Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
24 / 29

Capitòl 23 — Istituzion de la Salüd

John Norton Loughborough

GSAM 358.1"CAR, mi speri sora tüt che te prosperet e che te staga in salüt, propi come la toa anema la prospera."1

GSAM 358.2El Saba, 6 de giugn del 1863, el Pastor White e soa mier hann partecipaa a un inconter in d'una tenda tegnuu di Pastor Cornell e Lawrence a Otsego, in Michigan. Lì la Sciora White l'ha avuu una vision che la gh'ha dervii denanz el tema de la reforma de la salut. A partì de quell moment, di articoi in su la salut e 'l viv san hinn staa publicaa in sul Review, e lee l'ha scominciaa a scriv quell che gh'era staa revelaa in su la salut. Una part de quest l'è comparida in del Testimoni N. 11, e in d'un lavorà intitolaa "Come Viv".

GSAM 358.3El tema de la vita sana e di sò giuste relazion cont el svilup fisich, mental e spiritual, l'è staa portaa in evidenza denanz a la gent. In del Review del 25 de otober del 1864, el Pastor J. N. Andrews l'ha faa i suggeriment important chichinscì sora el tema:—

GSAM 358J. N. Andrews sora la Vita Sana

GSAM 358.4"Mollà via ogni artìcol de mangià dannos, e menà una vita de temperanza sota l'influenza de bona istruzion e de la coscienza vers Dio, hinn tra i robb pussee essenziai per una bona salut. I noster corp hinn i templ del Spirit Sant. Per podè gloriaa debon in di noster corp come in di noster spirit, quant l'è necessari che gh'abiem in piena vigor tucc i poder del noster vess fisich! Ringraziom el Signor che 'sto argoment adess el sia mettuu in particolar denanz a la nostra gent. La salut e la forza hinn tra i robb pussee prezios per numm, e de la conseguenza pussee granda per quej che vedarann i grand event del temp del tribulament."

GSAM 359.1El soget de l'igiene biblica e de la temperanza cristiana l'è staa sostegnuu, minga domà in sui pagin del Review, ma anca di noster minister.

GSAM 359.2A la Conferenza Generala, el 20 de Masg del 1866, l'è stada dada la seguenta istruzion a travers de la Sciora White (la stessa la se troeuva in del Testimoni N. 11):—

GSAM 359Una Istituzion per la Salüd de Furnì

GSAM 359.3"M'è staa mostraa che gh'avarissom de fornì ona cà per i tribolaa, e per quej che voeuren imparà a curà el so corp per podè prevenì i malattii....
GSAM 359.4"Come i incredul i se rivolgerann a un istitut dedicad a la cura con success di malattii, e gestid de medegh che tegnen el Saba, i vegnarann portad direttament sota l'influenza de la verità. Cont el cognoss la nostra gent e la nostra vera fed, i sò prejudic i vegnarann superad, e i restarann impressionad in manera positiva. In 'sta manera, sota l'influenza de la verità, un quai d'un el trovarà minga domà solliev di sò malagnor fisich, ma anca un balsam de guarigion per i sò anim malad de pecad.

GSAM 359Prevision di Risultaa

GSAM 359.5"Maneman che la salut di invalid la migliora cont on tratament giudizios, e che i scumincen a godèss la vita, i gh'hann fiducia in quii che hinn staa i strument de la soa guarigion. I so coeur hinn pien de gratituden, e la bona somenza de la verità la trovarà anmò pussee facilment on post indove restà, e in d'on quai cas la sarà nutrida, la butarà su e la darà frutt per la gloria de Dio. Una de 'sti anim prezios salvada la vararà pussee de tucc i mezz necessari per fondà un'istituzion del gener....
GSAM 359.6"Di quajvun che i va via guarìi, o che i gh'hann avuu un gran benefizzi, i saran el mezz per portà la nostra fed in di post noeuv, e per alzà el standard de la verità indove che saria staa impossibil andàgh dent se el prejudic l'era no staa prima tiraa via di ment cont el stà in mezz a la nostra gent per el fin de recuperà la salut."

GSAM 360.1L'è staa deciduu a l'unanimità del noster popol radunaa che, appena possibil, la se dovaria dervì un istitut de salut a Battle Creek o lì arent, e che 'l dovaria vess sota la direzion medega del Dotor H. S. Lay, che, oltra a la soa formazion medega de prima, l'aveva passaa pussee de 'n ann in d'un istitut de cura idropatica de l'Est per imparà i metod idropatich de curà i malattii.

GSAM 360Sit per on Sanatori Crompaa

GSAM 360.2La creazion de 'n'istituzion del gener a l'epoca la pareva 'na gran impresa; e se 'l fuss no staa per 'sto testimoniagg incoragiant in sul resultaa, ghe saria staa on quai retard a comenzà l'oeuvra. Inveci, dopo de la fin de la conferenza hinn passaa domà on quai dì prima che la spaziosa cà del Giudes Graves, con vott acri de terra, che l'era la soa bella residenza a West Battle Creek, la fuss comprada. A l'edifizzi lì arent, a l'è stada fada su subit ona sgionta de duu pian per doperàlla 'me bagn. In 'sti edifizzi l'è staa dervii l'Istitut de Reforma de la Salut.

GSAM 360.3In del "Review" del 19 de giugn del 1866, l'è stada fada la prima ciamada general per i azion de l'istitut. In del stess numer del giornal l'è stada fada una deciarazion che i azion eren giamò stade sottoscritte di ges de Battle Creek, Michigan, e Olcott, New York, per un valor de 2.625 dollar, o ben 105 azion de 25 dollar l'una. Vist che in del Stat del Michigan gh'era nissuna legg sota la qual se podeva formà una società per gestì i istituzion sanitari, la proprietà l'è stada tegnuda in fideicomiss per un poo de temp, fin a quand che la s'è poduda fà l'incorporazion.

GSAM 360L'è Partii un Gurnal de Salut

GSAM 360.4El prim de Agost i gestor hann anca scominciaa a publicà on giornal mensil de salut, de sedes pagin con la covertina, in forma de magazin. El se ciamava Health Reformer. 'Sto giornal el va inanz anmò, cont el nomm de Good Health, e adess l'è el magazin de salut pussee important del mond. Quest giornal el trattava minga domà de principi de salut e temperanza, ma l'era anca on mezz per fà publicità a l'istitut sanitari, che l'è staa dervii ofizialment per i pazient e i pensionant el 5 de setember del 1866. Donca la gh'era l'istituzion, comprada, attrezzada e pronta per l'atività in manch de quater mes de quand che l'idea l'era stada menzionada per la prima volta a la nostra gent; e l'è stada soscrivuda la soma de 11.000 dollar per el capital, de la qual una gran part l'era giamò stada pagada.

GSAM 361Organizazion d'ona Corporazion Medega

GSAM 361.1Durant l'invern del 1866-67 l'è stada aprovada una legg de la Legislatura del Michigan, cont la qual se podeva formà una società per la gestion de l'istituzion sanitaria. El 17 de masg del 1867, s'è faa 'sto pass, s'hinn adotad i regolament intern, e i imobil e i alter ben hinn passad ai consejer d'aministrazion eleggiud regolarment. L'import total del capital sottoscrit fin a quella data l'era de 26.100 dollar; de quest, 18.264,87 dollar eren staa pagaa. L'istitut el gh'aveva on corp competent de medegh e de aiutant, e i edifizzi eren quasi pien de pazient, de i quai divers aveven giamò brascciaa la nostra fed, dopo avè savuu de numm 'me popolazion e de la verità dopo vess vegnuu a l'istitut.

GSAM 361Vestì San

GSAM 361.2In tucc i età e in tucc i paes el coeur natural l'è soget a l'influenza del mond, cont el so orgœuj de la vita, i so follie e i so mode. L'ann 1863, in de la nostra terra, quand che a la Sciora White ghe fu mostrada la question de la salut e del vestì, l'è minga stada un'ecezion, come se vedarà de la fissazion di dònn a andàgh adree a la moda del moment de portà i cercc, che i sò dimension faseven parè tanti de lor come se caminassen in d'un balon invèrsu. Pròpi in quell period lì, hinn staa introduzzion duu alter estrem in del vestì che hann faa nass un frach de discussion. On brev resocont de quest, forsi, el prepararà el letor a capì mej ona testimonianza dada de la Sciora White in sul tema del vestì, che la se troeuva in "Testimony for the Church", N. 10.

GSAM 362Condana di Esageraziun in del Vestì

GSAM 362.1El primm estrem l'era quell de portà di vestii con dree, o 'na coa, longa de des polles a mezz yard o anca pussee, a segonda del gust de chi i portava. Spess i lassaven strascià per terra, e i omen i ciamaven "spazzadin de strada". El segond estrem l'era propi el contrari, e l'era in d'on stil el pussee possibil compagn de quell di omen. Quella moda chì l'è stada adotada de quej che andaven adree a la Sciurina Bloomer, e donca l'è stada ciamada el "vestii bloomer". A la fin el nomm l'è staa cambiaa in "Costumm American". I sostenidor de 'sto costumm hann tegnuu di convenzion de post in post, e tante di noster sorell eren a favor de adottàll. On quajvuna el portava debon.

GSAM 362Un Testimoni in su la Questión del Vestì

GSAM 362.2Riguard a quell che la Sciora White l'ha vist in su la question del vestì, citi un quai paragraf del Testimoni N. 11:—

GSAM 362.3La gent fedele de Dio l'è la lüs del mond e el sal de la tera, e la duress semper regordass che la soa influenza la gh'ha gran valor. Se la scambiass el vestii massa longh cun quel massa curt, la distrüss in gran part la soa influenza. I incredul, che l'è el so dover de giutà e de purtà al Agnell de Dio, sarissan disgustaa. Se pö faa tanti migliorament in del vestii di donn per la salü, senza faa on cambiament tant grand che disgusti chi che guarda.

GSAM 362El Vestì de Reforma

GSAM 362.4La forma la gh'ha minga de vess schisciada per nagott con bust e oss de balena. El vestii el gh'ha de vess perfettament comòd, inscì che i polmon e 'l coeur i possen lavorà in manera sana. El vestii el gh'avaria de rivà on cicin sota la scima del stival, ma el gh'avaria de vess assee curt de stà via del sporch del marciapee e de la strada, senza vess tiraa su con la man. On vestii ancamò pussee curt de quest el saria giust, comod e san per i donn quand fann i mestee de cà, e soratutt per quej che hinn costrette a fà pussee o manch lavor de foeura.

GSAM 363El Còrp el gh'ha de vèss Vestii in manera Uniforma

GSAM 363.1"Qualsesia la sia la longhezza del vestii, i sò gamb i gh'avarien de vesser vestii inscì ben come i omm. Quest se pò fà cont el mett su di bragh foderad, tirad su in d'ona fascia e legad intorna a la caviggia, o faa largh e strecc in fond; e 'sti chì i gh'avarien de rivà giò assee longh de toccà la scarpa. I art e i cavigg inscì vestii hinn protegiuu contra i corrent d'aria. Se i pee e i art resten al cald cont i vestii cald, la circolazion la se equilibra, e 'l sangh el resta pur e san, perchè el se refredda no e l'è no impedii in del sò passagg natural in del corp."

GSAM 363.2La longheza de 'sto vestii l'è stada presentada 'me on mezz de loda in tra el vestii con la strascina e 'l costumm american. L'è minga staa dii che vergun el gh'avess de mettela su, ma che i gh'aveven no de fà nagott per tajàgh via l'influenza e fàgh schivi a quej che i gh'aveven de juttà. L'è minga staa dii che i gh'aveven de vestì i cavigg in de la manera descrivuda chichinscì, ma che se podeva fàll in quella manera lì. Se l'istess obietiv el se ottegn in d'ona quaj altra manera, come con di mutann longh de sot e di calzett longh de maglion, el saria in perfetta armonia con quella testimonianza lì.

GSAM 363Cinch Pont Essenziai per un Vestì San

GSAM 363.3Se noterà che in del stil de vestì racomandaa gh'è cinch pont essenziai per un vestì san, vale a dì:—

GSAM 363.41. El bandonament di bust e de ogni compression de la vita.

GSAM 363.52. El lassà via tucc i fasce sui brasc o sui art che podarien ostacolà la libera circolazion del sangh.

GSAM 364.13. Vestì tucc i part del corp in manera ugual, specialment i pee e i cavigg.

GSAM 364.24. Tegnì sü i gònn di spall, e in nissun cas lassàj pend di fianch, con di fasètt.

GSAM 364.35. La lunghezza del vestii.

GSAM 364.4I prim quater pont hinn adess sostegnuu de tucc i dutur inteligent, e per el quint, sia la còda che el vestii estremament curt hinn adess bandunaa.

GSAM 364La Sciora Jenness-Miller in sul Vestì

GSAM 364.5In del cors del 1890 la Sciora Jenness-Miller, de New York, in su la rivista igienica de moda pussee scientifica de l'epoca, la sostegniva che i donn i dovessen scurtà i sò vestii un cicinin a la volta, per fà no un cambiament trop brusch, finchè i rivaven su a circa la scima del stival de una sciura,—propri la longhezza che el Testimoni N. 11 el sostegniva.

GSAM 364El Sostegn del Dotor Trall

GSAM 364.6In del 1868 l'è staa organizaa che el Dotor R. T. Trall, del Colegg Igieoterapeutich de Florence Heights, N.J., el tegniss on cors de lezion de ona settimana denanz ai noster minister a Battle Creek, Mich., a la fin de Masg. Durant el cors, el dotor l'è staa ospit del Pastor White. La Sciora White l'ha minga frequentaa i lezion, ma siccome el dotor el sortiva tucc i dì in calessa con el Pastor White, soa mier e el Pastor J. N. Andrews, se capiva che l'era per scoltà i so idei in su l'igiene, i malattii e i so caus, i effett di medesinn, ecc. Lee la parlava domà de quell che ghe era staa mostraa in vision, senza però dì de indove la tirava foeura la soa conoscenza. El dutur l'ha deciarad che la scienza medega l'era in piena armonia con i idej espress de lee. El Pastor Andrews el m'ha cuntad che, a la fin de la conversazion del segund dì, el dutur l'ha dumandad a la Sciora White indue l'eva ciapad la laurea in scienza medega. L'è restad surpres a savè che lee l'eva mai studiad 'sti robb chì, ma la ghe dava el resultad de quell che gh'era stad fad vedè a Otsego, Michigan, el 6 de giugn del 1863. El gh'ha assicurad che i so idei eren del tutt in streccia armonia con la fisiologia e l'igiene, e che in su tanti argoment la andava pussee a fond de quell che l'eva mai andad lù. Dopo circa cinch dì de 'sti gir e discors, el dotor l'ha domandad al Pastor White perchè l'eva stad invidad a lassà el so college per fà di lezion denanz ai minister a Battle Creek. L'ha dit: "La Sciora White l'è preparada istess de mì a dàgh l'istruzion che ghe voeur in su l'igiene."

GSAM 365La Scienza Medega la Conferma

GSAM 365.1I sò numerus scritt in sui vari ramm de l'igiene pratega hinn staa publegaa de agn, e tanti de lor adess hinn staa metuu insema in d'un volumm intitolaa Temperanza Cristiana e Igiene Biblica. Di medegh tra i pussee istruii hann deciaraa, dopo d'un esamm atent de 'sti scritt, che la scienza medega l'è in pien acord con lor. Per lee, hinn minga el risultaa de studi, ma domà el scriv giò de quell che el Signor gh'ha revelaa in vision.

GSAM 365La Testimonianza del Dotor Kellogg

GSAM 365.2Come testimonianza de come i ricerch de la scienza medega corisponden a quell che l'è staa mostraa in vision a la Sciora White in del 1863, mi citaroo del prefazi a *Temperanza Cristiana* i paroll scrivuu del Dotor J. H. Kellogg, che l'è el capo del sanatori famos in tutt el mond de Battle Creek, Michigan. Lu el dis:—

GSAM 365.3"1. Al temp che i scritt a cui se fa riferiment hinn compars per la prima volta, el tema de la salut l'era squas del tutt ignoraa, minga domà de la gent a cui eren indirizzaa, ma anca del mond in general.
GSAM 365.4"2. I poch che sostegniven la necessità de 'na reforma di abitudin fisegh, propageven insema a la sostegn de ver principj reformatorj i error pussee evident e, in d'un quaj cas, disgustos.
GSAM 366.1"3. In nissuna part e de nissun l'è mai staa presentaa una serie sistemàtica e armoniòsa de verità igienich, liber de error evident e in ligna con la Bibia e i principi de la religion cristiana.
GSAM 366.2"In 'sti circostanz chì i scritt a cui se fa riferiment hinn vegnuu foeura. I principi insegnad hinn minga staa imponaa con l'autorità scientifica, ma hinn staa presentaa in manera sempliz e ciara de vun che 'l se fa minga passà per on espert de scienza, ma el dis de scriv cont el jut e l'autorità de l'illuminazion divina.

GSAM 366I Principi i Hinn Resistii a la Proeuva del Temp

GSAM 366.3"Comè i principj presentaa in de 'sti circostanz particolar e con di afermazion inscì notevol hann resistuu a la proeuva del temp e de l'esperienza? l'è una domanda che la se pò ben fà. La soa resposta la se troeuva in di fatt che se poeuden verifegà in de la manera pussee completa.... I principi che un quart de secol fa eren o del tutt ignoraa o derisii hinn passaa pian pianin a vess de la fiduzia e de la stima de la gent, fin che el mond el s'è del tutt desmentegaa che hinn minga semper staa inscì accettaa. I noeuv scoverte in de la scienza e i noeuv interpretazion di vegg fatt hann semper giontaa di proeuv de conferma, fin che al dì d'incoeu ògni vun di principi sostegnuu pussee de un quart de secol fa l'è rinforzaa in de la manera pussee forta possibila de proeuv scientifeghe.

GSAM 366Proeuva de l'Orìgin Divina di Vision

GSAM 366.4"De segur la se dev considerà 'na roba degna de nota, e che la da la proeuva ciara e s'cetta de 'n'ispirazion e 'na guida divina, che in mezz a insegnament confus e in contrast, che reclamaven l'autorità de la scienza e de l'esperienza, ma stòrti de idej estrem e renduu impotent per el ben per la granda mes'ciada de error,—se dev amett che l'è on quaicoss de straordinari che 'na persona che la tirava minga vanti de avègh cognossenza scientifica o erudizion la sia stada bona de organizà, a partì de la confusion e di error-taccada de idee avanzade de on quaj scrittor e pensador in su la salut, on corpus de principi igienich inscì armonios, inscì coerent e inscì genuin che i discussion, i ricerch, i scoverte e l'esperienza de on quart de secol hann minga portad a l'abolizion de nanca on principi, ma hinn servid domà a consolidà i dotrin insegnade." Datad, "Battle Creek, Mich., 1890."

GSAM 367L'Istitut de Salut Slargaa

GSAM 367.1Sota la direzion del Dotor J. H. Kellogg, che l'è deventaa el prim medegh de l'istitut in del 1876, s'è vist che la domanda de cur l'era inscì granda che in de la primavera del 1877 gh'era besogn de pussee de spazzi. In del 1876 el nòmm de l'istituzion l'è staa cambiaa de Istitut de Reforma de la Salut in Sanatori Medegh e Cirurgegh, e in del 1878 l'è staa faa su un edifizzi principal noeuv.

GSAM 367.2Questa struttura la gh'era de 136 per 46 pee, quatter pian sora el soterràn. La vegniva riscaldada in tüt cun vapór e illuminada cun gas. Poch doppo la soa vertüra la gh'era quasi piena de pazient e de ospit.

GSAM 367.3Fina a quel moment quel che l'era staa preditt in del 1866 da la testimonianza de la Sciora White riguardant l'istitüzion l'era staa propi strepitosament adempiüü. Decine de gent gh'aveven già accettà la lüs de la verità presènta, la cui atensiùn l'era stada per la prima volta attirada a quela gent quand i eran vegnüü a l'istitüzion in cerca de salüd.

GSAM 367Ritìr Sanitari Campagnin

GSAM 367.4In del "Signs of the Times", del 22 de november del 1877, El M. G. Kellogg, Dotor in Medesina, fradellaster del J. H. Kellogg, l'ha nonziaa de avè otegnuu on terren in su la costa de la Montagna Howell, a dò mij e mezza a nord-est de St. Helena, in de la Contea de Napa, California, e de vess lì per fà su on edifizzi che 'l se ciamarà "Rural Health Retreat", situad arent a Crystal Springs. Durant l'invern del 1877-78 l'è staa faa su un edifizzi, e l'è staa dervii per la cura di pazient a l'inizzi del 1878. 'Sto center de salut, compagn de la soa istituzion mader, el sanatori de Battle Creek, l'è cressuu minga domà in dimension, ma l'è anca staa un post indove che ben tanta gent l'è stada portada a la conoscenza e a l'accettazion del messagg.

GSAM 368El Gurnal de la Salüd Pacifich

GSAM 368.1L'estaa del 1885 l'è stada un period pien de event e de progress per la causa del messagg del terz angioeul. El prim de Masg el Rural Health Retreat de St. Helena l'è staa metuu sota la gestion medega de un dotor laureaa regolarment. In del mes de Giugn l'è stada tacada l'edizion bimestral del Pacific Health Journal and Temperance Advocate, una rivista de 24 pagin sota la supervision editorial del Pastor J. H. Waggoner. Cont 'sti mezz chì l'è vegnuda una vita noeuva a l'istituzion sanitaria, che, inveci de perd, come in di agn prima, l'ha scominciaa a fà su, de ann in ann, un guadagn nett in di sò operazion de circa 2.000 a 4.000 dollar a l'ann, fin a l'ann che l'è finii in de l'Avril del 1891, che l'ha mostraa un guadagn nett de pussee de 12.000 dollar.

GSAM 368.2A l'assemblea de la Rural Health Retreat Association, a St. Helena, in del 1887, l'è stada fada la deciarazion chichinscì sota in merit ai finanz de l'istituzion: el prim de masg del 1885, el patrimoni nett de l'istituzion l'era domà de 5.322,76 dollar, o ben 2.547,24 dollar de men de tut el capital social emettuu fin a quella data. In alter paroll, l'istituzion l'aveva consumaa tucc i sò guadagn e 2.547,24 dollar del sò capital. El prim de avrii del 1887, el valor de l'istituzion sora tucc i sò debit l'era de 21.372,64 dollar, o ben on guadagn in vintitrè mes de 16.049,88 dollar. De 'sta soma, i azion eren staa ciapaa per un valor de 5.280 dollar, e i donazion a l'istituzion eren staa de 2.497,60 dollar; donca, in sul fonzionament de l'istituzion gh'è staa un guadagn nett de 8.272,28 dollar. In quell period lì el Pacific Health Journal l'è staa faa sortì 'me on mensil de 32 pagin, con la covertina, e s'è vist che l'era anmò pussee util per fà cress i interess e i principi de l'istituzion.

GSAM 369Lavor Caritativ

GSAM 369.1In sul Medical Missionary, de Genar del 1891, a parlà del Sanitari de Battle Creek, el Dotor J. H. Kellogg l'ha dii:—

GSAM 369.2"I tratament de carità daa in di vinticinch agn de vita de l'istitut i riven a ben pussee de 100.000 dollar, on numer de volt pussee del capital investii a l'inizzi.
GSAM 369.3"In gionta al lavor de carità menzionaa, l'istituzion l'ha mandaa foeura conferenzier, infermer, istrutor in di scoeul de cusina, e alter personn che hinn staa formà per vari camp del lavor missionari."

GSAM 369On Appèl per i Orfen

GSAM 369.4A la Conferenza Generala, el 8 de Marz del 1891, el Dotor Kellogg l'ha faa un'apellassion ben sentida in favor di orfen. L'ha dii: "Me son trovaa nominaa 'delegaa general', e voo a representà i minga representaa—i orfen, che gh'hann nissun che se ne prenda cura."

GSAM 369El Regal de 30'000 Dolar de la Sciora Haskell

GSAM 369.5In sul "Home Missionary", de Genar del 1892, l'è stada fada una preghiera forta per avègh i mezz per fornì una cà ai fiœu orfen. In quell giornal gh'eren i nomm de quej che i sò promess per la cà i eren de 17.716 dollar — una soma tropp piscinina, pensaven i promotor de l'impresa, per un'opera inscì granda, e donca se gh'aveva pagura che i lavor i sarissen staa slittaa. Ma Quell che 'l ved la fin fin dal principi, e che l'è padron del "bestiam su milla collinn", l'ha inscì ordenaa i event che una sciora sciora, minga de la nostra fed, la Sciora Caroline E. Haskell, de Chicago, vedova del Scior Frederick Haskell, a l'udì de 'sto lavor de carità in programma, l'ha subit metud a disposizion del comitaa de costruzion la soma de 30.000 dollar, con la sempliz condizion che la fuss doperada del tut per fà su un orfanotrofi segond i pian giamò descrivud, che 'l fuss gestid con un spirit largh e liberal, e che l'istituzion la fuss ciamada Haskell Memorial Home in memoria del so marid defont.

GSAM 370.1Con i mezz inscì furnii, l'Associazion Medega Missionaria e Benevola l'è stada bona, in del cors de l'ann, de fà su e dervì el palazz 'me cà di orfen. Sto palazz l'è staa dedicaa el 25 de Sgenee del 1894. Per la pupart del temp de quella data in poeu, la fameja, fada su de orfen, aiutant e maester, l'è stada in media de cent personn.

GSAM 370La Cà Memorial James White

GSAM 370.2Oltra a la cura e al sostegn de 'sti orfen, questa associazion la gestiss un'altra istituzion de carità, ciamada James White Memorial Home, indove pussee de vint anzian e senza tecc vegnen curaa e renduu comòd.

GSAM 370Missionari Medegh

GSAM 370.3In 'sta linea de lavorà, l'è staa faa on alter pass decisi quand che s'è tacaa a formà i missionari medich. Per lodà 'sto sforz per el mejorament de l'umanità, la Sciora White, quand che l'ha scrivuu de Preston, in Australia, el 16 de Settember del 1892, l'ha dii:—

GSAM 370.4"Me piasariss che ghe fussen cent in furmazion indove adess ghe n'è vun. El duress andà inscì. Sia i omen che i donn poden vess pussee util come missionari medegh che come missionari senza ona furmazion medega."

GSAM 370.5El numer de gent che la seguiss on cors de istruzion preparatori per entrà in d'on servizzi de vita de 'sto gener l'è cressuu de bon de quand che l'è staa scrivuu quell de sora.

GSAM 370Crèssita del Lavor per la Salüd

GSAM 370.6In del "Medical Missionary", de Genar del 1894, a gh'è una declarazion svelta che la met in ciar di fatt interessant in su la cressita del lavorà per la salut. La dis inscì:

GSAM 371.1L'Istitut de Reforma de la Salut l'è staa organizzaa in del 1866.... S'è comprada una modesta cà de legn, una residenza privada in d'un sit piasivol e san sui terren pussee volt de Battle Creek, vuna di città in cressita del Michigan. Duu dutur, duu addett ai bagn, una infermiera (minga furmada), tri o quater giutant, un pazient, e un frach de scunvignenze, e una gran fed in del futur de l'istituzion e in di principi in su cui l'è stada fundada—quest chì l'è staa el principi de la impresa de adess. L'era cugnussüü 'me Istitüt de Reforma de la Salüt.
GSAM 371.2"In sul sit de la cà de campagna originala adess gh'è un edifizzi longh 312 pee e profond 100 pee, alt ses pian, che 'l pò ospità trecent ospit, dotaa de tucc i strument che la scienza moderna la pò suggerì per la cura e 'l restabiliment di malaa. Des medegh, la pupart di quai specialista in di sò rispettiv camp, fann su el corp medich. I infermier e i alter ajutant forman ona fameja de pussee de trecent, e i pazient de l'istitut vegnen de tucc i Stat de l'Union, e anca de tanti paes forestee. I soeu port hinn semper avert ai missionari, che sien de cà o de foeura, de qualsessia religion, e la fameja la resta squas mai senza vun o pussee de 'sti ospit.

GSAM 371Ospedaa Sanitarium

GSAM 371.3"L'ospedal l'è staa faa su in del 1888, on edifizzi de 100 per 60 pee, alt cinch pian. Trii di pian de sora de l'edifizzi hinn doperaa per el repart de chirurgia del sanatori, i camer di pazient e i repart. Chì se troeuven anca i ofizzi per el lavor de carità de l'istituzion. Vint casétt, de cui divers hinn scoldaa a vapor e illuminaa, compagn del palazz principal, con l'elettricità, hinn gruppaa intorna e hinn pien sia de pazient che de student. Ona scoeula per la formazion de infermer missionari medich l'è stada organizada el prim de luj del 1884. In di prim ses mes, s'hinn iscritt trentacinch student."

GSAM 372Prevision di Lavorador che van Foeura

GSAM 372.1A parlà de l'istituzion sanitaria che la se troeuva a St. Helena, California, la Sciora White, in d'una comunicazion scrivuda de Tramelan, Svizzera, el 6 de Fevree del 1887, la dis:—

GSAM 372.2"El Signor l'ha dii che se i omen ligaa a 'sta istituzion i caminassen con umiltà e obedienza, a fà la volontà de Dio, la vivaria e la prosperaria; e de lì i sarissen mandaa foeura missionari per benedì i alter con la lus che 'l Signor el gh'ha daa. Quij chì, in del spirit de Gesù, demolirann i idol in di loeugh alt; desvelarann la superstizion, e piantarann verità, purezza e santità indove adess a hinn coltivaa domà l'error, l'indulgenza personal, l'intemperanza e l'iniquità."

GSAM 372.3A riportom 'sti paròll, perchè se adòpen con la stessa fòrza anca per alter istituzion compagn.

GSAM 372Prumess de Sücess in del Lavor per la Salüd

GSAM 372.4In ona testimonianza speciala dada a la gesa in del 1891, leggèm: "La benedizion de Dio la riposerà sü ogni sforz faa per sveglià on interess per la riforma de la salü; perché la gh'è bisögn dapartütt. Gh'ha de vess on risveglio in quist affar; perché Dio el g'ha in ment de fà tant per mez de quela agenzia."

GSAM 372El Colegi American de Missionari Medegh

GSAM 372.5Pass a pass la lus l'è andada inanz in sul moeud raziunal de curà i malattii, finchè in del giugn del 1895 la s'è creada la domanda per l'organizazion de un istitut de istruzion medega. Per sodisfà 'sta domanda, l'è staa organizaa l'American Medical Missionary College cont el scop special de formà di medegh per lavorà sota la Seventh-day Adventist Medical Missionary and Benevolent Association, in di camp del paes e de l'ester. I esercizi de inaugurazion hinn staa tegnuu a Battle Creek el 30 de setember del 1895, e 'l college l'è staa dervii el dì dopo, el prim de otober, con una class de quaranta student.

GSAM 372.6In del comunicad del college se les:

GSAM 372.6"El college l'è incorporaa a Chicago, sota i legg del Stat de l'Illinois. El cors de studi el sarà complet 'me quell di pussee bon scoeul de medesina di Statt Unii. L'istruzion la sarà dada in part a Chicago, e in part a Battle Creek, Mich."

GSAM 373.1Riguard a quej che se preparaven per el lavorà de missionari medegh, a leggom i ròbb chì in sul "Medical Missionary", Agost del 1895:

GSAM 373.1"La class de infermer che adess la se forma a la Scòla de Formazion per Infermer del Sanitari de Battle Creek la cunta pussee de 250; a ognidun de lor che adess l'è competent per impegnàss in del lavorà de missionari medich gh'è stada dada una posizion. A se cerchen infermer per i Isol del Mar del Sud, l'India, i Indie Occidentai, l'America del Sud, vinticinch o trenta per i Stat del Sud di Stat Unii, e per i noster grand città."

GSAM 373El cressiment de l'oeuvra missionaria medega

GSAM 373.2Ai esercizi de diploma de la class de Infermere Missionarie del Sanitari, tegnuu al Tabernacol el 5 de november del 1895, el Dotor Kellogg l'ha dii:—

GSAM 373.3"Dodes agn fa, a on esercizi de 'sto gener, s'hinn diplomade do infermere. Al dì d'incoeu gh'è on corp de tra trè-cent e quatter-cent infermere. Gh'è desnoeuv medegh al sanatori, e vintidoeu in istituzion compagn, pussee o manch colegade al sanatori, e sota la supervision de l'Associazion Medega Missionaria e Benevola. Cinquanta-tre di noster infermere hinn in divers paes forestee,—in Svezia, Messich Vegg, Costa d'Or d'Africa, Australia, Sudafrica, Danimarca, India, Noeuva Zelanda, Samoa, e Guiana Britannega. Gh'è sessantatrè student de medesina che adess hinn dree a fà la pratega. Quaranta-vun de lor hinn chichinscì, vintidoeu a l'Università del Michigan e in alter scoeul. Stasera se laureen chichinscì vintidoeu infermere che hinn del tutt pront a 'ndà foeura 'me infermere abilitade."

GSAM 373.4In del traccià la cressida di noster istituzion de la sanità fina al 1902, se troeuva che el Sanitari de Battle Creek, cont el so college de medesina e la soa scoeula de formazion per i infermer, l'è l'istituzion pussee granda de 'sto gener in del mond de proprietà di Adventista del Setim Dì.

GSAM 374I Edifizzi Principai Brüsàa

GSAM 374.1La nocc del 18 de Fevree del 1902, el grand edifizzi principal, cont i so bei attrezzadur, e 'l spidal spazios, hinn staa consumaa del foeugh. In di edifizzi gh'eren quatercent malaa e ospit in quell moment, ma grazia ai sforz eroich di dotor, di infermer e di ajutant, e con la protezion special del Signor, tucc hinn staa portaa foeura di edifizzi senza ferid grav.

GSAM 374El Sanitari Nöf

GSAM 374.2Un alter edifizzi, pussee grand e robust del precedent, l'è staa faa su in sul sit di vegg edifizzi. La preda fondamental de la strutura d'incoeu l'è stada posada el 12 de Masg del 1902, e l'edifizzi l'è staa dedicaa el 31 de Masg del 1903. I diretor de l'istitut disen de l'edifizzi noeuv che "l'è solid e dur tant quant un edifizzi el poeul vess faa con ferr, preda, quadrei e ciment.

GSAM 374.3"L'atrezadura de l'istituzion l'è in tucc i sò part la pussee moderna, completa, igienica, comoda e robusta che se pò trovà; e se cred che, inscì come l'è adess, finida, el Sanitari de Battle Creek el ofrissa di servizzi e di comodità per i malaa che de segur hinn minga superaa.
GSAM 374.4"El scop di gestur de l'istituzion l'è staa quell de mett insema in d'un post e in condizion favorevol tucc i metod e i aparecc noeuv per la cura di malaa che hinn recognossuu in de la medesina raziunala, e de doperà 'sti metod in manera cuscienziosa e inteligenta."

GSAM 374Tanti Sanatori de Fà Sù

GSAM 374.5La lüs dada a 'sta gent l'è che 'l Signor el vöress avègh tanti sanatori, de dimension modesta, spantegaa in gir per el mond, putost che avègh un quai grandissem istitüt. Ne fa piasè de notà che s'è scominciaa a dervì di sanatori piscinitt in divers part del mond, specialment in di ültim des agn. In del "General Conference Year Book" del 1904 a gh'è una lista de püssee de mezz centen de 'sti istitüt püssee piscinitt.

GSAM 375Lista di Sanatori

GSAM 375.1Anca se 'l podaria vess interessant de cuntà su i circostanz che hann menaa a l'istituzion de 'sti sanatori, in del spazzi limitad che gh'emm, se devom contentà de 'na lista di paes indove che se troeuven, e del numer che gh'è in ogni paes. In di Stat Unii, 35; in Gran Bretagna, 3; in Germania, 1; in Svizzera, 1; in Danimarca, 1; in Norvegia, 1; in Svezia, 1; in Sudafrica, 1; in Australia, 2; in Noeuva Zelanda, 1; in de l'Isola de Samoa, 1; in Messich Vegg, 1; in India, 1; in Giapon, 1.

GSAM 375Lista di Stanze de Cura

GSAM 375.2Oltra a 'sti sanatori, a gh'è vintidoe sale de cura, desdasset di quai in di Statt Unii; vuna a Giaffa, vuna a Gerusalemm, Palestina; vuna a Guadalajara, Messich Vegg; vuna a Kimberley, Sudafrica; e vuna a Rockhampton, Australia. In sgionta a 'sti chì a gh'è vintesei restorant vegetarian indove la gent la pò trovà del mangià igienich e pur, e anca ricev pussee o manch istruzion in sul giust moeud de viv.

GSAM 375.3'Sti statistegh in sul progress di principi de la reforma sanitaria mostren come el Signor el pò "fà on gran lavorà a travers de 'sta agenzia," come l'è staa divinament preveduu in del 1866; e mostren anca, come l'è staa profetizaa in del 1863, come i "principi de la reforma sanitaria" i poden avègh on ròl in del "preparà on pòpol per la traslazzion a la vegnuda del Signor." Cussì 'sti istituzion per la salut possen cress de cent völt, e prest compì quell per che hinn staa destinaa e progettaa.

Notes

  1. 3 Giovann 2. ↩

Note

Back