Jalja 8 — Corderon Jaqichasiw Manq'äwipa

GSAM 134.1“Mä jaqix mä jach'a manq'äwi wakicht'äna, ukat waljaniruw jawst'äna; ukat manq'äwi urasaru mä sirviripar khitäna, jawst'atanakar sañapataki: Jutapxam, taqi kunas wakicht'ataxiwa.”¹

GSAM 134.2“Kusisitäpxiwa khitinakatix Cordero-n jaqichasiw manq'äwipar jawillt'atäpki ukanakaxa.”²

GSAM 134.3Jayp'u manq'ax uru tukuy manq'awa. Aka parábola ukanxa kimsa jawillt'awiw jayp'u manq'ataki utji. Aka parábolax janiw Mateo 22:1-7 ukan arst'at “chika uru manq'a” jawillt'awinakampix pantjasiñapäkiti. “Chika uru manq'axa” chika uru manq'awa. Uka chika uru manq'aru jawillt'äwinakat uñacht'äwinxa, yatiqtanwa jawillt'irinakax “jan wal uñjatapxatayna” ukat jiwayatapxatayna, ukatsti reyin yuqapas jiwayatarakitayna. Uka jawillt'äwi khitanir reyixa “uka jiwayirinakarux t'unxatayna, ukat markapsa nakhantayatayna.”

GSAM 134.4Aka “manq'äwir” jawsäwita parábola, nayraqat uka jawsäwi jani iyawsirinakan tukusïwipa uñacht'ayasa, kunjamtix Criston suma yatiyäwipa jani iyawsirinakaru, juparusa apostolanakaparusa jiwayapkäna ukaru, chiqaparuw uñacht'ayi. Tatitux uka markaru suldadunaka khitänwa, jupanakasti “uka jiwayirinakaru t'unxapxäna, ukat markapsa nakhantayapxäna”—Jerusalén markaru.

GSAM 134Manq'añataki Jawillt'awi

GSAM 134.5Aka parábola ukan manq'añataki jawillt'awixa, jan pächasisina, “Corderon jaqichasiw manq'añapata” arsu. Mä saminchawiw uka “jaqichasiw manq'añaru” jawillt'atanakataki arsusi. Jaqichasiw manq'añax jaqichasiw qhipat jutiriwa. Corderon jaqichasiwipax janïr jupax purinkipanwa lurasiri; kunatix, kunjamtix nayraqat uñjapxtanxa, Cristox qhiparux purinini ukhaxa, jupax “jaqichasiwit kutt'aniniwa”.³

GSAM 135.1Ukatsti, aka jaqichasiw manq'äwir jawillt'awixa, kikpäñapawa nayrïr angelan yatiyäwipampi, Apocalipsis 14 uksankirimpi, ukhamaraki tunka jaljan pachan yatiyäwipampi, kunatix nayraqat uñjatäna ukampi. Lucas-an qillqataparjamaxa, aka nayrïr manq'äwir jawillt'awixa “jawillt'atanakaruw” saräna. ¿Khitinakasa uka jawillt'atanakaxa?—Criston suma yatiyäwipa ist'asina iyawsapkäna ukanakawa. Jupanakax Cristuru munapxtwa, ukat payïr jutäwiparusa suyäwipan phuqhachäwipjam munapxtwa, sasaw sapxi. ¿Kunatsa jawillt'awix jupanakar nayraqat jan saraspäna? Kunjamatix qillqatanakani judionakar, Mesías-an jutäwip suyt'apxtwa sasin arxatapxirïna, ukarux evangeliox nayraqat arsuñax wakisïna,⁴ ukhamarakiw Criston payïr jutäwipat yatiyäwix nayraqat jupan arkirinakapätwa sasin arxatapxirïna ukanakar, ukat jutäwip munapxtwa sasin arxatapxirïna ukanakar uñt'ayasiwayi.

GSAM 135Jawillt'ata Jaqinakaru Jawillt'awi

GSAM 135.2Manq'äwir nayrïr jawillt'äwixa, jawillt'atäpki ukanakatakiwa, ukhamaxa iglesianakaruw sarañapa. Jichhaxa, chiqpachansa, Criston jak'a jutäwipat yatiyäwixa, 1833 marat 1844 maran panqara pachakama, iglesianakan lurasiwayi, ukatxa wali jach'a chiqana uka iglesianakan ministrunakapan yanapt'atawa. William Miller-an Criston jak'a jutawipat amuyunakapata nayrïr qillqatapax Brandon, Vt. markan mä Bautistanakan qillqatapanwa uñstawayi. Jupan ukhamarak masinakapan irnaqawinakapax 1844 maran Abril phaxsi kama, jilpachax uka pachan iglesianakapan utanakapan jan ukax jach'a utanakapan lurasirïnwa.

GSAM 135.3Pastor Himes jupax akham arst'i Pastor Miller jupan irnaqäwinakapat 1844 maran panqara pachakama:

GSAM 135.3“Jupax taqi tamanakana, tamachäwinakana irnaqäna, jupanakan wakichäwinakaparusa kamachinakaparusa jan mantasa, kunatix iyawsänwa may maya tamachäwinakan tamankirinakapax pachpa tamankirïñapampi qhiparapxaspa, ukat pachpa pachanx Reyipan purinitapataki wakichasipxarakispa.”

GSAM 135.4Pastor Himesaxa, jupa pachpan ukhamaraki Pastor Miller-an mayacht'at irnaqäwinakapat aruskipasina, akham sasaw juk'amp arsu: “Jiwasanakaru ukhamaraki jutäwi yatichäwi yatiyir jilanakasarus punkunakap jist'arapkistu uka ministrunakampit iglesianakampit jilapartinakapaxa, qhipa marakama—1844 mara—jiwasampi chika irnaqapxatayna.”

GSAM 136Yatiyäwitaki Jist'arata Punkunaka

GSAM 136.1Jupan irnaqäwipata ukhamaraki kunjamasa ukata, Wm. Miller jupax akham siwa:

GSAM 136.1“Nayataki punkunakaw jist'arasïna Criston payïr jutäwipat aka yatichäwi niya taqi t'aqa tamachäwinakana yatiyañataki, ukhamat nayax jawillt'äwinakatxa juk'aki phuqhawayta.... Kawki chiqan sarnaqkayäta ukanxa, iglesianakan juk'amp iyawsiri, ajay tuqit jakiri, chuymampi arkirinakapaxa, aka yatiyäwi jank'akiw iyawsapxi; ukampirusa, aka pachar chuym churir iyawsirit uñt'ayasirinaka, fariseonaka, yaqha amuyunakar jan yäqirinaka, jach'a jach'a tukurinaka, ukhamaraki jupanakpachaki amuyasirinakaxa, Criston payïr jutäwipat yatichäwiruxa phiskasipxiwa, ukhamaraki larusipxiwa.”

GSAM 136.2Jutäwipat yatiyäwix kunjämäs ukxatxa, pachpa arunakaw sañjamäspa, kunjamtix D'Aubigné jupax Reforma tuqit säna ukhama,—Ukax “mä ajayu tuqit amuyun sutiparuw phuqhasïna. Yatichiripatakix Diosan arup yatiyäna; qhispiyäwitakix iyawsäwi; nuwasiñatakix Qullan Ajayu: ukat aka pachpa luräwinakampiw taqi aka pacha yänak jaytawayäna.”

GSAM 136Mä Jach'a Kutt'anïwi Unxtäwi

GSAM 136.3Purinïw yatiyäwi qhipat jutir kutt'anïwinakan kasta ukax akham qillqatawa L. D. Fleming, Portland, Maine markankir Casco calle Cristiana iglesian pasturapaxa:—

GSAM 136.4“Jupan [Wm. Miller-an] yatichäwinakapamp sartayat yatiñ munañax wali amuyt'ata ukhamarak llamp'u chuymampiw utji, ukat nayax uñjkayät uka taqit sipan juk'amp jach'a kutt'anïwïkchisa, ukampirus taqit sipan juk'amp juk'a chuyma unxtasiwix utjiwa. Amuyataxa, juk'amp ch'amampiw markankir chachanakar katxaruyaski. Aka luräwix akhamawa: Jilata Miller jupax Ajayu Ch'aman espadap apsu, jan imantata, ukat ch'ullqi k'allup q'ara chuymar ucht'i, ¡ukat khuchhuqiwa! ukakipuniwa. Aka jach'a ch'amani nuwasiñan k'allup nayraqatanxa, jan iyawsañax t'unjasxiwa, ukat taqinitak qhispiyasiñ amuyux ch'arantarakiwa. K'ari thakhinakax chhaqtxiwa, ukat Babel markan aljirinakapax muspharapxiwa. Nayataki, akax apostolanakan kutt'anïwinakapar juk'amp jak'achasiñjamawa, jichha pachanakan uñjatat sipansa.”

GSAM 137Richmond, Me. markan mä yatiqäwi.

GSAM 137.1Jutäw yatichäwimpi chika sarnaqäw kutt'ayäw uñacht'ayañataki, uka sarnaqäwin ch'amampi irnaqir mä jaqin qillqatapat arsuñäni. Richmond, Me. markan kimsa phaxsit may kutikipuri tantachäwipat, ukax kimsa tunka Munañampi Bautista iglesianakan uñacht'ayirïnwa, akham siwa:—

GSAM 137.2“Yupaychañ utar mantkta ukhaxa, Pastor Rollins, khititix uta tukuyana, aruskipañ pata jak'ana qont'atäskäna ukaxa, sayt'asïna ukat akham säna: ‘Jilata White, akana nayampi chika qont'asiñamawa.’ Yatichäwi tukuyatatxa, amuyunaka arsuñatakix jaytawayapxäna, ukat nayax qhispiyat arsusiraktwa cristianun jakañapata, ukat Criston payïr jutäwipan chiqap jaqinakan atipjawinakapata. Walja arunakaw ‘¡Amén! ¡amén!’ sasaw arnaqasïna, ukat uka jach'a tantachäwin jilapartinakapax jachaskäpänwa.... Uka tantachäwi tukusiñampïkän ukhaxa, nayat jaysäwi katuqasinxa, Pastor Rollins jupax sayt'asïna ukat akham säna: ‘Kupi tuqinkir jilata White jupaw jichhüru jayp'ux Reed markan tantachasiñ utapan arst'ani, Tatitu Jesucriston payïr jutäwipat. Jilatanaka, jutt'apxam, jumanakpachaw ist'apxäta. Jumanakar taqir katuqañatakix aski utjawinakaw utjistu. Jutapxam, jilatanaka, janiw khitirus aka tuqit ist'añax jan walïkaniti.... Jupax sum yatïnwa jilapart jilatanakapax markankir tantachäwip jaytanukupxani, kimsa milla sarapxani nayar ist'iri, ukatsti jupanakan wakicht'at irnaqäw tantachäwipas t'unjasiniwa. Ukhamarakïnwa. Pusi t'aqat kimsa t'aqa ministrunaka ukat niya taqi delegadonakaw sarxapxäna, ukatsti Reed tantachäw utax jank'akiw jaqimp phuqantatäxäna. Nayan aruskipäwijax Mateo 24 ukänwa. Diosan Ajayupax jach'a qhispiyäwi churitu. Ist'irinakan chuymapax wali muspharkañänwa.

GSAM 137.3“Cristianunakarux taqpach chuymampi Diosatak churañapataki, ukhamarak wakicht'atäñapataki iwxt'asaw tukuyäta, ukat juchaninakarusti Cristar thaqhañapataki ukhamarak Jaqin Yuqapan purinitapataki wakicht'asiñapataki. Ukatwa Diosan ch'amapax nayar purinitu, ukhamat pulpitut pä amparajampiw katxarusiñajäna. Mä jach'a llakisiñ pacha ukhamänwa. Juchaninakan Cristompi jan qhispiyat chhaqhat sarnaqäwip uñjasaxa, jachasa jupanakarux jawsayäta, walja kuti sasa: ‘¡Jutam Cristoru, juchaniki, jupax jach'a k'ajäwipampi uñstani ukhax qhispiyatäñamataki! ¡Jutam, wakcha juchaniki, janïr qhiparstkasina! ¡Jutam, juchaniki, wakcha juchaniki, jutam!’

GSAM 138.1“Uka chiqax wali llakisiñapuniwa. Ministrunakasa jaqinakasa jachapxäna, yaqhipanakax jach'atwa. Juchanir jawst'äwi tukuyataruxa, taqpach tantachasirinakanxa mä jach'a arnaqasiw ist'asïna. Nayax pä urat jiläw sayt'atäskayäta, uka jalja qhanañchasina ukat ch'amachasina, ukatsti arux ch'amakt'asxänwa. Nayax arsuña jaytawaytwa, ukat uka munata jaqinakata jach'at jachawaytwa, wali llakimpi, kunjamatix Diosax juchanir jaqinakar chiqap yatiyäwip yatiyañataki jawst'ki uka jaqikiw ukham llakisiñ yati. Llatunka urasïnwa, ukat yaqhanakar arsuñapataki jaytañax tantachäwi chika arumkamaw sarantayaspäna. Uka pachan wali llakimpi tukuyañaw juk'amp askïnwa, ukampirus taqini Tatitun tuqipar ajlliñatak oportunidadanïpxañapkamaw suyañäna. Ukatsti tantachäwinkir taqi khitinakati nayamp chika mayisiñ munapkäna, ukhamaraki khitinakati khuyapayasiñan tronopar uñt'ayasiñ munapkäna, Qhispiyiriru payïr jutäwipan kusisiñampi katuqañataki wakicht'atäpxañapataki, sayt'asiñapataki mayt'ayäta. Uka jach'a utankir taqi ajayunaka, qhiparuxa uta manqhan kunayman chiqanakan utjir jaqinakampi yatiyatäta ukhama, sayt'asipxänwa. Mä juk'a pacha mayisïwi tukuyataruxa, tantachäwixa tukuyasxänwa.

GSAM 138.2“Qharüru alwata, uka Freewill Baptist kimsa phaxsit tantachäwitxa, kimsaqallqu t'aqat paqallqumpi jan ukax juk'ampimpi chikaw markaru kutt'awayta. Sapa mayniw aruskipapxäna, wasüru jayp'ux mä jach'a suma tantachäwir sarapxatayna, sasa.

GSAM 138Yaqha Chiqanakan Yatiyäwitaki Jawst'äwinaka

GSAM 138.3“Samart'äwinxa, delegadonakampi ministrunakampiw jawst'apxitu, jupanakamp chikachasiñajataki, ukhamat uka kimsa phaxsit tantachäwinkir jach'a utanakani tantachäwinakar kuna pachas yatichañajax wakisispa uk amtañataki. Uka pachax febrero phaxsi chikatanwa, ukat amtapxänwa janiw suxta simanat jila ch'ullqi khunu thakhinakax utjxaniti, ukhamat jaqinakax tantachäwinakar sarañatakix aski pachanïpxañapataki. Suxta simanan irnaqañajatakix tunka payan juk'amp wakiskir chiqanakaw ajllitäna. Tunka yatichäwinaka churäñajaw wakisïna, ukasti sapa simanan pä tunka kuti arsuñajaw munäna. Uka laykux sapa simanan chika urukiw nayatakix utjäna, ukasti walja kutiw wali wakisirïna jutir tantachäwi chiqaru tunka phisqani jan ukax pä tunka milla sarnaqañataki.”⁵

GSAM 139Patak patak jaqinakaw iyawsäwir kutt'awayapxäna

GSAM 139.1Purinïwipat yatichäwix yatiyatäkäna ukhaxa, taqi chiqanxa iyawsäwi sartäwinakasa, patak patak jaqinakan Diosar kutt'añapasa utjawayi, ukat juk'ampisa ukhamäna 1843 maran judionakan marapax tukuskäna ukhaxa (21 uru marzo phaxsit 1844 marana). Uka juyphi pachanwa qillqirix jupan yurïwi markapanxa—Victor, N.Y.—nayraqatpach uka tuqit ist'äna, ukat tunka payan maranïkasinsa, amuyataparjamaxa, payïr purinïwipat iyawsäwi iyawsäna. Jaqinakana chuymaparux wali jach'a amuyt'äwiw purt'äna, janiw tantachäwinakankikiti, jan ukasti taqi chiqanwa. Uka pachanxa Victor markax pä patak jaqini mä jisk'a markakïnwa, ukampirus muyuntat uraqinakax wali jaqintatänwa. Uka jisk'a markan apaskäna uka tantachäwinaka tukuyatatxa, phisqa patak jaqinakaw iyawsäwip mayjt'ayasipxatayna sasaw yatiyasiwayi.

GSAM 139Metodista Maran Panka Qillqatan Arsuwipa

GSAM 139.2Jutäw yatiyäw qhipat jutir jach'a kutt'añanakan qutapxatxa, Methodist Year Book pankanxa akham siwa: “1840 marata 1844 marakama, pusi maranakanxa, America markanxa 256,000 jaqinakaw Diosar kutt'awayapxatayna.” Kunjamatix America markan ukhamäna, ukhamarakiw mayitäpkäna uka yaqha markanakanxa. “Mä jach'a ch'amaw yatiyäwimpi chikäna, ukat ajayunakax taqi chiqanwa iyawsäwir kutt'apxäna.” Jaqichasiñ manq'äwir nayrïr jawillt'äwix iglesianakar saräna ukhaxa,—“jawillt'atanakaru,”—jupanak taypiw taqi jutir jaqinakaru, Diosan jaqinakapatak suyat qhispiyäwin chikancht'asipxañapataki, jilxattayata. Yatiyäwix yatiyatäskän, mayit'atäskän, jan ukax “jutäw q'uchunakampi” q'uchutäskän ukhaxa, Diosan Ajayupan jach'a kuynt'äwipaw uka luräwir chikäna.

GSAM 140Suecia markan wawanakan yatiyäwipa

GSAM 140.1Aka tuqitxa, amuyt'añäni kunjamsa Tatituxa uka markanakana yatiyäwi uñt'ayäna, kawkhantix kamachix “establecida iglesia” ukar jan iyaw sat yatiyäwinaka yatiyañ jark'äna. Suecia markaxa uka markanakat maynïrïnwa. Ukanxa Tatituxa jisk'a wawanakampiwa aka irnaqäwi qalltayäna. Aka uñacht'äwina nayrïrixa 1843 marana, jallupachanwa, Eksjö, aynach tuqinkiri Suecia markan utjäna. Mä jisk'a phuchhaxa, phisqa maraniki, janipuni ullañsa jan ukax kirkiñsa yatiqkäna ukaxa, mä uruxa, wali llamp'u chuymampi, mä jach'a Lutirana kirkiña chiqaparu kirkt'äna, ukatsti jach'a ch'amampi yatiyäna “jupan taripäwipan urasapax purinxiwa,” ukatsti familiaparuxa Tatituru uñkatañataki wakicht'asiñapataki ch'amanchäna; kunatix jupax jank'akiw jutani. Familian jan iyawsir jaqinakapaxa Diosaru khuyapayasiñ mayipxäna, pampachäw jikxatapxarakïna. Aka sarnaqäwix markat markaruw jilxattawayi, yaqha wawanakax uka yatiyäwi yatiyasipkäna. Uka pachpa wawanakan sarnaqäwix Noruega ukhamarak Alemania markanakanx mä juk'a uñstarakïnwa.

GSAM 140“Jisa! Yatiyañajapunïnwa”

GSAM 140.21896 marana, Suecia markan tunka paqallquni chiqanakan tantachäwinak lurasina, nayax 1843 maran wawanakax yatiyapkäna uka chiqanak tuqiw sarantawayta, ukatsti uka yatiyäwi ist'apkäna ukanakampi, ukhamarak wawäkasin yatiyapkäna uka chachanakampi parlt'añatakiw pachax utjitu. Mayniru akham sista: “¿Jumax yuqall wawäkasinxa jutäwipat yatiyäwi yatiyapxirïtati?” Jupasti akham sasaw jaysitu: “¡Yatiyapxirïtwa! Jïsa, yatiyañajapunïnwa. Janiw nayax kunsa amtkayätti. Mä ch'amaw nayan patxaru jutäna, ukat uka ch'aman arst'ayitäna uk arst'awaytwa.”

GSAM 140Boquist ukhamaraki Walbom Örebro, Suecia markana

GSAM 140.3Örebro Län (suyu) uksanxa aka irnaqäwix jilxattawayi, ukhamat jilïr jaqinakax uka yatiyäwi yatiyañataki ch'amanchata uñjasipxäna. Ukatsti, markan jilïr irpirinakaxa, “markan utt'ayat” iglesian sacerdotenakapan ch'amanchata, pä waynanakar katuntapxäna, Walbom, tunka kimsaqallquni marani, ukat Ole Boquist, tunka phisqhani marani, jupanakarux markan uñacht'äwi lurañatakiw sapxäna. Q'ara jikhani patxaru abedul lawampi jawq'apxäna, ukatsti wila mistur usuchjäwinakapampi Örebro carcelaru uchantapxäna. Uka usuchjäwinakax qullanxäna ukhaxa, carcelat apsupxäna, jupanakar jiskt'asa: “¿Aka yatichäwi yatiyapxañ jaytäpxätati?” Payïr kuti lawampi jawq'apxäna, usuchjäwinakap wasitat jist'arasina, ukampirus akakiw jaysäwipaxäna: “Tatitux jiwasar kamschistu ukwa yatiyapxä.” Örebro markan mä suma uñt'at warmi iglesiankirin mayisïwipata, Oscar I Reyix jilïrinakarux säna, uka yuqall wawanakarux carcelat apsuñapataki, ukat uka jaqinakarux jan jark'apxañapataki. Ukhamatwa Suecia markan chiqax atipjäna.

GSAM 141Boquist-an Testimoniapaxa

GSAM 141.1Review and Herald qillqatanxa, 1890 marana, octubre phaxsit paqallqu urunxa, wawanakan yatiyäwipat mä wali suma sarnaqäwiw utji, ukax O. Boquist pachpan qillqatawa. Jupax akham siwa:—

GSAM 141.2“1843 maranxa, Örebro Län uksankir Karlskoga Parroquia markanxa, mä religión tuqit sarnaqäwiw utjäna. Aka sarnaqäwin p'iqinchirinakapax wawanakampi waynanakampïnwa, jupanakarux ‘rapare’ sasaw satäna. Jupanakax Diosan ch'amapampiw yatiyapxäna, ukat markan nayraqatapanxa, ch'ullqi amtampiw yatiyapxäna, Diosan taripäwipan urapax purinxiwa, sasa.

GSAM 141.3“Uka pachpa marana awtipachanxa, nayax, O. Boquist, uka pachanxa tunka phisqhani marani, mä yaqha wayna, Erik Walbom, tunka kimsaqallquni marani, uka jan uñjat ch'amampi ukham katuyasipxayätwa, ukhamat janiw kunjamatsa jark'asiñ puedipxayätti. Aka alaxpachankir ch'amampi katuntatäpxäyäta ukhapachax, jaqinakar arsuñ qalltapxayätwa, ukat jach'a arumpi yatiyapxayätwa Diosan taripäwipan urasapax purinxiwa, Joel 2:28-32 ukat Apocalipsis 14:6, 7 qillqatanakar uñtayasina.”

GSAM 141Wawanaka Uñjawina

GSAM 141.4Jaqinakaxa nayaruw yatiyapxitu, uka alaxpach ch'amampi ch'amanchat jaqinakaxa taqi kunatwa armapxäna. Jupanakaxa chiqpachapuniw Diosan uñjawipan jikxatasipxäna, ukatxa mä jach'a juchañchiri ch'amampiwa parlasipxäna. Jupanakaxa sapxänwa, aka jisk'a wawanakaxa, uka ch'amampi ch'amanchatäkasina, jilïr chacha warminakan ch'amapampi ukat jach'a kankañapampiw parlasipxäna. Ukhamasti, uñjirinakaxa amuyt'apxänwa, Tatituxa jupanakaruw profetjam apnaqaskäna aka jach'a chiqanak arsuñapataki. Qillqirixa akham sasaw sarantayi:—

GSAM 142.1“Jaqinakax walja tantachasipxäna jiwasan arunakas ist'añataki, ukat tantachäwinakasax uruy arumay sarantaskakïna, ukat ukhamat mä jach'a iyawsäwin sartäwiw utjäna. Waynanakasa, achachilanakasa Diosan Ajayupampiw chuymacht'ataxapxäna, ukat Tatituruw khuyapayasiñ mayipxäna, juchanakapxa Diosan nayraqatapanxa, jaqinakan nayraqatapanxa iyaw sapxäna.

GSAM 142.2“Ukampirusa, iglesian p'iqinchiripax akat yatiqasaxa, jiwasanakar amukt'ayañatakix walja ch'amaw uñstayatäna, ukhamat uka jach'a iyawsäwi k'uchisiñ jark'antañataki; ukampirusa taqi ch'amachäwinakax inamayänwa. Ukatsti, jilïr irpiriruw jiwasanakar katuntañapataki mayipxäna, ukat suxta simana pachaw quqa taypinakan, kawkhantix qhispiñataki t'ijtapxayäta, inamayaki thaqhapxitu.

GSAM 142.3“Tukuyarusti, iglesian pasturap nayraqatapar uñstañataki jawst'apxituwa. Jiwasan jakhuñax jilxattänwa, ukhamat pusi tunka wayna tawaqunakaw pastoran utaparu uñstawayapxta, ukanxa mä jaya taripäwiruw uñt'ayapxitu. Walbomampi nayampit sipansa, taqiniruw utanakaparu kutt'añapatak jaytapxatayna; ukampirus jiwasanakax katuntatapxtwa, ukat qhipürusti Örebro carcelaru jist'antapxitu, ukanxa 14 celda uksan lunthatanakampi chikachasiwayapxta, kunjamakitix mä jach'a juch lurasipkasmas ukham.”

GSAM 142Boquist-an Kullakapan Arsuwipa

GSAM 142.4Septiembre phaxsit 22 uru, 1896 maranxa, Boquist-an kullakapaxa, paqallqu tunka payani marani, Örebro markan tantachäwisaru jutäna, ukatsti jilapan kunanaktix paskäna ukata yatiyapxitu; kunatix jupax ch'akhuñapa, jist'antatäñapa, ukatsti qhispiyatäñapsa uñjapunïnwa. Jupax jiwasatakix uka himno q'uchuw q'uchüna, kunjamtix Boquist ukhamarak Walbom jupanakax q'uchupkäna, carcelat mistusina, uka tunka suxtïri patak maranakan castillop muyuntir foso patxan puente ukaru sarasina, uka castillox 1843 maranx carceljam apnaqatänwa. 1843 maran uka sarnaqäwin ch'amapax testimonio ukat himno q'uchuñamp chikaw sarantäna. Inglés arur jaqukipatax, himnox akham siwa:—

GSAM 143Boquistampi Walbompi jupanakan Jayllit Jaylli

GSAM 144Karlskogankir Yuqall Yatiyiri

GSAM 144.4Örebro markankir mä jaqiw nayarux Karlskoga markan mä kunatix paskatayna uk yatiyitu, kawkhantix jupax 1843 maran jakaskäna. Jupax akham säna:—

GSAM 144.5“Kimsaqallqu marani jisk'a yuqall wawaxa, janipuni qillqatanaka liyt'aña yatiqkiri, Diosan arunakap yatiyäña qalltäna, walja Qullan Qillqatanakat apsusina. Jaqinakax sapxänwa: ‘Uka yuqall wawax Bibliampikiw phuqhantata.’ Aka luräwixa Rey Oscar-an t'aqhisiyatanakar arxatkasina arst'atap qhipatwa pasäna, ukhamasti uka chiqan curapaxa janiw yuqall wawaruxa tribunal-aru irpañ atkänti uka luräwip jark'añataki; ukampirusa jaqinakarux säna yuqall wawarux jup nayraqatar apanipxañapataki, ukhamata juparux qhanstayañataki, ukatsti Biblia tuqita jan yatiñap uñacht'ayañataki.

GSAM 144.6“Walja jaqinak nayraqatanxa, curax himno p'anqap jist'arasina, yuqall wawaruw ullañapatak mayïna. Yuqall wawax jaysäna: ‘Janiw ullañ yatkti,’ sasa; ukampirus curar jikhanip uñt'ayasina, himno ukax qalltat tukuykamaw chiqaparu kirkt'äna, curax uka pachax p'anqapar muspharas uñch'ukiskäna. Curax yuqallaru akham säna: ‘Jumax taqi kun yatiskasmas ukhamätawa.’ Yuqallax jaysäna: ‘Janiwa. Janiw sapa kuti taqi kun yattan uk arsuñax jaysatäkiti.’

GSAM 145.1“Ukatsti curax Machaq Testamento jist'arasin yuqall wawarux akham siwa: ‘Akat nayatak liyita.’ Yuqall wawasti jaysiwa: ‘Janiw liyirjamäkti.’ Curax jiskt'iwa: ‘Biblia tuqitxa, ¿kuns jumax yatista?’ Jupasti akham sasaw jaysi: ‘Yatistwa kawkins mä qillqata utji, ukanxa ukat arux tunka pusini kutiw utji.’ Curaxa sänwa: ‘Janiwa! Biblia-nxa janiw ukham qillqatax utjkiti.’ Waynuchuxa sänwa: ‘¿Amuyt'asistati Apocalipsis 18:13 uka qillqata nayatak liyt'añataki?’ ‘Jisa,’ sänwa awituxa. Jupax liyt'käna ukhaxa jaqinakaxa jakthapipxänwa, ukat chiqpachansa ukat aruxa tunka pusini kutiw ukan utjäna, ukat uka tunka pusini kutinaka taypinxa ‘jaqinakan ajayunakap chinkthapiña’ ukaw utjäna. Jaqinakaxa arnaqasipxäna: ‘¡Ukaxa! ¡Ukaxa! ¡Yuqallaxa curat sipansa Biblia tuqita juk'ampi yati!’ Suma p'inqachata, awituxa uka aruskipäwi jaytawayxäna, ukatxa jaqinakaruxa jan jark'asa jaytawayxäna.”

GSAM 145.2Ukhamasti, wawanakan lakapatwa Tatitux arunakap chiqanchayi, ukat aka muspharkañ tuqitwa chiqap yatiyäwip jaqinakan jinchupar puriyäna, khitinakatix kamachinakapax “iyawsäwi utt'ayata” ukata yaqha yatichäwi yatiyañ jark'apkäna ukanakan.

GSAM 145Ajayun Churanakapax Yatiyäwimp Chikt'ata

GSAM 145.3Janiw Suecia markan sapakikiti Tatituxa, jutäwipan sarnaqäwipampi chika, jaqinakaparuxa Ajayupan churanakapampi arsuwayi. Escocia, Inglaterra, ukhamaraki America markanakanxa Tatituxa jaqinakaparuxa yaqha kasta uñacht'äwinakampiwa yatichawayi.

GSAM 145William Foy-an Uñjawinakapa

GSAM 145.41842 maranxa, Boston, Mass. markanxa, William Foy sutini, suma yatiqata, suma arsuñ yatiri chachaw jakaskäna. Jupax Bautistänwa, ukampirusa Episcopal ministru ukhamarjam qullan ordenanak katuqañatakiw wakichasiskäna. Tatitux 1842 maranxa, juparux pä uñjawinak suma chuymampi churäna, maynïrix 18 uru enero phaxsinwa, maynïristi febrero phaxsit 4 urunwa. Aka uñjawinakaxa Diosan Ajayupan chiqap uñstayañanakapawa sasaw qhan amuyasïna. Jupaxa mä chiqata yaqha chiqaru jawillt'atawa pulpitu ukan arsuñapataki, janiw Episcopalianonakakikiti, jan ukasti Bautistanakampi yaqha tamachawinakampiw jawillt'apxäna. Jupax aruskipkäna ukhaxa, sapa kutiw clérigo isimpi isthapt'asirïna, kunjamtix uka iglesian ministrunakaxa servicionakapan isthapt'asipki ukhama.

GSAM 146.1Tata Foy-an uñjawinakapaxa Criston jak'a jutawipataynawa, Diosan jaqinakapan alaxpach markaru sarnaqawipataynawa, machaq pachapata, ukat qhispiyat jakañan k'ajanakapataynawa. Suma aru yatiñanïkasina, suma qhanañchañ yatiñanïkasina, kawkhankir markanx jach'a muspharkayäna. Jawillt'ataw markat markar saräna, uñjkatayna uka muspharkay yänak yatiyañataki; ukat jupar ist'iri walja jaqinakar katuqañatakix jach'a utanakaw wakicht'atäna, ukanx waranq waranq jaqinakarux alaxpach tuqit, Machaq Jerusalenan suma k'achacht'atapat, ukat alaxpach angelanakan tamapat uñacht'ayatäna uk yatiyäna. Criston wakcha juchaninakataki llamp'u, khuyapayasiñ munasiñapat amuyt'aykasaxa, jani iyawsirinakarux Diosar thaqhañapatakiw ch'amanchäna, ukat walja jaqinakaw llamp'u mayiwinakaparux iyaw sapxäna.

GSAM 146Kimsa Patan Uñjawipa

GSAM 146.2Jupan irnaqäwipax 1844 marakamaw sarantaskäna, pä waranqa kimsa pataka urunaka tukuyar jak'achasisina. Ukatsti jupax Qullan Ajayu taypit mayampi uñacht'ayataw uñjasïna, —kimsïri uñjawi, ukasti janiw jupax amuykänti. Aka uñjawinxa, jupax Diosan jaqinakapan alaxpach markar puriñ thakhip uñacht'ayataw uñjasïna. Jupax mä jach'a pata, jan ukax pataruw uñjäna, kawkhantix walja jaqinakaw tantachasipxäna. Awisax maynix uka pata taypit jalaqtasaw chhaqtawayi, ukat juparux sataynawa: “Iyawsäwipat t'aqanuqawayi”. Ukatsti uñjäna jaqinakax payïr pata pataru makhatapxatap, ukat ukanxa yaqhipanakax ukhamarakiw uka pata taypit jalaqtasa chhaqtawayapxäna. Qhiparusti, mä kimsïri pataw uñstawayi, ukax qullan markan punkupkamaw purïna. Jach'a tantachäwiw uka pataru makhatapki ukanakamp chikaw tantachasïna. Jupax Tatitu Jesusax jank'akiw jutani sasaw suyaskäna, ukataw Apocalipsis 14 ukan nayrïr ukat payïr yatiyäwinakapatxa, mä kimsïri yatiyäwix arkañapäna uk jan amuyaskänti. Ukhamasti, uka uñjawix jupatakix jan qhanañchkayänwa, ukat jupax jaqinakan nayraqatapan arsuñ jaytxäna. Profecía pachan tukuyatatxa, 1845 maranxa, jupax maynin uka pachpa uñjawi yatiyir ist'äna, akham qhanañchasa: “nayrïri ukat payïri yatiyäwinakax churataxiwa, ukat kimsïrix arkañapänwa”. Uka qhipat jank'akiw Tata Foy jupax usuntäna ukat jiwxatayna.

GSAM 147.1Diosan ch'amapan ukham uñacht'ayasiwipampi, “punku tuqina” jutäwipat yatiyäwimpi chika, ukhamaraki waranq waranq jaqinakana kusisiwipampi, jupanakasti juchat kutt'asipkäna Tatitur luqtañataki ukhamaraki jutäwip suyt'añataki, jaqinakax pä kuti juk'ampiw chiqapuni akax Tatitun akapachar apayat arunakapänwa sasina iyawsapxäna.

GSAM 147.2Ukampirusa, 1844 marana, marzo phaxsit pä tunk mayan uruxa purinïna ukatxa sarxarakïnwa, ukatsti Tatitux janiw jutkänti. Ukampirusa, iyawsäwir chuymani ukat amuyt'asir jaqinakana amuyupax akänwa: jupanakax Tatituna amuyuparjamaw sarnaqapxatayna, ukatsti pachaparux taqi kunas qhananchatäniwa.