Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
02 / 31
02 / 31

Eby’eritsuka by’Erisakangwa erya 1992

John Norton Loughborough

GSAM -[CD-ROM Omwatsi w’omusakanyi: Ng’erisakangwa lya 1992 lyayongeramo ebya Loughborough ebyatabisakangwa kera (ng’Ekyongerwamo A), kyabonese kibe kirungi okwongeramo obukali obu bwahika n’obukali n’obusondoli obukwamanene.]

GSAM 5Erisondola ly’obulamu

GSAM 5.1John Norton Loughborough akaba muboni w’amaso w’eritsukwa ly’Ekanisa y’Abadiventi b’ekiro ky’omusanju. Eribala likeke mu milomo yiwe yenyene kuli obulamu n’omubiiri wiwe (lyatolwa omo Kyongerwamo A) lilihayo obukali bw’erisakangwa lihyahya lya kitabu kiwe.

GSAM 5.2Nabutsibawa omo Victor, omo kihande kya Ontario, N.Y., kuli 26/1/1832. Ekitundu eki, ekikaba kili n’abantu 200 n’obukwenda, kyazungulukirwe n’ekitunga ky’abalimisi abakabire ndeke omo mayiro mingi. Kyaba kuli njira y’ekare y’emikanda y’amakanda okuva Albany okalola Buffalo. Omo kitundu eki mo nakabire nasoma esukuru y’ekiro ky’erimbere eky’eyenga n’ihindano y’abantu okalola omo mpwasa ya 1848, obuthuku ekibuga Rochester, N.Y. kyaba nenyumba y’omubiiri wami. Taata wami na taata wa taata wami bombi bakaba balomi b’omu kikanisa ky’Abametodisti, kyonka bakiyambire ...

GSAM 5.3... Omo wiiki ya nyuma y’Okw’ikumi n’ibiri 1843, nayunira eribanza erimbere ery’omwatsi w’eriloma eryasa. Gwabya kuli Mugala wetu James Barry, kuli mwatsi “Esaha y’Olubanza Lwiwe Yahikire.” Amaani mahanene ga Nyamuhanga gakahira okweneene okwakabanikire omo mutima. Kyabonese ng’abakaba tuyimirire embere y’ekitumbi ky’olubanza kya Nyamuhanga. Hasi y’erihanwa eryalondolire okuva kuli mulomi, n’abandi bangi twahika embere erilomberwa. Aho mo hatukire erilima lyani ly’erimbere ly’erisaba n’erilondera Nyamuhanga ...

GSAM 5.4Omo butuku bw’embeho bwa 1852, embere nakatsuka eriloma omwatsi wa malaika wakasatu, nga nkasoma ng’eri ngererwe eriloma omwatsi, nangaki eriyamba nyene na mukyasi omo mubiiri w’amaboko, Ekisulirwa kyahabawa Mwali wetu White omo mihindano yetu omo Rochester kuli Sabato emwe, kandi obwimiri obw’okubirwaho bwahabawa kuli nyene, eritalindirira kindi, kyonka ngende ndome omwatsi, kandi Omwami alikingula njira y’eriyambwa ...

GSAM 6.1Nakahika nakola omo mubiiri omo biseera ebyo bya kera, kwayerekene ekintu ekyaba kyaminyere kuli nyene. Kyaba kiti—omo mihindano yosi y’omugaso omo bihande eby’enjawulo, eyo Mugala wetu na Mwali wetu White bakahikamo, bakasaba nyene ngende nabo. Nkaloma omo mutima: “Nangwa baisaba balomi banu omo kifo ky’eribasaba nyene buli butuku?”

GSAM 6.2Kandi kandi, obuthuku emikito eyo isatu yatsukire okuva 1853 okalola 1865, nga batsukire erisakanga amapapura g’emyatsi athathatu ag’enjawulo, limwe busana na buli mukito, naki kyaba kiti nyene nakabaho kandi nabona obutsuka bwa buli mukito? Kandi kandi, naki kyaba kiti nyene nakabaho eribona Mwali wetu White omo Ebisulirwa biwe ebikayirire emirundi makumi ana n’okulenga, namubona ng’abasawo bamulenga, namwunira ng’abanikire obuminyereri bw’ebyo ebyalingaba—ebintu ebyabonese ng’ebitali by’itsibu kuli abayunira, kyonka byahikirire lwene? Nkaloma n’obweneene bw’omutima, amabana aga gataba biseera by’eriyikya kuli nyene, kyonka kyaba kihunyo. Nkaloma omo mutima: “Naki ebintu ebi byosi biri bitya?”

GSAM 6.3... Omo 1890, Endeko Nene y’Ekanisa ey’Ekihugo Kyosi yansaba nkole ebw’eriherera lya Rocky Mountains. Hanyuma kwahika obwimiri obu, obwandikirwe kuli Omukulu O. A. Olsen, n’ekopi emwe yanihirwe kuli nyene: “Nkaloma, muleke Omukulu Loughborough akole omubiiri ogukayirire erikolebwa omo makanisa. Omwami alingire eriyunibwa ly’omulomo wiwe ng’olwa Yohana, eribala ebintu ebyabonere, ebyayunire n’ebyakwata omo mitsuka n’erilolya ly’omwatsi wa malaika wakasatu. Muleke Omukulu Loughborough ayimire omo kifo kiwe ekikahire, nga Kalebu akahika embere, n’abanike obwimiri obukahire, embere y’obutakirirya, okwirirya n’obutamanya, ati, ‘tuli n’amaani g’okughenda n’erihamba kihugo eki kiwene.’ Mutamukingire Omukulu Loughborough omo nguli yosi. Mutamuboherere kuli endeko emwe. Muleke aghende hano na hano, n’ahantu hiosi, abale ebyabonere, ebyamanyire n’ebyakwata omo mitsuka y’omwatsi wa malaika wakasatu.”

GSAM 6.4(Bona Ekyongerwamo B busana n’ebiro bikulu eby’obulamu bwa Loughborough.)

GSAM 7Erisaba erikahire erighabya ekitabu kya Loughborough

GSAM 7.1Omo butsuka bw’ekyasa, hanyuma Omugala wetu Loughborough asakire Eritsuka n’Erilolya Embere ly’Omwatsi wa Malaika Wakasatu, ekyaba kitsuka ly’Omubiiri Munene w’Eryasa lya Kristo lya Handi, Ellen White akandikire amilomo aga:

GSAM 7.2Ngayowa kutsibu busana n’emibere yetu ya buno. Kandi tukwatsirwe n’omubiiri ogwakabirwe erikolebwa kera munene. Tulikola ng’okwakangire Omwami Musa erikola, obuthuku abaana ba Isiraheli bamala kwambuka irungu, bakahima kuli mimbere ya Yordani. Musa akahanwa eribasubiramo ebintu byosi Omwami yabakolere omo njira yabo omo irungu. Obukali bw’eribasubiramo bubanika omo kitabu ky’Eky’amateeka.

GSAM 7.3Obukali bw’ebiryo ebi abantu ba Nyamuhanga bayambukire omo bukali bw’erimbere bw’omubiiri wetu bukwate erisakangwa lisubirwe. Abangi abakayira omo kwenene babakaba batamanyire njira Omwami yakolere. Eribala lya William Miller n’abayambire be, lya Captain Joseph Bates, n’ery’abatsukirire abandi omo mwatsi w’eryasa, likwate okubanikwa embere y’abantu betu. Ekitabu ky’Omukulu Loughborough kikolere erihabwa obukomo. Abandu betu abakulu balole ekikakoleka busana n’erighabya ekitabu eki.

GSAM 7.4Tukwate erisoma erilola njira eyikahire y’erikwata erisubamo ebiryo byetu kutangirirya omo butsuka bw’omubiiri wetu, obuthuku twatandukana n’amakanisa, twalolya embere idukirya kuli idukirya omo musana Nyamuhanga yatuhayire. Kuli obuthuku obwo twakwata ekifo kiti Baibuli, kandi Baibuli yenyene, ni yo yalingaba mukangirirya wetu; kandi tutalilama erisuka kuli kifo eki. Twahabawa obusondoli obw’ekihendo bw’amaani ga Nyamuhanga. Ebyamahano byakoleka. Emirundi mingi, obuthuku twahikire omo bihugho bikahire, amaani ga Nyamuhanga gakanibwa busana n’obuyambi bwetu.—Ebaruha 105, 1903 (CWE145) (ekikahire kyayongerwamo).

GSAM 7Busana naki tukasakanga lisubamo?

GSAM 7.5Omo musana gw’obwimiri obwabirilwa, twaleke twiyirire kuli bireka ebyakola Omugala wetu Loughborough akahanwa eribala obukali bwetu, kandi naki tukayunza eribanda lisubamo eribala lyiwe omo mubiiri n’okulikolesa kandi.

GSAM 8—Erisaba eribuka

GSAM 8.1Kuli byosi, erisubamo ebintu by’obukali lituhayo lutyoka y’erilondola okoba kwa Nyamuhanga omo mubiiri, n’eribona obukabirya bw’obwighane Bwiwe. Eki kihanga erikirirya, kandi kitukangirirya amasomo g’ebiro byakera, amakirire n’amabi. Kisubamo imisingi y’Ebyandikire ey’Ekanisa yetu, kandi kibanikya omwoyo gw’erihayo ow’abatsukirire betu. Kibukya imisingi yetu y’omulimu. Ng’okyalomire Omugala wetu Loughborough kuli p. 33: “N’obya kiwene kuli Isiraheli eribuka obukangirirya bw’Omwami nabo, tikukaba kiwene kandi kuli twethu? Omusabuzi omo kusemererwa akaloma kandi, ‘Uhimbwe Omwami, mwoyo wami, kandi olibuke ebihayo Biwe byosi.’”

GSAM 8—Obuthuku obw’enjawulo omo bukali

GSAM 8.2Emyaka ey’eritsukwa ly’omubiiri gw’Abadiventi b’ekiro ky’omusanju yaba emwe y’ebiseera eby’enjawulo omo bukali. Nibura ebimanyisa bisatu bya biseera bya mubere gunu bikayira omo mutima.

GSAM 8.3(1) Obuthuku obuminyereri obunene bukahikirira. Okukwama, ekintu kiti kitalibanikwa munene n’obweneene omo biseera byakyo. Busana n’eki, kikwamene munene kandi kyambire erisubirayo n’omwatsi gw’amaso gakahire, erilola obunene bw’obuminyereri—emyatsi Omwami yategekire kuba kwenene kw’omu butuku buno busana n’obuthuku obwo omo bukali bw’ensi.

GSAM 8.4(2) Obuthuku imisingi ikahirwa busana n’omubiiri omweneene Omwami ategekire erikola. Omo kumanya ebiseera kiti, kikwamene munene eribona njira empango ikahirwa, obukabirya obw’Ebyandikire n’ebintu by’obulindiri ebyalolya idukirya kuli idukirya abatsukirire, abazimbi ababirirwe busana n’obuthuku buno, erihika kuli kirikirirya ekikwamene kandi ekilondokerene kuli mwatsi n’omubiiri ogwabahayirwe na Nyamuhanga.

GSAM 8.5(3) Obuthuku obuhinduka obunene bukahika omo mubiiri gw’ahabuyirire ow’obweneene, ogutali gwa kifwanani. Ng’oku njira ya Nyamuhanga “iri omo habuyirire” (Zaburi 77:13), kikwamene erimanya n’erilondola n’erikirirya ekyo Nyamuhanga akola erikola kuli butsibu bw’ekibi. Ekyambire munene omo eki, ni kikwamananya kuli kuhinduka okubirire n’ekihinduka omo butsibu bw’eryasa. Omwami akayunza twiyirire ekyo kyahikire obuthuku omubiiri gwatambuka okuva omo lubuga okahika ahabuyirire (okuva Kalvari okahika erihemuka), n’engeri abantu ba Nyamuhanga b’obweneene abakaba bali omo biseera ebyo babirire batamanyire ekyo kyahikire, bakabana eritweka lihango ly’eritambuka, kyonka hanyuma bakahika bamanya ekifo kyabo omo ntegeka ya Nyamuhanga. Ebiryo byabo bikabanikya omusana kuli eby’abakirirya omo 1844 n’hanyuma, omo kuhinduka okuva ahabuyirire okahika ahabuyirire bw’abayirire (okuva omo mubiiri w’eribinga okahika omo Lubanza lw’eribinga).

GSAM 9.1Ebimanyisa byosi ebi byathathu tukabibona omo biseera by’eritsukwa ebyabirilwe omo kubala kwa Mugala wetu Loughborough. Tukayunza erikwata n’eribana omo mwoyo ogwo ogw’abalondere kwenene “ng’ekintu ekibisibwe,” bakakibona, kandi bahayo byosi kuli erikabirya omwatsi wakyo.

GSAM 9—Erikahikya Omulimu w’obuminyereri

GSAM 9.2Ekindi ekikalola erisakanga lisubamo obwimiri bwa Loughborough ni erikahikya kandi omo biro byethu obukali n’ekifo kya Baibuli by’omubiiri gwa Ellen White ng’omwandiki, omulomi, n’omuhabwa w’olusunzo lw’enjawulo olw’Omulimu, olwo yakabirire omo by’eritsuka biwe.

GSAM 9—Obukali bw’omuboni w’amaso w’amayene erikirirya ly’eritsukwa

GSAM 9.3Obukabirya bukalolera kuli nibura ebireka bisatu ebyakola Ellen White ahana, emyaka nka 90 egahwa, kuti ekitabu eki kighabibwe munene, kandi ebilomo n’ebiryo by’abahire imisingi y’omubiiri bisubirwe n’erisakangwa. (1) Ababoni b’amaso aba bakaba bakahola, kandi obwimiri bwabo bw’omuntu n’obwa mulomo bwakakolwa butuli. (2) Emitwalo eyayongire ey’abantu abakayunza kuli ekanisa, batamanyire ebintu by’eritsukwa nangaki abantu b’eritsukwa, yalingabya ekanisa etamanyire imisingi yayo eya Nyamuhanga. (3) Emibiiri y’okulenga ey’ebikangirirya by’obulimba yalingalenga ekanisa, munene omo mubere wayo gw’obutabona, ng’ekyerekene omo biseera bya Minneapolis n’ekyakoleka hanyuma yabyo. Busana n’eki, erikirirya ly’abangi omo kintu kiti Omwami akatsulire alongerere omo mubiiri ogu lyalingalengwa munene omo njira mingi, ez’enjawulo kandi ez’obubiisi. Kyalingaba kya ngasi munene kuti obukabirya bw’okukola kwa Nyamuhanga bunikwe kandi bukahikye.

GSAM 9Ebyanika kuli Ekyongerwamo A

GSAM 9.4Obutamanya obw’okubulibana n’okwirirya obw’abataba baboni b’amaso bwabonese omo bulamu bwa Mugala wetu Loughborough yenyene. Ekintu kimo kiti kyahayo obusondoli bw’erimwandika ekyo ekiri hano ng’Ekyongerwamo. Tukabibona kuba kihango n’obukulu n’erikwata obukobo obwiwe omo risakangwa lya buno, eki kibe kisuba erimbere erisakangwa lyakyo. Tukamanyisibwa kuti kiriho n’ekimanyisa ekikiri omo katabu ka L. E. Froom, Finding the Lost Prophetic Witnesses. Tukalonda eribala obusondoli bwa Froom kuli bukali bw’ekihandike ekikakola Ekyongerwamo A:

GSAM 10.1Ekindi ekihayo ky’omugaso kyaba kihandike kihango ekikatyasibwa kuli mashini, ekyakubirwe na J. N. Loughborough omo mashini y’okatyasako ya telegraph Blick ekayirire, kosi omo nyuguta nene. Kyaba ky’okusubya kwiwe, ekategekebwa omo 1918, omo biseera bikeke embere y’erihola kwiwe, kuli byabya by’obulimba, erihindula obweneene, n’obutali bw’akasi ebyayunzirwe na bamwe b’abalwani omo bitabu biwe bya kera ebikwamene n’emituka y’Omubiiri w’Eryasa. Obuthuku kyahabirwe erisakangwa kuli emwe y’amanyumba g’erisakanga, kyabonese kitali n’omugaso gw’abantu bangi ogukahika erihayo erisakangwa. Busana n’eki, kyasubisibawa kuli mwandiki.

GSAM 10.2Omo myaka y’obukulu bwiwe, Omukulu Loughborough akahayo kihandike eki kuli H. A. Washburn, owakaba musomesa w’obukali omo Pacific Union College, owakakiseberera kandi akakibika. Kuli lusi, akayumba k’omusomesa kakahirire kosi, kandi n’ebitabu biwe byosi ebiwene byahwire omo muliro. Ebitabu bikeke ebyasigalire byaba kuli meza wiwe omo koleji. Omo bitabu ebyo mwabamo kihandike eki, ekikaba n’omutwe “Amabana Amwe.” Kuli nyuma y’eriloma lyani erimbere ly’emisomo y’Omubiiri wa Miller, eyo nasabire erihayo omo butsuka bw’Esukuru y’Ebyandikire ey’Akasi eyakoleka omo mwaka ogwo omo Pacific Union College, Omusomesa Washburn akahira kihandike eki omo maboko gani, akaloma ati, “Kandi namanya naki kihandike eki kikabire kimu kuli bintu bikeke ebyabikirwe omo bitabu byani byosi, busana n’okuba kuli meza yami omo koleji. Nyamuhanga akayunza kibikwe busana n’omubiiri gunu. Kikwe omo Kithunga ky’Emituka y’Eryasa.”—pp. 48, 49

GSAM 10Obuyambi bw’Omwami n’abantu

GSAM 10.3Nga tukamanyire akantu kuli mubere gw’abantu, ng’ekyerekene omo mitima yetu yenyene, tukamanya munene obuthuli bw’ensyo obwo Omwami akabana nabwo buli biro, obwo akakolera. Tukahayo ekitabu eki erilungamya erikirirya omo njira Omwami akakolere, kyonka tutakayunza eritsutsula erikirirya ly’obulimba omo bandu abatali n’amaani, abo akayunza erikolesa erihikirya obuyunza Bwiwe. Tutalibana eby’erisaba busana n’engeri yosi obw’abantu b’abagororoki aba banga banikika kuli mulondere w’oweneene omo biro byethu, nga asoma ekitabu eki nangaki obukali bundi bw’ebiseera ebyo by’amaani. Nyamuhanga akakola buli biro omo buyambi n’abantu, omo bumwe bw’obuntu n’obwa Nyamuhanga (Abefeso 2:20). Tukwate obwire bwosi eriyunira ilaka Liwe, n’omo milomo etaliloloka y’abandi. “Mutagaya obuminyereri; mulenge ebintu byosi; mukwate muno ekyo ekili kiwene.” (1 Abathesalonika 5:20, 21). (Bona Emyatsi Eyalondolwa 3:342-347)

GSAM 11Ebiseera by’eritsukwa ni byo ngasi

GSAM 11.1Tukabona ng’omugaso munene gw’ekitabu eki guli omo kusubya ebibulyo bingi (n’ebitabulyibawa) ebikwamene n’ebiseera by’eritsukwa n’emyaka y’erimbere. Ebibulyo bindi ebikwamene n’ebiryo bya nyuma eby’Ekanisa omo myaka y’ekyasa kya ikumi n’omwenda n’okutangira kuli buno bikalolwako bulungi omo bindi bitabu. Omukwenda w’Omwami abanikire omo bwimiri mubere gw’Ekanisa obwo, omusana Omwami akayunza erihayo omo 1888, n’ebitsibu, omo biseera ebyo n’omo myaka eyahikire kuli buno, eby’ekanisa erighana omwatsi ogwo.

GSAM 11.2Kikwamene eribona obutandukane hagati y’erilindirira ly’abantu, eryabya mugabo gw’abantu ba Nyamuhanga omo myaka yosi, ababire n’obwighana kuti bali kuli kuhika kw’Omwami kyonka bakabana obukabirya kuti titali biseera byabo, n’erilindirira ly’ebiyunzo by’Omwami, obuthuku ng’aba Isiraheli ba kera akatutwala ng’abantu okahika kuli mimbere ya Kanani, akaloma ati, “Mwingire,” kyonka tatwingire busana n’obutakirirya. Tuleke tubone aho tuli, naki tukali hano. Muleke thw’ighe amasomo g’abataata betu ba kera, tusubiremo omugisha n’obulindiri bw’Omwami, kandi tumuleke akole omo kati kethu n’omo njira yetu ekyo atakahikire erikola emyaka 100 eyahwire.

GSAM 11.3(Bona Ekyongerwamo C)

GSAM 11Ekibulyo kuli Ekanisa ya Buno

GSAM 11.4Omo by’eritsuka Loughborough akaloma kuti Abadiventi b’ekiro ky’omusanju 100,000 abakaba bakola Ekanisa omo biseera ebyo bakerekene amaani n’obwighane ebyaberekene ng’abali miliyoni 2. Nga tukakolesa ekipimo kyo kimu, tukangaloma buno kuti abantu betu miliyoni 6 baberekene ng’abali miliyoni 120? Erilola kwa Loughborough ebiseera by’erimbere likahayo bibulyo ki kuli ekanisa ya buno?

GSAM 12.1Tukabasigiriza bibulyo bimwe ebitalisubibwamu, ebyo tusinga Omwami kuti erisakangwa lya buno lilibitsutsula:

GSAM 12.2(1) “Omubiiri” gwaya hakahi?

GSAM 12.3(2) Gwayimire kuli misingi yawo omo bweneene?

GSAM 12.4(3) Kuhika kuli ki ebihinduke tukabibona omo ekanisa kutangirirya ebiseera bya Loughborough bikangalolwa n’ebihinduka omo bantu nangaki n’Omwami akakola omo kati kethu?

GSAM 12.5(4) Naki tukali hano, ng’emyaka 150 omo nyuma y’obuthuku Omubiiri gwatsuka eribanika eryasa lya Kristo lya handi eriri hakuhi?

GSAM 12.6Omo kusubamo obukali bwethu bwakera, ng’akahangire kuli buli idukirya ly’erilolya embere okahika kuli kifo kithu kya buno, ngangaloma nti, Himbwa Nyamuhanga! Nga nkabona ekyo Omwami akakolere, namala n’obwihunyo kandi n’erikirirya omo Kristo ng’omusondoli. Tuli n’ekitali ky’eritya busana n’ebiro eby’embere, kyonka nga tutalibuka njira Omwami atulongerere, n’erikangirirya Kwiwe omo bukali bwethu bwakera.—Life Sketches of Ellen G. White, 196

GSAM 12.7Otahandula ekimanyisa kya kera ekyo abataata bawe bahire.—Imigani 22:28 Ekithunga ky’Ebitabu by’Abapioneer b’Abadiventi, Loma Linda, California, 1/3/1992

Note

Back