Toko faha-10 — Ny Antso Mamatonalina
GSAM 160.1“nony mamatonalina, dia nisy antso hoe: Indro ny mpampakatra! Mivoaha mba hitsena azy. Dia nitsangana ireo virijina ireo, ka samy namboatra ny fanalany.”1
GSAM 160.2Efa niresaka momba ny fotoana fiandrasana aseho amin'ity fanoharana momba ny “virijina folo” ity isika, ary ankehitriny dia hanome fiheverana manokana ilay ampahany amin'izany natolotra tao amin'ny andininy etsy ambony, izay nomem-panondroan'ny vahoaka Advantista hoe “antso mamatonalina.” Mpanoratra iray malaza momba ity lohahevitra ity, tao anatin'ny gazety iray antsoina hoe Midnight Cry, tamin'ny 3 Oktobra 1844, dia nilaza hoe:—
GSAM 160.3“Fa ahoana no nahatongavantsika tao anatin'ity alin'ny fiandrasana ity? Satria nanomboka ny fahitana [ny fahitan'ny 2300 andro] tamin'ny lohataona izahay, fa tsy tamin'ny fararano, tamin'ny 457 talohan'i JK. Tsy nahatratra ny seranana voatendry izahay ka latsaka enina volana sy andro vitsivitsy. Izany no nampiditra anay tao anatin'ny alin'ny fiandrasana, enina volana.”
GSAM 160.4Mpanoratra iray hafa, S. S. Snow, tao amin'ny Cry tamin'ny 22 Aogositra 1844, raha niresaka momba ireo 2300 andro, dia nilaza hoe:—
GSAM 160.5“Nanomboka tamin'ny nivoahan'ny didy izy ireo hanarenana sy hanorina an'i Jerosalema. Ny didy dia nivoaka voalohany tamin'i Cyrus, nohavaozin'i Darius, ary notontosain'i Artaxerxes Longimanus tamin'ny taona fahafito tamin'ny fanjakany. Navoaka ary nanomboka nampiharina tamin'ny fararano tamin'ny taona 457 talohan'i JK, rehefa tonga tany Jerosalema i Ezra tamin'ny tanana soa avy amin'ny Tompo, ka nanarina ny fiarahamonina Jiosy, nanendry mpitondra sy mpitsara, ary nanomboka nanorina ny rindrina. ”2
GSAM 160.6Koa satria telonjato amby roa arivo taona feno ny fotoanan'ny fahitana, dia nitaky ny taona 457 manontolo sy ny taona 1843 manontolo mba hahatratrarana telonjato amby roa arivo, ary raha tsy nivoaka raha tsy tamin'ny volana fahafito tamin'ny 457 talohan'i JK ny didy, dia nampianarina fa tsy hifarana raha tsy tamin'ny volana fahafito tamin'ny 1844 ilay vanim-potoana. Araka ny nisehoan'ny fanajana ny andro faha-folo amin'ny volana fahafito ho toy ny hetsika nanamarika ny fiandohan'ny fe-potoana, dia naseho tamin'ny fomba azo antoka fa tamin'ny andro faha-folo amin'ny volana fahafito (araka ny fotoana jiosy), 22 Oktobra 1844, no hifaranan'ireo 2300 andro, ary ho tonga ny fotoana hanadiovana ny fitoerana masina. Ny porofo rehetra nampiasaina ho an'ny fiafaran'ny vanim-potoana tamin'ny 1843 dia nampiharina tamin'ny hery mitovy tamin'ny fikajiana ho an'ny 1844, ary niaraka tamin'izany ny antoka fa nahita izay toa vahaolana azo antoka momba ny anton'ny fahadisoam-panantenan'izy ireo. Ny fomba nanambaran'ny Advantista ny “antso mamatonalina marina,” araka ny niantsoana azy tamin'izany fotoana izany, dia tsy misy fanehoana tsara kokoa noho ny amin'ny fitanisana avy amin'ny soratr'ireo izay nandray anjara mavitrika tamin'ny asa tamin'izany fotoana izany.
GSAM 161“Mivoaha mba Hitsena Azy”
GSAM 161.1Tao amin'ny Cry tamin'ny 3 Oktobra 1844, nisy lahatsoratra nosoratan'i George Storrs, mitondra ny lohateny hoe, “Mivoaha mba Hitsena Azy,” izay nilazany hoe:—
GSAM 161.2“Mandray ny peninako aho miaraka amin'ny fihetseham-po tsy mbola niainako mihitsy teo aloha. Tsy isalasalana fa, araka ny eritreritro, ny faha-folo andro amin'ny volana fahafito no hahitana ny fisehoan'ny Tompontsika Jesosy Kristy eo amin'ny rahon'ny lanitra. Efa anatin'ny andro vitsivitsy sisa isika no manatona izany zava-mitranga izany—fotoana mampatahotra ho an'ireo tsy vonona, fa voninahitra ho an'ireo vonona.
GSAM 161.3“‘Indro ny mpampakatra’ ho avy amin'ity taona ity; ‘mivoaha mba hitsena azy.’ Efa vita ny asantsika amin'ireo fiangonana amin'ny anarana fotsiny sy ny ratsy fanahy rehetra, afa-tsy raha misy fiantraikany amin'izy ireo ity antso ity. Ny asantsika ankehitriny dia ny mampifoha ireo virijina ‘izay nitondra ny fanalany ka nivoaka hitsena ny mpampakatra’. Aiza isika ankehitriny? Raha tara ny fahitana, andraso. Tsy izany ve no valintenintsika nanomboka tamin'ny Martsa na Aprily lasa teo?—Eny. Inona no nitranga raha naharitra ela ny mpampakatra?—Natory sy resin-tory daholo ireo virijina, sa tsy izany? Tsy diso ny tenin'i Kristy; ary ‘tsy azo foanana ny Soratra Masina.’ Tsy misy ilana azy ny mody milaza fa nifoha isika; natory isika, tsy momba ny fahatongavan'i Kristy, fa momba ny fotoana. Tafiditra tao anatin'ny fotoanan'ny fiandrasana isika; tsy fantatsika hoe ‘hafiriana’ no haharitra izany, ary teo amin'izany no natory isika. Ny sasany taminay dia niteny tamin'ny torimaso hoe: ‘Aza manendry fotoana hafa!’ ka dia natory izahay. Ankehitriny, ny olana dia ny mampifoha anay. Tompo ô, vonjeo, fa poakaty ny fanampian'ny olona. Tompo ô, mitenena Ianao. O, enga anie ka ny ‘Ray’ no ‘hampahafantatra’ ny fotoana ankehitriny.
GSAM 162Ny Mamatonalina an'ny Hafatra
GSAM 162.1“Hafiriana ny fotoana fiandrasana?—Tapany taona. Ahoana no ahafantaranao izany?—Satria hoy ny Tompontsika hoe, ‘nony mamatonalina,’ raha naharitra ela ny mpampakatra. Ny fahitana dia ho an'ny ‘hariva-maraina telonjato amby roa arivo,’ na andro. Ny ‘hariva,’ na alina, dia antsasaky ny iray amin'ireo andro faminaniana ireo, ary noho izany dia enim-bolana. Izany no halavan'ny fotoana fiandrasana manontolo. Nanomboka teo ho eo tamin'ny tapaky ny volana Jolay ity antso mahery vaika ankehitriny momba ny fotoana ity, ary niely tamin'ny hafainganam-pandeha sy hery lehibe, ary nisy fanehoan'ny Fanahy niaraka taminy, izay tsy mbola hitako mihitsy tamin'ny fotoana izay ny antso dia ‘1843.’ Ankehitriny dia ara-bakiteny hoe, ‘Mivoaha mba hitsena azy.’ Misy famelana ny zava-drehetra amin'ny fomba tsy noeritreretiko mihitsy fa ho hita. Rehefa mahazo ny fo ity antso ity, dia avelan'ny tantsaha ny tanimboliny sy ny voliny. Misy fitomaniana mafy sy fanokanana ny zava-drehetra ho an'Andriamanitra, izay mbola tsy hitako toy izany mihitsy. Misy fitokisana amin'ity fahamarinana ity izay tsy mbola tsapa tamin'ny antso teo aloha, amin'ny ambaratonga mitovy, ary voninahitra mampitomany na mampitsonika ao anatiny izay mihoatra ny fahatakarana rehetra afa-tsy ho an'ireo izay efa nahatsapa izany.
GSAM 162.2“Mikasika ity fahamarinana ankehitriny ity, Izaho, noho ny fahasoavana, sahy manolotra ho antoka ny zava-drehetra, ary mahatsapa fa ny mionona amin'ny fisalasalana momba izany dia toy ny manota an'Andriamanitra sy mitondra ‘faharavana haingana’ ho an'ny tenako. Azo antoka amiko fa ankehitriny ‘na zovy na zovy mitady hamonjy ny ainy,’ izay nanaovana ity antso ity tamim-pahamarinana, amin'ny alalan'ny fanomezan-dàlana ny fisalasalana hoe ‘raha tsy tonga izany,’ na amin'ny tahotra ny hiainga amin'ity fahamarinana ity, ‘dia hahavery azy.’ Mitaky finoana mitovy amin'ilay nitarika an'i Abrahama hanatitra an'i Isaka, na an'i Noa hanorina ny sambofiara, na an'i Lota hiala an'i Sodoma, na ny zanak'Isiraely hijoro alina manontolo niandry ny fivoahany avy any Egypta, na an'i Daniela hiditra ao an-davaky ny liona, na ireo Hebreo telo hiditra tao anaty lafaoro mirehitra. Nihevitra isika fa hiditra ao amin'ny fanjakana nefa tsy misy fitsapana finoana toy izany, saingy resy lahatra aho fa tsy izany no izy. Ity fahamarinana farany ity dia mitondra fitsapana toy izany, ary tsy hisy sahy hiatrika izany afa-tsy ireo izay sahy heverina ho adala, very saina, na inona na inona hafa izay mety hofafazan'ireo Sodomita talohan'ny safo-drano, fiangonana matimaty, na virijina matory eo aminy. Indray mandeha indray aho dia mihiaka hoe: ‘Mandosira mba ho velona;’ ‘Aza mijery any aoriana;’ ‘Tsarovy ny vadin'i Lota.’”
GSAM 163Vato Fisak'i Storrs
GSAM 163.1Tao amin'ny Midnight Cry tamin'ny 10 Oktobra 1844, niseho, avy tamin'ny penin'i George Storrs, ity manaraka ity, teo ambanin'ny lohateny hoe, “Ny Fiafarana,” saingy nantsoin'ny Advantista hoe, “Vato Fisak'i Storrs”:—
GSAM 163.2“Ahoana no hahatonga antsika ho vonona amin'izany andro izany?—Minoa ny fahamarinan'Andriamanitra, ary miantehera amin'izany, amin'ny alalan'ny finoana matanjaka izay manome voninahitra an'Andriamanitra. Tsy maintsy hanana toe-tsaina mitovy amin'izay ho ananantsika raha nahafantatra isika fa ho faty amin'izany andro izany, ilay fanokanana tanteraka ho an'Andriamanitra sy fahafatesana ho an'izao tontolo izao ihany.
GSAM 163.3“Tsy misy fomba tsara kokoa hanehoako ny tiako holazaina afa-tsy ny maka ohatra vato fisaka lehibe iray eo afovoan'ny ranomasimbe. Nisy fampanantenana nataon'ny andriana iray be voninahitra sy mahery fa amin'ny fotoana voatondro dia handefa sambo mandeha etona raitra izy hitondra ny olona rehetra izay ho hitany any, izay hitany fa manana porofo fa nino tanteraka ny teniny, ho any amin'ny tany be voninahitra. Maro no sahy mandeha mankany amin'ilay vato. Ny sasany, rehefa voavonjy eo amin'ilay vatolampy, dia manapaka ny tady, ary ny lakana nentin'izy ireo dia mitsingevana miala azy ireo, ka tsy mijery intsony izany izy ireo, fa miandry ny fahatongavan'ilay sambo mandeha etona. Tsy misalasala amin'ny fahamarinan'ny fampanantenana izy ireo, ary manao izay rehetra ananany ho takalon'izany. Ny hafa kosa, rehefa tonga any, dia mihevitra fa ampy ny maha eo amin'ilay vatolampy azy ireo. Saingy te ho ‘hendry’ izy ireo ka tsy te hiharan'ny loza be loatra.
GSAM 164.1“‘Araka ny finoanao no ho aminao’ dia efa nambara talohan'ny fotoana nandrasana ny sambo mandeha etona. Tonga ny andro. Ireo malina, angamba, mikasa ny hamotsotra ny lakan'izy ireo, ary avela handeha ho azy, raha mahita ny sambo mandeha etona ho avy. Hita maso ilay izy; saingy efa tara loatra izao ny hamotsotra ny lakana nefa tsy ho hita; ary ankoatra izay, ilay fahamalinana ihany indray no milaza ankehitriny fa tsy avela handeha ho azy ny lakana raha tsy efa azony antoka fa tsy diso amin'ilay sambo manatona izy ireo. Ankehitriny manakaiky be loatra izy ka tsy afaka mampotsotra intsony ny lakana nefa tsy ho hita.
GSAM 164.2“Tonga eo amin'ilay vatolampy ilay sambo mandeha etona. ‘Inona no porofo fa niantehitra tanteraka tamin'ny fampanantenana ny fahatongavan'ny sambo mandeha etona ianareo?’—‘Voavaha ny lakanay, ka nitsinkafona niala taminay, ka tsy afaka nandeha nankany an-tanety mihitsy izahay, ary ho faty raha tsy tonga ity sambo mandeha etona ity, satria vatolampy tsy misy sambo hafa mandalo mihitsy ity.’ ‘Ampy izany,’ hoy ny komandin'ilay sambo mandeha etona; ‘miakara eto an-tsambo; tsy avela ho diso fanantenana ny fitokisana toy izany.’
GSAM 164.3“Ireo izay namatotra ny lakany teo amin'ny vatolampy dia mifanizina ankehitriny ary mifaninana hiakatra ao anatin'ilay sambo mandeha etona. Manontany ilay komandy hoe: ‘Inona no dikan'ireo lakana hitako voafatotra amin'ireo vatolampy any, na izay vao notapahina ny tady fatorany hatramin'ny nahatazanana ahy?’ Namaly izy ireo hoe: ‘Nihevitra izahay fa tsara ny mitandrina, mba raha toa ka tsy tonga ilay sambo mandeha etona, dia hanana zavatra hampiasainay hiverenana an-tanety izahay.’ ‘Nanao fiomanana ho an'ny nofo àry ianareo,’ hoy ny komandy, ‘koa nisalasala tamin'ny teniko? Araka ny finoanareo anie ho anareo. Misy porofo manohitra anareo. Nanao fiomanana hiverina ianareo, ary ankehitriny dia tsy maintsy hijinja ny vokatry ny tsy finoananareo.’ ‘tsy nahazo niditra izy ireo noho ny tsi-finoany.’ O, toe-javatra mampivarahontsana ny famoizam-po!
GSAM 164.4“Tapaho dieny izao ny tady, ry rahalahy; avelao hitsingevana ho lavitra tsy ho hita intsony ny lakana; eny, maika fa mialoha ny fisehoan'ny ‘famantarana ny Zanak'olona’. Dia ho tara loatra. Sahia dieny izao, ary sahia amin'ny zava-drehetra. O, marary amiko ny foko noho ny aminareo; aza misalasala; alefaso hiala ilay lakana, fa raha tsy izany dia ho very ianareo; fa ‘na zovy na zovy mitady hamonjy ny ainy dia hahavery azy,’ hoy i Jesosy Kristy, Tompo sy Mpitsara antsika. Koa maika, indray mandeha indray aho mitalaho aminareo, eny, maika! Avelao handeha avokoa ny lakana rehetra izay efa kasainareo hampiasaina handosirana ho any an-tanety ‘raha tsy tonga izany.’ Izany ‘raha’ izany no handrava anao. Io izao no fitsapana sy fakam-panahy farany. Ataovy tahaka ny nataon'ny Tompontsika tamin'ny fakam-panahy farany nataon'ny devoly—‘Mialà eto, Satana,’ hoy Izy. Dia nandao Azy ny devoly, ary ‘indreo, nisy anjely tonga ka nanompo Azy.’ Toy izany koa no hitranga aminao rehefa azonao ity fandresena ity.”
GSAM 165Asa Haingana ataon'ny Antso Mamatonalina
GSAM 165.1Mikasika ny hafainganam-pandeha, ny hery, ary ny vokatry ny hafatra “antso mamatonalina”, dia mahazo hevitra marina isika avy amin'ny tenin'i N. Southard, tonian'ny gazety izay efa notanisaintsika teo aloha—ny Midnight Cry. Ao amin'ny laharana datin'ny 31 Oktobra 1844, dia hoy izy:—
GSAM 165.2“Tamin'ny voalohany dia nisy ny fanoherana ankapobeny ny fotoana voafaritra; saingy toa nisy hery tsy azo toherina niaraka tamin'ny fanambarana azy, izay nandavo ny rehetra teo anoloany. Niparitaka nanerana ny tany izany tamin'ny hafainganam-pandehan'ny rivo-doza, ary nahatratra ny fon'ny olona tany amin'ny toerana samihafa sy lavitra saika tamin'ny fotoana iray ihany, ary tamin'ny fomba izay tsy azo hazavaina afa-tsy amin'ny fiheverana fa Andriamanitra no tao anatiny. Na taiza na taiza dia niteraka fandinihana lalina ny fo sy fanetrena ny fanahy teo anatrehan’ Andriamanitry ny lanitra ambony izany. Nahatonga ny fitiavana hiala tamin’ ny zavatry ny tany izany, fanasitranana ny fifandirana sy ny firehetampo, fiaikena ny ratsy vita, ranomasobe teo anatrehan’ Andriamanitra sy fitalahoana taminy hamela heloka sy handray ny fo mibebaka sy torotoro. Niteraka fietrena lalina sy filavoan’ ny fanahy izay tsy mbola fahita na oviana na oviana izany. Araka ny nandidian’ Andriamanitra tamin’ ny alalan’ i Joela, rehefa mby akaiky ny andro lehiben’ Andriamanitra, dia nahatonga fo notriatriarina izany fa tsy fitafiana, ary fiverenana tamin’ i Jehovah tamin’ ny fifadiankanina, sy fitomaniana ary fisaonana. Araka ny nampilazain’ Andriamanitra an’ i Zakaria, dia haidina amin’ ny zanany ny fanahin’ ny fahasoavana sy ny fifonana, ka hijery Ilay nolefoniny izy, ary hisy fisaonana lehibe eran’ ny tany, ... ary izay mibanjina ny Tompo dia nampahory ny fanahiny teo anatrehany.”
GSAM 166Ny Vahoaka Natosiky ny Hery Mihoatra ny Voajanahary
GSAM 166.1Indray, momba ity fanambarana mampihetsi-po ity dia hoy izy:—
GSAM 166.2“Toa hitanay fa tena tsy niankina tamin'ny asa ataon'ny olombelona izany, ka tsy maintsy noheverinay ho fanatanterahana ny ‘antso mamatonalina,’ taorian'ny fahataràn'ny Mpampakatra, sy ny faharendremana sy ny fatorian’ireo virijina, tamin'izay fotoana izay tokony hitsanganan'izy rehetra hamboatra ny fanalany. Ary toa efa vita ny asa farany; fa tsy mbola nisy fotoana taloha izay nahitana ireo vondrona Advantista tsirairay teo amin'ny fiomanana tsara indrindra ho amin'ny fahatongavan'ny Tompo.”
GSAM 166Ny fananana ara-nofo nozaraina
GSAM 166.3Tao anatin'ny fanambarana mampihetsi-po momba ny fampianarana momba ny fahatongavana, maro no nanome ny fananany eto an-tany, nampiasa ny fananany hanohanana ireo mpandahateny tamin'ny asany, na hanaparitahana ireo gazety sy bokikely vita pirinty, na hanomezana izay ilain'ny mahantra, ka nanome ho an'izao tontolo izao ny porofo tsara indrindra momba ny fahatsoram-pony sy ny fahazotoany; raha toa kosa ireo izay nifikitra tamin'ny fananany eto an-tany, ary tsy nanao sorona manokana ho an'ny asa, dia noheverin'ny olon'izao tontolo izao ho tsy tena nino izay nambarany. Ho ohatra, hanome tranga roa aho, iray ho an'ny lafiny tsirairay amin'ilay resaka.
GSAM 166Saha Ovy
GSAM 166.4Ny voalohany dia ny an'ny mpino iray izay nonina tany New Ipswich, N.H., antsoina hoe Hastings, izay nanana saha lehibe feno ovy tena tsara nefa tsy notrandrahany. Niahiahy momba ireo ny mpiara-monina taminy, ka nanatona azy nanolotra ny handavaka azy ireo sy hametraka azy ao anaty lakaly maimaim-poana, raha avela izy ireo hanao izany, “fa,” hoy izy ireo, “mety ilainao izy ireo.” “Tsia!” hoy Andriamatoa Hastings, “Avelako hitory ny finoako ny fahatongavan'ny Tompo tsy ho ela ilay saha ovy.”
GSAM 167.1Tamin'io fararano io, araka ny voalaza tao amin'ny gazety Claremont (N.H.) Eagle, New York True Sun, ary gazety hafa maro, saika very tanteraka ny vokatra ovy noho ny “fahalovan'ny ovy.” Araka ny voalaza tao amin'ny gazety Sun, “Mampalahelo tokoa ny mahafantatra fa simba noho ny lo ny vokatra manontolo amin'ity legioma sarobidy ity. Milaza ny mpanoratra iray ho an'ny gazety iray any Philadelphia fa simba ny vokatra ovy ao amin'io Fanjakana io. Ny faritra tokana izay tsy dia be fitarainana loatra dia i Maine, saingy na any aza dia tsy afa-bela tamin'ilay aretina ny vokatra.”
GSAM 167.2Koa satria malefaka ny fararano, ary navela teny an-tany ny ovin'Andriamatoa Hastings hatramin'ny volana Novambra, dia tsy nisy na iray aza tamin'ireo no lo. Vokatr'izany dia nanana tahiry be izy ho an'ny tenany sy ireo mpiara-monina aminy sahirana izay niahiahy fatratra ny amin'izay hahasoa azy tamin'ny Oktobra teo aloha, ary izay, tamin'ny lohataona, voatery nividy ovy fambolena taminy, ary faly nandoa vidiny lafo ho an'ireo. Izay noheverin'izy ireo ho loza ho an'Andriamatoa Hastings dia novan'Andriamanitra ho fitahiana ara-nofo, ary tsy ho azy irery ihany, fa ho an'ny mpiara-monina aminy koa.
GSAM 167Nandà ny Finoany Izy
GSAM 167.3Ny tranga faharoa dia nitranga tany amin'ny toerana onenako. Momba ny mpino iray tao am-piangonana izany, izay niteny be tamin'ny fivoriana momba ny fahatongavan'ny Tompo tamin'ny fararano 1844. Lehilahy nanana fananana be izy, ary ankoatra ny zavatra hafa, dia nanana kisoa maro tamin'ny taona mety indrindra hotahirizina ho an'ny tsenan'ny lohataona. Nisy dadatoa iray tamiko, izay tsy nilaza ho mpivavaka ary ny asany dia ny mivarotra sy mividy biby fiompy, nankany amin'ity olona nilaza ho Advantista ity hividy ny kisoa, saingy fantany avy taminy fa tsy te hivarotra azy ireo izy, satria hotahiriziny hatramin'ny lohataona manaraka ho “kisoa hohatavezina” izy ireo. Ilay dadatoa dia nankany amin'ny raibeko, izay mpino Advantista, ary niteny hoe: “Tsy mino izay lazainy ilay lehilahy iny.” “Nahoana?” hoy ny raibe. “Satria,” hoy ny dadatoa, “milaza izy fa ho avy ny Tompo, ary hifarana amin'ity fararano ity izao tontolo izao, nefa te-hitahiry ny kisoany izy hatramin'ny lohataona ho avy. Tsy mila miresaka amiko izy; tsy mino na dia teny iray aza amin'izany izy.”
GSAM 168Fanolorana Ara-bola Tara loatra
GSAM 168.1Nisy lehilahy sasany nitazona ny fananany, niady mafy foana teo ambanin'ny fahatsapana fa tokony hampiasainy izany hampandrosoana ny asa, mandra-pahatongan'ny fotoana efa tara loatra hanaovana fampiasam-bola. Tonga tany amin'ireo nikarakara ny fanontana ilay hafatra ireo olona ireo, nanosika azy ireo tamin'ny ranomaso mba handray ny volany, saingy ny valiny dia hoe: “Tara loatra ianareo! Efa naloanay daholo ny lany amin'ny fanontana izay mety ho azonay aparitaka alohan'ny fiafaran'ny fotoana. Nanofa milina fanontam-pirinty maromaro mandeha andro aman'alina izahay; tsy mila vola intsony izahay.” Nisy vavolombelona nanamarina tamiko fa nahita lehilahy nametraka vola an'arivony dolara teo ambony latabatra teo anatrehan'ny mpamoaka ny Voice of Truth, ary niangavy tamim-pahoriana ara-panahy azy mba handray izany sy hampiasa izany. Ny valiny dia, “Tara loatra ianareo! Tsy mila ny volanareo izahay izao! Tsy afaka mampiasa azy izahay!” Dia nanontany izy ireo hoe, “Tsy azo omena ny mahantra ve izany?” Toy izany ihany koa ny valiny, “Efa nanome izay ilaina avy hatrany ho an'izay rehetra azonay tratrarina izahay.” Noho ny fahasahiranana ara-tsaina dia nalain'ireo lehilahy ny volany, sady nilaza fa ny fahatezeran'Andriamanitra no nianjera taminy noho ny tsy finoany sy noho ny fitiavan-karena izay nitarika azy ireo hitazona ny vola tsy ho an'ny raharahan'Andriamanitra, nefa tena nilaina izany ary ho nampiasaina tamim-pifaliana.
GSAM 168Fanendrena Mpiahy
GSAM 168.2Ny toetra sy ny fitsipiky ny olona izay namela ny voliny tsy nojinjaina sy ny fivarotan'izy ireo ho foana, mba hanaparitaka ny soratra vita pirinty na hiresaka sy hivavaka miaraka amin'ny olona isan-trano, dia tsy azo tsikeraina. Tsy nisalasala ny olona fa nino izay rehetra nolazainy ireo lehilahy sy vehivavy ireo, ary ankoatra izay, dia nisy hery lehibe nanaraka azy ireo ka tsy afaka nandà na nanohitra ny tenin'izy ireo ny olona manana fo madio. An'arivony no voatarika hino ny fahamarinana tamin'ny alalan'izany, ary nitady sy nahita ny famindram-pon'Andriamanitra.
GSAM 169.1Na izany aza, nanapa-kevitra ilay mpanota mpihomehy sy ilay mpino ara-nofo fa tsy maintsy atsahatra ity asa fampielezana ireo zavatra vita pirinty momba ny fahatongavana ity. Ireo lehilahy ireo, izay naka tanàna iray na kaontia iray manontolo ary nandeha avy trano nankany an-trano nitondra ity fampianarana momba ny fahatongavana ity, ka nanadino ny raharaham-barotra sy ny fianakaviany, dia lazain'izy ireo fa tsy ao an-tsainy, ka noho izany dia tsy maintsy apetraka mpiahy ho azy ireo. Ny porofo nolazaina fa mampiseho fahadalàna nasehon'ireo mpino (asa fotsiny ho an'ny famonjena ny mpiara-monina aminy, tsy nisy porofo fa nijaly ny fianakaviana noho ny fialàna tamin'ny raharaham-barotra), dia tsy ampy hanaporofoana fahadalàna; ka vitsy ihany no napetraka teo ambany fiahiana. Raha jerena ny fomba mora fitenin'ireo mpanohitra ankehitriny momba izany zava-misy izany, dia hihevitra ny olona fa maro ny tranga; kanefa, nandritra ny asa rehetra nataoko tamin'ny maha-mpitandrina Advantista ahy, izay naharitra 56 taona mahery, dia tranga roa monja no hitako momba ireo “Millerita” napetraka teo ambany fiahiana. Tsy ho diso toerana raha omena fampahatsiahivana fohy momba ireo.
GSAM 169Ny Tenany Ihany no Mpiahy Azy
GSAM 169.2Ny voalohany dia nitranga tao amin'ny Fanjakan'i New York, latsaky ny telopolo maily miala ny toerana nonenako. Nisy lehilahy iray nanaiky ny fampianaran'ny fahatongavana izay nanana fananana mitentina $100,000 teo ho eo. Nomeny ny vadiny sy ny zanany ny antsasak'izany vola izany teo ho eo, izay tsy niombon-kevitra taminy tamin'ny finoana. Ny ambiny kosa noheveriny fa azy hampiasainy araka izay sitrapony; ary satria nisy ampahany tamin'izany nankany amin'ny asa fampielezan-kevitry ny advantista, dia nanohitra ny zanany, ary nifampidinika tamin'ny mpitsara, ka niangavy mba hisy mpiahy hotendrena hanara-maso ny rainy. Rehefa avy nanazava tamin'izy ireo ny adidy sy ny fahefan'ny mpiahy amin'ny fitantanana ny fananana ilay mpitsara, dia nanontany azy ireo izy mba hanolotra anarana izay tian'izy ireo hotendrena. Rehefa nifampidinika nandritra ny fotoana kelikely izy ireo, dia nanapa-kevitra fa tsy misy lehilahy fantany izay azo itokisana ny fananana, ka nitatitra tamin'ny mpitsara fa ny rainy no nofidiany ho mpiahy ny tenany ara-dalàna. Nihodina tamin'ilay lehilahy ny mpitsara ary nanao hoe: “Andriamatoa _____, nofidian'ny zanakao ianao ho olona mety hitantana ny fanananao manokana. Ny raharahanao dia mijanona ho toy ny teo aloha, talohan'ny nitondrana anao teo anatrehan'ny fitsarana.”3
GSAM 170Toe-javatra Mampihomehy
GSAM 170.1Ny raharaha iray hafa dia ny an'i Stockbridge Howland, avy any Topsham, Me. Izy dia iray tamin'ireo mpanao asa tanana tsara indrindra tany amin'io faritra io, mpanao asa tanana tena mahay tamin'ny fanamboarana ozinina sy tetezana. Tao anatin'izany hetsika “antso mamatonalina” izany, dia nandeha an-tsoavaly namakivaky kaominina maromaro Andriamatoa Howland, nanaparitaka taratasy fampielezan-kevitra momba ny fahatongavana sy bokikely isan-trano, izay tena nanelingelina ny mpanohitra sy ny mpihomehy, izay nitaraina fa tamin'izany fitsinjarana bokikely izany dia hadinony ny raharahany. Koa avy hatrany dia nanao izay hanendrena mpiahy izy ireo, izay nahita fa betsaka kokoa ny asa niandry azy noho ny nampoiziny, satria nalefan'i Andriamatoa Howland tany aminy avokoa ny mpanangom-bola hetra rehetra, ary raha ny marina dia izay rehetra tonga nitondra kaonty tokony haloana; “fa,” hoy izy, “izaho tsy heverina ho mahay mitantana raharaha intsony.” Fotoana fohy taorian'izay, naniry hanorina tetezana teo ambonin'ny Reniranon'i Kennebec ny kaontia,—tetezana izay mahazaka ny rano mirohotra sy ny ranomandry mitsingevana mandritra ny tondra-drano amin'ny lohataona. Nanapa-kevitra ireo kaomiseran’ny kaontia sy ny mpitondra tanàna fa i Stockbridge Howland no olona mety amin'ny asa. Rehefa tonga izy ireo nitondra ny toromarika sy ny fifanarahana hanorenany ilay tetezana, dia nilaza tamim-panesoana izy hoe: “Tompokolahy, any amin'ny mpiahy ahy no tsy maintsy alehanareo. Fantatrareo fa tsy heverina ho mahay mikarakara ny raharahako aza aho, dia ianareo indray no tonga aty amiko hanamboatra tetezana!” Somary hafahafa loatra ny toe-javatra ho an'ny olona marani-tsaina, ka nitsahatra tampoka ny maha-mpiahy azy. Aoka ho ampy ny milaza fa ireo nampijaly azy taty aoriana dia naneho fialan-tsiny feno fanetren-tena indrindra noho ny fihetsika tsy ara-drariny sy tsy nisy antony nataon'izy ireo.