Toko faha-15 — Fahazavana Mitombo sy Zava-mahagaga Lehibe Kokoa

GSAM 235.1“tsarovy ny andro fahiny izay naharetanareo ny ady mafy tamin'ny fahoriana, rehefa nohazavaina ianareo; indraindray raha natao ho fizaha noho ny fanaratsiana sy ny fampahoriana ianareo, ary indraindray koa raha tonga naman'izay azon'izany.”¹

GSAM 235.2Ny vanim-potoana nanomboka tamin'ny fahadisoam-panantenana tamin'ny 1844 ka hatramin'ny nivoahan'ny fahazavana mazava momba ny fitoerana masina sy ny hafatr'ilay anjely fahatelo, dia fotoana fitsapana manokana. Ireo Advantista izay mbola nifikitra fa marina ny hevitra nananany tamin'ilay hetsika teo aloha dia natao ho “fizaha” tokoa ho an'ireo izay nihevitra fa tsy nahomby tanteraka ilay hafatra; ary noho izany antony izany dia niharan'ny fanaratsiana lehibe izy ireo. Nahazaka izany tamim-pifaliana izy ireo raha mbola nifikitra tamin'ny Tompo tamin'ny alalan'ny finoana, ary nizara ny fanatrehan'ny Fanahiny Masina.

GSAM 235Teboka roa manokana nanafihana

GSAM 235.3Nanana teboka fakam-panahy roa manokana ho an'ny vahoaka Advantista i Satana. Ny voalohany dia ny nampino ireo izay mafy orina tamin'ny finoana fa efa tapitra ny fotoana faminaniana, fa fahatongavana ara-panahy no fiavian'i Kristy fanindroany, ary tamin'ny fomba iray dia efa tonga Izy tamin'ny fiafaran'ireo 2300 andro. Ny faharoa dia ny nampirisika ireo izay nisalasala momba ny traikefany teo aloha, mba handao izany tanteraka. Koa raha mbola nivoaka tsikelikely avy amin'ny Soratra Masina ny fahamarinana momba ny fitoerana masina sy ny hafatr'ilay anjely fahatelo, ny hafatra avy amin'ny Fanahin'Andriamanitra, tamin'ny alalan'ny fanomezam-paminaniana, dia nanamafy ilay hetsika teo aloha, ka niantso izany hoe “fahazavana mamiratra” napetrak'Andriamanitra teo an-dohan'ny lalana, mba hamiratra hatrany hatrany amin'ny tanàna, ary nanondro ireo porofo ara-Soratra Masina fa ny fiavian'i Kristy fanindroany dia ho ara-bakiteny ary i Kristy tenany mihitsy no ho avy, ka noho izany dia tsy mety ho ilay zava-nitranga tamin'ny faran'ireo “andro” ireo.

GSAM 236Fanehoana Mahagaga

GSAM 236.1Raha miteny amin'ny olony amin'ny alalan'ny fahitana ny Tompo amin'izao andro farany izao, tsy tokony ho antenaintsika ve fa hisy famantarana miharihary avy amin'ny herin'Andriamanitra ao anatin'ilay fahitana mihitsy? Hita taratra ao amin'ireo fahitan'i Ramatoa E. G. White ireo famantarana ireo. Ny tranga mahakasika ireo fahitana mihitsy, araka ny hita ao amin'ny Toko faha-13, dia tena fahagagana tokoa; saingy misy endri-javatra mahagaga maro mifandray amin'ireo fahitana nataony tany am-boalohany, izay ho hitanao rehefa mandalina bebe kokoa ity asa ity ianao; ary ahoana moa no hanantenantsika izany ho hafa amin'ny fanomezana toy izao, izay nataon'Andriamanitra mba hisarihana ny sain'ny olona, sy hitarihana azy ireo hilaza toy an'i Mosesy hoe: “Hivily kely aho ka hizaha io fahitana lehibe io”? Ny fanambarana tsotra fotsiny nataon'ny tovovavy iray mahantra, marary, ary osa, izay toa efa teo am-pototry ny fasana, fa nomen'ny Tompo fahitana izy, dia tsy ho ampy hanaovana izany. Ny fisehoana mahagaga nifandray tamin'ireo fahitana no niteraka fahalianana tamin'izy ireny, ary nasaina nandeha avy tamin'ny toerana iray nankany amin'ny toerana hafa ilay tovovavy mba hitantara izay nandidian'ny Tompo azy mba hampahafantatra ny hafa.

GSAM 236Fanehoana Miavaka tamin'ny Fahitana Fahatelo

GSAM 236.2Hambarako eto ny zava-misy sasany momba ny fahitana fahatelo nataony, ilay nomena tao an-tranon-drainy, izay voalaza ao amin'ny Toko faha-13, araka ny notantarain'ny rain'i Ramatoa White sy ny reniny, ny rahavaviny, Ramatoa Sarah Belden, ary ny hafa tamiko.

GSAM 236.3Tao amin'ilay efitrano nisehoan'ny fahitana, nisy Baiboly fianakaviana iray lehibe dia lehibe teo ambony latabatra kely. Baiboly iray tamin'ilay andiany natao pirinty tany Boston avy amin'i Joseph Teale, tamin'ny taona 1822, ilay izy. Ny boky dia valo ambin'ny folo posy ny halavany, iray ambin'ny folo posy ny sakany, efatra posy ny hateviny, ary milanja kely mihoatra ny valo ambin'ny folo livatra. Raha mbola tao anatin'ny fahitana izy, dia nitsangana, ary naka ity Baiboly mavesatra ity teo amin'ny sandriny havia, nisokatra ilay boky, ary naninjitra azy tamin'ny zoro mahitsy tamin'ny vatany; ary avy eo nandritra ny antsasak'adiny mahery, tamin'ny tanany havanana, dia namadibadika ny pejy, ary nanondro andinin-tSoratra Masina samihafa, izay naveriny nambarany raha ny masony kosa nitodika niakatra, sy tamin'ny lalana mifanohitra amin'ilay boky. Ny rahavaviny Sarah (izay lasa vadin'i Stephen Belden taty aoriana), na, indraindray, olon-kafa teo an-toerana, no nijery ny andininy rehetra notondroin'ny rantsan-tanany, ary nahita mazava fa isaky ny mandeha dia namerina ilay soratra masina nisy ny rantsan-tanany izy. Nilaza i Neny Harmon fa ny zanany vavy Ellen, tamin'ny toe-pahasalamany ara-boajanahary, dia “tsy nahavita, noho ny tsy fananana hery, ny hanangana ilay Baiboly mavesatra avy teo ambony latabatra; fa tamin'ilay fahitana kosa dia nitazona izany tamim-pahamorana, raha ny hita, toa hoe Testamenta kely anaty paosy fotsiny izany.”

GSAM 237.1Tena fahagagana tokoa izany!—zazavavy marefo, milanja 70 livatra monja, nitazona Baiboly mavesatra nandritra ny antsasak'adiny mahery, tamin'ny toerana izay tsy nahazakan’ny lehilahy matanjaka iray izany nandritra ny roa minitra akory; ary koa, namadibadika ny pejy ho amin’ireo andinin-tSoratra Masina samihafa izay hita fa isaky ny mandeha no ilay andininy naveriny, raha ny masony kosa nitodika niakatra sy tany amin'ny lalana mifanohitra amin'ilay boky; ary farany, feo nivoaka avy amina olona tsy nihetsika ny havokavony na nisy fofonaina tao amin'ny vatany, ary namerina marina ireo andinin-tsoratra Masina voatondro,—izany rehetra izany dia azo antoka fa mihoatra ny fiampangana hoe vokatry ny herin'olombelona, na vokatry ny aretina. Ireo izay nahita izany dia nihevitra azy ho fanehoana mazava indrindra ny Fanahin'Ilay niteny avy tao amin'ny hazo mirehitra. Ny fanehoana tahaka izany tamin'ny fahitana fahatelo an'i Ramatoakely Harmon, raha fantatra, dia nitondra porofo mampino fa nisy hery mihoatra noho ny voafetra tao anatin'ireo fahitana.

GSAM 237Ny Fahitana tany Topsham

GSAM 237.2Fotoana fohy taorian'io zava-nitranga io, ny fiangonan'ny Advantista tao Topsham, izay manodidina ny telopolo maily any avaratra atsinanan'i Portland, Maine, rehefa nandre ny fomba nitondran'ny Tompo an'i Ramatoakely Ellen G. Harmon, dia nanasa azy ho any an-toerana. Nekena ilay fanasana, ary izany no nahatonga ny fitsidihany voalohany tany Topsham. Tamin'izany fotoana izany dia natao tao an-tranon'Andriamatoa Curtiss ny fivorian'ny Advantista. Ramatoa Frances Lunt (Ramatoakely Frances Howland teo aloha), avy any Oakland, Kalifornia, no nanome ahy ity fanambarana manaraka ity, izay natao tamin'ny 19 Janoary 1890:—

GSAM 238.1“Izaho, niaraka tamin'ny fianakavian'ny raiko, dia nanatrika ny fivorian'i Rahavavy Harmon tany Topsham, tamin'ny 1845, ary nandritra ireo fivoriana ireo dia nahita fahitana izy. Sambany izahay no nahita azy nanao fahitana. Ny iray tamin'ireo Baiboly tranainy ireo [ny Teale Family Bible, milanja valo ambin'ny folo livatra] dia an'i Rahalahy Curtiss. Nalain'i Rahavavy Harmon avy teo amin'ny latabatra fitehirizana ilay Baiboly lehibe, raha mbola tao anatin'ny fahitana izy, ary nanondro andininy Masina izy rehefa namadika ny pejy, raha ny masony kosa nitodika niakatra sy niala tamin'ilay boky. Ny andininy naveriny dia na teny fampianarana, na fampaherezana, na fananarana. Ny zava-nisongadina iray hafa tamin'izany fisehoana izany dia ny toerana nisy ilay boky. Notazonina teo amin'ny tanany misokatra tamin'ny zoro dimy amby efapolo degre izy io, ary tsy nisy olon-kafa nahavita nitazona boky tamin'ny zoro mitovy amin'izany ka tsy nikisaka avy hatrany teo am-pelatanany; kanefa i Rahavavy Harmon dia nitazona ity Baiboly ity tamin'io zoro io nandritra ny minitra maromaro, tamin'ny fomba mafy toy ny hoe miraikitra tamin'ny tanany, sady nandeha nifandimby nanatona ny olona tao an-efitra izy.”

GSAM 238Ny Fijoroana Vavolombelon'i Ramatoa Truesdail

GSAM 238.2Fanambarana iray hafa momba ity fahitana ity ihany koa no avy amin'i Ramatoa M. C. Truesdail, avy any Trenton, Missouri, tamin'ny 27 Janoary 1891. Hoy izy:—

GSAM 238.3“Dimy ambin'ny folo taona aho tamin'ny 1845, ary teo aho tamin'ny fitsidihana voalohany nataon'i Rahavavy Harmon tany Topsham, rehefa nahita ilay fahitana izy tao an-tranon'i Rahalahy Curtiss, izay naka ny Baiboly lehibe ho an'ny fianakaviana izy ary nitazona azy tamin'ny toerana izay tsy nahafahan'ny hafa nitazona boky teo an-tanany nefa tsy nianjera avy hatrany.

GSAM 238.4“Nitoetra tao anatin'ny fahitana i Rahavavy Harmon nandritra ny adiny roa mahery. Io no fanehoana mahagaga indrindra ny herin'Andriamanitra mbola hitako hatramin'izay, ary efa nahita azy tao anatin'ny fahitana mihoatra ny in-droa ambin’ny folo aho. Fotoana feno fahamanetriketrika lalina sy fandinihan-tena foana ireo, saingy nihoatra azy rehetra ity. O! nangovitra izahay rehefa nampianatra anay ny Voninahitry ny lanitra tamin'ny alalan'ilay fitaovany malemy; rehefa namaky taminay andininy fampiononana sy mifanaraka amin'ny toe-javatra sarotra niainanay izy; toy ny Hebreo 2:2, 3; Jakoba 5:7, 8; Hebreo 10:35, 39; 1 Petera 1:7; Lioka 12:32-37, ankoatra ny maro hafa, nitazona ilay Baiboly lehibe ho an'ny fianakaviana avo be ka voatery nijoro teo ambony seza aho vao nahita izay nasehony. Tsy heveriko fa lava noho izaho mihoatra ny roa posy i Rahavavy Harmon.”

GSAM 239.1Ireo fanehoana toy izany dia nandresy lahatra ny olona tsy miangatra fa nisy hery mihoatra ny an'olombelona no nifehy ilay fitaovana malemy fanahy, ary nisy antso avy amin'ny faritra samihafa tao New England niantso azy mba ho avy hanome ny fijoroany vavolombelona.

GSAM 239Heloka ny Asa Tanana

GSAM 239.2Fotoana fohy taorian'izany, dia nomena toromarika tao anaty fahitana i Ramatoakely Harmon mba hitsidika an'i Paris, Maine, izay nisy olona nihevitra ho fahotana ny fanaovana asa tanana. Ny Pasitera Stephens, avy any Woodstock, Maine, no lohalaharana tamin'ity fahadisoana ity, ary nanana hery lehibe tamin'ny hafa izy. Talohan'izany izy dia mpitoriteny Metodista, ary noheverina ho Kristiana manetry tena sy mahatoky. Nahazo ny fitokisan'ny maro izy noho ny hafanam-pony ho an'ny fahamarinana sy ny fiainany izay toa masina, ka nahatonga ny sasany hino fa notarihin'Andriamanitra manokana izy. Nanome an-dRamatoakely Harmon fanambaran-tsiny ho azy ny Tompo. Nilaza izy fa mifanohitra amin'ny tenin'Andriamanitra ilay lehilahy tamin'ny fialany tamin'ny asa, tamin'ny fanosehany ny hadisoany tamin'ny hafa, ary tamin'ny fanamelohany izay rehetra tsy nandray izany. Nolaviny avokoa ireo porofo rehetra nomen'ny Tompo mba handresena lahatra azy momba ny hadisoany, ary tsy nanaiky ny hanaiky ny hadisoany izy. Nanaraka ny fihetseham-pony izy, ary nanao dia lavitra nandreraka, nandeha an-tongotra lavitra be, izay tsy nahazoany afa-tsy fanaratsiana, ary noheveriny fa noho ny an'i Kristy no nampijaliana azy tamin'izany rehetra izany. Nataony an-kilabao ny saina sy ny fitsarany.

GSAM 239.3Mikasika ny fijoroana vavolombelon'i Ramatoakely Harmon sy ny fiafaran'ny raharaha, dia haka teny avy amina taratasy voaray avy amin'i Ramatoa M. C. Truesdail aho, izay nonina tany Paris, Maine tamin'izany fotoana izany. Rehefa avy nanome antsipiriany sasantsasany mifanaraka amin'izay voalaza etsy ambony izy, dia hoy izy:—

GSAM 240.1“Nisy fiaiken-keloka avy tamin'izy rehetra afa-tsy ny mpitarika azy, Jesse Stephens. Nampitandrina azy ny Rahavavy Harmon fa raha tsy nanetry tena tamin'ny fiaikenana ny hadisoany izy, dia tsy ho ela dia hifarana ny lalany. Azon'ny rehetra fa faminaniana izany fa hamono tena amin'ny fomba iray izy.”

GSAM 240.2Ity manaraka ity ny tohiny momba ny raharahany:—

GSAM 240.3“Rehefa nandao azy ny andiany kely, dia lasa malahelo izy, ary vetivety dia very saina, ka nandà ny hihinana izay rehetra nandrahoin'ny ratsy fanahy. Tsy mbola naheno ny fiverenako avy any Massachusetts izy rehefa nitondra ny sakafony atoandro aho. Nanontany izy, raha nanolotra ny tanany efa ho taolana tamin'ny lavaka kely teo amin'ny varavarankely, hoe: ‘Andriamanitra ve no nandefa anao nitondra ity, Rahavavy Marian?’ Rehefa nahita ny valinteniko nisalasala izy, dia nandà ny hanandrana izany. Ny toe-javatra mampalahelo nisy azy, voafonja tao anaty efitra kely tao an-tranon'ny rahalahiny (izay tsy mpino), dia nampahatsiahy ahy ilay fampitandremana izay nalefa tamim-pitiavana ho azy avy any an-danitra, nefa nolaviny tamim-pikiribibiana. Nentina tany amin'ny fianakaviany izy roa andro taorian'ity fitsidihana mampalahelo ity, ka tao dia namarana ny ainy tamin'ny famonoan-tena izy vetivety, ka nanao tady tamin'ny lambam-pandriany. ”²

GSAM 240Faminaniana Tanteraka

GSAM 240.4Tamin'ny fahavaratry ny taona 1845, noho ny fanasana avy amin'i Otis Nichols, dia nitsidika an'i Massachusetts Ramatoakely Harmon, ka i Sarah rahavaviny no niaraka taminy. Nipetraka tao an-tokantranon'Andriamatoa Nichols izy ireo. Nandeha tamin'ny kalesiny Andriamatoa Nichols sy ny vadiny, ary nitondra azy ireo tany amin'ny toerana samihafa mba hanaovana fivoriana, izay nanaovan'i Ramatoakely Harmon ny fijoroany vavolombelona. Noho izany dia afaka nitsidika an'i Boston, Roxbury, ary Carver izy. Tamin'ny fotoana nanaovany ny fitsidihana faharoa tany Boston, Massachusetts, dia nisy zava-nitranga tena mahaliana.

GSAM 240.5Nisy tao Boston sy ny manodidina azy ireo andiana olona mpafana fo tafahoatra izay nino ihany koa fa fahotana ny miasa, ary ny hafatra fototra nentin'izy ireo dia hoe: “Amidio ny fanananareo, ka manaova fiantrana.” Nilaza izy ireo fa ao anatin'ny taona Jobily izy ireo, fa tokony hiala sasatra ny tany, ary tsy maintsy tohana ny mahantra nefa tsy miasa. I Sargent, i Robbins, ary ny hafa sasany no mpitarika. Nolazain'izy ireo ho avy amin'ny devoly ireo fahitana, satria naseho ny fahadisoan'izy ireo manokana. Hentitra tamin'izay rehetra tsy nino tahaka azy ireo izy ireo.

GSAM 241.1Raha mbola nitsidika tao an-tranon'i Andriamatoa Nichols i Ramatoakely Harmon sy ny rahavaviny, dia tonga avy tany Boston i Sargent sy Robbins mba hangataka soa taminy, ary nilaza fa tonga hitsidika sy hitoetra alina tao aminy izy ireo. Namaly Andriamatoa Nichols fa faly izy tamin'ny fahatongavan'izy ireo, satria tao an-trano i Ramatoakely Sarah sy Ellen Harmon, ary niriny mba hifankahalala amin'izy ireo izy ireo. Niova hevitra avy hatrany izy ireo, ary tsy nety resy lahatra hiditra tao an-trano. Nanontany Andriamatoa Nichols raha afaka mitantara ny hafany tany Boston i Ellen, ary raha hihaino aloha izy ireo vao hitsara. “Eny,” hoy izy ireo, “avìa aty Boston amin'ny Sabata ho avy [ny Alahady no tiany holazaina, satria mbola tsy nanaraka ny Sabata izy ireo]; tianay ny hanana fahafahana hihaino azy.”

GSAM 241.2Notantarain'i Andriamatoa Nichols tamiko izany tao an-tranony, tany Dorchester, tamin'ny taona 1858. Nilaza izy fa efa nomaniny avokoa ny zava-drehetra mba handehanana any Boston ny Alahady maraina niaraka tamin'ny kalesiny hitondra an-dRamatoakely Harmon tany amin'ilay fivoriana nokasaina. Tamin'io takariva io, nandritra ny fivavahan'ny fianakaviana, dia nalaina tamin'ny fahitana izy. Rehefa nifoha tamin'izany izy dia niteny hoe: “Ry Rahalahy Nichols, tsy handeha ho any Boston aho rahampitso; nasehon'ny Tompo ahy fa any Randolph no tsy maintsy halehako. Misy asa napetrany ho ataoko any.” Nanaja fatratra ny teniny Andriamatoa Nichols. Efa nampanantena izy fa hitondra azy ho any Boston ny ampitson'iny, ka nanontany tamim-panahiana hoe: “Inona no hataoko amin'ny teniko nomenako an'i Sargent sy Robbins?” “Aza manahy an'izany,” hoy Ramatoakely Harmon, “ny Tompo no nandidy ahy handeha amin'ny lalana hafa.” “Eny,” hoy Andriamatoa Nichols, “tsy azoko mihitsy izany.” “Nasehon'ny Tompo ahy fa ho azontsika izany rehefa tonga any isika,” hoy Ramatoakely Harmon. “Eny,” hoy Andriamatoa Nichols, “tsy misy fomba ahafahanao tonga any raha tsy hoe mandeha izahay ka mitondra anao, fa tsy haiko kosa ny hanazavako ny raharaha amin'ireo rahalahy any Boston.”

GSAM 241.2Nilaza tamiko ihany koa Andriamatoa Nichols fa “nahita ny fihatsarambelatsihy nataon'izy ireo Rahavavy Harmon tamin'ny fahitana, fa tsy hisy fivoriana any Boston amin'ny Alahady, fa i Sargent, i Robbins, ary ireo mpanohitra hafa dia hihaona amin'ny vondrona lehibe any Randolph (telo ambin'ny folo maily miala an'i Boston) amin'ny Alahady; ary fa tsy maintsy hihaona amin'ireo mpanohitra any Randolph isika, amin'ny fivorian'izy ireo amin'ny Alahady, ary any izy no hahazo hafatra ho an'izy ireo, izay handresy lahatra ny olona marina sy tsy mitanila, na avy amin'ny Tompo na avy amin'i Satana ny fahitany.” Raha tokony ho nankany Boston aloha izy ireo vao nankany Randolph, izay roa amby roapolo maily ny halaviran-dalana, dia nankany Randolph mivantana izy ireo, ka tonga teo tamin'ny fotoana hanombohan'ny fivoriana. Tao izy ireo no nahita ireo olona izay nifanaraka hihaona taminy tany Boston. Dia hoy Andriamatoa Nichols, “Azoko ankehitriny.”

GSAM 242.1Ity ezaka nataon'i Sargent sy Robbins mba hisorohana ny fijoroana vavolombelon'i Ramatoakely Harmon, sy ny fomba nitaritana azy mba hihaona tamin'izy ireo, dia nisy fiantraikany lehibe teo amin'ny sain'ny sasany tamin'ireo nanatrika. Mikasika ilay fivoriana mihitsy, dia ity ny fitantarana nomen'Andriamatoa Nichols:—

GSAM 242Fanehoana Miavaka

GSAM 242.2“Nentina ho ao anatin’ny fahitana i Rahavavy Ellen miaraka amin'ny fisehoana miavaka, ary nitohy niteny tamin'ny fahitana ara-panahy tamin'ny feo mazava izy, izay azon'ny rehetra nanatrika tsara ny heviny, hatramin'ny manodidina ny filentehan'ny masoandro. Tena tezitra sady nientanentana i Sargent, Robbins, ary French, rehefa nandre an'i Rahavavy Ellen niteny tamin'ny fahitana ara-panahy, izay nolazain'izy ireo fa avy amin'ny devoly; nampiasainy ny heriny rehetra sy ny tanjany ara-batana mba hanimbana ny vokatry ny fahitana ara-panahy. Niara-nihira mafy izy ireo, ary avy eo nifandimby niteny sy namaky Baiboly tamin'ny feo avo, mba tsy ho re i Ellen, mandra-pahalany ny heriny, ka nanjary nangovitra ny tanany ka tsy afaka namaky Baiboly intsony izy. Nefa na teo anivon'izany korontana sy tabataba rehetra izany aza, dia re mazava tsara tamin'ny rehetra nanatrika ny feon'i Ellen, izay nazava sy maranitra, raha niteny tamin'ny fahitana izy. Nitohy ny fanoheran'ireo lehilahy ireo raha mbola afaka niteny sy nihira izy ireo, na dia nisy aza tamin'ireo namany no nanome tsiny azy ireo ary nangataka azy ireo mba hampitsahatra. Saingy hoy i Robbins: ‘Mivavaka amin'ny sampy ianareo: manompo zanak'omby volamena ianareo.’

GSAM 243.1“Andriamatoa Thayer, tompon'ny trano, dia tsy tena resy lahatra tanteraka fa avy amin'ny devoly ny fahitany, araka ny fanambaran'i Robbins. Te-hanandrana izany tamin'ny fomba iray izy. Efa nandre izy fa ny fahitana vokatry ny herin'ny devoly dia azo ajanona amin'ny fanokafana ny Baiboly sy fametrahana izany eo amin'ilay olona manana fahitana, ka nanontany an'i Sargent izy raha hanao izany fanandramana izany, saingy nandà ity farany. Dia naka Baiboly fianakaviana lehibe sy mavesatra iray amin'ny endrika quarto izay teo ambony latabatra, ary zara raha nampiasaina, Andriamatoa Thayer, dia nosokafany izany ary napetrany teo an-tratran'i Ellen raha mbola tao anatin'ny fahitana izy, izay niankina tamin'ny rindrina teo amin'ny zoron'ny efitrano tamin'izany. Vantany vao napetraka teo aminy ilay Baiboly, dia nitsangana izy, ary nandeha nankany afovoan'ny efitrano, nitazona ilay Baiboly misokatra tamin'ny tanany iray, nasandratany avo araka izay tratry ny tanany, ary nibanjina hatrany ambony ny masony, dia nanambara tamin'ny feo manetriketrika hoe, ‘Ny fijoroana vavolombelona ara-tsindrimandry avy amin'Andriamanitra,’ na teny mitovitovy hevitra amin'izany. Ary avy eo, raha mbola naninjitra ny tanany iray nitazona ny Baiboly izy, ary ny masony nijery niakatra fa tsy nijery ny Baiboly, dia naharitra ela izy no namadika ny pejy tamin'ny tanany ilany, nametraka ny rantsan-tanany teo amin'ny andininy sasany, ary namoaka marina ny teniny tamin'ny feo manetriketrika. Maro tamin'ireo nanatrika no nijery ireo andininy notondroin'ny rantsan-tanany, mba hahitana raha marina ny teny nolazainy, satria ny masony tamin'izany fotoana izany dia nijery niakatra. Ny sasany tamin'ireo andininy notononina dia fitsarana ho an'ny ratsy fanahy sy ny mpanao fanevatevana; ary ny hafa kosa dia fampitandremana sy toromarika momba ny toe-javatra iainantsika ankehitriny.

GSAM 243Ny Fahitany Lavabe Indrindra, naharitra adiny enina mahery

GSAM 243.2“Tao anatin'izany toe-javatra izany izy dia nitohy nandritra ny tolakandro manontolo hatramin'ny manakaiky ny filentehan'ny masoandro, ary tamin'izay fotoana izay dia niala tamin'ny fahitana izy. Rehefa nitsangana tamin'ny fahitana i Ellen, nitazona ny Baiboly mavesatra misokatra tamin'ny tanany, ary nitety ny efitrano sady niteny ireo andininy avy amin'ny Soratra Masina, dia nangina i Sargent, Robbins ary French. Ho an'ny fotoana sisa dia nanahirana azy ireo sy ny maro hafa izany; saingy nanakatona ny masony izy ireo ary niaritra izany tsy naneho na inona na inona momba ny fihetseham-pony. ”³

GSAM 244Ny Fanambadian'i Ramatoakely Harmon

GSAM 244.1Tamin'ny 30 Aogositra 1846, nivady i Ramatoakely E. G. Harmon sy ny Pasitera James White, ary niara-niasa izy ireo ho fampandrosoana ny hafatra. Nandritra ny taona 1847, ny ankamaroan'ny asan'izy ireo dia nifantoka tany Maine sy Massachusetts.

GSAM 244.2Ny Sabata voalohany tamin'ny volana Aprily, dia nomena fahitana tena mahaliana an-dRamatoa White, tao an-tranon'i Stockbridge Howland, tany Topsham, izay toerana fanaovana ny fivoriana matetika tamin'izany. Ity no fahitana voalaza ao amin'ny Early Writings, izay nahitany ny fitoerana masina sy ny fanaka ao anatiny, ny andro fahoriana, ny olomasina nandositra ny tanàn-dehibe, ny ratsy fanahy nanodidina azy ireo, ny famonjena azy ireo tamin'ny feon'Andriamanitra, ny Jobily, ny fahatongavan'ny Tompo amin'ny kalesy feno rahona, sns. Tsara ny manamarika ny sasany tamin'ireo hetsika nataony nandritra ity fahitana ity.

GSAM 244Baiboly Maro Nampiasaina tamin'ny Fahitana

GSAM 244.3Ramatoa Frances Lunt (zanakavavin'i S. Howland), tamin'ny 19 Janoary 1890, dia niteny tamiko hoe:

GSAM 244.3“Teo amin'ny sisin'ny efitrano nanaovana ny fivoriana dia nisy latabatra iray izay nisy boky maro isan-karazany, ary anisan'ireo dia nisy Baiboly maromaro manana habe mahazatra. Raha mbola tao anatin'ny fahitana, nitsangana Ramatoa White, nankany amin'ny latabatra, naka Baiboly iray nefa tsy nikasika boky hafa, ary nanokatra izany ka notazoniny teo ambonin'ny lohany tamin'ny tanany havia, ary ny fanondron'ny tanany havanana nanondro ny andininy Masina notononiny, raha nitsangana teo anoloan'ilay olona nanokanana izany, ary avy eo napetrany teo an-tratran'ilay olona nanononany ny andininy ilay boky misokatra. Niverina teo amin'ny latabatra izy, naka Baiboly iray hafa, ary tamin'ny fomba mitovy dia namerina andinin-tsoratra Masina hafa ary nametraka ilay Baiboly misokatra teo an-tratran'ilay olona niresahany. Naverina tamin'ny olona enina teo ho eo io fihetsika io; taorian'izany, tamin'ny fomba kanto, dia nipetraka teo amin'ny seza iray izy, raha ny masony kosa no nibanjina ny habakabaka tsy nitsahatra fa tsy nijery ilay boky.”

GSAM 245.1Momba izany dia hoy Ramatoa Truesdail:

GSAM 245.1“Tao aho [Aprily, 1847] rehefa nanatona ny latabatra ny Rahavavy White ka naka Baiboly iray taorian'ny iray avy tamin'ireo boky teo ambony latabatra, nametraka ilay Baiboly teo an-tratran'ilay olona izay nomena andininy Masina. Natao izany raha mbola nitodika niakatra nanandrify ny lanitra ny masony. Tamin'izany fotoana izany dia notazoniny teo ambonin'ny lohany ny Baiboly raha niresaka tamiko izy; ary avy eo napetrany teo am-tratrako. Ny andininy nomena ahy dia 2 Korintiana 6:17.”⁴

GSAM 245.2Tao anaty taratasy avy amin'i Ramatoa Frances Lunt, dia nomena ny anaran'ny olona telo izay nanatrika tamin'izany fotoana izany, ary napetraka tamin'izy ireo ny Baiboly raha niresaka taminy momba ny andininy natokana ho azy ireo Ramatoa White, ary anisan'ireo anarana ireo ny an'i Ramatoa Truesdail.

GSAM 245Ny Asa Voalohany dia teo anivon'ireo Mpino ny Fahatongavana

GSAM 245.3Ny asan'i Ramatoakely Harmon, teo ambany fitarihan'ny fanomezam-paminaniana, nanomboka tamin'ny Janoary 1845 ka hatramin'ny lohataonan'ny 1846, efa ho valo ambin'ny folo volana, dia niaraka tamin'ireo “mpino” amin'ny fahatongavan'i Kristy efa akaiky, izay efa niarahany taloha. Rehefa nifarana ny 2300 andro (22 Oktobra 1844), mandra-pahazoana ny anton'ny fahadisoam-panantenan'izy ireo sy ny toetry ny zava-nitranga tamin'izany, dia nisy ny loza mety hahatonga ireo mpino hiondrika amin'ny fomba fijery diso, na hiala tanteraka amin'ny zavatra niainany teo aloha. Ny hafany ho an'izy ireo dia toy izao: “Avy amin'Andriamanitra ny hetsika teo aloha. Tano mafy ny finoanareo. Mbola manana asa ho an'ny olony ny Tompo. Mianara ny Baiboly. Karohy ny teny, dia hahita ny fahazavana ianareo.”

GSAM 245.4Mifanaraka amin'ny drafitry ny Tompo ity toromarika ity. Ny fikasany hatrizay dia ny havoaka avy amin'ny teniny amin'ny fotoanany ny hafatra manokana ho an'ny olony, ary avy eo no miditra an-tsehatra ny fanomezam-paminaniana amin'ny fomba “faharoa,” mba hanamafisana sy hananganana ny mpino.

GSAM 246.1Ohatra mivaingana amin'izany zava-misy izany no hita amin'ny tantaran'i Kornely, araka ny voarakitra ao amin'ny Asan'ny Apostoly. Nisy anjely avy amin'Andriamanitra niseho taminy ka nanome azy fahitana tao an-tranony. Fantatr'io anjely io tsara ny fahamarinana ao amin'ny filazantsara, ary afaka nampianatra izany an'i Kornely izy, saingy nalefa hanompo olona iray izay mpandova ny famonjena izy tamin'ny alalan'ny fanomezana fahitana an'i Kornely. Nampahafantatra azy izy fa eken'ny Tompo ny fivavahany sy ny fanoloran-tenany. Tsy nitoriteny ny filazantsara taminy izy, fa nilaza fotsiny taminy mba hiantso an'i Petera, izay nipetraka tany amin'i Simona mpanao hoditra, tany Jopa. Tonga i Petera, ary avy amin'ny Soratra Masina dia nanambara tamin'i Kornely ny filazantsaran'i Kristy.

GSAM 246Toeran'ny Fanomezam-paminaniana

GSAM 246.2Amin'izao fotoana izao dia mety tsara ny manamarika ny filaharan'ny fivoaran'ireo fanomezam-pahasoavana, araka ny nanamarihan'ny Tompo izany ao amin'ny teniny. Manonona izany i Paoly ao amin'ny taratasy ho an'ny Korintiana, ka hoy izy: “Andriamanitra efa nanendry ny sasany teo amin'ny fiangonana, voalohany Apostoly, faharoa mpaminany.”⁵

GSAM 246.3Rehefa jerentsika ny fanambaran'ny apostoly momba ny fifandraisan'ireo fanomezam-pahasoavana ireo eo amin'ny asa filazantsara, dia hitantsika avy hatrany ny antony anarahana io filaharana io. Rehefa mampitaha ireo fanomezam-pahasoavana ireo i Paoly dia hoy izy: “Koa ny fiteny tsy fantatra dia famantarana amin'ny tsy mino, fa tsy amin'ny mino; fa ny faminaniana kosa dia amin'ny mino, fa tsy amin'ny tsy mino.”⁶ Ny filaharan'ny Tompo dia ny hoe ny hafatra manokana ho an'izao tontolo izao dia tokony ho avy amin'ny teniny; ary araka izany dia manosika ny olona izy mba hikaroka ny Soratra Masina, sy hivoaka ho apostoly, mitondra ny hafatry ny Tompo, manambara izany avy amin'ny Baiboly, izay efa nandalo ny fitsapan'ny taonjato maro. Rehefa mipoitra ny mpino, dia tonga “faharoa” ny fanomezam-paminaniana, manatanteraka ny anjara asany “ho fanatanterahana ny olona masina, ho amin'ny asan'ny fanompoana amin'ny fiangonana, ho amin'ny fampandrosoana ny tenan'i Kristy.”⁷