Ekihande 28 — Oluyi Olwo Sihali Mundu Wangakinga
GSAM 462.1“Nabirihira embere siwu oluyi olwigule, kandi sihali mundu wangakinga; kundi wuwithe akaghalha hake, kandi wabiriteya ekinywe kyaghe, kandi siwabirighana erina lyaghe.”1
GSAM 462.2Binw’ebi byabwirawa abo abali omwa mibere ye Filadelifia ey’ekanisa y’engulhu yuwene. Ekanisa eyi y’eyabirithumbuka erilhabira omw’ithulira eryasa lya Kristo erihikire hakuhi, kutse abo ababiriyitsingirira okwa bya bamowa ebihambire okwa mwatsi oyo; kundi akabugha okwa kanisa ye Sardisi (eyabya embere kw’eye Filadelifia, buthithe yindi omwa kathi-kathi), athi: “Neryo ibuka ngoku wabirihererwa n’erihulha, kandi wamakirire, wuyihanaye. Neryo wamabya siwunemuthegherera, ngendisyasa oku iwe ng’omwibi, kandi siwukendisyaminya esaha eyo ngendisyasirako oku iwe.”2
GSAM 462.3Neryo ekanisa ye Sardisi yabirihulha erikangirirya ery’Omukama eryasa lhuba. Abo abamakirira okwa bya bamowa mbalholha embere omwa kwenene omughulhu “ekikalhiko ky’ethabaza” kyalhusibawa, n’eribya ekanisa ye Filadelifia, eyo abwira athi: “Kundi wabiriteya ekinywe ky’erighumisirizya lyaghe, ingye nanyu ngendisyakutheya okwa saha y’erilengwa, eyikendisyasa okwa kihugho kyosi, erilengya abikere okwa kihugho. Lebaya, ngasanga lhuba: wamakirire ekyo wuwithe, sihali mundu angakulhusayeko engobi yawu ey’obusinga.”3 Neryo ni kanisa eyi eye Filadelifia eyo akabwira athi: “Nabirihira embere siwu oluyi olwigule, kandi sihali mundu wangakinga.”
GSAM 462.4Neryo hano hali eribugha erighumire ery’Amasako Abuyirire ngoku abo Nyamuhanga, omw’itegheka liwe, akasindika erihana ekihugho busana n’eryasa ly’Omukama, n’erilembera abandu eriyithegheka erihindana na Nyamuhanga, bawithe olhukogho lhwihariye olhwa Nyamuhanga omwa mubiiri wabo. Abandu bangalengaho eribathangira, erisaghulha emibiiri yabo, erikinga “oluyi lw’eribugha,” aliwe nomwabyathya ilhaka lya Nyamuhanga likahulhwa endatha w’olhukingirania lwosi, likabugha lithi: “Nabirihira embere siwu oluyi olwigule.”
GSAM 463Erilholha Embere ery’Emyaka Makumi Musanju n’Ini
GSAM 463.1Omwa mapapura awalhabire aw’ekitabu kino thwabirilhaba omwa myaka makumi musanju n’ini omwa binywe bike, eritsuka 1831 erihika 1905, ithunemukwama eritsuka n’erilholha embere ery’emyatsi y’eryasa lya Kristo, kandi kutsibu-kutsibu Omwatsi wa malaika wakasatu. Thwabirikangania ngoku, erilhua omwa muthiminyikania n’omwa buhami, omwatsi oyu abirilholha embere omwa kaghalha n’amani awakayongera omwaka okwa wundi, erihika aho abiribya n’emibiiri y’obutumwa eyikwirire okwa kihugho kyosi. Kwenene, si kundi omwatsi oyu akatsemesya emithima ey’omubiri ky’abiritsemererwa athya; kundi okwa bulhongo bwiwe akaheka e Sabato y’Omukama, ey’eriteya lyayo likaletha omusalaba ow’erisito, eriyithaghisya omundu eriyihandaghania n’emibiiri y’obugholi bw’ekihugho omwa kiro ky’eyenga eky’abandu bakakolheramo kutsibu emibiiri y’ekihugho. Kandi syabirilholha embere busana n’eribulha abakamuhakania; kundi abirihakanibwa eritsuka erimbere, kandi omwa mulingo w’obukalhi kutsibu erilhua okwa bandu b’erighuma, n’erihunganibwa erikalhethawa n’abandu abathayihayire oku Nyamuhanga, ab’omwa mughulhu muke babiriyingira omwa muthahira. Okwa mibere eyabirilhethawa n’amalengekania n’amalenge w’abanzighu b’erighuma, thwangana bugha ndeke omwa binywe bya Dawudi omuhandiki w’esyonyimbo, thuthi: “Ng’Omukama athanabya olhuhande lwethu, Israeli abughe athi lino: ng’Omukama athanabya olhuhande lwethu, omughulhu abandu bathuhagurukirako, banathumira ithukinahulire, omughulhu ekinigha kyabo kyathwakirako; maghetse anathukingirya, olhuyi lwanalhaba okwa ngingo syethu; maghetse aw’obwiyami anathulhabako. Omukama apipawe, oyuthathuha ng’eby’eritsukulwa n’amaino wabo. Engingo yethu yabiritholoka ng’enyunyi erilhua omwa muthambo w’abatheghi b’esyonyunyi: omuthambo wabirithulika, n’ithwe thwabiritholoka. Obuwathikya bwethu buli omw’ina ly’Omukama, oyuwahangika elhubulha n’ekihugho.”4
GSAM 464Obuwathikya omwa Mukama
GSAM 464.1Omukama akabugha ngoku abirihira embere sy’abandu biwe “oluyi olwigule, kandi sihali mundu wangakinga.” Neryo si ky’erithangania ngoku Omwatsi abirilholha embere buthithe erighunza. Ni Mwatsi wa Nyamuhanga okwa bandu, kandi atholere eribana obusinga. Omwa Eribisulirwa 7:2 omubiiri w’erithegheka abandu eriyima omughulhu ekiro kinene eky’ekinigha kya Nyamuhanga kikendisyahika akalheberyawa n’omumalaika “oyukahethukira erilhua ebuvathukiro,” kutse, ngoku abandi bakahindulha, “ng’erivathuka ly’eryuba.” Lebaya erikeera ly’ekiro—erimbere esyongali sy’ekyakakalha sikalhangirika ebuvathukiro; sikahindana haghuma mw’ekyakakalha ekikayongera erihika aho erilingo ly’eryuba ery’erisandara likalhangirikira ndeke. “Omwami w’Ekiro” akanahethukira erihika omw’ighulhu ly’elhubulha, ekyakakalha kiwe, erilhabuka liwe, n’akaghalha kiwe bikayongera eriminyikala.
GSAM 464.2Kwenene athya thyo Omwatsi wa malaika wakasatu abirilholha embere eritsuka 1848, omughulhu ekwenene eyikamuhimbira yahirawa omwa mulingo owukaminyikala ndeke, kandi eritsuka aho thwabirikangania erikula eriminyikire, eriyitsingirire kandi ery’erithangania. Sithwanga soborera eki okwa yindi nzumwa okw’iyihako ngoku Omukama anemuberererya ekinywe kiwe okwa bandu abo omwa buthuku buno, omughulhu omulhamu wiwe wangan’asa, “bakateya e Sabato ibathayisikya,”5 kandi bakahindulha ekisandu kyabo erilhua okwa rikolha ebyabo by’eriyisunza omwa kiro kibuyirire kya Nyamuhanga, neryo, erilhabira omw’“Erikirirya lya Yesu,” ngoku kikabughawa omwa Mwatsi wa malaika wakasatu ow’omwa Eribisulirwa 14, bakateya “Ebihano bya Nyamuhanga” byosi. Omukama mwabugha okwa bandu abathya erilhabira okwa muminyereri Isaya athi: “Neryo ekyakakalha kyawu kikendisyathulhukayo ng’engyakya-ngyakya, n’erilhamibwa lyawu likendisyasa lhuba: n’obuthunganene bwawu [‘Omukama, obuthunganene bwethu.’ Yeremia 23:6] bukendisyakutsuka embere; n’obukulhu bw’Omukama bukendisyabya erihemba lyawu ery’enyuma.”6 Omwa milhaghe eyighumire eyithya thwanganalindirira ekindi kyosi okw’iyihako obusinga bw’omubiiri? “Nyamuhanga amabya okwa lhuhande lwethu, ni nindi oywangathulhwanisya?”
GSAM 464Bano Bangabana Bathi Obusinga?
GSAM 464.3Thamalhangira emibere yabya omwa 1846, omughulhu Omukulu Joseph Bates atsuka erihandika ekitabu kiwe eky’erimbere, ekyabya kitabu ky’erimbere erisakangibwa okwa mwatsi we Sabato n’Abadiventi b’ekiro ky’omusanju, ini awithe esente ikumi n’ibiri n’ekitsweka ng’esyonyingi-nyingi sya abya awithe omwa kihugho kyosi, kandi iniayithaghisibwa erisikolesya ekiro kiwe ky’erimbere eky’erihandika kithanahwa; kandi thamalhangira Omukulu James White iniakasakanga akapapura kiwe k’erimbere, Okwenene kw’Omu Butuku Buno, omwa syonyingi esy’abana omw’isyasa omuthako omwa musiri, iniakakathuma ahathe bbughuli okwa bosi abanganakasoma, n’eribugha okwa ko ng’omwatsi oyuwabya akendisyahika okwa mihindo y’ekihugho,—thamalhangira enzuko nyake esi, omundu angabulyaya, omwa binywe by’abandu b’omwa biro bya Amosi, athi: “Yakobo akendisyahaguruka erilhabira oku nindi? Kundi ni muke.”7 Thamabigererania n’emibere y’omwa 1905, omughulhu erisakanga ekwenene ey’Omwatsi likakolherwa omwa syonyumba makumi abiri sy’erisakanga ebitabu, esyiri omwa bitsweka muthina-muthina eby’ekihugho, esy’omughulhu mughulhu sikayithaghisibwa erikolha omwa kaghalha kabo kosi erihikirirya obuyithawa bw’ebitabu by’erisoma, kwenene thwangana bugha, Lebaya, “oluyi olwigule” olwo sihali mundu wabirikinga erihika lino.
GSAM 465.1Okwa bandu abakera abakengekania ngoku omubiiri syalyabana obusinga, thwangana bugha omwa binywe eby’omuminyereri Zakaria akolesya erihana abo abalengekania erithangira omubiiri wa Nyamuhanga ow’erisubahimba Yerusalemu, thuthi: “Ni nindi oyuwabiriyirekererya ekiro ky’ebindu bike?”8 Okwa bindu ebyalhangirika ng’esyondundu sy’ebitsibu omwa nzira yabo, Omukama mwabugha erilhabira okwa muminyereri athi:—
GSAM 465Olhundu Lwabirihinduka Lhuhande Olhuseghere
GSAM 465.2“Wuli nindi, ewe lhundu lunene? Embere sya Zerubabeli wukendisyabya lhuhande olhuseghere; kandi akendisyathulhaya ehibwe kyako eky’okwa mutwe n’esyongundu, ibakalhaka bathi, Olhukogho, olhukogho lubye okwa kyo.”9 Athya thyo kyabiribya omwa mubiiri w’Omwatsi wa malaika wakasatu, kandi athya thyo kikendisyabya erihika aho “ehibwe ky’okwa mutwe” kikendisyalegherwa, kutse, omwa bindi binywe, erihika aho omubiiri akendisyahwa.
GSAM 465.3Lebaya abake ab’omwa 1846, abahami omwa by’obuthungi, abahami omwa buli kindu okw’iyihako erikirirya omu Nyamuhanga n’ebindu binene eby’ekwenene, kandi lebaya obunene obwo omubiiri wabo abirikulirako. Lhengekania okwa by’erikolhesya ebiriho lino, ebitabu byosi ibyabiritheghekanibwa, ibyabirihindulhwa, n’erisakangibwa omwa mibughe muthina-muthina ey’ekihugho, n’amaghana w’abagulya b’ebitabu abakayingirya ebitabu bino omwa masiha w’abandu omwa bbughuli bw’amadolari $400,000 omwa buli mwaka. Omughisa wa Nyamuhanga amalholha embere eribya okwa mubiiri, thwanganalindirira obusinga. N’ebi by’erikolhesya n’emibiiri eyikayongera erilhua okwa mwezi okwa wundi, ithunemwesigha Kristo, sithuyithagha erindirira ekindi okw’iyihako ekyo Solomoni alyembera okwa kanisa ya Nyamuhanga eyanalhua omwa mibere yayo y’omwa irungu, “iyeghemire okwa kuboko kw’Omwanza wayo,” omughulhu akayileberyaya iyikalebya embere, “nyuwene ng’omwezi, yikakakalha ng’eryuba, kandi yikobohya ng’erihemba ery’emyenda y’obuminyikalho.”10
GSAM 466Eriwathikibwa n’Olusunzo lw’obuminyereri
GSAM 466.1Thwabirilhangira ngoku erithegheka ly’Omukama lyabirikingulha enzira y’erisanda ly’ekwenene, kandi ngoku omughisa wiwe owihariye wabiribya okwa malenge awahirawa erilendera omwa syonzira sy’erithegheka liwe. Okw’iyongerya okwa ki, omwa ritsuka n’erilholha embere ery’Omwatsi wa malaika wakasatu, abiribugha n’abandu biwe erilhabira omwa Olusunzo lw’obuminyereri. Eki sikyabiribya mu mulingo w’eribisulirwa erihya ery’erisubya e Biblia, kutse omwa mulingo w’erihindulha bulha erikangirirya ly’Amasako, aliwe erikangania aho, omwa buthuku buno, hali obutsibu bw’erilhua omwa bwangu bw’engulhu yuwene ya Kristo, aho abandu bawithe obutsibu bw’erighuswa n’emibere y’obuthuku buno, bakatsemera omulingulha w’erikenga Nyamuhanga buthalimu kaghalha.
GSAM 466.2Thamalhangira omwatsi oyu erilhabira omwa ky’erileberyako11 eky’abaminyereri abakera, ekyo Omukama abirithuha ng’ighuma y’okwa syonzira sy’erilengya ebirikanganibawa ebithya, thukabana esyonzumwa sighuma esy’eriyithagha erikanganibwa erithya lino ng’aho kera; ni bugha, omwa buli buthuku hali obutsibu bw’erighuswa erilhua omwa nzira y’ekwenene n’erikangirirya n’emighendere ey’omwa buthuku obwo, eyibya iyisandire kandi yiwihariye. Omukwenda Paulo, omw’ibugha okwa rikanganibwa ly’ebihembo eby’Omukama abirihira omwa kanisa, akabugha athi bili “busana n’erihikirirya ababuyirire, busana n’omubiiri w’obuherezya, busana n’erihimba omubiri wa Kristo; erihika aho ithwe bosi thukendisyahika omwa bughuma bw’erikirirya, n’obw’eriminya Omughalha wa Nyamuhanga, eribya mundu muhikirire, erihika okwa lhulengo lw’obukulhu bw’eriyulha lya Kristo; nuku eritsuka lino isithwathasyabya baana bato, abakasighisibwa eyi n’eyi, n’erihekwa n’obuli muyagha w’erikangirirya, omwa mathebo w’abandu, n’omwa menge w’obughobya, omwo bakatheghera erihabisya; aliwe thukabugha ekwenene omwa lhwanzo, thukule omw’iyo omwa byosi, oyuli omuthwe, ni Kristo: erilhua omw’iyo, omubiri wosi, owuhambene ndeke n’erighumibwa n’ekyo obuli hahambene hakahayo, erikwamana n’erikolha omubiiri owukaghana omwa lhulengo lw’obuli kitsweka, akakula, n’eriyihimba omwa lhwanzo.”12
GSAM 467.1Emyatsi ey’erihakania eyikahirawa okwa rikanganibwa ly’Olusunzo lw’obuminyereri omwa buthuku buno, yangana yahirawa omwa kaghalha kaghuma omwa buthuku bwakera; ni bugha, thuwithe Amasako, neryo sithukayithagha ebisunzo ebithya. Aliwe, Amasako agha wene akathubwira ngoku Kristo abirihira ebisunzo bino omwa kanisa erikolha omubiiri wabyo erihika aho “ekihikirire [emibere eyihikirire] kikendisyasa,” kandi ngoku ekanisa yitholere “erithakehererwa omo lhusunzo n’olhughuma, iyikalindirira eryasa ly’Omukama wethu Yesu Kristo.”13
GSAM 467Thukayithagha Abaminyereri Busana Naki?
GSAM 467.2Abandu abakera bangana balengekenia ngoku babya bawithe omughambo wa Nyamuhanga ow’emibere, ngoku wahanandikwa n’ekyala kiwe iyuwene-wene okwa mabwe amaseghere; ngoku babya bawithe emighambo, eritswa esyonza, n’erikangirirya ebyabwirawa Musa erilhua omwa buno bwa Nyamuhanga, kandi ibyabirihandikwa ndeke-ndeke; kandi ni kindi kyahi ekyayithaghisibawa? Aliwe, nomw’ihabya ekwenene eyuwene yosi eyo babya bawithe, Nyamuhanga mwatsemera eribabughirya “omwa mighulhu mingyi n’omwa milingo muthina-muthina erilhabira okwa baminyereri biwe ababuyirire.”
GSAM 467.3Thukabana ngoku obwimiri obwalethawa n’abaminyereri muthina-muthina, nga Isaya, Yeremia, Ezekieli, Danieli, Hosea, n’abandi, omwa buli mughulhu bwakangiriraya omughenderwako mukulhu mughuma ow’erihulikirira Nyamuhanga; aliwe obuli muminyereri abya awithe erihana liwe eryihariye okwa bandu b’omwa buthuku bwiwe, busana n’emibere yabo y’erighuswa erilhua okwa mighenderwako emithunganene eyibuyirire n’eyithegheulirwe oku Nyamuhanga, n’emighendere eyisandire omwa buthuku obwo obuminyereri bwahebawamo.
GSAM 468Obuyithawa bw’Ebisunzo
GSAM 468.1Nomw’ihangabughawa ngoku thuwithe erikangirirya eryuwene ery’Amasako w’Endaghane Yakera, kandi n’ebinywe by’Omulhamya wethu iyuwene-wene n’eby’abakwenda, thukayithaghiraki ekyakakalha ekindi? Ekiriho ni ky’eki, ngoku abakwenda ababuyirire abo bene babirikangania embere okwa biro by’eriherukya, omughulhu “obuthuku obw’obutsibu bukendisyasa,” kandi omughulhu abandu bakendisyabya “n’omulingulha w’erikenga Nyamuhanga, aliwe bakaghana akaghalha kako,” kandi bakathubwira ngoku “abandi bakendisyahandaghania n’erikirirya, ibakahulikirira emilimu eyikaghobya n’erikangirirya ly’esyodaimoni.”
GSAM 468.2Busana n’ebindu byosi ebi, abandu abo Paulo akabughako omwa rihandikira Abanya Tesalonika, abathakendisyabya omwa mwirima nuku ekiro kya Kristo ikyabatsumba ng’omwibi, aliwe abakendisyabya baana b’ekyakakalha, bakahirwamo omuhwa “erilengya ebindu byosi” okwa “buminyereri,” n’“eriwamakirira ekibuya.”14 Eki kisosene n’eribabwira ngoku abandu abakendisyabya ibakalindirira eryasa ly’Omukama Yesu Kristo, kandi ab’okw’iherezo bakendisyabanika ibanayitheghekire busana n’ekiro ekyo, bakendisyabya n’erikanganibwa “eribuya,” ery’okwenene, ery’Olusunzo lw’obuminyereri omwa bo.
GSAM 468Obuminyikalho bw’Eriherukya
GSAM 468.3Thuli omwa buthuku obw’obuminyikalho bukalabya okwa buli lhuhande ngoku ekiro ky’Omukama kihikire hakuhi. Thuli omwa buthuku obo bwene obw’abandu babya batholere eritsuka, abakendisyateya Ebihano byosi, kandi abakendisyabya “bawithe obwimiri bwa Yesu”15—ni “Omulimu w’obuminyereri.”16 Thukabanaki? Thukabana ngoku omwa myaka 60 eyalhabire abandu abathya babiritsuka, ibakaheka omwatsi owuthya, kandi omwa bo Olusunzo lw’obuminyereri lwabirikanganibwa. Omw’ilengya olhusunzo olhu ngoku lukakanganibwa erilhabira oku Mama E. G. White n’emighenderwako y’e Biblia, thwabirilhangira ngoku lukalhaba erilengwa omwa buli kitsweka. Eritsuka okwa nzuko erihika okw’iherezo, omwa byahandikwa byosi ebya Mama White simwabiribanika n’olhunyiriri olhughuma olhukaha akaghisa n’akahake ak’erikolha ekibi, kutse olhukasima n’ahake erilhua omwa kinywe kya Nyamuhanga. Ebihandiko bino sibyabiriyihira endatha w’e Biblia, aliwe bikahira abandu mw’omuhwa buli buthuku erigha ekinywe kya Nyamuhanga ndeke kutsibu, n’erikangania ngoku yiriryo olupimo lunene olwo esyonza syethu sikendisyasotholherwako omwa ritswa olubanza ly’eriherukya. Omwa bihandiko biwe Kristo akahulibwa endatha embere syethu ng’eky’erileberyako kighuma ekya thutholere erikwama. Omwa mulingo owukaminyikala kutsibu, akabughawa ng’iyo y’akaghuma ak’amaha wethu aw’obusinga hano, iyo y’endibitho yethu nguma erilhua okwa kinigha ekikasa, iyo y’erina lighuma n’enzira nguma eyo thwangalhamibwamo.
GSAM 469Eripipa ery’Omundu
GSAM 469.1Busana na Mama White n’emibere y’omubiiri wiwe, ebikakwamako bikahebawa, ebyahandikwa omwa 1877 n’omundu oyuwabya amusi kandi oyuwabirigha omubiiri wiwe omwa myaka mingyi; kandi enyuma w’emyaka hakuhi makumi athanu n’isathu ey’erilengya, emyaka ey’erilebererya ndeke, ngasima buthithe erighalaghalya obuli milengekania eyabughibwamo:—
GSAM 469.2“Busana n’emibere y’Ekikristayo ya Mwali wethu White, ngasaba olhusunzo lw’eribugha ngoku ngalengekanaya nyithi ngasi ebindi byayo. Nabiriminya naye emyaka ikumi n’omunani,—eyikalenga ekitsweka ky’obuthuku bw’abandu bethu. Nabiribya omwa siha wabo mughulhu mughulhu, hakana amayenga manene omwa ngendo nguma. Babiribya omwa nyumba yethu n’omwa siha wethu emighulhu mingyi. Nabiribya n’abo omwa ngendo hakuhi buli hantu; nabiribya n’abo omwa muthalhangirwa n’abandu n’embere sy’abandu, omwa mihindano n’erighuma ly’emihindano, kandi nabiribana obuthuku obuwene kutsibu obw’eriminya ebihambire okwa ngebe, emibere, n’omulimu bya Mugala wethu na Mwali wethu White. Ng’omuthuliri nabiriyithaghisibwa erikolhagana n’obuli mulingo w’abandu, n’obuli mulingo w’emibere, erihika aho ngalengekanaya nyithi nangana minya ebindi ebihambire okwa mundu ngoku ali, nibya enyuma w’emyaka y’eriminya naye ndeke.
GSAM 470.1“Ngasi Mwali wethu White ng’omukalhi oyuthakiyipipa, oyukayikehya, ow’omuthima w’olhukeri kandi w’ekinyabandu. Emibere eyi si ya eriyambalha musa n’eriyighirya, aliwe yikalhua ndeke kandi kwangu erilhua okwa mibere yiwe y’obuthonde. Syakiyihulha endatha, syakiyilhangira ng’omuthunganene ahabwiwe, kandi syakiyihira endatha, ngoku abandu abakayighunya omw’isinda bakabya ebiro byosi. Nabirihindana mughulhu mughulhu n’abandu abathya, kandi buli mughulhu nabiribabana bayulhire eriyileberyaya, bayulhire eriyipipa, bayitheghekire erihayo amalengekania wabo, bakayipipa okwa buyirire bwabo, n’ebindi; aliwe nabiribana Mwali wethu White buli mughulhu iniathe na n’ebyo byosi.
GSAM 470Omwira w’Abahami
GSAM 470.2“Omundu wowosi, nibya omuhami kutsibu n’oyukayikehya kutsibu, angana yamuyako buthithe eribohaboha busana n’erihabulha n’erihumulikanibwa, athathasunibawa. Buli buthuku akayitheghererya abayithagha obuwathikya, abathe na kindu, n’abali omwa bulighe, akabaha eby’obuyithawa bwabo n’eribalhwirira.
GSAM 470.3“Sinyabiriminya n’omundu n’omughuma oyukahira erikenga Nyamuhanga embere siwe obuthuku bwosi ng’iyo. Sihali kindu ekikatsukwako athathanasaba Nyamuhanga n’omuhwa. Akigha ekinywe kya Nyamuhanga ndeke-ndeke kandi obuthuku bwosi. Nabirihulha Mwali wethu White akabugha emighulhu y’amaghana, nabirisoma obwimiri bwiwe bwosi bw’erihana eritsuka okwa nzuko erihika okw’iherezo, obunji bwabwo emighulhu mingyi, kandi sinabirithoka eribana n’omulhondo mughuma omubi omwa bwosi, kutse ekindu kyosi ekithabuyirire kutsibu kandi ekithe ky’Ekikristayo; sihali ekikasondolha erilhua oku Biblia n’oku Kristo; aliwe omwo ngabanamo erilembera ery’omuhwa mukulhu ery’erihulikirira Nyamuhanga, ery’eriyanza Yesu, ery’erikirirya Amasako, n’ery’erisya-masonda ebiro byosi. Nabiribana obuwathikya bunene bw’obunyakirimu omwa bwimiri buno bw’erihana emighulhu eyithangabalhwa. Kwenene, sinabirisoma obwimiri buno ngathayowire erihanwa busana n’erikeha ly’erikirirya lyaghe omu Nyamuhanga, erikeha ly’eriyihayo, n’erikeha ly’omuhwa w’erilhamya engingo sy’abandu. Namabya ngana thoka eritswa olubanza lw’omwatsi, namabya ngana thoka erisombolha eby’obunyakirimu, ngabugha nyithi obwimiri buno bw’erihana buli bw’omulimu mughuma kandi bukabugha omwa mulingo mughuma ng’Amasako.
GSAM 470.4“Omwa myaka 30 [lino thwangana bugha thuthi emyaka 60] obwimiri buno bw’erihana bwabirikiriribwa n’erisomwa omwa bandu bethu. Bwabiribahambako buthi? Bwabiribasondolha erilhua okwa mughambo wa Nyamuhanga? Bwabiribasondolha erileka erikirirya omu Kristo? Bwabiribasondolha erisugha e Biblia? Bwabiribasondolha eribya bandu ababbolhire n’ab’emibere mibi? Ngasi ngoku bangagereranyibwa ndeke n’ekindi kithunga ky’Ekikristayo kyosi.
GSAM 471.1“Ekindu kighuma ekyo nabiritheghera ni ngoku abakahakania Ebisulirwa bya Mwali wethu White n’obukalhi kutsibu bakikirirya ngoku ni Mukristayo. Singasi ngoku bangana ikirirya ekyo. Bakalengaho erikisoborera omw’ibugha ngoku abirighobyibwa. Sibangana kangania n’ehuma lighuma ery’obubi omwa ngebe yiwe yosi, kutse omulhondo mubi omwa bihandiko biwe byosi. Batholere erikirirya ngoku ebihandiko biwe ebingi ni byuwene kutsibu, kandi ngoku omundu wowosi oyuwangakwama byosi ebya akabugha angabya Mukristayo muwene, oyuthanganatsandatsanda erihika elhubulha. Eki ni ky’erithangania kutsibu, amabya ini ni ky’erikolhesya kya diabolo, akasindikiribwa na Satana, kutse kyamabya ebihandiko biwe ini ni bibi kutse bi ndalhalha sy’amalengekania wiwe iyuwene-wene.”
GSAM 471Ab’erighuma Bakaha Obwimiri Busana n’Ebihandiko
GSAM 471.2Ebipapura byethu by’obuthuku ebyabya ibiri mw’ebihandiko bya Mama White bikana thumibwa, bikasondwa n’abo abakayikehya kutsibu, abakakenga Nyamuhanga, n’abakayihayo. Omw’ibugha okwa bya bakasoma, bakabugha bathi: “Thwanzire kutsibu-kutsibu ebihandiko bya Mama White. Bikayiwira ndeke omwa ngebe ya buli kiro, biyulhire erikangirirya erisondolha omundu erihika hakuhi n’Omukama, n’erimuleka ikyathasyayikehya, ikyathasyakenga Nyamuhanga, n’eriyihayo. Ebihandiko bino biri omwa mulingo w’Amasako kutsibu, ngoku thukabisoma kikayowa ng’aho Mama White atholere eribya akasindikiribwa erihandika omwa mulingo oyu akahandikamo.” Athya thyo obwimiri bukabya omwa mighulhu y’amakumi ey’abandu abakahanisania esyobaruha n’abakoli bethu b’obutumwa, kandi abo sibawithe n’eriminya hake ngoku amalengekania wa Mama White akahebawa omwa Ebisulirwa ebibuyirire.
GSAM 471Enzuko y’Erihakania
GSAM 471.3Ithuwithe embere syethu ebikakolhwa n’olhusunzo olhu, ekibulyo kikasya kithi, Erihakania erikanganibwa ly’olhusunzo olhu lyabiritsuka hayi kandi busana naki? Kandi abakahakania babirihik’ahi? Busana n’eribya nabirilebererya omwatsi oyu ndeke eritsuka 1852, nabiribana ngoku omwa mighulhu mingyi erihakania erikanganibwa eri lyabiritsuka okwa bandu ababirihanwa busana n’obulema bw’emibere yabo, busana n’engumbu mbi, kutse busana n’enzira mbi y’omwa ngebe yabo. Bangyi okwa babirihanwa babya bakabugha kutsibu ngoku sibabya babi ng’obwimiri bw’erihana ngoku bubalheberyaya, kandi babya bakayithagha erikangania ngoku bangalholha embere eriwamakirira ekwenene nomw’ihangabya ibakalwisanaya n’erihana eryo babirihabwa. Obuthuku bwabirikangania ngoku obunji bunene bw’abathya babirighana erikirirya lyabo n’erilhua omwa muthahira lwosi. Abandi babirilhangira erihaba lyabo, n’erithasyawamakirira ekwenene kutsibu. Ekibulyo kikasya kithi, Abakahakania olhusunzo olhu bamabya ibakasondolhwa n’Omukama, ni busana naki bakasandaghania n’obunyakirimu bwabo, n’erihinduka erilhua oku Nyamuhanga? Omughenderwako w’Omulhamya wethu ni ngoku omuthi atholere eriminyikana okwa bighuma byawo. Akabugha n’akaghalha kanene athi “omuthi mubbolhe syangana leka ebighuma ebibuya.”
GSAM 472Erisagha ly’Abakahakania
GSAM 472.1Thukibuka emighulhu eyo erihakania eritheghekanibwe lyabiriyimikibwa okwa bwimiri bw’erihana obwa Mama White, haghuma n’eribugha ngoku omubiiri wabo akendisyabana obusinga bunene omughulhu bakendisyabya ibabirilhusaho obwimiri bw’erihana. Aliwe habiribya erisagha lwosi omwa riberererya ery’amaha wabo. Enyuma w’emyaka y’erilwana sibabirikangania obwema bunene bw’erisanda ly’ekwenene eye Sabato embere sy’ekihugho obukalenga okwa bw’abo abali ng’ibo abanabukangania emyaka 49 eyalhabire. Omubiiri wabo amabya ini ni mubiiri w’Omukama owihariye, busana naki Omwatsi wabo syabiribana obusinga obunji?
GSAM 472Obusinga Buli Hayi?
GSAM 472.2Okwa lundi lhuhande, thamalhangira Omwatsi oyo Ebihano bya Nyamuhanga n’Erikirirya lya Yesu bikathulirwamo okwa kihugho,—Omwatsi oyuhambene n’erikanganibwa eri ery’Olusunzo lw’obuminyereri, haghuma n’erihabulha lyalwo, erikangirirya, n’erihana,—thukalhangira ngoku abirilholha embere omwa kwenene n’eriyitsingirira eritsuka okwa nzuko yiwe yenyine erihika omwa buthuku buno. Omw’ihulikirira erihabulha ly’Omukama erilhabira omwa lhusunzo olwo, omw’ilholha embere omwa kaghalha k’Omukama, Omwatsi, ngoku thwabirikangania, abirikwira ekihugho kyosi, kandi akahika lhuba okwa “buli kihugho, na buli kihanda, na buli mubughe, na buli kithunga ky’abandu.”
GSAM 473.1Busana n’erilholha embere lyawo omwa buthuku bwalhabire thwangana bugha thuthi, ekinywe kya Nyamuhanga kyabiribererera omwa kya abugha athi: “Sihali eky’erilwanisya ekihangikirwe erikulhwanisya ekikendisyabana obusinga.” Kwenene, okuboko kwa Nyamuhanga kwabirikanganibwa omwa businga obwabya omwa ritsuka n’erilholha embere ly’Omubiiri munene w’eryasa lya Kristo erihika hano, kandi busana n’obuthuku bw’embere thukesigha eribererera erithanganatsandatsanda ly’ekinywe kiwe kithi: “Nabirihira embere siwu oluyi olwigule, kandi sihali mundu wangakinga.” Omw’ikesigha eri thwangana yimba omwa bughumu bwosi thuthi:—
Notes
- Eribisulirwa 3:8. ↩
- Eribisulirwa 3:3. ↩
- Eribisulirwa 3:10, 11. ↩
- Esyonyimbo 124:1-8. ↩
- Isaya 56:1, 2. ↩
- Isaya 58:8, 13. ↩
- Amosi 7:2. ↩
- Zakaria 4:10. ↩
- Zakaria 4:7. ↩
- Olhwimbo lwa Solomoni 6:10. ↩
- Yakobo 5:10. ↩
- Abanya Efeso 4:12-16. ↩
- 1 Abanya Korinto 1:6, 7. ↩
- 1 Abanya Tesalonika 5:5, 20, 21. ↩
- Eribisulirwa 12:17. ↩
- Eribisulirwa 19:10. ↩