Jalja 15 — Jilxattir Qhana ukat Juk'amp Jach'a Muspharkañanaka
GSAM 235.1“Nayra urunak amtasipxam, qhananchatäpxayäta uka qhipatxa, jach'a t'aqhisiwinakana nuwasiwip aguantapxayäta; mayninxa, jisk'achäwinakampi t'aqhisiwinakampi uñch'ukitäpxayäta ukhaxa; mayninsti, ukham uñjata jaqinakampi chikachasipxayäta ukhaxa.”1
GSAM 235.21844 maran llakisiñatpacha, santuariont ukhamarak kimsïr angelan arunakapata qhana amuyt'äwi uñstayañkama pachaxa, mä sapa yant'äwi pachänwa. Nayra sarnaqäwin chiqap sarnaqapxta sasin sayt'asir Adventistanakaxa, chiqpachapuniw mä “uñjkañjamäpxäna” uka yatiyäwix taqpach pantjasiwipuniwa sasin amuyapkäna ukanakataki; ukat uka laykux jach'a jisk'achäwinakaruw puripxäna. Ukax kusisitäpuniw jupanakatakix aguantañäna, kunawsatix iyawsañamp Tatituru katxarusipkäna ukat Qullan Ajayupan ukankatap chikt'asipkäna ukhaxa.
GSAM 235Paya Sapa Nuwasiñ Chiqanaka
GSAM 235.3Supayax Adventista jaqinakatakix pä jach'a yant'äwi chiqanakaniwa. Nayrïrix, profecía pachax tukusxataynawa sasina iyawsäwin ch'ullqhi sayt'asir jaqinakaruxa, Criston payïr jutäwipax ajayu jutäwikïnwa, ukatsti kunayman thakhinwa uka jutäwipax pä waranqa kimsa pataka uru tukuyaru lurasïna, sasina iyawsañapatakiw luräna. Payïrixa, nayra sarnaqäwipata pächasipkäna ukanakaruxa, taqpach jaytañapatakiw amuyt'ayañänwa. Ukhamasti, santuario tuqita ukhamaraki kimsïri angelana yatiyäwipa tuqita chiqax Qillqatanakat k'atati k'atat qhanstayasiskäna ukhaxa, Diosan Ajayupan arunakapaxa, profecía churata tuqi, nayra sarnaqäwi ch'amañcht'äna, uk “mä qhana qhana” sasina, ukax Diosax thakhin p'iqin uñstayatayna, markakama taqpach thakhin qhant'añapataki, ukatsti qillqatanakan uñacht'äwinakaparu uñicht'ayäna, Criston payïr jutäwipax chiqapunïniwa, ukat Cristo pachpaw jutani, ukatsti janiw “urunakan” tukuyapan lurañäwikïkaspati.
GSAM 236Muspharkañ Uñacht'äwinaka
GSAM 236.1Aka qhipa urunakan Tatitux jaqinakaparu uñjawinakampi aruskipaspa ukhaxa, ¿janit uka uñstañ pachpan Diosan utjatapata qhananchiri señalanak utjañap suyksna? Aka señalanakaxa Mama E. G. White-an uñjawinakapanxa qhanawa. Uñjawinakana muspharkañapaxa, kunjamatix 13 jaljan uñacht'ayatawa, chiqpachapuniw muspharkañawa; ukampirusa, nayra uñjawinakapampi walja muspharkañanakaw utjaraki, ukasti aka qillqata juk'ampi uñakipkasax amuyapxätawa; ukatxa, ¿janit ukhamäñap suyksna, jaqinakana amuyunakap apthapiñataki ukat Moisésjama, “K'uchurt'asisaw aka jach'a muspharkañ uñjä” sañapataki Diosan wakicht'at ukham churana? Mä pisi, usuntata, ch'ama pisi imill wawan, jiwañampïkaspa ukham amuyt'ata, Tatitux mä uñjawi churitu saski uka sapak arunakapax janiw aka lurañatakix phuqhaskaspänti. Uka uñjawinakamp chikt'ata muspharkañ uñacht'äwinakaw jaqinakan chuymap ukaru apanawayi, ukat uka imill wawarux mayipxäna may maya chiqaru sarañapataki ukat Tatitux yaqhanakar yatiyañapataki sasin siskäna uk yatiyañapataki.
GSAM 236Kimsïri Uñjawin Muspharkañ Uñacht'äwinakapa
GSAM 236.2Jichhax kimsïr uñjawipat, awkin utapan churatäkäna, 13 Jaljan arsuta, uka tuqit, mä qawqha chiqanak qhanañchä, kunjamatix Mama White-an awkipampi taykapampi, kullakapax Mama Sarah Belden, ukat yaqhanakampis nayar yatiyapkitu ukhamarjama.
GSAM 236.3Uka uñjawi utankän uka cuarto uksanxa, mä jach'a familia Bibliaw mä mesaru ikit'atäna. Ukax Boston markan Joseph Teale jupan 1822 maran imprisita maynïrïnwa. Pankax tunka kimsaqallquni por tunka mayani pulgadas jach'awa, pusi pulgadas lankhuniwa, ukat tunka kimsaqallquni libra jila jathitaynawa. Uñjawinxa, jupax sayt'asïna, ukat aka jathi Biblia ch'iqa amparapar apt'asïna, panka justarata, ukat janchipampi llätunk tunka gradon k'uchuni apt'äna; ukatxa chikat urat jiläta, kupi amparapampiw, mä chiqat yaqha chiqar laphinak muytayäna, ukat may maya Qullan Qillqatanakaruw amparapamp uñacht'ayäna, ukanak wasitat arsusïna, nayranakap alaxpachar uñtasina, ukat panka uñtata mayni tuqir. Jupan kullakapax Sarah (qhiparux Stephen Belden-an warmiapänwa), jan ukax, awisax, yaqha ukan utjirinakax, jupan luk'anapax kawkir qillqataru uñicht'käna ukarux uñch'ukipxäna, ukat qhan amuyapxäna sapa kuti jupax luk'anapax kawkhankän uka qillqataw aruskipaskäna. Harmon mamax siwa, phuchapa Ellen, uñjawin jan jikxataskäna ukhaxa, “jan ch'amap laykuxa, uka jathi Biblia qillqañ mesat aptañxa janiw atkänti; ukampirusa uka uñjawinx jasakiw katxarüna, mä bolsillu Testamento ukhamakiwa.”
GSAM 237.1¡Aka chiqapuniw mä muspharkañäna!—mä jisk'a janchi tawaqu, paqallq tunka libra jathiki, mä jathi Biblia chika urat jilä katxarüna, ukham jach'a ch'amani chachax paya minutusa jan katxarkaspa ukham katxarüna; ukhamaraki, Qullan Qillqatanakar mayat mayaru uñt'asa, ukax sapa kuti jupan arsuwaykäna uka qillqatänwa, uka pachparaki nayranakapax alayaru, pankan uñnaqapat mayj uñtasitayna; ukat qhipharuxa, mä jaqit misturi aru, jupan chuymapas samapas jan unxtayasa, ukat ajllit Qullan Qillqatanak chiqaparu arsurakïna,—akax chiqpachapuniw jaqin luratapata jan ukax usun lurata ukham amuyt'añat sipan juk'ampi jach'awa. Uka uñjirinakaxa, ukax qhanapuniw nakhantir quranat arst'ir Jach'a Ch'amapan Ajayupan uñacht'äwipawa sasaw amuyapxäna. Imilla Harmon jupan kimsïr uñjawipan ukham uñacht'äwinakaxa, yatiqatäki ukanxa, uka uñjawinakana janiw jaqin ch'amapakikiti, jan ukasti juk'amp jach'a ch'amaw utjäna ukata qhananchiri chiqap yatiyäwiwa.
GSAM 237Topsham-ankir Uñjawi
GSAM 237.2Uka pasatatxa jank'akiw Topsham markankir Adventistanakax, jupanakax Portland, Maine markatxa kimsa tunka milla alay inti jalsu tuqinkapxänwa, Tatitun Imilla Ellen G. Harmon-amp luratapat ist'asina, uka chiqaru jawst'apxatayna. Uka jawillt'awix iyawsatänwa, ukhamatwa jupax Topsham markar nayrïr kuti saräna. Uka pachanxa Adventistanakan tantachäwinakapax Tata Curtiss jupan utapan apasiñ yatïna. Oakland, California markankir Mama Frances Lunt (nayra sutipax Imilla Frances Howland), jupaw nayar aka qillqata churitu, 19 uru enero phaxsit 1890 maran qillqt'ata:—
GSAM 238.1“Naya, awkijan familiampi, 1845 maranxa, Topsham markan Kullaka Harmon-an tantachäwinakaparuw sarapxirïta, ukat uka tantachäwinakanxa jupax mä uñjawi katuqäna. Ukax nayrïr kutiw jiwasax jupar uñjawin uñjapxta. Uka nayra pacha Bibliasanakat maynïrix [Teale Familian Bibliapa, tunka kimsaqallquni libra jathiki] Jilata Curtiss-anänwa. Aka jach'a Bibliax Kullaka Harmon-ampiw uñjawin mesat apsuwayatayna, ukat qillqatanakax jupaw uñacht'ayäna, laphi laphi muytaykasina, nayranakapax alaxpachar uñtasina, ukat librut jithiqtasina. Kuna qillqatanakatix jupax arsurakïna ukax yatichäwi, ch'amachäwi, jan ukax tuqañ arunakänwa. Uka pachan uñstawit mayni muspharkañapax qillqatan sayt'awipänwa. Jupax jist'arat amparapan pusi tunka phisqhani grados ukham k'uchut katxarutänwa, ukat janiw khitis maynix ukham k'uchut mayni qillqata katxarañ atkänti jan amparapat jank'ak llusk'asina; ukampirus Kullaka Harmon jupax aka Biblia ukham k'uchut walja minutunak katxarutänwa, amparapar lip'katataspas ukham ch'ullqi, uka pachax jupax utankirinakat maynit maynikam saraskäna.”
GSAM 238Mama Truesdail-an Testimoniapaxa
GSAM 238.2Aka pachpa uñjawitxa, yaqha arst'äwixa Trenton, Mo. markankiri Mama M. C. Truesdail jupan qillqatapawa, ukax 27 uru enero phaxsit 1891 marankiwa. Jupax akham siwa:—
GSAM 238.3“Nayax 1845 maran tunka phisqani maranïkayätwa, ukat Kullaka Harmon-an Topsham markaru nayrïr purinitapan ukankayätwa, kunawsatix Jilata Curtiss-an utapan uñjawip katuqkäna, kawkhantix jach'a familia Biblia aptasina ukham apt'äna, mayni jaqinakax janiw maynïr panka amparapan ukham katxaruñjamäkänti jan ukasti jank'akiw llusk'asirïna.
GSAM 238.4“Kullaka Harmonax pä urat jiläw uñjawinxa jikxatasïna. Ukax Diosan ch'amapan wali muspharkañ uñacht'äwipänwa, kunatix nayax uñjkayäta, ukat juparux tunka payanit jiläw uñjawin uñjarakiyätwa. Akanakax sapa kutiw wali yäqañ chuymanïñataki ukhamarak jupa pachpa uñakipañatakïnwa, ukampirus akax taqinit sipan jilänwa. ¡Ay! kunjamas khatatt'apxayätanxa, alaxpachan Jach'a Apupax jupan jisk'a irnaqirip tuqiw jiwasar yatichapkistu; kunawsatix jupax jiwasatakix wali ch'amañcht'ir ukhamarak wakiskir qillqatanak liyitäna, jiwasan t'aqhisiñ pachasanatakixa; akhamanakjama: Hebreos 2:2, 3; Santiago 5:7, 8; Hebreos 10:35, 39; 1 Pedro 1:7; Lucas 12:32-37, ukhamaraki yaqha qillqatanakampi, jach'a familia Biblia ukxa wali alturu apt'äna, ukhamat nayax mä qunuñar sayt'asiñajaw wakisïna kawkhirus jupax uñacht'aykäna uk liyt'añataki. Janiw amuykti Kullaka Harmon jupax pä pulgada jilampi jach'äpachänti.”
GSAM 239.1Ukham uñacht'äwinakaxa chiqap chuymaninakarux iyawsayäna, jaqit sipan juk'amp ch'amaniw uka llamp'u chuymani irnaqiriru apnaqaskäna, ukatsti New England uksan kunayman chiqanakapat jawillt'awinakaw juparux jutasin testimoniop yatiyañapataki purïna.
GSAM 239Amparamp Irnaqañax Juchawa
GSAM 239.2Uka qhipatxa, Imilla Harmon jupax uñjawipan iwxt'ataw Paris, Maine markar sarañapataki, kawkhantix amparamp irnaqaña juchawa sas amuyapki uka jaqinakax utjäna. Woodstock, Maine markankir Pastor Stephens jupaw aka pantjasiwin p'iqinchiripänxa, ukat mayninakarux wali ch'amampiw iyawsayäna. Jupax nayraqatax mä Metodista yatiyirïnwa, ukat mä llamp'u chuymani, iyawsäwir sariri Cristiano ukham uñt'atänwa. Chiqa arunakataki ch'amachasitapata, ukat q'uma jakañjam uñstatapata waljaninakan iyawsäwip jikxatäna, ukasti yaqhipanakarux Diosan sapa mayni irptatapata iyawsañapatakiw luräna. Tatitux Imilla Harmon-arux jupatak mä tuqitaw churäna. Jupax säna, jupax Diosan aruparuw saykatañan saraski, jan irnaqasina, pantjasitanakap yaqhanakar iyawsañapataki ch'amachasina, ukat jani uka pantjasitanak katuqirinakarux jan walit uñjasina. Jupax Tatitun pantjasitap amuyt'ayañatak churkäna taqi uñacht'äwinak janiw iyawskänti, ukat juchanakapsa janiw iyaw sañ munkänti. Amuyunakaparuw arkasïna, ukat qaritäkasaw jaya thakinak saräna, kawkhantix jan walinakaki katuqañatakïna, ukat taqi akanakana Criston layku t'aqhisiskaspa ukham amuyasïna. Amuyupasa, chiqap amuyt'añapas apanukutänwa.
GSAM 239.3Imilla Harmon-an testimoniopat ukhamarak uka ch'axwäwin tukuyapatxa, Paris, Maine markan jakasir Mama M. C. Truesdail-an apayanit qillqatapat mä qawqha arunak apst'äxa. Nayraqat arst'at arunakamp chikachasisa mä qawqha yatiyäwinak churkasaxa, akham siwa:—
GSAM 240.1“Taqinitwa juchanakap yatiyapxäna, p'iqinchiripakix janiw, Jesse Stephens sutini. Kullaka Harmon jupax iwxt'äna, juchanakap arsusin jan alt'ayasispaxa, jank'akiw jakañap tukuyani, sasa. Taqinipuniw amuyapxäna ukax mä yatiyäwïnwa, jupax kunjamatsa jupapach jiwayasini, sasa.”
GSAM 240.2Jupan tuqitxa, akham sarantaski:—
GSAM 240.3“Jisk'a tamapax jaytawayxäna ukhaxa, llakisiñan tuküna, ukat jank'akiw amuyup chhaqtayäna, jan wali jaqinakana phayata jan kunsa manq'añ munxänti. Janiw Massachusetts-ata kutt'anxta ukxat ist'känti, kunawsatix manq'ap apayäta ukhaxa. Ch'akhakïr amparap mä jisk'a ventanana jist'arata tuqi anqar uñstaykasaxa, jiskt'ituwa: ‘¿Diosaw jumar akampi khitawaytam, Kullaka Marian?’ Pächasisa jaysäta uk amuyasaxa, janiw mallt'añ munkänti. Jupan llakiskañ sarnaqäwipa, jilapan (jan iyawsir) jisk'a utapan jist'antata, alaxpachat khuyapayasiñampi apayatäkäna uka iwxt'äwi amtayitu, ukasti jupax jan iyaw sañ munkäna. Aka llakiskañ tumpäwit pä uru qhipatxa, familiaparuw apayatäna, kawkhantix jank'akiw jiwayasïna, ikiñ isinakapampiw mä wasku lurasina.”2
GSAM 240Mä Yatiyäwi Phuqhata
GSAM 240.41845 marana jallupachanxa, Otis Nichols-an jawillt'atapata, Imilla Harmon-ax Massachusetts markaruw saräna, kullakapax Sarah-ax jupamp chikaw sararakïna. Jupanakax Tata Nichols-an familiapampiw qamasipxäna. Jupampi warmiapampix carruajepampiw sarapxirïna, ukat jupanakarux tantachäwinak lurañatakix kunayman chiqanakaruw irpapxirïna, kawkhantix Imilla Harmon-ax testimonioanakap yatiyäna. Ukhamatwa jupax Boston, Roxbury, ukat Carver markanakaruw tumpasir saräna. Boston, Massachusettsa markaru payïr kuti sarapkäna ukhaxa, mä wali muspharkañ luräwiw utjäna.
GSAM 240.5Boston markan ukhamarak jak'anakanxa, mä qutu fanatismo chuymani jaqinakaw utjäna, jupanakasti irnaqañax juchawa sasaw amuyapxarakïna, jupanakan jach'a arunakapax akänwa: “Kunatï utjktam uk alxapxam, ukat khuyapayasiñataki churapxam.” Jupanakax sapxänwa jupanakax jubileo pachan jikxatasipxatapata, uraqix samarañapawa, ukat pisi jaqinakax jan irnaqasaw manq'ayatañapawa. Sargent, Robbins, ukat yaqhanakampix p'iqinchirinakapxänwa. Jupanakax uka uñjawinakax supayankatapwa sapxäna, kunatix jupanakan pantjasitanakapax uñacht'ayataw uñjasïna. Jupanakax khitinakatix jupanakamp jan pachpa iyawsapkäna ukanakarux wali ch'amampiw uñjapxäna.
GSAM 241.1Imilla Harmon jupampi kullakapampixa Tata Nichols-an utapan tumpasipkäna ukhaxa, Sargent ukhamaraki Robbins jupanakaxa Boston markata jupat mayisiñataki jutapxäna, ukatxa jupanakax tumpiri jutapxatapxa, ukhamaraki jupampi mä arum qhiparañatakiw sapxäna. Tata Nichols jupax jaysäna, jupanakax jutapxatapata kusisitapata, kunatix Imilla Sarah ukhamaraki Ellen Harmon jupanakax utankapxänwa, ukatxa jupax jupanakamp uñt'asiñapxatwa munäna. Jupanakax jank'akiw amuyunakap mayjt'ayapxäna, ukat janiw utar mantaniñatakix iyawsañ munapkänti. Tata Nichols jupax jiskt'äna, Ellen jupax Boston markan arunakap yatiyaspati, ukat jupanakax ist'asaw ukatx amuyt'apxaspa. “Jisa,” sasaw sapxäna, “jutir samarañ urun Boston markar jutapxam [tuminku uru sañ munasa, kunatix jupanakax janïraw samarañ uru katuqapkänti]; jupar ist'añax jiwasatakix wali askiwa.”
GSAM 241.2Nayax aka sarnaqäwi Tata Nichols-an utapan, Dorchester markan, 1858 maran ist'awayta. Jupax säna, taqi wakichäwinakap lurataynawa samarañ uru alwata carrujapampi Boston markaru sarañataki, Imilla Harmon-aru uka amtat tantachäwir irpañataki. Uka arumaxa, familia mayisïwinakana, jupax mä uñjawin apataw uñjasïna. Ukat mistusinsti, akham säna: “Jilata Nichols, nayax qharürux janiw Boston markar saräti; Tatitux nayaruw uñacht'ayitu Randolph markar sarañajaxa. Ukan mä luräwiw nayatakix utjitu.” Tata Nichols jupax arsutapx jach'ar uñjirïnwa. Jupax qharürux Boston markar irpañatakiw arst'atayna, ukat llakisiñampiw jiskt'äna: “¿Sargent ukhamarak Robbins jupanakamp arust'atajax kuns lurañajaxa?” “Jan ukx llakiskamti,” sasaw Imilla Harmon jupax säna, “Tatitux yaqha thakhir sarañajatakiw sista.” “Waliki,” sasaw Tata Nicholsax säna, “janiw amuykti.” “Tatitux ukar purisax amuyapxañäniw sasaw uñacht'ayitu,” sasaw Imilla Harmonax säna. “Waliki,” sasaw Tata Nicholsax säna, “janiw kuna thakhis jumax ukar puriñatakix utjkiti, jan jiwasax saras juma apanipxäma ukhaxa, ukampis janiw yatkti kunjams Boston markankir jilatanakarux taqi kunat yatiyäxa.”
GSAM 241.2Tata Nichols jupax nayarux akham sarakituwa: “Kullaka Harmon jupax uka uñjawinxa jupanakana k'arisiñap uñjawayi, Boston markanxa samarañ urunxa janiw tantachäwix utjkaniti, Sargent, Robbins, ukat yaqha jupanakar uñisirinakax jach'a tantachäwimpi Randolph markan (Boston markat tunka kimsani milla jayana) samarañ urun tantachasipxaniwa; ukatsti nanakax Randolph markan, samarañ urun tantachäwipan uñisirinakamp tantachasipxañajaw sasina, ukansti jupatakix jupanakataki mä yatiyäwi churapxañapänwa, ukax chiqa chuymaninakarusa, jan k'umiñan jaqinakarusa iyawsayaspawa, jupan uñjawinakapax Tatitutati jan ukax Supayatatati ukata.” Boston markaru sarasa ukat Randolph markaru sarañat sipansa, pä tunka payan milla jayankkaspa ukata, jupanakax Randolph markaruw chiqak sarapxatayna, tantachäwi pacharuw puripxatayna. Ukanxa jupanakax Boston markan jupanakamp jikisiñatak iyaw sapkäna uka pachpa jaqinakaruw jikxatapxäna. Ukatsti Tata Nichols-ax akham säna: “Jichhax amuyxtwa.”
GSAM 242.1Sargentampi Robbinsampi jupanakax Imilla Harmon-an testimoniopat jithiqtañataki ch'amachasipxatapaxa, ukatsti kunjams jupax jupanakamp jikisiñapataki irpayatäna ukaxa, uka tantachäwinkir yaqhip jaqinakan amuyunakapxarux jach'a ch'amanchäwiwa utjayäna. Tantachäwitxa, Tata Nichols-an qillqataparjamaw akham sasin qillqt'äxa:—
GSAM 242Muspharkañ Uñacht'äwinaka
GSAM 242.2“Ellen kullaka mä uñjawimpi muspharkañ uñacht'äwinakampi apataw uñjasïna, ukat uñjawin qhana arumpi aruskipaskakïnwa, uka arunxa taqi ukan utjirinakax qhan amuyapxäna, inti jalant jak'akama. Sargent, Robbins, ukat French jupanakax wali phiñasita, ukhamaraki muspharataw jikxatasipxäna, Ellen kullakan uñjawin aruskipatap ist'asina, ukax supayankänwa sasaw sapxäna; taqi ch'amapampi janchipan ch'amapampiw uka uñjawin ch'amap chhaqtayañatakix tukuyapxäna. Jupanakax mayacht'asisaw jach'at q'uchupxäna, ukat maynit maynikamaw jach'at arsusipxäna ukhamarak Biblia liyt'apxäna, Ellen jani ist'atäñapataki, ch'amapax tukusinkama, ukat amparanakapax khathatir qalltkama, ukhamat janiw Bibliat liyt'xapxirjamäxänti, ukampirus taqi aka ch'axwa taypinxa, Ellen-an qhana ukhamarak ch'ullqi arupax, uñjawin aruskipkäna ukhaxa, taqi ukan utjirinakax qhanpun ist'apxäna. Aka chachanakana jark'awipax aruskipañsa q'uchuñsa atipkän ukakama sarantaskakïnwa, masinakapax jisk'achapkchisa, sayt'añapatak mayipkchisa. Ukampirus Robbins-ax akham säna: ‘Jumanakax mä ídoloruw k'umthapipxtaxa: mä quri wirlluruw yupaychapxtaxa.’
GSAM 243.1“Uka utani Tata Thayer jupax janiw Robbins-an satapjam Ellen-an uñjawipax supayankänwa sasax taqpach iyawskänti. Jupax kunayman yant'ayasiñap munäna. Jupax ist'arakïnwa supay ch'aman uñjawinakax Biblia jist'arasina uñjiri jaqir uchañampiw sayt'ayasiñapäna, ukat Sargent-arux ukham yant'añ munasitayna, ukampirus jupax janiw lurañ munkänti. Ukatsti Tata Thayer jupax mä jathi, jach'a familia Biblia, kawkiritix mesan ikiskäna ukat janiw walja kuti apnaqatäkäna uk, apt'asïna, jist'arañapampiw Ellen-an uñjasiñan chuchupar uskusïna, jupax uka pachax uta k'uchun pirqaru qhipäxar alt'atatäskäna. Bibliax jupar uchatäxän ukhapachpuniw, jupax sayt'asisaw uta taypir sarxatayna, mä amparapampiw Bibliax jist'arat apt'ata, ch'amapjam altur aptasa, ukatsti nayranakapax alay tuqir uñch'ukiskipan, jach'a yäqäwimp akham säna: ‘Diosan ajayump qillqata testimoniopawa,’ jan ukax ukham amuyt'ayir arunakampi. Ukatsti, mä amparapampiw Bibliax luqatäskäna, ukat nayranakapax alay tuqir uñtasiskäna, janiw Bibliar uñkataskänti, jupax jaya pachaw mayni amparapamp laphinak muyt'ayaskäna, ukat mä qawqha chiqanakar luk'anapamp chimp't'askäna, ukat uka arunak chiqaparu mä jach'a yäqäwimp arsusiskäna. Ukan utjirinakatxa waljaniw luk'anapax chimp't'käna uka chiqanak uñch'ukipxäna, chiqapunit arsusiskäna uk yatiñataki, kunatix uka pachparakiw nayranakapax alay tuqir uñtasiskäna. Yaqhipa uka qillqatanakax jan wali jaqinakaru ukhamaraki Diosaru jan wali arunaka arurinakaru taripäwinakataynawa; ukat yaqhipanakasti jichha pachana jakäwisata iwxt'äwinakampi yatichäwinakampiwa.
GSAM 243Jupan taqit sipan juk'amp jaya uñjawipa, suxta urat jila
GSAM 243.2“Uka pachanxa jupax jayp'u tukuykama, inti jalant jak'akama, ukhamaw uñjasiskäna, ukatsti uñjasiñapax chhaqtxänwa. Kunapachatix Ellenax uñjawin sayt'asisin sayt'asïna, jathi, jist'arat Bibliap amparapan apt'ata, ukat uta manqhan sarnaqasin Qullan Qillqatan arunakap arsuskäna ukhaxa, Sargent, Robbins, ukhamarak French jupanakax amukt'apxänwa. Puchu pachanxa jupanakax walja yaqhanakamp chika llakitäpxänwa; ukampirus nayranakap jist'antasisaw chuymanakapsa ch'amachasipxäna, jan kuns amuyasipkaspas ukham.”3
GSAM 244Imilla Harmon-an Jaqichasiwipa
GSAM 244.130 uru agosto phaxsit 1846 marana, Imilla E. G. Harmon jupampi Pastor James White jupampix jaqichasipxäna, ukat mayacht'asisaw yatiyäwi jilxattayañatakix irnaqapxäna. 1847 maranxa, jupanakan irnaqäwipax jilpachax Maine ukhamarak Massachusetts markanakankiwa.
GSAM 244.2Abril phaxsin nayrïr samarañ urunxa, Mama White-arux mä wali muspharkañ uñjawiw churasiwayi, Stockbridge Howland-an utapan, Topsham markan, kawkhantix uka pachanx tantachäwinakax sapa kuti apasiñ yatïna. Aka uñjawix Early Writings qillqatan uñt'ayatawa, kawkhantix jupax santuarion ukat yänakapan, llakisiñ pacha, qullan jaqinakax markanakata t'ijnaqapxatap, jan wali jaqinakax muyuntatap, Diosan arupampi qhispiyatap, jubileo, Tatitun phuyu carrujan purinitapa, ukat yaqhanakamp uñjäna. Aka uñjawin uñjkasax kuna lurañanakapsa amuyt'añax wali askiwa.
GSAM 244Mä Uñjawin Walja Biblianaka Apnaqata
GSAM 244.3Mama Frances Lunt (S. Howland-an phuchapa), 19 uru enero phaxsit 1890 marana, akham situ:
GSAM 244.3“Tantachäwinakax luraskäna uka cuarto ukan thiyanxa, mä mesa utjäna, uka patxarux kunayman kastan qillqatanakaw utjäna, ukanak taypinxa mä qawqha Biblianakaw utjäna, jilpach apnaqat Biblianakjam jach'anaka. Uka uñjawinxa, Mama White jupax sayt'asïna, mesaru saräna, mä Biblia apt'äna, jani yaqha panka llamkt'asa, ukatsti ch'iqa amparapampiw p'iqipat jach'aru jist'arat apt'asïna, kupi amparapan uñacht'ir luk'anapampiw uka arsuwaykäna uka Qullan Qillqata uñacht'ayäna, khititakïskän uka jaqin nayraqatapan sayt'ata, ukatsti uka jist'arat panka uka jaqin qhasqoparuw usküna, khititakïskän uka jaqin nayraqatapan qillqata arsuwaykäna. Mesaru kutt'anisinxa, mayampi mayni Biblia apt'asïna, ukat pachpa lurañampiw mayni Qillqata arsuwayäna ukat uka jist'arat Bibliax uka jaqin qhasq'aparuw ucht'äna, khitirutix arsuwaykäna ukaru. Aka lurañax suxta jaqinakjamaw lurasïna; ukat qhipatxa, suma k'achata, mä qunuñaruw qunt'asïna, uka pachax nayranakapax alayaru, panka jan uñkatasaw uñch'ukiskäna.”
GSAM 245.1Aka tuqitxa, Mama Truesdail jupax akham siwa:
GSAM 245.1“Nayax ukan jikxatasiyätwa [Abril, 1847 marana] Kullaka White-ax mesaru sarasinxa, uka mesan utjki uka pankanaka taypit maynit maynikam may maya Bibliyanaka aptkäna ukhaxa, ukat Bibliya ukax khititakix qillqata apst'käna uka jaqin qhasqoparuw uskusirïna. Aka lurañax lurasïna jupan nayranakapax alaxpachar uñtasita ukhaxa. Uka pachanxa, nayar aruskipkitu ukhaxa, p'iqipat jilaw Biblia katxarüna; ukatsti pichurux usküna. Nayataki churat qillqataxa 2 Corintios 6:17 ukänwa.”4
GSAM 245.2Mama Frances Lunt jupana mä qillqatapana, jupax kimsa jaqinakan sutinakapwa yatiyi, khitinakatix uka pachan ukankapxäna, ukat khitinakarutix Biblia-nakax uchapxäna, Mama White jupax sapa maynitak qillqata tuqit jupanakar aruskipkäna ukhaxa, ukat sutinaka taypinxa Mama Truesdail jupana sutipaw utjäna.
GSAM 245Nayrïr Irnaqäwipaxa Adviento Iyawsirinakana taypinwa
GSAM 245.3Imilla Harmon jupan irnaqäwipa, profecía churamp irpt'ata, 1845 marana enero phaxsitpacha, 1846 marana panqara pachakama, niya tunka kimsaqallquni phaxsi, Criston jak'a jutäwipar “iyawsirinakampi” ukankänwa, khitinakampitix nayraqatpach mayachasirïkäna ukanakampi. Pä waranqa kimsa pataka urunaka (octubre 22, 1844) tukuyatatxa, kunatsa jupanakax llakisipxäna ukax ukhamarak uka pachan kunatix paskäna uka jan amuyt'atäkaspa ukakama, iyawsirinakax pantjasir amuyunakar mantañataki jan ukax nayra yatiqäwinakap taqpach jaytañatakiw mä llaki utjaspäna. Jupan arunakapax akhamänwa: “Nayra sarnaqäwix Diosankänwa. Iyawsäwinakam ch'amamp katxarupxam. Tatitux markapatakix lurañapax utjaskakiwa. Biblia yatxatapxam. Arup thaqhapxam, ukhamat qhanar jikxatapxäta.”
GSAM 245.4Aka iwxt'awixa Tatitun amtapampi chikawa. Jupan amtapaxa sapa kutiw akhamänwa: jupan markapatakixa sapa mayni arunakapaxa pachanaparu arupat apsutäñapawa, ukatsti profecía churaw “payïrjam” jutaski, iyawsirinakar ch'amañchañataki ukhamaraki sayt'ayañataki.
GSAM 246.1Aka chiqata mä suma uñacht'äwixa Apóstolanakana Luratanakapan qillqata Cornelio-n sarnaqäwipan jikxatasi. Mä Diosana angelapax jupar uñstawayi ukatsti jupan utapan mä uñjawi churawayi. Uka angelax suma yatiyäwin chiqanakapxa sum yatïna, ukat Cornelio-ru yatichaspänwa, ukampirus Cornelio-ru mä uñjawi churasax qhispiyäwi katuqiriru yanapt'añataki khitatänwa. Jupax Diosar mayisïwipasa ukat Diosar luqtawipas Tatitun katuqataw sasaw juparux chiqanchawayi. Janiw juparux suma yatiyäwi yatiykänti, jan ukasti Jopá markan lip'ichi wakichiri Simonan utapan qurpachasir Pedroru jawst'añapatakiw säna. Pedrox purinïna, ukat Qillqatanakat Criston suma yatiyäwipa Cornelioru yatiyäna.
GSAM 246Profecía Churan Chiqapa
GSAM 246.2Jichhax askispawa aka churanakan kunjams jilxattaski uk amuyt'añaxa, kunjamtix Tatitux Arupan uñacht'ayki ukhamarjama. Pablox Corintios markankirinakar qillqatapan akat arsu, akham sasa: “Diosax iglesian yaqhipanak ucht'awayi, nayraqat apostolanaka, payïr profetanaka.”5
GSAM 246.3Apostolana arunakap uñakipasa, aka churanakaxa evanjelio irnaqawina kunjamsa apnaqasiñapa ukata, jank'akiw amuytan kunatsa aka sarnaqawixa phuqasi. Aka churanaka kikipachasa, Pablox akham siwa: “Ukatwa aru churanakaxa mä unanchäwitakiwa, janiwa iyawsirinakatakikiti, jan ukasti jani iyawsirinakatakiwa: ukampirusa profetía arunakaxa janiwa jani iyawsirinakatakikiti, jan ukasti iyawsirinakatakiwa.”6 Tatitun kamachipax akhamawa: jupan akapachatak sapa arunakapax arunakapata apanitäñapawa; ukatwa jaqinakarux Qillqatanak thaqhañapataki, Tatitun arunakapampi q'ipiyat apostolanaka ukham mistuñapataki ch'amanchi, uka arunakax wiñay maranakan yant'ata Bibliat yatiyasa. Iyawsirinakax sayt'ayatäpki ukhaxa, profecía churax “payïr chiqan” juti, luräwip phuqhasa “santunakaru wakichañataki, ministerio irnaqäwitaki, Cristo-n janchipa sayt'ayañataki.”7