Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
23 / 29

Jalja 22 — Wakichäwi

John Norton Loughborough

GSAM 343.1“UKHAMATWA jumarux Creta markan jaytawaytam, kuna pisiski ukanak askichañamataki, ukat sapa markan jilïrinak utt'ayañamataki, kunjamtix nayax jumar siskäma ukhama.”1

GSAM 343.2Kimsïri angelana yatiyäwip nayrar sartañapanxa, tunka payani maranakaw pasawayxäna (1846 marat 1858 marakama), jiwasana jaqinakasax chiqaru iyawsañampi ukhamaraki cristianu munasiñampiki ukat sipansa, juk'ampi suma tantachasiñax wakisiw sas amuyañkama. Tatitux profecía churampi jaqinakaparu aka tuqita arsuwaykchïnsa, amuyasiwayiwa, conferencianaka, iglesianaka ukat tantachäwinaka wakichañax wakisiriwa uk sum amuyt'asiñapatakix, uka irnaqäwin akapachankir yänakap apnaqañataki, jan wali yant'äwinakaw munasïna.

GSAM 343Tantachäwinakaru Saykataña

GSAM 343.31854 maran uñstayat, Supplement to Experience and Views qillqatan, 12 laphi uksan mä kayun qillqatanxa, Pastor James White jupax akham siwa:—

GSAM 343.4“1844 maran pasatat qhipatxa, jach'a ch'axwawinakaw utjäna, ukat jilapartinakaxa kuna wakichäwirus jark'apxäna, ukham amuyasina, ukax evangelion phuqhat qhispiyatäwipampix janiw mayakïkiti sasina! Mama White jupax sapa kutiw taqi kasta fanatismo ukaru jark'äna, ukat nayraqatpachaw yatiyäna, ch'axwawinaka jark'añataki ukat askichañatakix mä wakichäwix wakisiriwa sasina. Jichha pachanx juk'anikiw amuyapxaspa uka pachan ch'ullqi sayt'asiñax wakisïna ukxa, jupan amuyup arxatañataki uka pachan utjkäna uka jan kamachir sarnaqäwiru saykatañataki.”

GSAM 344.1Paqallqu uru Adventistanak taypin mayacht'asiwix jupan pachaparu iwxt'awinakapampi ukat yatichäwinakapampi jach'at ch'amanchata ukat sayt'ayatawa.

GSAM 344George Storrs-an Tantachasiñ tuqita qillqatapa

GSAM 344.2George Storrs-an 1844 maran qillqatapax, jutäw yatiyäwi layku iglesianakat jaljtasirinakarux organización tuqit kunas yatichasiwayi uk uñacht'ayaniwa:—

GSAM 344.3“Amuyasipxam, jan mayni iglesianak utt'ayañ thaqhapxamti. Jaqin amuyt'atapampix janiw kuna iglesia utt'ayatäkaspati, jan ukasti utt'ayatäki ukhapachax Babilonia ukhamaw tukuri. Tatitux jupan iglesiapxa munasiñan ch'ullqi chinuñanakapampiw utt'ayäna. Ukat sipan juk'amp ch'ullqix janiw lurasispati; ukat kunapachatix ukham chinuñanakax Criston arkirinakapäpxtwa sapk ukanakar mayacht'añatakix jan ch'amanïxani ukhaxa, jupanakax jupan arkirinakapäñx jaytxapxiwa, ukat janchitxa sapakiw t'aqanuqtxapxi.”2

GSAM 344Apostolanakana Pachan Wakichäwi

GSAM 344.4Paqallqu uru Adventistanakaxa, nayraqat siskäna ukhama, walja maranakaw jani kuna kamachit tantachäwinïpkänti, ni mä iglesian tantachäwipsa. Khititï chiq katuqañataki ukhamarak uka pachan utjkäna uka anqäx tuqit ch'axwañanak taypin phuqhañatakis ch'amani chuymanïkäna ukaxa, chiqap jaqit uñjatäna, ukhamarak cristianu munasiñampi ukhamarak masichasiñampis katuqañatakjamäna. Apostolanakan urunakapanxa, mä pachaw purinïna kunawsatix wakisïna “pisiñanakax askichañataki”.3 Niya 65 maranxa, Cristo-r iyawsirinakax utjkäna uka taqi markanakanxa, Tito-rux “jilïrinak utt'ayañapatakiw” iyaw satäna, ukat Timoteo-rusti uka tuqitxa wali qhananchataw iwxt'atarakïna.4

GSAM 344Pastor White-an Tantachäwita

GSAM 344.5Aka qillqatax Pastor James White-an wakichäwimpi ukhamarak kamachiñampit qillqatapawa, ukax Review uka qillqatan 4 uru enero phaxsit 1881 maran uñstawayi:—

GSAM 345.1“Tantachäwix luräwin mayacht'asiñapataki, ukhamaraki k'arisiñanakat jark'aqasiñatakiw wakicht'ata. Janiw kunapachas ist'apxañapatak wayt'añatakix mä lat'ijam amtatäkänti, jan ukasti Diosan jaqinakapar jark'aqañatakiwa. Cristux janiw jaqinakaparux ch'amampix irp'kiti; jupax jawst'iwa. ‘Nayan iwijanakajax aruj ist'apxi, uñt'twa jupanakarux, ukat nayar arkapxituwa.’ Jiwasan Jakañ P'iqinchirisax thakhi uñacht'ayi, ukat jaqinakaparux arkapxañapatakiw jawst'i.
GSAM 345.2“Jaqinakan iyawsäwinakapax janiw mayacht'asiñ uñstaykaspati. Iglesian ch'amapax janiw iglesiaru mä janchir tukuykaspati. Cristox janiw kunawsas amtkänti jaqin amuyunakapax yaqha jaqin amuyunakapamp alaxpachatakix lurt'atäñapataki. ‘Sapa jaqin p'iqipax Cristowa.’ Jupan luräwipax irpaña, ukatsti uñstayaña, ukatsti wiñay k'ajirin herederonakapan jupa pachpan uñnaqap uñstayaña. Iglesia arxatañatakisa, ukatsti mayak lurañatakisa, wakichäwix ancha wakiskirïkchisa, janiw Yatichirin amparapat disciplina apaqañatakix mantañapäkiti.

GSAM 345Paya Tukuyanak Taypin Mayacht'asiwi

GSAM 345.3“Iglesiaru ch'amampi apnaqañampi ukhamaraki jan qullan jupa sapak amtapar sarnaqañampi, uka pä thakhin taypinwa Diosan irnaqäwipan ukhamaraki iglesiapan mayacht'asiñampi suma phuqhañampitaki jach'a imantat yatiñax jikxatasi. Aka tuqitx jach'a yäqata apostol Pedron pachan jilïrinakaparux mä wali llamp'u chuymampi mayiwin amuyt'ayistu: ‘Jumanak taypinkir jilïrinakarux ch'amachapxsmawa, nayax jilïrirakïkta, Criston t'aqhisiñanakapan testigoparakïkta, ukat uñstani uka jach'a qhanan chikanchiriparakïkta: jumanak taypinkir Diosan uywanakapar uywapxam, uñjapxarakim, jani ch'amampi, jan ukasti munapuni; jani q'añu qullqi layku, jan ukasti suma chuymampi; janiraki Diosan herenciapar apnaqirinakjamäkasina, jan ukasti uywanakatakix uñanchäwinakäpxam. Ukat Jach'a Uywirix uñstanini ukhaxa, jumanakax jan chhaqkir k'ajkir k'uruna katuqapxätawa. Ukhamaraki, jumanaka waynanaka, jilïrinakar katuyasipxam. Jïsa, taqini jumanakax maynit maynikama katuyasipxam, ukat llamp'u chuymanïpxam; kunatix Diosax jach'a jach'a tukurinakarux saykatayiwa, ukat llamp'u chuymaninakarux khuyapayasiñ churi. Ukhamasti, Diosan ch'amani amparap manqhan llamp'uchasipxam, ukhamat jupax pachanpachan jach'añchapxätam.’5

GSAM 346Machaq Testamento ukan Tantachäwipan Jan Ch'ama Kankañapampi Uñnaqapampi

GSAM 346.1“Paqallqu uru Adventistanakan katuqatäki uka tantachäwi uñstayäwi qillqirinakaxa, atipjañjamaxa, Machaq Testamento ukan jikxataski uka arunsa ukat uñnaqansa jan ch'ama kankaña uka ukaru apthapiñatakiw ch'amachasipxäna. Kunjamatix evangeliun ajayupax juk'ampi uñacht'ayasi, ukat juk'ampi jan ch'ama kankañax utjki ukhaxa, ukhamarjamaw uka lurañ thakhix juk'ampi askïxani.
GSAM 346.2“Jach'a Tantachäwix taqi irnaqäwi tuqinakapan, Suyu tantachäwinakamp chika, irnaqäwin jach'a uñjiriwa. Suyu tantachäwix suyun taqi irnaqäwin taqi tuqinakapa uñji, suyun utjki uka iglesianakamp chika. Ukatsti iglesiax mä tama cristianonakawa, jupanakax Diosan kamachinakapampi Jesusan iyawsäwipamp phuqhañataki mä jan ch'ama arust'äwimpi mayachasipxi.

GSAM 346Iglesia P'iqinchirinakaxa Sirvirinakawa

GSAM 346.3“Mä chiqana iglesiana irpirinakapaxa uka iglesiana sirvirinakapawa, janiw apunakapäkiti, ch'amampi apnaqañataki. ‘Jumanak taypin jilïrixa sirvirimawa.’6 Aka irpirinakaxa iglesiana miembronakaparuxa paciencian, amuyumpi sarnaqañan, mayisiñan, suma chuymanïñan, ukat khuyapt'ayasis churasiñan uñacht'äwinakäpxañapawa, ukatsti khitinakarutix sirvisipki ukanakaruxa Tatiturasan jakañapan ukat yatichäwinakapan uñacht'ayata ukham suma munasiña uñacht'ayapxañapawa.”

GSAM 346Kamachit Nayrïr Testimonio

GSAM 346.41854 maran uñstayat Supplement to Experience and Views qillqatanxa, suma yatiyäwin kamachipatxa mä sapa iwxt'awiw utji. Tunka kimsaqallqun laphinxa akham siwa:—

GSAM 346.5“Iglesiax Diosan aruparuw t'ijtañapa, ukatsti evangelion kamachiparuw sayt'asiñapa, ukasti jan uñjatäkänti ukatsti armasitänti. Akax wali wakisiriwa iglesiax iyawsañan mayacht'asiwipar puriyañataki.”

GSAM 347Tukuyar Jak'achasisina Wakiskiri Suma Wakichäwi

GSAM 347.1Diciembre 23, 1860 maran mä testimonio ukanxa, akham siwa:

GSAM 347.1“Pachan tukuyapar jak'achasisktan ukhaxa, Supayax jach'a ch'amampiwa jutaski, pachapax juk'akiw sas yatisina. Juk'ampirus ch'amapax puchunakaruw uñtayasini. Jupax jupanakamp nuwasini, ukat jaljtayañataki ukat ch'iqiyañatakiw thaqhasini, ukhamat jupanakax aynacht'apxañapataki ukat atipjatäpxañapataki. Diosan jaqinakapax amuyump sarnaqañapawa, ukat ch'amachäwinakapan mayacht'atäñapawa. Mayak amuyunïñapawa, mayak amtawinïñapawa; ukhamat ch'amachäwinakapax janiw ch'iqiyatäkaniti, jan ukasti jichha chiqakankañan sayt'ayasiñapatakix wali ch'amampiw yanapt'ani. Kamachix phuqasiñapawa, ukat kamachi phuqañatakix mayacht'asiñaw utjañapa, jan ukasti Supayax jupanakat apnaqasiniwa.”7

GSAM 347Angelanakan Suma Wakichäwipa Uñtasiñataki

GSAM 347.2Testimony No. 14, 1868 maran uñstayata, akham siwa: “Kunjamatix jiwasax angelanakan tamapan suma apasiñaparu ukat suma wakichasiñaparu juk'amp uñtasipxtan ukhaxa, alaxpach irnaqirinakan jiwas layku ch'amachasiñanakapax juk'amp askipuniniwa. Jiwasax mayacht'asis lurañax janiw wakiskiti sasin amuyapxtan ukhaxa, ukat lurañ thakisan jan wali sarnaqapxtan, jan kamachinïpxtan, jan wakichatäpxtan ukhaxa, angelanakax, khitinakatix wali wakichata ukat suma kamachimpi sarnaqapki ukanakaxa, janiw jiwasanakatakix suma lurapkaspati. Jupanakax llakimpiw kutt'awayapxi, kunatix janiw jupanakax ch'axwañarusa, ch'axwa sarnaqäwirusa, jan wakichat sarnaqäwirusa bendicion churañatakix iyaw satäpkiti.

GSAM 347Diosax Suma Wakichäwin Diosapuniwa

GSAM 347.3“¿Diosax askichäwin Diosapat mayjt'awaypachati? Janiwa; jichha pachanxa nayra pachjamakiwa. Pablox akham siwa: ‘Diosax janiw ch'axwäwin lurirïkiti, jan ukasti suma qamañan luririwa.’ Jupax jichhax wali phuqhatäñ mayirirakiwa, kunjamati nayrax ukhamänxa. Ukatsti jupax muniwa, jiwasanakax askichäwit ukat wakichäwit yatichäwinaka yatiqañäni, kunjamti jupax Moisés-an urunakapan Israel wawanakan askipataki mä suma askichäwi utt'aykäna ukata.”8

GSAM 348Criston Askichatäñataki Mayisïwipa

GSAM 348.11882 maran mä qillqat testimonio ukanxa, pachpa amuyuw uka arunakana uñjasi,

GSAM 348.1“Jupan arkirinakap taypin mayacht'asiñampi munasiñampix utjañapatakiw Qhispiyirisana jupanak layku, crucificatäñapata nayraqat, qhipa mayisïwipan jach'a mayitapaxänwa.... ‘Janiw akirinakatakik mayisktti, jan ukasti jupanakan arunakap tuqi nayar iyawsapxani ukanakatakisa; taqini mayakïpxañapataki; kunjamatix Jumax, Awki, nayanktaxa, ukat nayax Jumankta, ukhamaraki jupanakax jiwasan mayakïpxañapataki; akapachax Jumaw khitanitu uk iyawsañapataki.’”9

GSAM 348Sapa mayni jupapachpa sarnaqañan jan walt'äwipa

GSAM 348.21885 maranxa aka testimonio uñstayatawa:

GSAM 348.2“Mä amuyuw jark'añaxa, ukax sapa maynin qhispiyat sarnaqañapawa. Criston awqasiñan sawdadunakjamaxa, irnaqäwin kunayman chiqanakapanxa mayak amtan lurasiñapawa.”10

GSAM 348Supayax Kamachinaka T'unjañ Munasiriwa

GSAM 348.31895 maran uñstayat mä sapa testimonio qillqatanxa akham siwa,

GSAM 348.3“¡Ay, kunjamas Supayax aka jaqinak taypir mantasax kusisipxaspa, ukat irnaqäwi ch'axwayaspa, kunapachatix suma wakichasiñax wali wakiskirïki ukhaxa, ukat taqit sipan jach'a ch'amäniwa k'ari sayt'asiwinaka jark'añataki, ukat Diosan arun jan iyawsat mayiwinaka k'ariptayañataki! Jiwasax chiqapar sayt'asiñ munapxtan, ukhamat kamachiñan ukat suma sarnaqañan wakichäwipax jan t'unjasispati.”

GSAM 348Ministrunakan Jach'añchäwipa

GSAM 348.4Jaqinakasanxa suma sarnaqäwi utt'ayañatakixa, nayraqat amuyt'añatakix mä amtawix utjäna, ukax jichhaki aytat qillqatanakampi chikachasa, yatiyäwi yatiyapkiri jupanakaru uñt'añatakiw sasaw säna. 1850 marat 1861 marakama, amtawix akänwa: khitinakatix yatiñap uñacht'ayapkäna, Tatitun chiqpachapuni iyawsatäpkäna, ukat taqi irnaqäwimp chikachasipkäna uka ministrunakaruxa, mä tarjeta churäña, ukax taqi chiqan Tatitun jaqinakapan tantachäwipar iyaw sañatakiw, ukhamaki qhanañchasina, jupanakax evangelio yatiyäwi irnaqäwin iyaw satäpxatapata. Aka tarjetanakax p'iqinchir pä ministrunakat urumpi ukat uka pä ministrunakan firmanakapampi luratawänwa, jupanakax irnaqäwin p'iqinchirinakäpxatapax jiwasan jaqinakasan yatitänwa.

GSAM 349Ministrunakar Yanapt'awi

GSAM 349.11858-59 maranakan juyphi pachanxa, mä yatichäwiw churasiwayi, Biblianxa mä taqpach thakhiw utji ministerio yanapt'añataki, ukat jaqinakasaxa uka yatiñ tuqita qillqatanakatpacha yatxatasipxaspa ukhaxa, uka thakhi jikxatasipxaspa. Ukhamasti, mä Biblia yatichäwiw Battle Creek markan apasiwayi, ukaxa Pastor J. N. Andrews jupan p'iqinchatawa. Qillqatanaka suma amuyumpi ukhamaraki mayisimpi yatxatata qhipatxa, mä qillqata wakichasiwayi ukatsti 1859 marana, febrero phaxsit 3 urun Review qillqatan uñt'ayasiwayi, ukax tunkat maya churaña amta tuqita mä amta uñacht'ayäna. Uka tuqita mä arst'äwi jiwasan jaqinakasan jach'a tantachäwiparu, Battle Creek, Mich. markan 1859 marana, junio phaxsit 6 urun mä jach'a tantachäwin tantachasipkäna ukaru, uñt'ayasiwayi, ukatsti taqpach tantachasirinakan mayak amtapampiw iyaw satäna.

GSAM 349Uñstayat Kamachi Yäqata

GSAM 349.2Testimony No. 6, 1861 maranxa, Tatituxa Mama White-na lakipata akham arst'äna, paqallqu uru Adventistanakana iyaw satäna uka sarnaqäwita:

GSAM 349.2“Janiw Diosar lunthatapxamti, tunkat maya churanakamampi luqtawinakamampi jupat imasisina. Diosar mä wakiskir ch'aqa churañax nayrïr qullan phuqhañawa. Janiw khitis jumanakarux mayisiskasax Diosar lunthatapxañamatak irpañapäkiti. Janiw wawanakamax jupanakan askipataki Diosan altarapat luqtawinakam lunthatapxañapäkiti.

GSAM 349Tunkat Maya Churañ Amta Jaqikankañ Jilxattayañataki

GSAM 349.3“Aka tunkat maya churañ thakhixa, uñjta, jaqin sarnaqäwip jilxattayaspawa, ukat chuyman chiqpach kunjamätap uñacht'ayaspawa. Jaqinakax aka yatiyäwi chiqap amuyt'ayatar uñjasipxani ukhaxa, ukat jupanakpach amtapxañapatak jaytataxapxani ukhaxa, tunkat maya churañ thakhinxa yatiñampi suma sarnaqäwimpi uñjapxaniwa.”

GSAM 349.4Ukhamarjamaw paqallqu uru Adventistanak taypinxa mä qullqi apnaqañ thakhi utt'ayatäna, Diosan irnaqäwip yanapañataki, ukat jichhax taqi akapachan jiwasan jaqinakasampiw apnaqasi.

GSAM 350.11859 marana, julio phaxsit 21 urun Review qillqatanxa, Testimonios tuqi nayraqat churat yatichäwinakatxa, nayraqat amuyt'ayasiwayi sapa Estado-x sapa mara tantachäwi apasiñapataki, ukanxa irnaqäwinakat suma amuyt'asis wakichañataki; ukhamat irnaqirinakan irnaqäwipan sapa kuti utjiri ch'axwañanak jark'añataki, ukat irnaqäwisana suma wakichäwi ukat sistema uñjañataki. Aka amuyt'ayäwix chiqpachapuniw Estado-nakan conferencia tantachäwinak utt'ayañataki nayrar uñtasirïna.

GSAM 350Iglesiana Yänakap Katxaruña

GSAM 350.2Yatiyäwix jilxattkän ukhamaraki jaqinakax waljäxän ukhaxa, pachpamantaw yänakax tantachasiwayi, ukasti iglesian yänakap kamachirjam katxaruñ amuyt'ayawayi. Pastor White-an mä qillqatapana, ukax 23 uru Febrero phaxsit 1860 maran Review qillqatan jikxatasi, akham siwa:—

GSAM 350.3“Ukampirusa, suyapxtanwa, janiw jaya pachax utjkaniti kunapachatix aka jaqinakax uka wakiskir chiqan jikxatasipxani, ukhamat iglesian yänakap seguro-mpi imañataki, tantachasiñ utanakapax kamachirjam katxaruñataki, ukhamarak testamentonak luririnakax, uk lurañ munirinakax, mä chiqawja qillqatanak uñt'ayañ tuqitak churañ atipxañapataki. Yatiyirinakasarusa, p'iqinchiri jilatanakasarusa, aka tuqit amuyt'apxañapatakiw mayipxta. Amuyt'awinakasarux khitis jani iyaw sispaxa, mä lurañ thakhi qillqt'apxpan, ukhamat jiwasanakax markjam phuqhañäni.”

GSAM 350Kamachirjam Tantachasiwix Iyawsatäxiwa

GSAM 350.4Aka marana jallupachanxa, Review qillqatanxa aka tuqitxa juk'ampi suma amuyt'asisaw aruskipasiwayi. Ukatsti, Michigan ukhamaraki yaqha markanakatpacha jiwasan jaqinakasan khitatanakapan mä jach'a tantachäwipanxa, Battle Creek markan septiembre 28 urut octubre 1 urukama apasiwayki ukana, aka tuqitxa chiqaparuw amuyt'asiwayi, ukatsti kamachirjam tantachasiñataki mä taqpachani ukhamaraki qhispiyat aruskipäwiw utjawayi, ukhamata oficinapa ukhamaraki yaqha iglesian yänakapa—tantaqañ utanakapa, ukat yaqhanakampi—katxaruñataki. Aka aruskipäwix Review, Vol. 16, Nos. 21, 22, ukat 23, ukanakan jach'at qillqatawa, ukax octubre phaxsit 9, 16, ukat 23 urunakana, 1860 maran apsutänwa.

GSAM 351.1Aka tantachäwin amuyt'äwinakapatxa, taqinin mayak amtapampiw mä yatiyäwinak uñstayir tantachäwi kamachirjam utt'ayañatakix amtasïna, ukat ukham tantachäwix jank'aki utt'ayatäñapatakix, tantachasir tantachäwin mä tamar phisqa jaqinakaw ajllitäna.

GSAM 351Iglesiatak Mä Suti

GSAM 351.2Aka tantachäwix ukhamarakiw jiwasan jaqinakasax kuna sutimp sutichatäñapas uk amuyt'awayi. Ukax wasitat may maya amuyunak uñstayawayi, yaqhipanakax mä suti munapxäna, yaqhipanakasti yaqha suti. “Diosan Iglesiapaxa” sutix amuyt'ayatäkäna ukhaxa, janiw iyawsäwisat mayjt'ayir uñacht'aykiti sasaw janiw sasaw sapxäna, ukampirus “Paqallqu uru Adventistanaka” sutix janiw Criston jank'ak jutäwipar iyawsäwis uñacht'ayañakikiti, jan ukasti Paqallqu uru Samarañ uru phuqhirinakätanwa ukhamarak uñacht'ayaspawa. Qhipa sutirux tantachäwix taqpachaniw iyaw satayna, vutasiñ pachanx mä jaqikiw janiw sasaw vutawayi, ukat jupax jank'akiw janiw sañap apsusxatayna.

GSAM 351Suti Iyaw Satäna

GSAM 351.3Testimony No. 6 ukanxa, akham siwa:

GSAM 351.3“Janiw kuna sutis jiwasatakix askïkaspati, jan ukasti jiwasan iyawsäwisampi, iyawsañäwisampi, ukat mä sapa markjam uñt'ayir sutiw wakisi....
GSAM 351.4“Paqallqu uru Adventista sutixa iyawsäwisana chiqapa uñacht'äwinakap nayraqatar apani, ukat jiskt'asiri amuyunakarux juchañcharakiniwa. Tatitun flechanak imañ ch'uspat mistur mä flecha ukhamawa, Diosana kamachip p'akirinakarux usuchjaniwa, ukat Diosar kutt'añataki ukhamaraki Tatitu Jesucristoru iyawsañatakiw irpirakini.”

GSAM 351.4Uka testimonio ukax iyawsirinakan amuyunakapana aka jiskt'äwi wiñayatak qhananchañatakiw luräna.

GSAM 351Chiqa Churan Lurañapa

GSAM 351.5Janiit akax Diosan Ajayupan churanakapan uñacht'äwipan luräwipapunixa? Pablox akham siwa, jupanakax iglesiaruw uchatäpxatayna “santunakaru phuqhachañataki, ministriñ lurañataki, Criston janchipa sayt'ayañataki: taqiniw iyawsañan mayakïñkama,” ukhama.11 ¡Kunjamasa askixa, iyawsirinakax mayisisa llamp'u chuymampi qhana thaqhapxatapatxa, Ajayux arsuspa ukat sispana: “Aka thakhiwa; amuyt'awinakamax chiqawa”; ukatsti iglesiax juk'ampi “ch'amañcht'añataki”, kunjamatix aka pachanxa, jiskt'awix kunjams lurañatakix wakisi uk yatiyasina, ukat amtawinakapatxa kuna aski jikxatatanakas utjani ukatsa.

GSAM 352Iglesia Tantachäwi

GSAM 352.11861 marana, abril phaxsin, Battle Creek markan Jach'a Tantachäwi nayraqatan Pastor White jupan mä arst'äwipan, ukax 11 uru junio phaxsin 1861 maran Review qillqatan uñt'ayatawa, jupax jiwasan iglesianakasax juk'amp suma wakichatäñapataki amuyt'äwi uñt'ayäna. Jawillt'ata, llätunka ministrunakax uka tuqit qhan amuyt'añataki mä Biblia yatichäwi apapxäna, ukat Tantachäwix jupanakarux uka yatxatäwin jikxatatanakap Review qillqatan uñt'ayañapataki mayïna. Qullan Qillqatanakan iwxt'awinakapxa iglesian sarnaqawipata ukhamarak irpirinakapata uñacht'ayasinxa, Jach'a Tantachäwinxa taqi Suyunakat chika chika uñt'ayasiñ tuqit amuyt'asiwayi, ukhamaraki Suyu tantachäwinakan iglesianakan chiqap ukhamarak chika chika uñt'ayasiñapata. Chiqpachansa, akax nayrïr kutiw aka amuyux uñt'ayasiwayi: jach'a tantachäwinakaparux chiqapar ajllit jilatanakampi saraña, mä amtar purit chika chika jakhüwirjama.

GSAM 352Michigan Suyu Tantachäwi Utt'ayata

GSAM 352.2Octubre 6, 1861 maranxa, Michigan Conferencia ukax mä p'iqinchiri, mä qillqiri, ukat kimsa jaqit mä irpiri tantachawimpi ajllisiñampiw utt'ayasiwayi. Conferencia tantachawin amtawiparjamax iglesianakax mä tantachawir mantapxañapatakiw amuyt'ayasiwayi, aka qhipäxankir arust'äwi mä iglesian arust'äwipjam katuqasa:—

GSAM 352.3“Jiwasanaka, aka qillqatan qillqantatäpktanxa, mä iglesiata mayacht'asisipktanwa, Paqallqu uru Adventista sutimpi; Diosan kamachinakapampi ukhamaraki Jesus Criston iyawsäwipampi phuqhañataki arust'asisipktanwa.”

GSAM 353Ministrunakan Irnaqañ Qillqatanakapa

GSAM 353.1Aka tantachäwinxa, nayraqata amtawayiwa, aka Suyuna suma sarnaqäwini taqi Paqallqu uru Adventista ministrunakarux irnaqañ qillqatanaka churañataki, ukatsti ministrunakax mä utt'ayäwi qillqata, ukat tantachäwina p'iqinchiripa ukat qillqiripampi chimpuntata irnaqañ qillqatanaka apañapataki, uka irnaqañ qillqatanakasti sapa maran machaqt'ayasiñapänwa.

GSAM 353.2Ukhamaraki amtatänwa mä tama ajlliñataki, jupanakax mä aruskipäwi wakichapxañapataki, ukax jaqinakasarux iglesianak utt'ayañatak sarnaqäwi uñacht'ayañataki. Aka aruskipäwix 15 uru Octubre phaxsit 1861 maran Review qillqatan uñt'ayataw uñstawayi.

GSAM 353Delegadonakan Irnaqañ Qillqatanakapa

GSAM 353.31862 marana, septiembre phaxsinxa, Michigan Conferenciax Monterey markan nayrïr tantachäwip lurawayi. Akanwa nayrïr kuti amuyt'ayasiwayi, conferencianakaru iglesianak katuqaña, kunjamatix miembronakax iglesianakar katuqatäpki ukhamarjama. Estado uksanxa tunka paqallquni iglesianakax utt'ayatäxänwa, ukhamax aka iglesianakax votompiw conferenciarux katuqatäpxäna; ukat taqi aka iglesianakat jutir jaqinakax ukan jikxatasipkäna ukanakax delegadonakjamaw katuqatäpxarakïna.

GSAM 353Ministrunakan Päganakapa

GSAM 353.4Aka tantachäwinwa ukhamaraki amtawix katuqasiwayi, ministrunakarux luratanakapat sapa siman mä qullqi churañataki. Ministrunakax jupanakan tuqitapax wakisïnawa yatiyañapataki qawqha pachas tantachäwin irnaqapxatayna, katuqatanakapampi ukhamarak gastunakapampi chika; ukat tantachäwix aka yatiyäwi katuqasinxa, chiqaparuw qullqi churañapäna.

GSAM 353Delegadonakan Nayrïr Kuti Uñacht'ayat Qillqatanakapa

GSAM 353.5Mayo phaxsit 20 uru, 1863 marana, Jach'a Tantachäwix Battle Creek, Mich. markan apasiwayi. Uka tantachäwix nayrïr tantachäwipänwa, kawkhantix delegadonakax sapa suyutpach qillqat chimpunak apanipxäna. Ukampirus, delegadonakan uñt'ayasiwipax janiw jaqinakapan jakhuñaparjamäkänti. Uka pachan uñt'ayat suyunakax akirinakänwa: Michigan, Wisconsin, Iowa, Minnesota, Nueva York, ukat Ohio.

GSAM 354Jach'a ukhamaraki Suyu Tantachäwinakan Kamachinakapa

GSAM 354.1Mayo phaxsit 21 uruna, Jach'a Tantachäwix mä kamachi amtaw iyaw säna, ukat uka pachpa urunxa Suyu tantachäwinakarux mä Suyu kamachi amtaw amuyt'ayasiwayi. Ukax Michigan Tantachäwina mä tantachäwipan iyaw satarakïnwa. Aka kamachi amtanakax Suyu tantachäwinakana ukhamaraki Jach'a Tantachäwina, delegadonakana jakhuñaparjam sayt'asiwipatakiw mä thakhi uñstayäna. Uka pachana amuyt'ayat Suyu kamachi amtax jichhürunakan taqi akapachan utjki uka jiwasan paqallq tunka payani chiqana tantachäwinakasax apnaqapki ukar uñtasitawa.

GSAM 354.2Jach'a Tantachäwi pachanxa, 1864 marana panqara pachanxa, Suyu tantachäwirux nayraqat amuyt'ayasiwayi, mä Qullqi Uñakipiri Tama ajlliñataki, uka tamax uka maran tantachäwitak jan irnaqir laico jaqinakat ajllitäñapänwa, ministrunakan cuentanakap uñakipañataki ukhamaraki phuqhañataki jilïr tamampi chika irnaqañapataki. Ukhamatwa, juk'at juk'at, kunjamtix wakiskäna ukhamarjama, Diosan irnaqäwipan ukhamaraki thakhipanxa suma sarnaqäwix utt'ayasiwayi.

GSAM 354.3Ukhamasti, irnaqäwi suma wakichatäñapataki thakhinakxa juk'atakiw uñakipawaytanxa. Akax lurasiwayiwa, kunapachatix iglesian tamax jichha pachan utjki ukat sipan juk'akïkäna ukhaxa.

GSAM 354.41863 maranxa, Jach'a Tantachäwixa suma wakicht'atäxän ukhaxa, taqpach khitatanakana jakhuñapaxa janiw jichhürunakan sapa maran yaqhip jisk'a tantachäwinakana utjkixa ukham jach'äkänti.

GSAM 354Tantachäwin Amtapaxa

GSAM 354.5Tantachäwimpi phuqhañatak amtax akänwa: tantachäwin yänakapax kamachirjam katxaruñataki ukat kamachirjam apnaqañataki; ukatsti irnaqirinakax mayacht'asis, jan ch'axwampi sarnaqañapataki, kunatix sarnaqäwinakapax iwxt'ampi lurasïna, ukatsti, jan ch'axwañanakampi. Uka pachpa amuyunakax, 1864 marakama jiwasan tantachäwisaru katuqatäna ukanakax, irnaqäwirux yapxatatarakïnwa kunjamtix jilxattaskäna ukat yaqha markanakaru, yaqha markanakankir jaqi tamanakaru puriskäna ukhama.

GSAM 355Jach'a Tantachäwinak Uñstayata

GSAM 355.1Yatiyäwix jilxattkäna ukhaxa, aka qhipa jach'a tantachäwinakaw utt'ayatäna, uka p'iqinchirinakapax Jach'a Tantachäwin sapa kuti tantachäwinakapan ajllitäpxänwa:—

GSAM 355.2General Conference Association—mä kamachirjam tantachäwi, pä tunka mayan jaqinakani, America ukat yaqha markanakan utjki uka taqi institucionanakana yänakapan dueñopäñapataki.

GSAM 355.3Anqäx Markanakar Mision Irpiri Tantachäwi—utt'ayat tantachäwinakat anqan mision irnaqäwi uñjañataki ukhamarak jilxatayañataki.

GSAM 355.4International Tract Society—akax panka uñt'ayawinaka ukat qillqanak apayañatakiw utt'ayatäna, machaq misionanaka jist'arañ thaqasa.

GSAM 355.5Religious Liberty Association—jupanakan luräwipax amuyunakap layku t'aqhisiyata jaqinakar yanapañawa, ukhamaraki yupaychañ qhispiyäwi tuqit qillqatanak uñt'ayañawa.

GSAM 355.6International Sabbath-School Association—ukax Samarañ Uru Yatiqañ Uta irnaqäwi taqi chiqanakan sayt'ayañataki ukhamarak jilxattayañatakiw utt'ayata.

GSAM 355.7Medical Missionary and Benevolent Association—irnaqäwipax qullirinakaru ukhamaraki usurinak uñjirinakaru yatichañawa, qullañ utanak apnaqaña, wajcha wawanakataki, achachilanakataki, ukhamanakataki utanak apnaqaña, ukhamanakawa.

GSAM 3551868 marakama irnaqäwi chiqanakaxa

GSAM 355.81868 marakamax irnaqäwi chiqasax Estados Unidos markan Missouri jawirat inti jalsu tuqinkir ukat Missouri markan aynach siqipamp chikachasiñ latitud paralelo uksat alay tuqinkir chiqanakapänwa. Uka pachanx Jach'a Tantachäwi Komitix kimsa jaqinikïnwa, tantachäwin p'iqinchiripax uka kimsa jaqit maynïrïnwa. Kimsaqallqu chiqanchir tantachäwinakax taqpachax Jach'a Tantachäwin uñjawipankänwa, ukasti Battle Creek, Mich. markan jilïr utapax utjäna.

GSAM 356Kunatsa wasitat wakichañax wakisïna

GSAM 356.1Yatiyäwix yaqha markanakaru jilxattkipanxa, taqpach irnaqäw chiqanak wasitat wakichañax wakisxänwa. Ukhamasti, 1897 maranxa uka thakhiru irpañatakix amtanakaw aptasiwayi; ukampirusa, wasitat wakichañ irnaqäwixa qhipa pusi maranakanxa juk'ampi suma phuqhatawa, uka pachana mä Europa Jach'a Tantachäwi utt'ayatawa, tunka pusini jaqinakan irpiri tamani; ukatsti nayrïr Jach'a Tantachäwixa, Washington, D.C. markan jach'a utapampi, pä tunka kimsaqallquni jaqinakan irpiri tamaniwa, yatiyäwin taqi kunayman wakiskirinakap uñacht'ayasa, ukatsti yaqhipa jach'a tantachäwinakan lantipar mantasa, kawkirinakatix sayt'ayatäki ukanakana.

GSAM 356Uñstayata Sayt'ata Enero 1, 1903

GSAM 356.2Aka qhipankirixa, 1904 maran Jach'a Tantachäwin Year Book qillqatapata, mä qawqha suma jakhuwinak uñacht'ayi, 1903 maran enero phaxsin maynïr urukama:—

GSAM 356.3Uka pachanxa, jiwasan wakicht'at irnaqäwisax pä Jach'a Tantachäwinakatwa utjäna, ukax tunka pusini Suyu Tantachäwinakata, paqallq tunka payani chiqana Tantachäwinakata, ukat pusi tunka payani misionanakata wakicht'atawa. Akanakax akham jaljatawa: Chiqana Tantachäwinaka Norte Americankirinaka, pusi tunka llätunkani; Norte America anqankirinaka, pä tunka kimsani. Suyu Tantachäwinaka America-nkirinaka, kimsaqallqu; yaqha markanakan, suxta. Misión markanakax Americankirinakax, Alaska, Hawaii, ukat New Foundland ukanakampi, phisqa; Americat anqankir misión markanakax, kimsa tunka paqallquni, akham chiqanakan jikxatasipxi: Tunka payanix Europa tuqina; pusiw Africa tuqina; kimsaw Asia tuqina; payaw Sudamérica tuqina; payaw Sudáfrica tuqina; ukat qhiparirinakax Centroamérica, México, Indias Occidentales, ukat Islas del Pacífico uksanakan jikxatasipxi. Aka misión markanakamp chikt'atax suxta tunka paqallquni utt'ayata ukat licencia-ni ministrunakaw utji, ukat pataka kimsa tunka mayani iglesianakampi.

GSAM 356Mayj mayja kankañan mayacht'asiwi

GSAM 356.4Ch'amañchiriwa yatiñaxa, kunjamtix kunayman markanakana, jach'a ayllunakana aka may maya tantachawinakax taqpachani mayacht'ata jikxatasipxi, chiqakankañataki ukhamaraki jaqinakan qhispiyasiñapataki aka jach'a luräwi nayrar sartayañataki. Janiw tantachawinakan uñnaqapaki ukaru iyawsapxtanti, jan ukasti Diosaru, jupaw askinjam sarnaqäwin Uñstayiripa. Jupan bendicionapampi, irnaqirinakapan mayacht'ata ukhamaraki suma amuyumpi luratanakaparu uñjasaxa, amuyt'asnawa kunja askisa ukhamaraki k'uchisa “taqi kunas askinjam ukhamaraki chiqaparu” luratäñapaxa.

Notes

  1. Tito 1:5. ↩
  2. Midnight Cry, Febrero phaxsi 15, 1844. ↩
  3. Tito 1:5-9. ↩
  4. 1 Timoteo 3:1-15. ↩
  5. 1 Pedro 5:1-6. ↩
  6. Mateo 23:11. ↩
  7. Testimonies for the Church, Vol. 1, p. 210. ↩
  8. Uka pachpa, p. 649, 653. ↩
  9. Testimonies for the Church, Vol. 5, p. 236, 237. ↩
  10. Uka pachpa, p. 534 (ch'amanchata). ↩
  11. Efesios 4:12, 13. ↩

Note

Back