukat ch'ullqi iyawsäwimpiw ukar sayt'asiña, ukhamat Diosar jach'añchañataki. Uka urun jiwañäni uk yatkasmas ukhamarjamaw amuyunïñasa, ukhamarakiw taqpach chuymampix Diosar katuyasiñasa, ukat akapachatakix jiwatäñasa.
GSAM 163.3“Kunsa sañ muntha ukxa, janiw juk'amp sum qhanañkayäti, jan ukasti lamar quta taypin mä jach'a pampa qala utjatap amuyt'añat sipansa. Mä jach'a, ch'amani princen mä arust'äwipaw utji, mä utt'ayat pachanxa mä suma vapor barco khitaniniwa, taqi jaqinakaru, khitinakatix ukan jikxatani ukanakaru, jupan arunakap taqpach iyawsapxatap uñacht'ayasa, mä jach'a markaru apañataki. Waljanipuniw uka qalawjaru mantapxi. Yaqhipanakax, qalan patxan qhispiyatäxapxasinxa, wasu khuchhuqapxi, ukatsti ukar puriñatak apanipkäna uka wamp'unakapax jupanakat jayarst'aski, ukat janiw uka tuqit amuyapxiti, jan ukasti waporix puriniñapwa suyasipki. Jupanakax arsuwin chiqäwipatxa janiw pächasipkiti, ukat taqi kunsa ukhamarjam uchañatak ch'amachasipxi. Yaqha ukar purinirinakax qalan patxan sarnaqañax askïkaspas ukham amuyapxi. Ukampirus jupanakax ‘amuyt'asir’ ukhamäñ munapxi ukat janiw sinti jan walt'äwir puriñ munapkiti.
GSAM 164.1“‘Iyawsäwimjamaw jumax katuqäta’ siski uka aruxa, vaporax janïr purinkipanwa ist'asxäna. Uka urux puriniwa. Amuyt'asirinakaxa, inasa, wamp'unakapa antutañ amtapxchïna, ukat tuyt'ayasipxañapataki, vapor purinir uñjasina. Uka vaporaxa uñjasiwa; ukampirus jichhaxa qhipharxiwa wamp'unakapa jan uñjat antutañataki; ukatsti, uka pachpa amuyt'asiwixa jichhax siwa jan wamp'unakapa tuyt'ayasipxañapataki, janïra chiqapuni yatiñkama jan pantjasipkiti uka purinir vaporampi. Jichhax ukham jak'achasiwa, jan uñjat antutañax janiw atiskiti.
GSAM 164.2“Waporix qalaruw purini. ‘¿Kuna uñacht'awis utji waporin puriniñapat arsutapar taqi chuymamp iyawsapxta ukata?’—‘Barcasanakasax khuchhuratawa, ukat jiwasat jayarst'awayxiwa, ukhamat janiw kunjamatsa uraqir puripxirismati, ukat jiwapxiriskayätwa waporix jan purinkaspanxa, kunatix akax mä qala, kawkhantix janiw kuna yaqha barcasa sarirïkiti.’ ‘¡Ukax walikiwa,’ sasaw vaporan p'iqinchiripax arnaqi; ‘barcoru makhatapxam; ukham iyawsañax janiw inamayakïkaniti.’
GSAM 164.3“Khitinakatix botenakap qaqaru chinkatäpkän ukanakax jichhax muyuntapxiwa ukatx vaporaru makatañataki ch'amachasipxi. Comandantex jiskt'i, ‘¿Kuna sañs muni uka botenakax uka qaqanakaru chinkatäki, jan ukax waskhanakapax nayax uñstkayäta ukhatpachaki khuchhurata uñjta?’ Jupanakax jaysapxi, ‘Amuyumpi sarnaqañ amtapxayätwa, ukhamat vaporux jan purinini ukhaxa, uraqiru kutt'añatakix kuns utjapxañapataki.’ ‘Jumanakax aychatakiw wakichasiwayapxta,’ sasaw jilïrix art'i, ‘ukhamati, ukat nayankir arunakajat pächasipxta? Iyawsäwimjamaw jumarux lurasini. Qhananchawix jumanak contrawa. Kutt'añatak wakichasiwayapxta, jichhax jan iyawsäwiman achunakap apthapiñamawa.’ ‘Ukhamatwa jupanakax jan iyawsäw layku jan mantapkänti.’ ¡Ay, ¡wali axsarkañ jan suyäwi pachanxa!
GSAM 164.4“Jichhax waskhanakama khuchhuqt'apxam, jilatanaka; botenakamax jani uñjkayaru tuyupxpan; jisa, jank'akipxam ‘Jaqin Yuqapan señapax uñstani’ uka nayraqata. Ukatsti qhiparäxaniwa. Jichhax ch'amachasipxam, taqpach ch'amachasipxam. ¡Ay, jumanakat chuymajax usutawa; jan qhipart'apxamti; uka wamp'u jaquntapxam, jan ukasti chhaqhapxätawa; kunatix ‘khitis jakañap qhispiyañ thaqhani ukaxa, chhaqhayaniwa,’ ukham siwa Jesus Cristoxa, Tatitusasa ukhamaraki Taripirisasa. Ukhamasti, jank'akipxam, mayampiw achikt'apxsma, ¡jank'akipxam! Jaytapxam taqi wamp'unakaxa, kawkirinakampitix jichhax ‘jan jutkani ukhaxa’ uraqir qhispiñ amtapxta ukanaka. Uka ‘ukhaxa’ aruxa t'unjanitamwa. Jichhax qhipa yant'äwi ukhamaraki wali ch'amampi yant'äwiwa. Kunjamti Tatitusax supayan qhipa yant'äwipamp luratayna ukham lurañamawa—‘¡Aka chiqata sarxma, Supaya!’ sasaw säna. Ukatsti supayax jupar jaytawayiwa, ukatsti ‘uñjam, alaxpachan angelanakapaw jutasin yanapt'apxäna.’ Ukhamarakiw jumanakampix pasani aka atipäwi jikxatasaxa.”
GSAM 165Chika Aruma Arnaqäwin Jank'a Luräwipa
GSAM 165.1“Chika aruma arnaqäwi” yatiyäwin jank'akäwipa, ch'amapa, ukhamarak kunjam purkiri ukata, N. Southard-an arunakapata chiqap amuyt'äwi katuqtanxa, jupax Midnight Cry sutini qillqatan p'iqinchiripawa, kawkhitix nayraqatpach uñt'ayapkta uka qillqata. Octubre 31, 1844 maran qillqatanxa, jupax akham siwa:—
GSAM 165.2“Qalltanxa, uka chiqap pachax jilpachax jark'ataw sasaw amuyasïna; ukampirusa, yatiyäwiparux mä jani jark'kay ch'amaw arknaqirjamänwa, ukasti taqiniruw nayraqatapan aynacht'ayäna. Mä jach'a thayjamaw uraqpachan jank'ak sarxäna, ukatsti may maya, jaya chiqanakan chuymanakaruw niya pachpachan purïna, ukatsti ukhamarakiw purïna, kunatix Diosaw ukankäna sas amuyt'asisakiw qhananchasiñjamäna. Taqi chiqanwa chuymanakan wali manqha amuyt'ayäna ukat Jach'a Alaxpachan nayraqatan ajayun alt'asiñap uñstayäna. Aka pacha yänakat munasiñanaka jaytañwa luräna, ch'axwäwinaka ukat uñisiñanaka qullañwa, juchanaka arsuñwa, Dios nayraqatan t'unjasiñwa, ukat pampachasiñataki ukat katuqatäñataki Diosar juchat kutt'asina, llakita, t'unjata chuymampi mayisiñanaka. Jaqi pachpa jisk'achasiñwa ukat ajayun alt'asiñapwa luräna, kunjamtix janipuni nayraqat uñjapkäyätan ukham. Kunjamatix Diosax Joel tuqi kamachkäna ukhama, jach'a Diosan urupax jak'ankäna ukhaxa, chuymanakaw ch'iyanuqasiwayi, janiw isinakäkiti, ukat Tatituruw ayunampi, jachampi, llakisiñampiw kutt'awayapxi. Zacarías tuqi Diosan siskäna ukhama, mä khuyapayasiñan ukhamarak mayisiñan ajayupaw wawanakaparux warantatäna; jupanakax t'uxuntapkäna ukaruw uñkatapxäna, ukatxa markanxa jach'a llakisiñaw utjäna, sapa familia sapa mayni, warminakapax ukhamaraki; ukat Tatituru suyirinakax jupanakpachpaw Tatitun nayraqatapan llakisiwayapxäna.”
GSAM 166Jaqinakaxa mä Pachamaman Kamachinakapat Sipan Jilankir Ch'amampi Kuyuntata
GSAM 166.1Wasitat, aka chuym khathatt'ayir yatiyäwit akham siwa:—
GSAM 166.2“Jiwasatakix jaqin luratapatxa janiw ukhamäkaspa ukham amuyasïna, ukhamatwa uka ‘chika aruma arnaqäwi’ phuqhasiwipjamaki uñjapxta, Novio suyt'äwipa qhipatxa, ukat doncellanakan ikipxatapampi ikthapipxatapampi, kunawsatix taqini sartasina lamparanakap k'ajacht'añapäkäna ukhaxa. Ukat qhipa irnaqäwix phuqhatäkaspa ukham amuyasi; kunatix janipuniw nayrax sapa mayni jutäw tamachäwinakax Tatitun jutäwipatakix ukham suma wakichatäpkänti.”
GSAM 166Akapach Yänak Jaytata
GSAM 166.3Jutäw yatichäwin ch'amancht'ir yatiyäwipampi, waljaniw aka pacha yänakap jaytapxäna, qullqinakapampiw taqinin arst'irinakar irnaqäwipan yanapt'apxäna, jan ukax qillqat pankanaka ukat p'anqanchanaka ch'iqiyapxäna, jan ukax pisin jakasirinakan munañanakap phuqhapxäna, ukhamat akapachanx chiqap chuymanïpxatapata ukat ch'amamp lurañ munatapata suma qhananchäwi churapxäna; ukampirus khitinakatix aka pacha yänakapar katxarupxäna, ukat uka irnaqäwitakix janiw kuna ch'ama churasipxänti, jupanakarux akapachankir jaqinakax arsupkäna ukarux janiw chiqapun iyawsapkiti sasaw uñt'apxäna. Uñacht'ayañatakix pä uñacht'äwi churä, maynix aka amuyun tuqinkiri, maynisti uka tuqita jithiqtiri.
GSAM 166Mä Ch'uqi Pampa
GSAM 166.4Nayrïrix mä iyawsir jaqitawa, Hastings sutini, jupax New Ipswich, N.H. markan jakasirïnwa, jupax mä jach'a suma ch'uqinakan yapupänwa, ukasti janiw allsutäkänti. Uka jak'ankir jaqinakapax ukanakat llakisitäpxänwa, ukat jupar jak'achasipxäna, jan kuns pagas allsusina manqha imañ utapar uchañataki, jupax jayt'añapän ukhaxa, “kunatix,” sasaw sapxäna, “juma munarakismawa.” “Janiwa!” sasaw Tata Hastings jupax säna, “Nayax uka ch'uqi yapux Tatitun jank'aki jutañapat iyawsäwijat yatiyapxañapatakiw jaytañ munta.”
GSAM 167.1Uka awtipachanxa, kunjamatix Claremont (N.H.) Eagle, Nueva York True Sun, ukat yaqha qillqatanakansa yatiyaski ukhamarjamaxa, ch'uqi achux “ch'uqi q'umantat layku” niya taqpach chhaqtayatänwa. Kunjamatix Sun qillqatan siwa: “¡Qawqha llakisiñasa yatiñaxa taqpach achunaka aka suma manq'añataki achuxa ch'aranqatat t'unjatawa! Philadelphia markan mä qillqata yatiyirix siwa, uka suyuna ch'uqinakax t'unjatawa. Juk'a arnaqasiñax Maine suyutakiwa, ukampirus ukanxa achux janiw aka usut qhispiyatäkiti.”
GSAM 167.2Otoño pachax janiw ancha thayäkänti, ukatsti Tata Hastings jupan ch'uqinakapax noviembre phaxsi kama uraqin jaytatäna, ukhamat janiw mayas q'umantänti. Ukhamasti, jupatakisa ukatsti jupan jan walt'awin uñjasir jak'a utaninakapatakis, khitinakatix nayrïr octubre phaxsin jupan walinkañapatakix ancha llakitäpxäna, walja ch'uqinïxänwa, jupanakasti panqara pachanx jupat sata ch'uqi alasiñapänwa, ukatsti ukata suma chani churañatx kusisipxänwa. Kunatix jupanakax Tata Hastings-atakix mä jach'a llakiw sasaw amuyapxäna ukaxa, Diosax aka pacha bendicionaruw tukuyäna, janiw jupatakikiti, jan ukasti uta masinakapatakisa ukhamaraki.
GSAM 167Luräwipampiw Iyawsäwip Janiw Sasin Uñacht'ayäna
GSAM 167.3Payïr uñacht'äwixa nayan jakäw markajanwa pasäna. Ukax mä iglesiankir jaqitaynawa, jupax 1844 maran apthapi pachan Tatitun jutäwipat tantachäwin walja arunak arsuñ yatïna. Jupax walja yänakani jaqïnwa, ukat yaqha yänak taypinxa, walja khuchhinakaniwa, jupanaka panqara pachan qhatutaki uywañatakix wali pachanïpxänwa. Mä tiyujaxa, jupax janiw iyawsirit tukurïkänti, jan ukasti uywanak alasiñ aljañampiw irnaqäna, uka Adventista sat jaqiruw khuchhinakap aliri saräna. Ukampirus jupat yatiqäna janiw aljañ munkänti, kunatix jutir panqara pachakama “jilayañataki uywat khuchhinaka” ukham imañ munäna. Tiyujax achachilaruw saräna, jupax mä Adventista iyawsirïnwa, ukat akham säna: “Uka jaqix janiw kunatix siskix uk iyawskiti.” “Kunata?” sasaw achachilajax jiskt'äna. “Kunatix,” sasaw tiyujax säna, “jupax saskakiwa Tatitux jutaniwa, ukat aka pachax aka otoño pachana tukusxaniwa, ukampirus khuchhinakapax jutir panqara pachakamaw imasiñ muni. Janiw nayampix parlañapäkiti; janiw kunsa ukata iyawskiti.”
GSAM 168Qullqi Qhipharu Churata
GSAM 168.1Utjapunïnwa yaqhip chachanakax qullqinakap katxarupxäna, uka irnaqäwi jilxatayañatak apnaqañapänwa sas amuyasipkasin ch'amachasipkäna, ukampis qullqi uchañatakix sinti qhiphäxänwa. Ukham jaqinakaw uka arunaka imprimiñan irnaqirinakar puripxäna, jachañampi qullqinakap katuqapxañapatak ch'amachasisa, ukampis jaysäwix akänwa: “¡Sinti qhiphäxtapxtawa! Jiwasax tukuyäwi janïr purinkipan taqpach ch'iqiyirjamäpktan uka qillqatanakatakix pagxtanwa. Walja ch'amani imprenta makinanakwa arumampi urumpi irnaqañataki contratapxta; janiw juk'ampi qullqi munapxti.” Mä uñjirix nayaruw arsuwayitu, jupax uñjawayiwa kunjamtix chachanakax waranqa waranqa dolaranakwa Voice of Truth uñstayiripan mesaparu uskupxäna, ukat llakita chuymampi jupar mayipxäna uk qullqi katuqañapataki ukat apnaqañapataki. Jaysawix akänwa: “¡Qhipartapxtawa! ¡Jichhax janiw qullqim munapxti! ¡Janiw apnaqirjamäpxtanti!” Ukatsti jiskt'apxäna, “¿Janit pisin jakasirinakar churasiñapäkiti?” Jaysäwix pachpakïnwa, “Jiwasax taqi khitinakarutix puripktan ukanakan jichhapach munañanakapatakix wakicht'apxtanwa.” Llakita chuymampi uka jaqinakax qullqinakap apsusipxäna, Diosan phiñasiwipaw jupanakar uñkatatayna sasina, jan iyawsañapata, ukat Diosan lurañapatakix wakiskäna ukapachan kusisita apnaqaskaspäna ukha qullqi jark'asiñ munañapata.
GSAM 168Uñjirinaka Utt'ayata
GSAM 168.2Kawkïrinakatix yapunakap jani apthapita, qhathunakas ch'usa jaytawayapxäna, qillqatanak ch'iqiyañataki, jan ukax jaqinakamp utat uta aruskipañataki ukat mayisiñataki, jupanakan sarnaqäwipasa amuyunakapasa jani juchañchañjamänwa. Jaqinakax janiw pächasipkänti ukham chachanaka warminakax sapa arunakap iyawsapxatapata, ukatsti, ukham ch'amaw jupanakamp chikäna, ukhamat chiqa chuymaninakax janiw arunakap kutt'ayañsa janiraki saykatañsa atipkänti. Waranka warankan jaqinakaw akham tuqi chiqaru iyawsañataki irpatäpxäna, ukatsti Diosan khuyapayasiñap thaqasaw jikxatapxäna.
GSAM 169.1Ukampirusa, k'usillt'asiri juchanixampi ukatsti akapacharu chuymani iyawsirit tukur jaqix amtawayapxänwa aka jutäw qillqatanak ch'iqiyañ irnaqäwix sayt'ayatäñapawa. Aka jaqinakax mä markaru jan ukax mä taqpach condadoru mantasina, utat uta sarasina aka jutäw yatichäwimpi, irnaqäwinakapsa familiaranakapsa armasipkäna, jupanakax luqhirjamäpxapachawa, sasaw sapxäna, ukatwa jupanakarux mä uñjirinak uchasiñapawa. Iyawsirinakan jan wali amuyunïpxatapata uñacht'ayäwinakax (masinakapan qhispiyasiñapataki irnaqapkänwa, ukat janirakiw uñacht'ayapkänti familiaranakapax irnaqäwinakap jaytawayapxatap layku t'aqhisipxatapata), ukax jan wali amuyunïpxatapatax janiw phuqhat uñacht'äwikänti; ukhamasti, juk'a jaqinakakiw uñjirinakampi uñjatäpxäna. Jichha pacha uñisirinakaxa kunjamsa jank'aki uka tuqita arsupxi uk uñjasaxa, walja ukhamanakaw utjäna sasin amuyasispa; ukampirusa, taqi phisqa tunka suxtani marat jila Adventista ministru ukham irnaqäwijanxa, paya “Milleritas” ukham sutini jaqinakakiw jark'aqirinakan amparaparu uchat uñjta. Jupanakata juk'a yatiyäwixa janiw jan walïkaspati.
GSAM 169Jupan Pachpa Uñjiripa
GSAM 169.2Nayrïr ukax Nueva York Suyuna, nayan jakäwiyat kimsa tunka milla janïr purkasaw pasäna. Mä jaqix jutäw yatichäwi iyawsäna, jupax patak waranqa dólar ($100,000) ukjam qullqiniwa. Uka qullqit niya chikatxa warmiparu wawanakaparuw churäna, jupanakasti janiw jupamp chika iyawsäwinkapkänti. Puchurix jupanapänwa, kunjamtix jupax munki ukham apnaqañapataki; ukat uka qullqit mä chiqax adventista amuyur mantawayi ukhaxa, wawanakapax jark'antapxäna, ukat mä taripirimpi amuyt'ayasisa, awkiparux mä uñjiri uchasiñapataki mayipxäna. Jilïr irpirix kunjamsa mä uñjirix qullqi apnaqañapa ukhamarak ch'amapaxa uk qhananchawaykipanxa, jupanakarux khitirus jupax uchañapa uk sutinchañapataki mayïna. Mä juk'a pacha amuyt'asisaxa, jupanakax amtawayapxiwa janiw khiti chacharus uka yänakampi iyawsañjam yatipxiti, ukatxa jilïrirux yatiyapxäna awkiparuw jupa pachpan uñjiripataki ajllipxatayna. Jilïrix uka chacharux sänwa: “Tata _____, wawanakamax jumaruw juma pachpan yänakama apnaqañamataki ajllipxätam. Kunatix nayraqat cortiru janïr apanitäkasma ukhamarakiw yänakamax utjaski.”3
GSAM 170Larusiñjam Uñjawi
GSAM 170.1Yaqha casuxa Topsham, Me. markankir Stockbridge Howland-anwa. Jupaxa uka uraqina juk'amp suma luririnakat maynïrïnwa, molinonaka ukat chakanaka lurañanxa mä yatiñani irnaqirïnwa. Aka “chika aruma arnaqäwi” sarnaqäwinxa, Tata Howland jupax kawallun walja markanaknam sarnaqäna, utat uta sarnaqkasin yatiyäwi pankanaka ukat qillqatanaka ch'iqintasa, ukasti uñisirinakaparu ukhamarak k'uchirt'asirinakaparux wali phiñasiyäna, jupanakasti juchanchapxänwa, aka qillqatanaka ch'iqintkasax irnaqäwip armt'asitapata. Ukhamasti, jupanakax jank'akiw mä uñjiri utt'ayapxäna, jupasti amuyatapat sipan juk'amp lurañ jikxatäna, kunatix Tata Howlandax taqi impuesto apthapirinakampi, ukat chiqans taqi mayni phuqhañataki qillqanakampi jutirinakampiw jupar khitäna; “kunatix,” sasaw säna, “janiw nayax kuna lurañatakis atinitax amuyatäkti.” Uka qhipatxa, condado ukax Kennebec jawira patxar mä chaka luraña munäna, mä chaka ukax panqara pachan jach'a umanakan jalsuñapampi, chullunkhi tuyurinakampis aguantañapataki. Condado uksankir comisionadonakampi markan selectmen ukanakapampix Stockbridge Howland jupaw uka irnaqäwitakix wakiskir jaqix sasaw amtapxäna. Jupatakix chaka lurañatak kamachinakampi mä contrato apanipxäna ukhaxa, jupax k'uchirt'asisaw akham säna: “Jilatanaka, jumanakax nayan tutorajaruw sarañapxäta. Jumanakax yatipxtawa nayax janiw nayan lurañanakajsa uñjañatakix atinitäkti, ¡ukatsti nayaruw mä chaka lurañatakix jutapxista!” Uka sarnaqäwix amuyt'asir jaqinakapatakix sinti larusiñjamänwa, ukat uka uñjawix jank'akiw tukusxäna. Ukaki sañax wakisiwa, jupar t'aqhisiyirinakapax qhiparux jan wali ukhamarak jan wakisir sarnaqäwipatxa wali llamp'u chuymampiw pampachasiwayapxäna.