Pennad 28 — Un Nor na c'hall den ebet serriñ

GSAM 462.1“Lakaet em eus dirazout un nor digor, ha den ebet n'hall he serriñ; rak un tammig nerzh zo ganit, ha miret ec'h eus va ger, ha n'ec'h eus ket nac'het va anv.”¹

GSAM 462.2Setu ar yezh a zo komzet ouzh ar re a oa e stad Filadelfia eus iliz an Aviel. An iliz-mañ e oa an hini a oa bet diorroet gant prezeg donedigezh tost ar C'hrist, pe ar re o doa dalc'het start d'ar pezh o doa klevet war an danvez-se; rak lavarout a ra diwar-benn iliz Sardis (an hini a-raok Filadelfia diouzhtu), “Deu da soñj eta penaos ec'h eus resevet ha klevet, dalc'h start, ha keuz. Ma ne vi ket diwallus eta, e teuin warnout evel ul laer, ha ne ouezi ket da be eur e teuin warnout.”²

GSAM 462.3Iliz Sardis, neuze, a glevas kelennadurezh donedigezh tost an Aotrou. Ar re a zalc'he start d'ar pezh o doa klevet, a yae war-raok er wirionez a-feur ma veze lamet kuit ar “gandelierez”, hag a yae d'ober iliz Filadelfia, dezhi e lavaras : “Dre m'ec'h eus miret ger ma pasianted, me ivez a viro ac'hanout diouzh eur an amprouenn, a zeuio war ar bed a-bezh, da amprouiñ ar re a annez war an douar. Setu, dont a ran buan : dalc'h start ar pezh a zo ganit, evit na gemerfe den ebet da gurunenn.”³ D'an iliz-se eus Filadelfia eo, neuze, e lavar : “Lakaet em eus dirazoc'h un nor digor, ha den ebet n'hall he serriñ.”

GSAM 462.4Setu amañ, neuze, disklêriadenn bouezus ar Skritur Sakr a lavar ez eus gant ar re a zo, dre brovidans Doue, kaset da ziwall ar bed diwar-benn donedigezh an Aotrou, ha da aspediñ an dud da en em brientiñ da resev Doue, gras ispisial Doue en o labour. Gallout a ra an dud klask herzel, lakaat o luskadoù da c'hwitañ, serriñ “dor ar gomz”, met koulskoude e klever mouezh Doue a-us d'an holl drouz, “Lakaet em eus dirazout un nor digor.”

GSAM 463Araokadennoù Pevarzek vloaz ha tri-ugent

GSAM 463.1Er pajennoù kent eus al levr-mañ hon eus graet un dro verr war-dro prantad ar pevarzek vloaz ha tri-ugent, eus 1831 da 1905, o heuliañ savidigezh hag araokadennoù kemennadennoù an donedigezh, ha dreist-holl kemennadenn an trede ael. Diskouezet hon eus penaos, o tont eus an deñvalijenn hag ar baourentez, eo aet ar gemennadenn-mañ war-raok gant nerzh ha galloud kresket a vloaz da vloaz, betek kaout misionoù o kelc'hiañ an Douar. Sur n'eo ket dre ma vefe ar gemennadenn-mañ plijus da galonoù kigellek he deus graet berzh evel-henn ; rak en he fenn emañ Sabad an Aotrou, hag e sevenidigezh a zegas ur groaz vras, o c'houlenn un disparti diouzh aferioù ar bed e-pad deiz labour oberiantañ ar sizhun. N'eo ket kennebeut a-drugarez d'an diouer a enebiezh m'eo aet war-raok ; rak kejet he deus ganti adalek an deroù, hag an hini rustañ a-ziavaez, koulz ha diaesterioù deuet diwar tud nann-santelaet a oa deuet a-benn da vont e-barzh ar renkadoù e-pad ur pennad. Evit a sell ouzh an degouezh deuet diwar steuñvoù ha strivoù an enebourien diavaez, e c'hallomp lavaret mat, e gerioù David ar Salmour, “Ma ne vije ket bet an Aotrou ganeomp, a lavaro bremañ Israel, ma ne vije ket bet an Aotrou ganeomp pa savas an dud a-enep deomp. Ni a vije bet lonket bev ganto pa en em enaouas o fulor a-enep deomp. An dourennoù a vije bet deuet a-us deomp, ar froud a vije tremenet dre hon ene. An dourennoù lorc'hus a vije tremenet dre hon ene. Benniget ra vo an Aotrou, n'en deus ket hor lezet da breizh o dent. Tec'het eo hon ene evel un evn eus trap ar pesketaerien-evned: torret eo an trap, ha tec'het omp. En anv an Aotrou emañ hor sikour, en deus graet an oabl hag an douar.”⁴

GSAM 464Skoazell en Aotrou

GSAM 464.1Disklêriañ a ra an Aotrou en deus lakaet dirak e bobl “un nor digor, ha den ebet n'hall he serriñ.” N'eo ket souezh, neuze, ez eo aet ar c'hemenn war-raok hep ehan. Kemennadenn Doue d'ar bobl eo, ha rankout a ra ober berzh. En Diskuliadur 7:2 e vez aroueziet labour prientiñ ur bobl da zerc'hel penn pa zeuio deiz bras fulor Doue gant un ael “o sevel eus ar reter,” pe, evel ma vez troet gant lod, “evel sav-heol.” Setu tarzh an deiz — da gentañ e teu bannoù gouloù war wel er reter ; en em veskañ a reont en ur sklaeraat betek ma weler pladenn ledan ha splann an heol. A-feur ma pign “Roue an Deiz” betek ar zenit, e c'houloù, e wrez hag e c'halloud a zeu da vezañ splannoc'h-splannañ.

GSAM 464.2Evel-se eo bet da wir araokadennoù kemennadenn an trede ael abaoe 1848, pa voe lakaet ar wirionezioù a ya d'he sevel e stumm splann, hag adalek ar poent-se hon eus diskouezet ur c'hresk merket ha dibaouez a zo burzhudus. Kement-se ne c'hallomp e zisplegañ nemet war an diazez-mañ : emañ an Aotrou o seveniñ e c'her evit ar re a vir, en amzer-mañ m'emañ e silvidigezh war-nes dont, “ar Sabad diouzh ar saotradur”,⁵ hag a zistro o zreid diouzh ober o c'hoant dezho o-unan da zeiz santel Doue, hag evel-se, dre “feiz Jezuz”, evel m'eo disklêriet e kemennadenn an trede ael en Diskuliadur 14, o virout “holl gourc'hemennoù Doue”. Evit ar re-se en deus lavaret an Aotrou dre ar profed Yesaia, “Neuze e savio da sklêrijenn evel ar beure, ha da yec'hed a zeraouio buan ; ha da reizhder [‘an Aotrou hor reizhder.’ Jeremia 23:6] a yelo dirazout ; ha gloar an Aotrou a vo da warez a-dreñv.”⁶ Gant seurt surennoù, penaos e c'hallfemp gortoz un dra bennak all estreget e vefe ur berzh gant al labour? “Ma'z eo Doue ganeomp, piv a vo a-enep deomp?”

GSAM 464Penaos e c'hallfe ar re-mañ ober berzh?

GSAM 464.3Pa seller ouzh an degouezh pa grogas ar Pastor Joseph Bates, e 1846, da skrivañ al levr kentañ-se, an hini kentañ a voe embannet biskoazh gant an Adventourien ar Seizhvet Deiz diwar-benn goulenn ar Sabad, gant daouzek ha hanter sent evel an nemedik peadra en doa er bed, ha pa voe rediet da zispign anezho a-raok ma vije echuet e zevezh kentañ a skrivañ; ha pa seller adarre ouzh ar Pastor James White o moullañ e baperig kentañ, Present Truth, gant an arc'hant gounezet o falc'hat er pradoù-foenn, hag o kas ar gazetenn digoust da gement hini a lenne, hag o komz diwar-benn se evel ur gemennadenn a oa da vont betek pennoù an douar,—pa seller ouzh an deroù bihan-se, e c'hallfed, e yezh tud deizioù Amos, goulenn : “Gant piv e savo Jakob ? Rak bihan eo.”⁷ O lakaat kement-se e-keñver stad an traoù e 1905, pa vez embannet gwirionezioù ar c'hemenn en ugent ti-embann, lec'hiet e meur a lec'h er bed, alies lakaet d'o barregezhioù pellañ evit bastañ d'ar goulenn danvez da lenn, e c'hallomp lavaret da wir, Setu, “un nor digor” n'en deus den ebet serret c'hoazh.

GSAM 465.1Evit ar re eus an amzerioù kent a soñje ne c'hallfe biken an oberenn dont a-benn, e c'hallomp lavaret, gant ar gerioù gant o doa ar profed Zakaria rebechet d'ar re a glaske herzel ouzh labour Doue evit adsavidigezh Jeruzalem, “Piv en deus disprizet deiz an traoù bihan?”⁸ Diwar-benn an traoù a hañvale bezañ menezioù a ziaesterioù war o hent, en deus lavaret an Aotrou dre ar profed,—

GSAM 465Ar Menez Graet ur Plaen

GSAM 465.2“Piv out-te, O menez bras? dirak Serubabel e teui da vezañ ur plaenenn; hag e tegaso maen uhelañ anezhañ gant youc'hadennoù, o krial, Gras, gras dezhañ.”⁹ Evel-se eo bet en oberenn kemennadenn an trede ael, hag evel-se e vo betek ma vo degaset “maen uhelañ” anezhañ, pe, en ur mod all, betek ma vo peurechuet an oberenn.

GSAM 465.3Sellit ouzh an nebeud a dud e 1846, paour o danvezioù, paour e pep doare estreget ar feiz en Doue hag er stoc'h a wirionez, ha gwelit betek peseurt mentoù eo kresket o labour. Soñjit en dafar a zo bremañ en hon c'herz, al levrioù holl prientet, troet ha moullet e yezhoù disheñvel an douar, hag en kantadoù a werzherien-levrioù o lakaat al levrioù-se e ti an dud evit ur sammad a $400,000 bep bloaz. Gant bennozh Doue a gendalc'h war al labour e c'hallomp gortoz un taol-kaer. Gant an aozioù hag an ajañsoù-se a gresk a viz da viz, ha gant fiziañs e Krist, n'hon eus da c'hortoz netra all nemet ar pezh a ganas Salomon diwar-benn Iliz Doue pa zeuas er-maez eus he stad gouelec'h, “o harpañ war vrec'h he C'haret,” pa he daolenn “o sellout, kaer evel al loar, sklaer evel an heol, ha spontus evel un arme gant bannieloù.”¹⁰

GSAM 466Skoazellet gant Donezon ar Brofediezh

GSAM 466.1N'eo ket hepken hon eus gwelet en deus digoret providans an Aotrou an hent da skignañ ar wirionez, hag en deus heuliet e vennozh heverk ar strivoù graet evit mont war-raok e hentoù e brovidans, met ivez e savidigezh hag e araokadennoù kemennadenn an trede ael en deus darempredet gant e bobl dre zonezon ar brofediezh. Kement-se n'eo ket bet dindan stumm un diskuliadur nevez da gemer lec'h ar Bibl, nag en un doare da zistummañ kelennadurezh ar Skriturioù, met da ziskouez pelec'h, en amzer-mañ, ez eus un dañjer da bellaat diouzh eeunder aviel ar C'hrist, el lec'h m'emañ an dud en arvar da gouezhañ dindan levezon an amzer, o vezañ laouen gant ur stumm a zevodelezh hep an nerzh.

GSAM 466.2Pa seller ouzh an danvez-mañ diouzh skouer¹¹ ar brofeded kozh, a zo bet roet deomp gant an Aotrou evel unan eus ar reolennoù da amprouiñ an diskouezadurioù-se, e kaver an hevelep abegoù perak ez eus ezhomm eus an diskouezadurioù-se bremañ evel gwechall ; da lavaret eo, ar riskl e pep mare da vezañ stouet diouzh hent ar wirionez gant kelennadurezhioù ha pleustroù pennañ ha dibar ar mare. An abostol Paol, pa gomz eus diskouezadur an donezonoù en deus an Aotrou lakaet en Iliz, a lavar ez int “evit peurvatadur ar sent, evit labour ar ministrerezh, evit sevel korf Krist; betek ma teufemp holl da vezañ en unaniezh ar feiz, hag en anaoudegezh Mab Doue, da vezañ un den peurglok, da vuzul ment stad leunidigezh Krist; evit na vefemp ket ken, adalek bremañ, bugale, bountet a-gleiz hag a-zehou, ha kaset a-bep-seurt gant avel an doktrinoù, dre finesa an dud ha dre o spered touellus, ma vezont o c'hortoz evit touellañ; met o lavarout ar wirionez en karantez, e kreskfemp ennañ e pep tra, an Hini Pennañ, da lavaret eo Krist. Diwarnañ e vez staget ha strollet ar c'horf a-bezh, dre ar pezh a zegas pep mell, hervez al labour efedus e muzul pep lodenn, a ra d'ar c'horf kreskiñ, evit en em sevel e-unan dre ar garantez.”¹²

GSAM 467.1An hevelep enebiezhioù a vez savet a-enep diskouezadurioù donezon ar brofediezh en amzer-mañ a c'hallje bezañ bet lakaet war-raok gant an hevelep nerzh en amzerioù kozh; da lavaret eo, hon eus ar Skriturioù, ha setu perak n'hon eus ket ezhomm eus donezonoù a'r seurt-se. Ar Skriturioù-se end-eeun a lavar deomp, koulskoude, en deus ar C'hrist lakaet an donezonoù-se en Iliz evit ober o labour betek ma “teuio an dra beurvat [ar stad beurvat]”, ha ne dlefe an Iliz “chom a-dreñv e donezon ebet, o c'hortoz donedigezh hon Aotrou Jezuz-Krist.”¹³

GSAM 467Petra 'zo ezhomm ganeomp a brofeded?

GSAM 467.2An dud en amzerioù kozh a c'halle soñjal e oant perc'henn war lezenn moral Doue skrivet gant e viz dezhañ war daolennoù maen; e oant perc'henn war reolennoù, barnadennoù, ha kemennoù a oa bet lavaret da Voizez gant genoù Doue, hag a oa bet skrivet aketus; ha petra a oa ezhomm muioc'h? Met daoust d'ar gwirionezioù dispar-se a oa ganto, e plijas da Zoue komz ganto “e mareoù disheñvel hag e doareoù liesseurt dre e brofeded santel.”

GSAM 467.3Kavout a reomp e testenie ar brofeded disheñvel, evel Yesaia, Jeremia, Ezekiel, Daniel, Ozea hag ar re all, pep hini anezho, d'ar memes pennaenn vras a-zivout ar sentidigezh ouzh Doue; koulskoude e oa gant pep profed e rebechoù dibar evit pobl e amzer, abalamour d'o stouadur da vezañ sachet kuit diouzh pennaennoù sakr ha santel ar reizhder gant boazioù boutin an amzer ma voe roet ar brofediezh.

GSAM 468Ezhomm eus an Donezonoù

GSAM 468.1Daoust ma c'haller arguzenniñ n'hon eus ket hepken kelennadurezh dreist ar Skriturioù eus an Testamant Kozh, met ouzhpenn-se komzoù hor Salver e-unan ha re an abostoled, petra hon eus ezhomm a sklêrijenn ouzhpenn? Chom a ra ar fed m'o deus an hevelep abostoled santel meneget an deizioù diwezhañ, pa “c'hoarvezo amzerioù dañjerus,” ha pa “vint gant ur furm a zevosion, met o nac'hañ he galloud,” o lavarout deomp ivez e “lod a zistanno diouzh ar feiz, o selaou ouzh speredoù touellus ha kelennadurezhioù an diaouled.”

GSAM 468.2O vezañ ma'z eo gwir kement-se, e vez galvet ar bobl-se, a gomz Paol diwar he fenn en e lizher d'an Tesalonianed, ar re na vint ket en deñvalijenn evit ma teufe deiz ar C'hrist warno evel ul laer, met a vo bugale ar gouloù, da “amprouiñ pep tra” a-fet “profediezhioù”, ha da “zerc'hel start ar pezh a zo mat.”¹⁴ Kement-se a dalvez kement ha lavarout dezho e vo gant an dud a vo o c'hortoz donedigezh an Aotrou Jezuz-Krist, hag a vo prest a-benn ar fin evit an deiz-se, diskouezadurioù “mat” ha gwirion eus donezon ar brofediezh en o zouez.

GSAM 468Sinoù an Dibenn

GSAM 468.3Emaomp en amzer ma'z eus sinoù a-leizh a-bep tu e tosta deiz an Aotrou. Emaomp er mare resis ma oa da sevel ur bobl a virfe an holl c'hourc'hemennoù, hag a “vefe testeni Jezuz ganti”¹⁵ — ar “spered a brofediezh.”¹⁶ Petra a gaver? E-pad an tri-ugent vloaz diwezhañ ez eus savet ur seurt pobl, o tougen ur gemennadenn a'r seurt-se end-eeun, hag enni eo bet diskouezet donezon ar brofediezh. O amprouiñ an donezon, evel m'eo bet diskouezet dre an Itron E. G. White, hervez reolennoù ar Bibl, hon eus gwelet e tal ouzh an amprouenn e pep keñver. N'eus ket bet kavet, eus an deroù betek an diwezh, e skridoù an Itron White, ul linenn hepken a rofe an aotre bihanañ da bec'hiñ, pe a c'houzañvfe er mod bihanañ un dilez bennak diouzh ger Doue. N'o deus morse lakaet ar skridoù-se o-unan a-us d'ar Bibl, met e vroudont dibaouez da studiañ ger Doue gant ar muiañ a evezh, o tiskouez anezhañ evel ar standard meur a vo implijet da varn hon aferioù e barnadenn an diwezh. En he skridoù e vez uhelaet Krist dirazomp evel ar skouer nemetañ deomp da heuliañ. Disklêriet eo en doare splannañ evel hon esperañs nemetañ a drec'h amañ, hon repu nemetañ diouzh fulor an deiz da zont, an anv hag an doare nemetañ drezo e c'hallomp bezañ salvet.

GSAM 469Un Testeni Personel

GSAM 469.1Evit a sell ouzh an Itron White ha natur he labour, setu aze ar pezh a voe skrivet e 1877 gant unan bennak en doa anavezet anezhi hag en doa studiet he labour e-pad bloavezhioù; ha goude un amprouenn a war-dro tri bloaz ha hanter-kant, bloavezhioù a evezhierezh aketus, e roan ma asant klok ha diharz da bep santad eztaolet ennañ:—

GSAM 469.2“Evit pezh a sell ouzh perzh kristen ar C'hoar White, e c'houlennan an aotre da lavarout e kredan din anavezout un tamm anezhañ. Anavezet em eus anezhi abaoe triwec'h vloaz,—muioc'h eget hanter istor hor pobl. Bet on en o familh meur a wech, sizhunvezhioù a-wechoù. Bet int en hon ti hag en hor familh meur a wech. Beajet em eus ganto hogos e pep lec'h ; bet on ganto en o prevez hag en ul lec'h foran, en emvodoù hag er-maez anezho, ha bet em eus an tuioù gwellañ da anavezout un tamm eus buhez, personelezh ha spered ar Breur hag ar C'hoar White. Evel ministr em eus ranket ober gant a bep seurt tud, hag a bep seurt personelezhioù, betek ma soñj din e c'hallan barn un tamm eus petra eo un den, da nebeutañ goude bloavezhioù a anavezout a-dost.

GSAM 470.1“Anavezout a ran ar C'hoar White evel ur vaouez simpl, modest, madelezhus ha nobl. Ar perzhioù-se en he ferzh n'int ket bet lakaet pe dioret hepken, met dont a reont en un doare fin ha naturel eus he doare-bezañ. N'eo ket fougeüs, re-reizh pe a ra ar pouez warni hec'h-unan, evel ma vez atav ar fanatiked. Alies on bet e darempred gant tud fanatikel, ha bepred em eus kavet e oant leun a fougeoù, leun a lorc'h, prest da reiñ o ali, o fougeal gant o santelezh, hag all, met bepred em eus kavet ar C'hoar White enep-krenn da gement-se.

GSAM 470Ur Vignonez d'ar Re Baour

GSAM 470.2“An neb, ar paourañ hag an uvelañ, a c'hall mont da he c'havout en un doare dieub evit kaout kuzulioù ha frealz hep bezañ stlapet kuit. Atav e vez o kemer preder eus an dud en ezhomm, an dud en dienez, hag an dud a c'houzañv, o pourvezañ evito, hag o tifenn o c'haoz.

GSAM 470.3“N'em eus biskoazh anavezet den ebet ken ingal ha ma vez ganti aon Doue dirazi. Netra ne vez graet hep pediñ Doue a-zevri. Studiañ a ra ger Doue gant evezh ha dibaouez. Klevet em eus ar C'hoar White o komz kantadoù a wechoù, lennet em eus he holl destenioù penn-da-benn, an darn vrasañ anezho meur a wech, ha biskoazh n'on bet gouest da gavout ur frazenn direizh enno a-bezh, pe un dra bennak ha n'eo ket strizh glan ha kristen; netra a bella diouzh ar Bibl ha diouzh ar C'hrist; met eno e kavan ar galvoù startañ da sentiñ ouzh Doue, da garout Jezuz, da grediñ ar Skriturioù, ha d'o furchal dibaouez. Gounid speredel bras am eus bet, meur a wech, diwar an testenioù-se. E gwirionez, n'em eus biskoazh o lennet hep en em santout rebechet abalamour da'm diouer a feiz en Doue, a zevosion, hag a youl-vat evit salviñ an eneoù. M'am eus un tamm barn, un tamm skiant-speredel, e tisklêrian ez eo an testenioù-se eus an hevelep spered hag eus an hevelep ton hag ar Skriturioù.

GSAM 470.4“Abaoe tregont vloaz [gallout a reomp lavaret bremañ tri-ugent vloaz] eo bet kredet ha lennet an testenioù-mañ e-touez hor pobl. Penaos en deus o levezonet? Ha kaset en deus anezho pell diouzh lezenn Doue? Ha lakaet en deus anezho da zilezel o feiz e Krist? Ha lakaet en deus anezho da deurel ar Bibl a-gostez? Ha lakaet en deus anezho da zont da vezañ ur bobl vrein ha direizh? Gouzout a ran e vint keñveriet en un doare mat gant forzh peseurt iliz kristen all.

GSAM 471.1“Un dra am eus merzet, ha setu hi : an enebourien c'hwervañ eus gweledigezhioù ar C'hoar White a anavez ez eo ur gristenez. Penaos e c'hallont ober an anzav-se a zo dreist ma gouiziegezh. Klask a reont reizhañ an traoù en ur lavarout eo touellet. N'int ket gouest da ziskouez un namm hepken en he buhez a-bezh, nag ur frazenn direizh en he holl skridoù. Rankout a reont anzav eo dispar ul lodenn vras eus he skridoù, ha penaos an neb a vevfe hervez kement a lavar a vefe ur c'hristen mat, sur eus ar baradoz. Iskis-meurbet eo kement-se, ma'z eo un ostilh d'an diaoul, awenet gant Satan, pe ma'z eo direizh he skridoù pe diskiant he spered hec'h-unan.”

GSAM 471Tud diavaez a dest a-zivout ar Skridoù

GSAM 471.2Kerkent ha ma vez kaset hor c'helaouennoù enno skridoù an Itron White, e vezont klasket gant ar re uvelañ, ar re a zouj Doue, hag ar re devotañ. O reiñ danevell eus ar pezh a lennont, e lavaront : “Dedennet-bras omp gant skridoù an Itron White. Ken pleustrek int, ken leun a gelennadurezh savet evit tostaat an den ouzh an Aotrou, hag evit e lakaat da vezañ uveloc'h, doujusoc'h da Zoue, ha devotoc'h. Kement-se a zo ar skridoù-se e spered ar Skriturioù ma seblant deomp, o lenn, e rank bezañ awenet an Itron White da skrivañ en doare ma ra.” Setu aze testeni an dud a zo e kenskriverezh gant hor misionerien, en degadoù a zegouezhioù, hag ivez an dud na ouzont ket tamm ebet e vez resevet mennozhioù an Itron White dre weledigezh santel.

GSAM 471Mammenn an Enebiezh

GSAM 471.3Pa welomp an efed degaset gant an donezon-mañ, e sav ar goulenn : A-belec'h ha perak eo savet enebiezh ouzh diskouezadur an donezon-mañ ? ha petra eo bet disoc'h ar re a zo bet enebet outañ ? Goude bezañ evezhiet an afer-mañ a-dost abaoe 1852, em eus kavet, an aliesañ, e teu an enebiezh ouzh an diskuliadur-mañ eus ar re a zo bet rebechet dezho difektoù en o ferzh, boazioù fall, pe un hent fall bennak en o doare bevañ. Kalz eus ar re rebechet a lavarfe groñs ne oant ket ken fall ha ma veze diskwelet gant an testeni, hag e tiskouezfent e c'hellent derc'hel d'ar wirionez memes ma'z afent a-enep d'ar rebech a oa bet roet dezho. Diskouezet en deus an amzer eo deuet an darn vrasañ anezho da zilezel o feiz ha da guitaat ar renkadoù penn-da-benn. Lod o deus gwelet o fazi, hag o deus kroget startoc'h er wirionez. Sevel a ra ar goulenn : ma'z eo heñchet ar re a sav a-enep an donezon-mañ gant an Aotrou, perak e kollfent o speredelezh, ha perak e tistreiñfent war o c'hiz diouzh Doue ? Reolenn hor Salver eo e tleer anavezout ur wezenn diwar he frouezh. Lavarout a ra start-kenañ “ne c'hall ket ur wezenn vrein degas frouezh mat.”

GSAM 472C'hwitadenn an enebiezh

GSAM 472.1Dont a reomp soñj eus degouezhioù ma'z eus bet savet un enebiezh aozet a-enep testenioù an Itron White, gant an disklêriadenn e teufe ur berzh bras gant o labour kerkent ha ma tennfent kuit an testenioù. Koulskoude ez eus bet ur c'hwitadenn glok evit seveniñ o esperañsoù. Goude bloavezhioù a stourm n'o deus diskouezet tamm prouenn ouzhpenn eus skignañ gwirionez ar Sabad dirak ar bed eget ar re eus o seurt da nav bloaz ha daou-ugent zo. Ma oa o labour-int hini ispisial an Aotrou, perak n'eus ket bet muioc'h a verzh gant o c'hemenn?

GSAM 472Pelec'h emañ ar Berzh?

GSAM 472.2A-hend-all, pa sellomp ouzh ar gemennadenn-se ma vez disklêriet drezi gourc'hemennoù Doue ha feiz Jezuz d'ar bed — ur gemennadenn ma'z eo stag outi an diskouezadur-mañ eus donezon ar brofediezh, gant e guzulioù, e heñchadurioù hag e rebechoù — e welomp he deus graet araokadennoù sur ha stabil adalek he deroù betek an deiz a-vremañ. O selaou alioù an Aotrou dre an donezon-se, hag o vont war-raok e nerzh an Aotrou, ar c'hemenn, evel m'hon eus diskouezet, en deus kelc'hiet an douar, hag emañ o vont buan war-du “kement broad, ha meuriad, ha yezh, ha pobl.”

GSAM 473.1Diwar-benn e araokadennoù en amzer-dremenet e c'hallomp lavaret eo bet kadarnaet ger Doue pa lavaras : “Arm ebet savet a-enep dit ne raio berzh.” E gwirionez, splann eo bet dorn Doue er berzh a zo bet gant savidigezh hag araokadennoù al luskad bras-mañ eus an Donedigezh betek-henn, ha da zont e fizomp e sevenidigezh sur e c'her : “Lakaet em eus dirazout un nor digor, ha den ebet n'hall he serriñ.” Gant ar fiziañs-se e c'hallomp kanañ gant holl surentez:—