Jalja 25 — Yatichäwi Utanaka

GSAM 391.1“Yatiñ katuqma, amuyt'äwi katuqma; jan armasimti, janirakiw lakaxat arunakajatsa jithiqtamti. Jan jaytanukumti, ukhamat jupax jark'aqätamwa; munasim, ukhamat jupax imätamwa. Yatiñax jilïriwa; ukhamax yatiñ katuqma: ukat taqi kunatix katuqkta ukampix amuyt'äwi katuqma.”¹

GSAM 391Prof. G. H. Bell-an Yatiqañ Uta

GSAM 391.2Jichha pachanxa, aka tamana yatichäwi irnaqäwipax wali jach'aruwa jilxattawayi. Kunjamakitix aka irnaqäwina yaqha chiqanakapax nayraqat uñjatäna ukhamarjama, jisk'a qalltawiniwa. 1868 maranxa, Yatichiri G. H. Bell jupax mä yatiqañ uta jist'arawayi, Battle Creek markanxa, Kalamazoo ukhamarak Washington thakhinakana chikata alay inti jalsu tuqinkir k'uchuna, mä nayra irnaqañ utana. Ukatxa, 1871 marana panqara pachanxa, Jach'a Tantachäwi tukuyataruxa, pusi simana ministrunakataki yatichäwi lurasïna, ukax ministru ukhamarak iglesiana irnaqirinakar yanapañataki wakicht'ata.

GSAM 391Mä Iñiwirinakan Yatiqañ Utapataki Jawillt'awi

GSAM 391.31872 marana, abril phaxsit 16 urunxa, Review qillqatanxa, “¿Mä Iyawsäwi Tuqita Yatiqañ Uta Utjañapachus?” sutini mä qillqataw uñstawayi, ukanxa ukham yatiqañ utatakix wakisirinakax qhanpachaw qhanañchasïna. Julio phaxsit 16 urun Review qillqatanxa yatiyasïnwa, yatiqañ utax tunka payani yatiqirinakampi qalltawayatapata, uka jakhüwixa, paya simana qhipatxa, pä tunka phisqhaniruw jilxattawayi, ukatsti jayp'uruw phisqa tunka jaqini mä aru kamachi yatiqañ qalltawayasïna. Yatiqañ utan payïr jaljawipax septiembre 16, 1872 maran qalltawayi, pusi tunka yatiqirinakampi. Diciembre 16 urukamax yatiqañ utax wali jach'aptatayna, ukata tantachasiñ utaru apayatäna, kawkhantix iglesian qunuñanakapan qhipäxaparu suk'untkaña qillqañ mesanakax chinuntatänwa. Ukhamaraki, suxta tunka kimsani yatiqirinakani mä qallta yatiqañ jaljawis iglesian galerian apayatarakïnwa.

GSAM 392Jach'a Yatiqañ Uta Sayt'ayañataki Qullqi Apthapita

GSAM 392.11873 marana, marzo phaxsinxa, Jach'a Tantachäwixa wali jaya pacha amuyt'awayi, mä iglesian yatiqañ uta apnaqañatakixa aski utanak sayt'ayañatakixa qullqi apthapiñax walikïspati janicha ukata, kawkhantix irnaqirinakax kunayman chiqanakaru mantañatakix wakicht'atäpxañapänwa. Uka amtawix askit uñjatäxän ukhaxa, mä tantachäwi utt'ayasiwayi wakiskir qullqi apthapiñ qalltañataki. Uka pachanxa, Review qillqatanxa, Pastor Butler, White, ukat yaqhanakampiw pachapachan ch'amani ukat wakiskir qillqatanakax uka tuqit uñstawayi, ukat Pastor Butler ukat Haskell jupanakana ch'amachasiwipampiwa, kunayman campamento tantachäwinakanxa, mä jach'a qullqi apthapisiwayi amtat yatiqañ utataki.

GSAM 392.2Conferencia-n yaqha tantachäwipax 16 uru noviembre phaxsit 1873 maran apasiwayi, ukanxa yatiyasiwayiwa 52.000 dólaranakax paqallqu uru adventista yatichäwi qullqitakix arsuwayxatayna, jutir pachan uraqinak alañataki ukhamarak wakiskir utanak sayt'ayañataki apnaqañataki. Uka pachpa tantachäwinxa, vutumpiw paqallqu jaqit mä comité ajllitäna, mä yatichäwi tantachäwi utt'ayañataki ukhamarak utanak sayt'ayañatak mä uraqi thaqhañataki.

GSAM 392.3Uka nayraqat aytat tantachäwinxa, Geo. I. Butler jupax Jach'a Tantachäwin P'iqinchiripat ajllitäna, ukat Sidney Brownsberger jupasti Qillqiripat. Jach'a Tantachäwimp ajllit tantachäwix akirinakänwa: Geo. I. Butler, S. N. Haskell, ukat Harmon Lindsay. James White, Ira Abbey, J. N. Andrews, ukhamaraki Uriah Smith jupanakana sutinakapax yapxatatäna, Jach'a Tantachäwi Komitempi chika irnaqañataki, Paqallqu Jaqinakana Komitepa ukham, jupanakasti “The Educational Society of the Seventh-day Adventists” ukham uñstayapxäna. Uka pachata, Yatichiri Brownsberger jupax Battle Creek Jach'a Yatiqañ Uta ukampi chika irnaqaskakïna, Healdsburg, California markan uka pachan jist'arañatakïkäna uka jach'a yatiqañ uta p'iqinchañapataki jawst'atäpkäna ukapachkama.

GSAM 393Jach'a Yatiqañ Utatakix Tunka Payani Acrenaka Alasita

GSAM 393.1Diciembre 31, 1873 marana, aka tantachawix tunka payani acre uraqi alawayi Battle Creek markana inti jalanta tuqina, ukanakatxa paqallqu acre ukaw Battle Creek Jach'a Yatiqañ Uta uksana uraqipäna.

GSAM 393.2Battle Creek tamankir yatiqañ utax juyphi pacha yatiqäwip qalltäna, Diciembre 15, 1873 marana, kimsïr oficina utana, patak tunka yatiqirinakampi qillqantata.

GSAM 393Iyawsäwirjam Yatiqañ Utanakax Wakisiwa

GSAM 393.3Iñiwirjamax suma yatichäwi yatiqañ utanakax wakisiri uka tuqitxa, Mama White jupax 1873 maran akham qillqatayna:—

GSAM 393.4“Taqi amuyun ch'amapax apnaqatäñapawa ukat jilxattayatäñapawa, ukhamat chachanakasa warminakas suma chika amuyunïñapataki. Aka pachax mä tuqiruki jaqinakampi phuqhantatawa, jupanakax ukham tukupxi kunatix mayni amuyun ch'amapax jilxattayatäna ukampirus yaqhanakax jan apnaqatäxatap layku jisk'aptayatäna. Wayna tawaqunakan yatichäwipax jilpachax jan waliwa. Jupanakax sinti yatiqapxi, ukampirus jakañan lurañanakapat armasipxi....

GSAM 393Mä Suma Ch'ikthapit Yatichäwi Munasiwa

GSAM 393.5“Jichhürunakan yatiqañ utanakax kunjäm sarayasi ukhamarjamax, sapa kuti yatiqañar ch'amachasiñax wayna tawaqunakarux jakañ lurañatakix janiw wakichkiti. Jaqin amuyupax lurañaniwa. Janitix chiqa thakhin lurañanixa, pantja thakhin lurañaniwa. Amuyun chiqapar sarnaqañapatakixa, yatiqañ utanakana irnaqañampi yatiqañampix mayachasiñapawa.

GSAM 393.6“Nayra achachilanakax juk'amp jach'a yatichäwitaki wakichäwinak lurañapänwa. Yatiqañ utanakamp chikax yapuchañ utanakas lurañ utanakas utjañapänwa. Utan lurañ yatichirinakax utjañapänwa, ukat sapa urux mä juk'a pachax irnaqañatak wakicht'atäñapänwa, ukhamat janchi ch'amapas amuyu ch'amapas pachpak ch'amanchatäñapataki. Yatiqañ utanakax jiwasan aytat amuyump luratäpkaspän ukhaxa, jichhax janiw ukham walja jan suma chika amuyun jaqinakax utjkaspänti.”²

GSAM 394Battle Creek Jach'a Yatiqañ Uta

GSAM 394.11874 marana, jallu pachampi auti pachampi, Battle Creek Jach'a Yatiqañ Utax sayt'ayatawa. Ukax mä ladrilluta lurat utänwa, manqha utat kimsa pata alaxaru, 75x75 kayuni, mä Griego cruz uñnaqani. Ukax tukuyatawa ukatsti wakiskir lurawinakampi Diosar luqtatawa, Enero phaxsit 4 uru, 1875 marana. Yatiqañ utax aka utana jist'arasiwayi, patakat jila yatiqirinakampi ukat paqallqu suma yatichirinakampi sapa yatiqañ chiqanakataki. 1877 marana yatiqañ maran jach'a yatiqañ uta jist'arawaykäna ukhaxa, yatiyasiwayiwa pä patak yatiqirinakaw utjäna. Educational Society ukan qillqata, Jach'a Tantachäwin octubre, 1880 maran lurata, uñacht'ayawayiwa 1400 yatiqirinakaw Battle Creek Jach'a Yatiqañ Utaru qillqayasiwayapxatayna 1873 marata diciembre, 1880 marakama.

GSAM 394Yaqha Paya Yatiqañ Utanaka Jist'arata

GSAM 394.2Diciembre phaxsin 1882 maran Jach'a Tantachäwinxa, yatiyasiwayiwa, tantachäwin yanapt'apampi uka maran paya iglesian yatiqañ utanakax jist'arataw sasina, maynïrix Healdsburg Jach'a Yatiqañ Uta, Healdsburg, Cal. markan jikxatasi, ukax abril phaxsin 11 urun jist'aratawa; maynïristi, South Lancaster Academia, South Lancaster, Mass. markan jikxatasi, ukax abril phaxsin 19 urun jist'aratawa.

GSAM 394Healdsburg Jach'a Yatiqañ Uta

GSAM 394.31884 marana, Enero phaxsit 15 urun Review qillqatanxa, aka qhipa suma yatiyäwiw uñstawayi, Pacific Coast uksankir denominational yatiqañ utat arsuñataki:—

GSAM 394.4“Septiembre phaxsin, 1881 maranxa, California Conferenciax mä iglesian yatiqañ utap jist'arañ amtawayi, ukatsti uka amta phuqhañatakix mä comité uñstayawayi. Abril phaxsi, 1882 marakamax, walja uraqinakax, tunka utani mä aski utampi, alasiwayxiwa, paya yatichirinakax irnaqayasiwayxiwa, ukatsti kimsa tunka kimsani yatiqirinakani mä yatiqañ utaw qalltawayi. Jach'a yatiqañ uta maranxa (1882 marana, julio phaxsit 29 uru saraqataru qalltasina), yatiqañ utax jach'a yatiqañ utjam kamachirjam uñt'ayatawa, phisqa acre ukch'a uraqi yapxatata alasiwayi, mä jach'a uta [yatiqirinakan utapataki] sayt'ayatawa, suxta yatichirinakaniwa, ukat 152 yatiqirinakaw qillqayasiwayi. Justu qalltatpachax niya $27,000 ukch'a qullqi aka lurawitaki churapxañapatakiw arsupxatayna, uka qullqitxa jilpachax California markankir jaqinakaw phuqhapxatayna.”

GSAM 395South Lancaster Academia

GSAM 395.1New England markankir jaqinakaxa South Lancaster, Mass. uksana yupaychaña utana yatiqañ utap qalltapxatayna. Pastor S. N. Haskell jupan jan qarit ch'amachasiwipampi ukhamaraki New England markankir jaqinakasan luqtawipampi, 1884 marana awti pachanxa yatiqañ utanakaxa Diosar luqtasiñapatakiw wakicht'atäxatayna. Uka pachanxa South Lancaster Academy Association ukan phisqa utanakapaw utjäna, ukanakatxa payaxa taqpach machaqänwa. Academia utaxa 60 x 65 kayunïnwa, ukatsti mayni machaq lurat utaxa, yatiqirinakan utapaxa, 36 x 88 kayunïnwa. Akanakaxa Octubre phaxsit 19 uru, 1884 maran luqtawayatawa.

GSAM 395.2Aka yatiqañ utaxa, pa tunka mayani maranak wali suma irnaqasina, jichhakamax jiltaskakiwa, ukatsti Tatitun irnaqäwipataki ch'amachirinakaru aka uraqpachan kunayman chiqanakaparu khitawayi. Jichhax academia ukan p'iqinchiripax Frederick Griggs satawa, jupasti Conferencia General ukan Departamento de Educación ukan qillqiripjamaw irnaqaraki.

GSAM 395Londres (Inglaterra) Yatichäwi Yatiqañ Uta

GSAM 395.3Kunjamatix Londres, Inglaterra markan irnaqäwix jilxattaskakïnxa ch'amampis jilxattaskakïnxa, 1887 maran jallupachanxa wali askiw amuyasïna mä yatichäwi yatiqañ uta Biblian irnaqirinakataki jist'araña, ukampiw Biblian ch'amamp irnaqäwipax mayachasiñapäna. Aka yatiqañ utata irnaqirinakaxa Reino Unido ukat Colonias uka yaqha chiqanakana irnaqañataki khithatawa. Jichha pachanxa mä suma jiltir yatiqañ utaw Duncombe Hall, Londres Norte uksana apasi, ukaxa Prof. H. R. Salisbury jupan p'iqinchatawa, jupasti Battle Creek, Mich. uksankir colegio ukanwa nayrïr yatiqäwipa katuqäna.

GSAM 396Battle Creek Yatiqañ Uta Jach'aptayata

GSAM 396.1Battle Creek Jach'a Yatiqañ Uta uksan juk'amp uta munañax ukham jach'änwa, ukata 1886 maran jallupachanxa, jach'a yatiqañ utaru jach'a yapxatañax wakisïna, ukat qhipüru mara (1887) maranxa, tawaqu yatiqirinakataki mä ikintañ uta (West Hall sutimpi uñt'ata) sayt'ayañax wakisarakïna. West Hall ukax 150 yatiqirinakataki utanakaniwa, ukat manq'añ utarusti 225 jaqinakaw qurpachasipxaspa; ukhamaraki South Hall, 1884 maran utt'ayata, jach'a yatiqañ uta uksan aynach tuqinkirixa, chacha yatiqirinakan ikiñ utapänwa. Jach'a Yatiqañ Uta juyphi pacha yatiqañ qalltawinxa, 1886-87 marana, 568 yatiqirinakaw utjäna.

GSAM 396.21885 maranxa, Yatichiri W. W. Prescott jupaw Battle Creek Jach'a Yatiqañ Uta ukan p'iqinchiripat uñt'ayatäna, ukat juk'a pachatax uka denominaciónan Yatichäwinakat Qillqiripjam uñt'ayatarakïnwa. Akax mä suma amtaw ukham uñacht'ayasiwayi. Janiw Battle Creek Jach'a Yatiqañ Uta ukakix askichatäkänti, jan ukasti, ukham qillqirin irnaqäwipampi, Diosan bendicionapampi, taqi jiwasan denominaciónan yatiqañ utanakasan irnaqäwipanxa juk'amp mayacht'asiñampi ukat juk'amp suma irnaqäwimp uñstayatarakïnwa.

GSAM 396Emmanuel Misionero Yatiqañ Uta

GSAM 396.3Battle Creek Jach'a Yatiqañ Uta ukax 1901 marakama wali suma irnaqawayi, uka maranx uraqipasa utanakapasa American Medical Missionary College Association ukaru aljatäna, ukatsti yatichäwi tantachäwix t'unjatänawa. Mä machaq jach'a yatiqañ uta tantachäwix jank'akiw utt'ayatäna, Emmanuel Misionero Jach'a Yatiqañ Uta sutini. Mä yapuchañ uraqiw Berrien Springs jak'an katuqatäna, Michigan suyuna aynach inti jalant tuqina, kawkhantix yatiqirinakax utanak sayt'ayapxi, ukatsti mä suma jilxattir yatiqañ utaw apnaqasi. Aka yatiqañ utan amtawipax mä “taqi tuqita yatiqäwi” churañawa, aka jaljan nayrïr chiqapan uñacht'ayat yatichäwirjam. Diosan apnaqäwipamp kuna chiqan irnaqañatak jawillt'atäpkaspas ukanxa, irnaqirinakar taqpach wakicht'ata utt'ayañax Emmanuel Misionero Yatiqañ Utan yatichirinakapan jach'a munañapasa amtawipasa ukawa.

GSAM 397Central Biblia Yatiqañ Uta, Chicago, Ill.

GSAM 397.11887 marana, marzo phaxsin mä Review qillqatanxa, Pastor Geo. I. Butler jupaw Chicago, Ill. markan mä misión uta sayt'ayañataki amta uñstayäna, ukasti Biblia irnaqirinakar yatichañataki mä taypi Biblia yatiqañ utjamäñapataki, ukat pachparakiw markankir jaqinakasantakix mä capilla ukhamarak misión utjam apnaqatäñapataki. 1888-89 maranakanxa, auti pachan ukhamarak juyphi pachanwa uka utax sayt'ayatäna. Qullqipaxa, uraqinakampi, utampi, yänakampi, ukat yaqhanakampixa, niya 28.000 dólar ukhamänwa. Uka utaxa abril phaxsit 4 uru, 1889 marana, pankanak aljirinakatak mä yatichäwi tantachäwimpiw jach'a jist'aratäna. Uka luqtäwi pachana, arsuwayapxänwa jiwasan jaqinakaxa mä waranqa jan ukax juk'ampi jaqinakaru uñt'apxatapata, khitinakatix Bibliana irnaqirinakan ch'amachasitapata aka markana kunaymana chiqanakapanxa jichha chiqapa iyawsäwi katuqapxatayna.

GSAM 397.2Aka yatiqañ utaxa Pastor Geo. B. Starr jupan wali suma apnaqatawa 1891 marana lapaka pachakama. Ukatsti, Jach'a Tantachäwi Tantachäwipan uñt'ayat yatichirinakampi, irnaqäwipampi sarantaskakïnwa 1893 marakama, ukapachanxa uñjasiwayiwa utax sinti jisk'änwa Biblian yatichäwipat jilxattir mayiwinak phuqañataki. Kunjamtix wakichäwinakax lurasiskäna mä Biblia yatiqañ uta Battle Creek Jach'a Yatiqañ Uta-mpi mayachañataki, Chicago markan utapaxa Medical Missionary and Benevolent Association ukar aljatawa. Uka utax jach'aptayatawa ukat mä jisk'a qullañ utataki wakicht'atawa, ukat jichhax Battle Creek Qullañ Uta Chicago Suyu satawa.

GSAM 397Union Jach'a Yatiqañ Uta, Nebraska

GSAM 397.31889 maran Jach'a Tantachäwix mä amta uñakipaskäna, mä jach'a yatiqañ uta sayt'ayañataki, aka qhipa llätunka Suyu Tantachäwinakatakix mä aski chiqan: Iowa, Minnesota, Kansas, Missouri, Nebraska, Dakota, Texas, Colorado, ukat Arkansas. Ukhamasti, tantachäwix mä tantachäwi utt'ayäna, uka tantachäwin lurañapax yatiqañ utatakix mä suma chiqawja ajlliñänwa. Des Moines (Ia.), Fremont ukhamaraki Lincoln (Neb.) uka markanakan jaqinakapasa, ukat yaqha markanakan jaqinakapasa kunsa lurañ munapxta uk yatisaxa, jupanakax maynit maynikamaw aka luräwir yanapt'añatakix qullqi churasiñatakis atipt'asipxäna, kunatix sapa markankirinakax wali munapxänwa aka utanakax jupanakan markapan utjañapa. Lincoln (Neb.) markaw juk'amp suma yanapt'äwinak churäna, ukat juk'amp lurañatakjamaw amuyasïna, ukhamatwa yatiqañ utax uka markan utt'ayatäna.

GSAM 398.1Jach'a utaxa, Union Jach'a Yatiqañ Uta chiqapuni, mä utawa 141 x 84 kayuni. Uraqit cúpula patakama sayt'apax 100 kayuniwa. Aka utat sipanxa, paya ikiña utanakaw utjaraki, sapa maynix 104 x 104 kayuni, kimsa pisoni. Amuyt'atawänwa, churata uraqinakat jikxatat qullqix aka denominación ukan taypi colegio wakichañatak gastunakatxa chikatapxsa phuqhaspawa, kawkhantix irnaqirinakax inglés, escandinavo, ukhamarak alemán arunakatxa sapa mayni arunakapamp yatichirinakamp jaljata departamentonakan yatichatäpxañapäna.

GSAM 398.2Uka utanakaxa 24 uru septiembre phaxsit 1891 maran luqtasïna, ukatxa yatiqañ utaxa 30 uru septiembre phaxsit jist'arasïna. Nayrïr marataki qillqayasiwinakaxa 301 ukhamänwa. 1892 maranxa, yatiqañ utaxa 222 yatiqirinakampi jist'arasïna, ukatxa uka marataki qillqayasiwinakaxa 553 ukhamänwa. Jupanakata, paqallq tunka mayanixa Alemán aru t'aqan jikxatasipxäna, ukatxa kimsaqallq tunka phisqhanixa Escandinavo aru t'aqan.

GSAM 398.3Mä yapu utax jach'a yatiqañ utampi chikt'atawa, yapu lurañ tuqin irnaqañ munir yatiqirinakatak irnaqäwi churasa. Jach'a yatiqañ utax ukhamaraki mä t'ant'a lurañ utaniwa, kawkhantix k'umaräñatak manq'anakax mä juk'a lurasi. 1903 maranxa, mä tantachäwiw utt'ayasiwayi, alemán, sueco, ukhamaraki danés-noruego arunaka qillqatanaka ukat pankanaka uñstayasiñapataki. Aka tantachäwix jupanakan imprenta utapaniwa, ukhamaraki taqi aka markanakatakix uka iñiwirinakan Americano markan imprenta lurañanakapaniwa. Aka irnaqäwix jilpachax yatiqirinakampiw lurasiski. Janiw imprenta irnaqäwin yatichatäpkikiti, jan ukasti akana jupanakax misionero irnaqäwi lurasaw yatiqapxi.

GSAM 398.4Qullañ tuqit irnaqäwix aka yatiqañ utamp chikaw utjaraki. Utachaqanak juk'amp sum apnaqasaw amuyasïna, yatiqañ utax mä jach'a ikiñ utap apsuspa ukata, ukhamat juk'a qullqimpikiw mä qullañ uta irnaqayañ qalltasïna, ukat wali suma irnaqaskiwa.

GSAM 399Walla Walla Yatiqañ Uta

GSAM 399.1Aka yatiqañ utaxa Walla Walla, Washington markana jak'apankiwa, ukatsti Diciembre phaxsit 8 uru, 1892 marana Diosar luqtatawa. Yatiqañ utaxa mä uru nayra jist'aratawa, 101 yatiqirinakampi. Aka jakhuwixa marana 185 ukaru jilxattawayi. Mä jisk'a yapu ukhamaraki yaqha luräwinakasa aka yatiqañ utampi chikt'atawa. Suma sarnaqäwinkaskiwa, ukatsti mä suma luräwi luraski. Jichhaxa Yatichiri J. L. Kay jupaw yatichirinakana p'iqinchiripaxa.

GSAM 399Australia Yatiqañ Uta

GSAM 399.21892 marana, agosto phaxsit 24 urunxa, Melbourne, Australia markanxa, maynïr alqtat utana, phisqa yatichirinakampi mä yatiqañ utaw jist'arasïna. L. J. Rousseau, Battle Creek, Mich. markankir Jach'a Yatiqañ Uta uksat jutirixa, uka yatiqañ utan nayrïr p'iqinchiripänwa. 1894 maranxa, aka yatiqañ utaruxa 89 yatiqirinakaw qillqayasipxäna.

GSAM 399Avondale-ru sarxaña

GSAM 399.3Yatiqañ uta nayrar sartayirinakax irnaqäwimpi yatiqäwimpi mayachthapiñ munapxatayna, ukhamasti, mayni chiqaru sarañax wali askiw sasaw amuyapxatayna, ukhamat Melbourne jach'a markat Avondale, Cooranbong, New South Wales, mä yapuchañ suyu chiqaru, uka chiqan mä yapu uta katuqapxatayna, ukat wakiskir utanaksa sayt'ayapxatayna. Jichhürunakanxa, aka yatiqañ utax irnaqäwi yatichañ amtarjam suma sarantayasiwa.

GSAM 399Avondale tuqita Yatiyatäna ukax Phuqhasiwayiwa

GSAM 399.4Uka yatiqañ uta utt'ayasiñapan ukhamaraki apnaqasiñapanxa, tantachawin amtapax akänwa: yatiqañ utax industria yatiqañ utanak tuqit churat kamachinakampi chika, kunjamtix atisiskän ukhamarjam apnaqasiñapänwa. Akax mä “yatiqaskaya yatiqañ uta” ukhamäñapänwa, ukat sapa kutiw arxatayasïna, suma apnaqatax janiw yatiqañ utakikix askïkaniti, jan ukasti, jan kuns valirjam uñjat uraqipax pachpaw achuyirïxani. Pachax, Tatitun bendicionapampi, uka arsuwin chiqäwip uñacht'ayawayiwa. Walja maranak qhipa qhipa sinchi waña pachanak utjkipan, ukax yapuchañanakaruw jan walt'ayäna ukat taqi chiqan yapunakax jan achuyxäna, Avondale yapux ch'uxñänwa ukat walja achunïnwa. Akax mä muspharkañ luräwiwänwa, ukhamatwa markan jach'a apnaqirinakapax jutapxänwa, aka muspharkañ jiltäwi lurañatakix kuna yapuchañ thakhinakas apnaqasiwayi uk jiskt'iri.

GSAM 400.11903 maran yatiqañ utan irnaqäwipat qillqatax yatiqirinakan jilxatatapax phisqa tunka patakat (50%) ukhamänwa sasaw uñacht'ayi. Qullqinakax ukhamarakiw walikïskänwa—taqi gastunakax phuqhatänwa, ukat yatiqañ utan askipataki apnaqañatakiw qullqi imañ utan $1,500 ukha puchu qullqix utjäna. Yatichiri C. W. Irwin jupax niya pusi maranakaw yatiqañ utan p'iqinchiripax ukhamarak irpiripax ukhamänwa.

GSAM 400Mt. Vernon Academia

GSAM 400.21893 maranxa, Jach'a Tantachäwixa mä amtawi apsüna, Mt. Vernon, Ohio markan mä jach'a yatiqañ uta jist'arañataki yanapt'asa. Aka yatiqañ utaxa yaqhipa luräwinakaniwa, ukatsti suma irnaqäwinak luraskatapata yatiyasirakiwa. 1894 marataki qillqayasiwinakapax 140 ukhamänwa. Yatichiri J. W. Loughhead jupax walja maranakaw aka yatiqañ utan p'iqinchiripatayna, Washington, D.C. markaru jawst'atäpkäna ukakama. Yatiqañ utan chiqapax Academia, Ohio ukawa.

GSAM 400Keene Industrial Yatiqañ Uta

GSAM 400.31893 maranxa, Jach'a Tantachäwixa Keene, Texas markan mä irnaqäwi yatiqañ uta jist'arañataki iyaw säna. Mä 130 acres ukjat jila uraqixa katuntasiwayi, utanakaxa sayt'ayasiwayi, ukatxa yatiqañ utaxa Prof. C. B. Hughes jupampi yanapirinakapampina jist'arasiwayi. Aka yatiqañ utaxa irnaqäwimpi yatiqäwimpi mayachañ amtarjamaw apasi. 1894 maranxa 160 yatiqirinakaw qillqayasiwayapxäna. Aka yatiqañ utaxa ukhamaraki wali askipunïnwa.

GSAM 400Claremont Union Jach'a Yatiqañ Uta

GSAM 400.4Aka yatiqañ utaxa Kenilworth markana, Sudáfrica suyuna, Cape Town mark jak'ana jikxatasi. Yatichirinakapaxa jilpachaxa Battle Creek Jach'a Yatiqañ Uta uksata ajllitäpxänwa. 1894 marana jist'arasïna, llätunka tunka yatiqirinakampi qillqayasisa. Nayrïri yatiqañ mara tukuyaru, yatiqirinakana jakhuwipaxa ukham jilxattänwa, ukata yatiqañ uta jach'aptayasa juk'ampi chiqaw wakichañaxa wakisïna. Jichhürunakanxa, uka jach'a yatiqañ utaxa Prof. C. H. Hayton jupan uñjawipankiwa.

GSAM 401.1Paqallqu uru Adventistanakax ukhamarakiw Claremont markan mä jisk'a yatiqañ uta (primaria) paqallq tunka yatiqirinakampi apnaqapxäna, ukat Beaconsfield markan mä iglesiana yatiqañ uta, kawkhantix 1894 maran kimsa tunka yatiqirinakaw qillqantayasipxäna.

GSAM 401Yatichäwi Irnaqäwin Juk'aptayata, 1895 mara

GSAM 401.2Aka qhipa yatiyäwixa yatichäwi tuqita qillqiripata Jach'a Tantachäwiru, 1895 marana febrero phaxsin apayatawa:—

GSAM 401.3“Aka tamana yatichäwi utanakapax akham juk'aptayatäspawa: Phisqa jach'a yatiqañ utanakaw utji, aka chiqanakan jikxatasi: Battle Creek, Mich.; College View, Neb.; Healdsburg, Cal.; College Place, Wash.; ukat Kenilworth, Sudáfrica. Aka markanxa pusi academianaka, jan ukax yatiqañ utanakaw utji, ukax taypi yatiqäwin irnaqäwip luraski, South Lancaster, Mass.; Mt. Vernon, Ohio; Keene, Texas; ukat Graysville, Tenn. markanakan.... Akanakat sipansa, utjarakiwa Australia markan Biblia Yatiqañ Uta; México markan qullañ irnaqäwimp chikachata mä yatiqañ uta; Pitcairn Islan uka chiqan wawanakataki mä yatiqañ uta; Raiatea, Sociedad taman uksana; Sur Pacífico lamar qutan; Bonacca, Caribe lamar qutan Bay Islas uksana; aka markan ukhamarak anqäx markanakanxa tunka phisqhani ukha iglesian yatiqañ utanakapa; paya Conferencia General ukan Biblia Yatiqañ Utanakapa; ukhamarak walja aljirinakana ukhamarak local conferencias ukan yatiqañ utanakapa, janiw utt'ayat kamachirjam wakicht'atäpkiti.”

GSAM 401.4Aka tamana sapa kuti yatiqañ utanakapan qawqha yatiqirinakas utji ukata mä juk'aptayata arsuwinxa, qillqirix akham siwa: “Mä suma jakhthapirjamaxa, jichha pachanxa, paqallqu uru Adventista yatiqañ utanakana taqi maranit yatiqirinakax kimsa waranqat jilaw qillqantatäpxi.”

GSAM 402Yatichäwi Utanaka tuqita Juk'aptayata, 1903

GSAM 402.1Paqallqu uru Adventistanakan yatichäwi irnaqäwipasa ukat yatiqañ utanakapas yatiyäwin yaqha chiqanakapjamarjam jilxattawayiwa. Kunjamatix 1904 maran Jach'a Tantachäwin Maran Panka qillqatapat uñacht'ayasi, jichhürunakanx America markan llatunka jach'a yatiqañ utanakasa ukat academianakasa utji, ukat yaqha markanakan phisqha. Yaqha markanakan utjirinakax akham jikxatasipxi: Avondale, New South Wales; Kenilworth, Claremont, Cape Town jak'ana, Sudáfrica; Holloway, Londres Norte, Inglaterra; Nyhyttan, Järnboås, Suecia; Friedensau, Magdeburg jak'ana, Alemania.

GSAM 402.2Américana, taypi yatiqañ utanakaxa, tunka pusiniwa; yaqha markanakana, phisqhaniwa. Qhipa ukanakaxa akana jikxatasipxi: Copenhagen, Dinamarca; Honolulu, Hawaii Marka; Diamante, Entre Ríos, Argentina República, Sudamérica; Curityba, Brasil, Sudamérica; Brusque, Brasil, Sudamérica.

GSAM 402.3Uka yatiqañ utanakata sipansa, 357 uka chiqana iglesiana yatiqañ utanakaw utjaraki, uka denominación ukamp apnaqata. Ukanakatxa, 317 ukax Estados Unidos markankiwa, ukat pusi tunka yaqha markanakanwa. Jichhakama chiqap jakhuwinakax utjaspäna ukhaxa, aka jakhuwinakax juk'amp jilxattaspawa. 1902 maran tukuyapatpacha walja yatiqañ utanakaw jist'arasitayna. Uñacht'äwipataki, Nebraska Tantachäwix tunka iglesian yatiqañ utanakaniw sasaw yatiyäna. 1 uru Febrero phaxsit 1904 maranxa, jupanakan yatiyäwipax “pä tunka pusini iglesian yatiqañ utanakaniwa” sasaw uñacht'ayi, mä tantachäwinxa tunka pusiniw jilxattatayna.

GSAM 402.4Chiqpachansa, Tatitun irpir amparapax wali muspharkañaw aka jaqinak taypin yatichäwi irnaqäwitakix thakhi jist'arawayi ukat irpxaruwayi. Jupax aka irnaqäwipan aka jaljaparu apnaqañataki jawillt'atanakarux yatiñ churpan, ukhamat kunayman yatiqañ utanakax jupan uñacht'ayat amtapjamarjam apnaqatäñapataki. Ukatsti, Yatichiritakix walja suma, wali wakicht'at irnaqirinakaw utjani, janiw yatiqäwin ukhamarak jaqikankañan “mayak tuqir” chachanakasa warminakas utjkaniti. “Tatitux arunwa churäna,” sasaw salmo qillqirix si, ukat “jach'a tamaw [pallapalla tama, thiyana] uka yatiyäna.”