Pennad 25 — Ensavadurioù Deskadurezh

GSAM 391.1“KIT da gaout furnez, kit da gaout komprenidigezh; na zisoñjit ket anezho; na pellait ket diouzh komzoù ma genoù. Na zilezit ket anezhi, ha ho mirout a raio; karit anezhi, ha ho tiwall a raio. Ar furnez eo an dra bennañ; setu perak, kit da gaout furnez: ha gant kement tra a c'hounezit, kit da gaout komprenidigezh.”¹

GSAM 391Skol ar C'helenner G. H. Bell

GSAM 391.2Hiziv an deiz eo deuet labour deskadurezh an iliz da vezañ bras a-walc'h. Evel skourroù all eus an oberenn meneget a-raok, e oa bet bihan-bihan e deroù. E 1868 e voe digoret ur skol gant ar C'helenner G. H. Bell en savadur burevioù kozh, e korn biz straedoù Kalamazoo ha Washington, e Battle Creek. Ouzhpenn se, en nevezamzer 1871, e fin ar C'hendalc'h Meur, e voe dalc'het ur staj prezegennoù pevar sizhunvezh evit ar vinistrerien, aozet evit sikour ar re a oa o labourat er ministrerezh hag en Iliz.

GSAM 391Galv evit ur Skol Adventour

GSAM 391.3E-barzh an Review eus ar 16 a viz Ebrel 1872 e voe embannet ur pennad anvet “Ha bez' hor bo ur Skol Adventour?”, ma oa displeget sklaer an ezhommoù a oa eus ur seurt skol. En Review eus ar 16 a viz Gouere e voe kemennet e oa bet digoret ar skol gant daouzek skoliad, hag an niver-se, goude div sizhun, a oa kresket da bemp warn-ugent, ha kroget e oa bet gant ur c'hlas yezhadur da noz gant hanter-kant den. An eil prantad-skol a zigoras d'ar 16 a viz Gwengolo 1872, gant daou-ugent skoliad. A-benn ar 16 a viz Kerzu e oa deuet ar skol da vezañ ken bras ma voe dilec'hiet d'an ti-emvodoù, e-lec'h ma oa bet staget burevioù plegus ouzh kein bankoù an iliz. Ur rann kentañ-derez gant tri skoliad ha tri-ugent a veze dalc'het ivez e galeri an iliz.

GSAM 392Arc'hant dastumet evit ur Skol-veur

GSAM 392.1E miz Meurzh 1873 e tremenas ar C'hendalc'h Meur kalz amzer o prederiañ war ar fed ma oa dereat dastum peadra evit sevel savadurioù dereat a-benn kas ur skol adventour war-raok, ma vefe prientet al labourerien enni evit mont e-barzh an tachennoù liesseurt. Dre ma voe divizet a-du gant ar raktres, e voe anvet ur poellgor da gas da benn dastumadeg an arc'hant rekis. E-pad ar prantad-se e voe embannet pennadoù-skrid barrek ha pouezus a-vareadoù er Review diwar-benn an danvez-se, gant ar Bastored Butler, White, hag all, ha dre strivoù ar Bastored Butler ha Haskell en emvodoù-kamp liesseurt e voe dastumet ur sammad vras a arc'hant evit ar skol raktreset.

GSAM 392.2Un dalc'h all eus ar C'hendalc'h a voe dalc'het d'ar 16 a viz Du 1873, ha danevellet e voe e oa bet prometet dija $52,000 evit font deskadurezh an Adventourien ar Seizhvet Deiz, da vezañ implijet evit prenañ douaroù ha sevel savadurioù dereat er c'houlz war-lerc'h. Dre vot, en hevelep dalc'h, e voe dibabet ur poellgor seizh den da sevel ur gevredigezh deskadurezh ha da gavout ul lec'hienn evit ar savadurioù.

GSAM 392.3Da-geñver ar c'hendalc'h-se end-eeun e voe dilennet Geo. I. Butler da Brezidant ar C'hendalc'h Meur, ha Sidney Brownsberger da Sekretour. Ar poellgor dilennet gant ar C'hendalc'h Meur a oa ennañ Geo. I. Butler, S. N. Haskell, ha Harmon Lindsay. Ouzhpennet e voe anvioù James White, Ira Abbey, J. N. Andrews, hag Uriah Smith, evit labourat gant Poellgor ar C'hendalc'h Meur evel ar Poellgor Seizh, a voe enframmet dindan an anv “The Educational Society of the Seventh-day Adventists.” Adalek an amzer-se e voe ar C'helenner Brownsberger stag ouzh Skol-veur Battle Creek betek ma voe galvet da gemer e karg ur skol-veur a oa da zigeriñ neuze en Healdsburg, e Kalifornia.

GSAM 393Daouzek akrad prenet evit ar Skol-veur

GSAM 393.1D'an 31 a viz Kerzu 1873 e prenas ar poellgor-mañ daouzek akrad douar e kornôg Battle Creek, hag seizh akrad anezho a yae d'ober kampus Skol-veur Battle Creek.

GSAM 393.2Digoret e voe ar skol adventour eus Battle Creek hec'h amzer-goañv e salioù an trede savadur burevioù d'ar 15 a viz Kerzu 1873, gant kant ha dek skoliad enskrivet.

GSAM 393Ezhomm a Skolioù Adventour

GSAM 393.3A-zivout hon ezhomm, evel iliz, da gaout skolioù deskiñ dereat, e skrivas an Itron White e 1873 evel-henn:—

GSAM 393.4“An holl c'halloudoù ar spered a zlefe bezañ lakaet e pleustr ha diorroet, evit ma vefe ur spered kempouez gant ar wazed hag ar maouezed. Leun eo ar bed gant gwazed ha maouezed unkostez, a zo deuet da vezañ evel-se peogwir eo bet diorroet un heuliad eus o barregezhioù tra ma'z eo bet stanket ar re all gant an diober. C'hwitet eo deskadurezh an darn vrasañ eus ar re yaouank. Re studiañ a reont en ur lezel a-gostez ar pezh a denn d'ar vuhez labour pleustrek....

GSAM 393Un Deskadurezh Kempouez a zo Ezhomm

GSAM 393.5“An embreger dibaouez d'ar studi, evel ma vez meret ar skolioù bremañ, a laka ar re yaouank diampart evit ar vuhez pleustrek. Ar spered denel a glask ober. Ma ne ra ket en tu mat, e raio en tu fall. Evit mirout kempouez ar spered, e tlefe al labour hag ar studi bezañ unanet er skolioù.

GSAM 393.6“Ret e vije bet d'ar remziadoù tremenet prientiñ an deskadurezh war ur skeul vrasoc'h. E liamm gant ar skolioù e vije bet ret kaout stalioù labour-douar ha labour-fardañ. Ret e vije bet kaout kelennerien labour-ti, hag ul lodenn eus an amzer bemdez a vije bet gouestlet d'al labour, evit ma vije pleustret kement war ar galloudoù korfel ha war ar re speredel. Ma vije bet savet ar skolioù hervez ar steuñv hon eus meneget, ne vije ket kement a speredoù digempouez bremañ.”²

GSAM 394Skol-veur Battle Creek

GSAM 394.1E-pad hañv ha diskar-amzer 1874 e voe savet savadur Skol-veur Battle Creek. Ur savadur brik e oa, tri estaj a-us d'ar c'hav, 75 x 75 troatad, e stumm ur groaz c'hresian. Peurechuet ha dediet e voe gant lidoù dereat d'ar 4 a viz Genver 1875. Digoret e voe ar skol er savadur-mañ gant ouzhpenn kant studier ha seizh kelenner ampart evit an departamantoù disheñvel. Pa voe digoret ar skol-veur e-kerzh ar bloavezh-skol 1877 e voe danevellet e oa daou c'hant studier o heuliañ ar c'hentelioù. Danevell an Educational Society, kinniget da-geñver ar C'hendalc'h Meur e miz Here 1880, a ziskoueze e oa bet enskrivet 1400 studier e Skol-veur Battle Creek adalek 1873 betek miz Kerzu 1880.

GSAM 394Div Skol All Digoret

GSAM 394.2Da-geñver ar C'hendalc'h Meur, e miz Kerzu 1882, e voe danevellet e oa bet digoret div skol adventour dindan evezh ar c'hendalc'h e-pad ar bloaz, Skol-veur Healdsburg, lec'hiet en Healdsburg, Kal., a voe digoret d'an 11 a viz Ebrel ; an Akademiezh South Lancaster, lec'hiet e South Lancaster, Mass., a voe digoret d'an 19 a viz Ebrel.

GSAM 394Skol-veur Healdsburg

GSAM 394.3E-barzh an Review eus ar 15 a viz Genver 1884 e voe embannet an disklêriadenn dedennus da-heul a-zivout ar skol adventour eus Aod ar Meurvor Habask:—

GSAM 394.4“E miz Gwengolo 1881 e tivizas Kendalc'h Kalifornia digeriñ ur skol adventour, hag ec'h anvas ur poellgor evit lakaat an embregenn-se da dalvezout. A-benn miz Ebrel 1882 e oa bet prenet tachennoù ec'hon, gant ur savadur dereat ennañ dek kambr, daou c'helenner a oa bet gopret, hag e oa bet kroget gant ur skol enni tri skoliad ha tregont. E-pad ar bloavezh-skolaj (a grogas d'an 29 a viz Gouere 1882), e voe roet ur garta d'ar skol evel skol-veur en un doare reoliek, prenet e voe ur pezh douar a bemp akr ouzhpenn, savet e voe ur sal vras [evit lojeiz ar studierien], tutaet e voe ur c'horf kelenn c'hwec'h kelenner, ha 152 studier a voe enskrivet. Abaoe he digoradur e oa bet gouestlet tost da $27,000 d'an embregenn, ha paeet eo bet ul lodenn vras anezho gant tud Kalifornia.”

GSAM 395Akademiezh South Lancaster

GSAM 395.1Tud Bro-Saoz Nevez a zeraouas o skol en ti-pediñ e South Lancaster, Massachusetts. A-drugarez da strivoù diviask ar Pastor S. N. Haskell ha da aberzhioù hon tud e Bro-Saoz Nevez, e oa prest un heuliad savadurioù-skol da vezañ dediet en diskar-amzer 1884. Pemp savadur a oa perc'hennet gant ar South Lancaster Academy Association d'ar mare-se, ha daou anezho a oa nevez-flamm. 60 x 65 troatad e oa savadur an akademiezh, ha 36 x 88 troatad an hini all nevez-savet, annez ar studierien. Dediet e voent d'an 19 a viz Here 1884.

GSAM 395.2An ensavadur-mañ, goude ur bloaz warn-ugent a servij efedus, a ra berzh c'hoazh, hag en deus kaset labourerien a-zevri evit oberenn ar Mestr da veur a lec'h er bed. Rener an akademiezh eo bremañ Frederick Griggs, a zo ivez sekretour Rann an Deskadurezh eus ar C'hendalc'h Meur.

GSAM 395Skol-stummañ Londrez (Bro-Saoz)

GSAM 395.3Evel ma kendalc'he al labour e Londrez, Bro-Saoz, da vont war-raok ha da greskiñ e nerzh, e voe kavet fur e-pad hañv 1887 da zigeriñ ur skol stummañ evit labourerien ar Bibl, ma vije staget ul labour oberiant war ar Bibl outi. Eus ar skol-mañ ez eus bet kaset labourerien da labourat e lodennoù all eus ar Rouantelezh-Unanet hag ar C'holoniezhioù. Ur skol a ra berzh a zo renet bremañ e Duncombe Hall, e Norzh Londrez, dindan renerezh ar C'helenner H. R. Salisbury, en doa bet e zeskadurezh kentañ e skol-veur Battle Creek, e Michigan.

GSAM 396Ledanaet Skol-veur Battle Creek

GSAM 396.1Kement a c'houlenn a oa evit muioc'h a blas e Skol-veur Battle Creek ma teuas da vezañ ret, e-pad hañv 1886, astenn kalz savadur ar skol-veur, hag er bloaz war-lerc'h (1887), sevel ur savadur-lojañ (anvet West Hall) evit ar studierezed. En West Hall ez eus lojeizoù evit 150 studier, ha 225 a c'hall bezañ lojet er sal-debriñ; tra ma servije an South Hall, savet e 1884 e su kampus ar skol-veur, da savadur-lojañ ar baotred. Pa voe digoret ar skol-veur evit trimiziad goañv 1886-87, e oa 568 studier enskrivet.

GSAM 396.2E 1885 e voe lakaet ar C'helenner W. W. Prescott e penn Skol-veur Battle Creek, ha nebeut amzer war-lerc'h e voe anvet da Sekretour an Deskadurezh evit an iliz. Ur diviz fur e voe an dra-se. N'eo ket hepken Skol-veur Battle Creek a reas he mad, met dre labour ur sekretour a'r seurt-se, gant bennozh Doue, e voe degaset unaniezh startoc'h hag efedusted vrasoc'h e labour hon holl skolioù adventour.

GSAM 396Skol-veur Misioner Emmanuel

GSAM 396.3Servijet he deus Skol-veur Battle Creek en un doare efedus betek ar bloaz 1901, pa voe gwerzhet an douar hag ar savadurioù da American Medical Missionary College Association, ha pa voe paouezet gant ar gevredigezh deskadurel. Ur gevredigezh skol-veur nevez a voe savet diouzhtu, anvet Skol-veur Misioner Emmanuel. Ur feurm a voe prenet e-kichen Berrien Springs, e mervent Michigan, e-lec'h m'eo bet savet savadurioù gant ar studierien, ha ma vez kaset en-dro ur skol a ra berzh. Pal start ar skol-mañ eo reiñ un “deskadurezh klok”, a glot gant ar c'helennadurezh meneget e lodenn gentañ ar pennad-mañ. Prientiñ labourerien a vo par da vat d'al labour e forzh pe lec'h er bed ma vint galvet gant providans Doue da labourat, setu c'hoant ha pal bras kelennerien Skol-veur Misioner Emmanuel.

GSAM 397Skol Greiz ar Bibl, Chicago, Ill.

GSAM 397.1En ur Review eus miz Meurzh 1887 e voe graet ur c'hinnig gant ar Pastor Geo. I. Butler da sevel ur savadur mision e Chicago, Ill., a servijfe da skol greiz ar Bibl evit stummadur labourerien ar Bibl, hag a c'hallfe war un dro bezañ implijet evel ur chapel hag un ti-mision evit hor tud er gêr. En diskar-amzer hag er goañv 1888-89 e voe savet ar savadur. Ar c'houst, an douaroù, an ti, an arrebeuri, hag all, ennañ, a save da war-dro $28,000. Digoret e voe ent-ofisiel d'ar 4 a viz Ebrel 1889, gant ur staj evit ar werzherien-levrioù. Da vare an dedikadur e voe lavaret e ouie hor pobl eus da nebeutañ mil den o doa degemeret ar wirionez a-vremañ e lodennoù disheñvel eus ar vro, a-drugarez da strivoù labourerien ar Bibl.

GSAM 397.2Meret e veze ar skol-mañ en un doare ampart gant ar Pastor Geo. B. Starr betek nevezamzer 1891. Neuze, gant kelennerien anvet gant Poellgor ar C'hendalc'h Meur, e kendalc'has gant he labour betek ar bloaz 1893, pa voe kavet ne oa ket a-walc'h ar savadur evit respont d'ar goulenn a greske evit kelennadurezh ar Bibl. Evel ma veze graet aozadurioù evit stagañ ur skol-Vibl ouzh Skol-veur Battle Creek, e voe gwerzhet savadur Chicago d'ar Medical Missionary and Benevolent Association. Astennet ha dafarellet eo bet ar savadur evit ober ur sanatorium bihan, ha bremañ e vez graet Skourr Chicago ar Sanatorium Battle Creek anezhañ.

GSAM 397Skol-veur Union, Nebraska

GSAM 397.3E-kerzh hec'h emvod e oa Kendalc'h Meur 1889 o studiañ ar c'hinnig da sevel ur skol-veur en ul lec'h aes da dizhout evit nav c'hendalc'h Stad da heul, da lavaret eo, Iowa, Minnesota, Kansas, Missouri, Nebraska, Dakota, Texas, Colorado, hag Arkansas. Ur poellgor a voe anvet neuze gant ar c'hendalc'h, gant ar gefridi da zibab ul lec'h mat evit ar skol. Pa voe kelaouet keodedourien lec'hioù evel Des Moines (Iowa), Fremont ha Lincoln (Nebraska), ha lec'hioù all, eus ar pezh a oamp o vont d'ober, e rejont o c'hevezerezh an eil re ouzh ar re all gant profoù arc'hant evit an embregenn, ken c'hoant a oa gant pep hini kaout ar savadurioù en e gêr. Dre ma oa bet graet ar c'hinnigoù frankañ gant Lincoln (Nebraska), ha dre ma veze sellet outi evel al lec'h aesañ da sevel, e voe diazezet ar skol eno.

GSAM 398.1Ar savadur pennañ, Skol-veur Union e-unan, zo ur framm 141 troatad war 84 troatad. 100 troatad eo an uhelder eus an douar betek lein ar volzenn. Ouzhpenn ar savadur-mañ ez eus daou savadur-lojañ, pep hini 104 troatad war 104 troatad, tri estaj uhelder. Soñjal a raed e c'hallfe gounidoù an douaroù profet paeañ da nebeutañ an hanter eus dispignoù aozañ ar skol-veur greiz-mañ evit an iliz, ma vefe stummet al labourerien en departamantoù dispartiet saozneg, skandinavianeg ha alamaneg gant kelennerien o yezh-vamm.

GSAM 398.2Dediet e voe ar savadurioù d'ar 24 a viz Gwengolo 1891, hag an digoradur a voe d'an 30 a viz Gwengolo. 301 e oa an niver a enskrivadennoù evit ar bloavezh kentañ. E 1892 e voe digoret ar skol gant 222 a skolidi, hag an niver a enskrivadennoù evit ar bloaz a save da 553. Eus ar re-mañ, unnek ha tri-ugent a oa e rannad alamaneg, ha pemp ha pevar-ugent e rannad skandinav.

GSAM 398.3Ur feurm zo stag ouzh ar skol-veur, a ro labour d'ar studierien a fell dezho labourat war dachenn al labour-douar. Er skol-veur ez eus ivez ur baraerezh, e-lec'h ma vez fardet boued yec'hedus en ur c'hementad bennak. E-kerzh ar bloaz 1903 e voe savet ur gevredigezh gant ar pal embann kazetennoù ha levrioù en alamaneg, e svedeg hag e daneg-norvegeg. Ar gevredigezh-mañ he deus he moullerezh dezhi hec'h-unan ha holl aferioù moullañ amerikan an iliz evit ar broadelezhioù-se. Gant ar studierien e vez kaset al labour war-raok dreist-holl. N'eo ket hepken e vezont desket micher ar moullañ, met amañ e c'hounezont skiant-prenet en ur labourat da vat evel misionerien.

GSAM 398.4Al labour mezegel a zo ivez stag ouzh ar skol-veur-mañ. Dre espern ul lec'h e voe kavet e c'halle ar skol ober hep unan eus he savadurioù-lojañ bras, ha dre-se, gant nebeut a goust, e voe lakaet ur sanatorium da vont en-dro, hag a ra ul labour eus ar c'hentañ.

GSAM 399Skol-veur Walla Walla

GSAM 399.1Emañ ar skol-mañ e-kichen Walla Walla, e Stad Washington, ha dediet e voe d'an 8 a viz Kerzu 1892. Digoret e voe ar skol an deiz a-raok gant 101 studier. Kresket eo an niver-se e-pad ar bloaz betek 185. Un atant bihan ha micherioù greantel all a zo stag ouzh ar skol-mañ. E stad vat emañ, hag ober a ra ul labour mat. Ar C'helenner J. L. Kay eo penn ar c'horf kelenn bremañ.

GSAM 399Skol Aostralia

GSAM 399.2D'ar 24 a viz Eost 1892 e voe digoret ur skol e Melbourne, en Aostralia, en ur savadur feurmet, gant ur skipailh a bemp kelenner. L. J. Rousseau, eus Skol-veur Battle Creek, e Michigan, e voe rener kentañ ar skol. Er bloaz 1894 e oa 89 skoliad enskrivet er skol-se.

GSAM 399Dilojadenn da Avondale

GSAM 399.3Dre ma oa c'hoant gant broudaerien ar skol da liammañ al labour gant ar studi, e voe barnet e oa fur cheñch lec'h, ha setu perak e voe divizet dilojañ eus kêr vras Melbourne da Avondale, Cooranbong, e Kembre-Nevez ar Su, ur rannvro war ar maez, e-lec'h ma voe prenet un atant ha savet savadurioù dereat. Hiziv an deiz e vez meret ar skol gant berzh hervez ur steuñv greantel.

GSAM 399Diougan a-zivout Avondale sevenet

GSAM 399.4Da vare he diazezadur hag he mererezh e oa pal ar poellgor lakaat ar skol da vont en-dro ar muiañ posupl diouzh an hentadur roet a-zivout ar skolioù greantel. Ur “skol skouer” e oa da vezañ, ha kadarnaet e voe meur a wech, ma vefe meret mat, e teufe a-benn, n'eo ket hepken evel skol, met ivez an douar e-unan, a veze barnet didalvoud, a vefe frouezhus. An amzer, gant bennozh an Aotrou, he deus diskouezet gwirionez an diougan. Daoust d'ar sec'hor pounner e-pad meur a vloaz diouzh renk, en doa degaset gwallreuz d'al labour-douar ha c'hwitadenn an eostoù tro-dro dezhañ, e oa glas ha frouezhus atant Avondale. Un darvoud heverk e oa, kement ma teuas kargidi ar gouarnamant da c'houlennata diwar-benn an hentennoù implijet en agrikultura evit tizhout ar berzh burzhudus-se.

GSAM 400.1An danevell diwar-benn mont en-dro ar skol evit ar bloaz 1903 a ziskouez ur c'hresk a hanter-kant dre gant en niver a skolidi. E stad vat e oa an arc'hant ivez — an holl zispignoù paeet, hag ur peurrest a $1,500 er yalc'h da vezañ implijet evit mad ar skol. Ar C'helenner C. W. Irwin eo bet merour ha rener ar skol e-pad tost da bevar bloaz.

GSAM 400Akademiezh Mt. Vernon

GSAM 400.2E 1893 e votas ar C'hendalc'h Meur ur mennad a-du gant digoradur un akademiezh e Mt. Vernon, en Ohio. Lakaet ez eus bet ganti un nebeud obererezhioù greantel, ha brudet eo evit he labour mat. E 1894 e oa 140 skoliad enskrivet enni. Ar C'helenner J. W. Loughhead a oa bet rener ar skol-mañ e-pad meur a vloaz, betek ma voe galvet da Washington, D.C. Setu chomlec'h ar skol : Academia, Ohio.

GSAM 400Skol Greantel Keene

GSAM 400.3Kendalc'h Meur 1893 en doa aprouet digoradur ur skol greantel e Keene, e Texas. Un atant a ouzhpenn 130 akr a voe prenet, savadurioù a voe savet, hag e voe digoret ar skol dindan ren ar C'helenner C. B. Hughes hag e skoazellerien. Kaset e vez war-raok hervez ar steuñv da gendeuziñ al labour gant ar studi. E 1894 e oa 160 studier enskrivet. Ur berzh splann he deus graet ar skol-mañ ivez.

GSAM 400Skol-veur Union Claremont

GSAM 400.4Emañ ar skol-mañ e Kenilworth, e-kichen Cape Town, e Suafrika. An darn vrasañ eus he c'helennerien a oa bet dibabet e Skol-veur Battle Creek. Digoret e voe e 1894, gant dek skoliad ha pevar-ugent enskrivet. E fin ar bloavezh-skol kentañ e oa kresket kement niver ar skolidi ma teuas da vezañ ret kaout muioc'h a blas en ur brasaat savadur ar skol. D'ar mare-mañ emañ ar skol-veur dindan evezh ar C'helenner C. H. Hayton.

GSAM 401.1An Adventourien ar Seizhvet Deiz a rene ivez ur skol-vourc'h (kentañ derez) e Claremont gant dek skoliad ha tri-ugent, hag ur skol-iliz e Beaconsfield, a oa enni, e 1894, tregont skoliad enskrivet.

GSAM 401Diverradenn eus al Labour Deskadurezh, 1895

GSAM 401.2An danevell da-heul a voe kaset gant sekretour an deskadurezh d'ar C'hendalc'h Meur e miz C'hwevrer 1895:—

GSAM 401.3“Gallout a reer berrskrivañ aozadurioù deskadurezh an iliz evel-henn: Pemp skol-veur zo lec'hiet el lec'hioù da-heul: e Battle Creek, Mich.; College View, Neb.; Healdsburg, Cal.; College Place, Wash.; ha Kenilworth, Suafrika. Pevar akademiezh zo, pe skolioù a ra labour ar c'hlasoù akademiek er vro-mañ, e South Lancaster, Mass.; Mt. Vernon, Ohio; Keene, Texas; ha Graysville, Tenn.... Ouzhpenn anezho ez eus Skol-Vibl Aostralia; ur skol e Mec'hiko liammet ouzh ar gefridi vezegel; ur skol evit bugale genidik Enez Pitcairn; unan e Raiatea, eus strollad ar Gevredigezh; er Meurvor Habask Su; unan e Bonacca, eus Inizi ar Bae er Mor Karib; war-dro pemzek skol iliz er vro hag en estrenvro; div skol-Vibl eus ar C'hendalc'h Meur; ha kalz a skolioù gwerzherien-levrioù ha kendalc'hioù lec'hel n'int ket aozet ingal.”

GSAM 401.4Pa ro un diverradenn eus an niver a skolidi er skolioù-meur hag er skolioù reizh an iliz, e lavar ar sekretour : “Hervez un istimadur sur, ez eus ouzhpenn 3 000 skoliad a bep oad enskrivet e skolioù an Adventourien ar Seizhvet Deiz er mare-mañ.”

GSAM 402Diverradenn eus an Ensavadurioù Deskadurezh, 1903

GSAM 402.1Al labour hag an ensavadurioù deskadurel e-touez an Adventourien ar Seizhvet Deiz a zo kresket a-feur gant skourroù all ar gemennadenn. Evel m'eo diskouezet e General Conference Year Book evit 1904, ez eus d'ar mare-mañ nav skol-veur hag akademiezh en Amerika, ha pemp e broioù all. Re ar broioù all a zo lec'hiet evel-henn : En Avondale, Kembre-Nevez ar Su ; Kenilworth, Claremont, e-kichen Cape Town, Suafrika ; Holloway, Londrez, Norzh, Bro-Saoz ; Nyhyttan, Järnboås, Sveden ; Friedensau, e-kichen Magdeburg, Alamagn.

GSAM 402.2Emañ en Amerika 14 skol etredereziek; e broioù all, 5. Ar re-mañ a zo lec'hiet e Kopenhagen, Danmark; Honolulu, Tiriad Hawaii; Diamante, Entre Rios, Republik Arc'hantina, Suamerika; Curityba, Brazil, Suamerika; Brusque, Brazil, Suamerika.

GSAM 402.3Ouzhpenn an ensavadurioù deskadurezh meneget a-us ez eus 357 skol-iliz lec'hel meret gant an iliz. Eus ar re-mañ, 317 a zo er Stadoù-Unanet, ha daou-ugent en broioù all. Ma vije bet stadegoù resis ganeomp betek-henn e vije kresket kalz ar sifroù-se. Kalz a skolioù zo bet digoret abaoe fin 1902. Da skouer, Kendalc'h Nebraska en doa danevellet bezañ gant dek skol-iliz. D'ar 1añ a viz C'hwevrer 1904, e tiskouez o zanevell “pevar skol-iliz warn-ugent,” ur c'hresk a bevarzek en ur c'hendalc'h hepken.

GSAM 402.4E gwirionez, dorn heñcher an Aotrou en deus heñchet ha digoret en un doare burzhudus an hent evit al labour deskadurezh e-touez ar bobl-mañ. Ra roio furnez d'ar re a zo galvet da verañ ar skourr-mañ eus e oberenn, evit ma vo kaset ar skolioù liesseurt da benn a-du gant ar steuñv en deus treset. Neuze e vo ur mor a labourerien efedus ha klok diouzh o natur evit ar Mestr, ha n'eo ket paotred ha merc'hed “un tu hepken” en o deskadurezh hag en o c'harakter. “Roet en deus an Aotrou ar ger,” a lavar ar salmour, “ha bras e oa ar strollad [armead, er marz] en deus e embannet.”