Toko faha-28 — Varavarana Tsy Misy Olona Afaka Manidy
GSAM 462.1“efa nasiako varavarana mivoha eo anatrehanao, ka tsy misy maharindrina azy, fa manana hery kely ihany ianao ka nitandrina ny teniko ary tsy mba nandà ny anarako.”1
GSAM 462.2Izany no teny nampitaina tamin'ireo izay ao anatin'ny toetran'ny fiangonana filazantsara Filadelfia. Ity fiangonana ity no ilay nivoatra tamin'ny alalan'ny fampahafantarana ny fahatongavan'i Kristy efa akaiky, na ireo izay nifikitra mafy tamin'izay reny momba izany lohahevitra izany; fa hoy Izy momba ny fiangonan'i Sardisy (ilay teo alohan'i Filadelfia avy hatrany), “Dia tsarovy ny amin'ny nandraisanao sy ny nandrenesanao, ary tano mafy, ka mibebaha. Koa raha tsy hiambina ianao, dia ho tonga toy ny fihavin'ny mpangalatra Aho, ka tsy ho fantatrao izay ora hihaviako aminao.”2
GSAM 462.3Ny fiangonana Sardisy àry dia nandre ny fampianarana momba ny fahatongavan'ny Tompo izay akaiky. Ireo izay nifikitra tamin'izay reny, ka nanohy ny marina rehefa nafindra ny “fanaovan-jiro”, no nanangana ny fiangonana Filadelfia, izay nolazainy hoe: “Satria efa nitandrina ny teniko ny amin'ny faharetana ianao, Izaho kosa hiaro anao ho voavonjy amin'ny andro fakam-panahy izay efa hihatra amin'izao tontolo izao ho fizahan-toetra izay monina ambonin'ny tany. Ho avy faingana Aho; tano mafy izay anananao, mba tsy hisy haka ny satro-boninahitrao.”3 Ho an'ity fiangonana Filadelfia ity indray no anambarany hoe, “efa nasiako varavarana mivoha eo anatrehanao, ka tsy misy maharindrina azy.”
GSAM 462.4Koa, indro ny fanambarana mazava avy amin'ny Soratra Masina fa ireo izay, ao anatin'ny fitantanan'Andriamanitra, dia entina hampitandrina an'izao tontolo izao momba ny fahatongavan'ny Tompo, sy hiangavy ny olona mba hiomana hihaona amin'Andriamanitra, dia manana ny fahasoavana manokana avy amin'Andriamanitra amin'ny asany. Mety hanandrana hanakana, hanapotika ny hetsik'izy ireo, hanidy ny varavaran'ny teny ny olona, saingy mbola mipoaka ambonin'ny tabataba rehetra ny feon'Andriamanitra hoe: “efa nasiako varavarana mivoha eo anatrehanao.”
GSAM 463Fandrosoana tao anatin'ny Efatra amby Fitopolo Taona
GSAM 463.1Tao amin'ireo pejy teo aloha tamin'ity boky ity dia nojerenay fohifohy ny vanim-potoana efatra amby fito-polo taona, nanomboka tamin'ny 1831 ka hatramin'ny 1905, nanaraka ny fiakarana sy ny fandrosoan'ireo hafatra momba ny fahatongavana, ary indrindra indrindra ny hafatr'ilay anjely fahatelo. Nasehonay ny fomba nahatonga ity hafatra ity, avy tamin'ny tsy fisian'ny laza sy ny fahantrana, handroso miaraka amin'ny hery sy fahefana nitombo haingana isan-taona, mandra-pananany iraka manerana an'izao tontolo izao. Tsy noho izy hafatra mahafaly ny fon'ny nofo tokoa no nahombiazany toy izany; fa mitondra eo anoloany ny Sabatan'ny Tompo izy, izay mitondra hazofijaliana mavesatra ny fanajana azy, mitaky fisarahana amin'ny raharaham-barotra amin'izao tontolo izao amin'ny andro be asa indrindra ao anatin'ny herinandro. Tsy noho ny tsy fisian'ny fanoherana ihany koa no nahatonga azy handroso; fa efa niatrika izany izy hatrany am-boalohany, ary tamin'ny endriny feno hasiahana indrindra avy any ivelany, ary koa ireo fahasahiranana nateraky ny olona tsy masina izay tafiditra tao anatin'ny laharana nandritra ny fotoana fohy. Raha ny toe-javatra nateraky ny paikady sy ny ezaky ny fahavalo avy any ivelany, dia afaka milaza tsara isika amin'ny tenin'i Davida Mpanao Salamo hoe, “Raha tsy Jehovah no nomba antsika, Eny, aoka hataon'ny Isiraely hoe: Raha tsy Jehovah no nomba antsika, Raha nitsangana hamely antsika ny olona. Dia nitelina antsika velona izy, Raha nirehitra tamintsika ny fahatezerany; Dia nandifotra antsika ny rano, Ary nanafotra ny fanahintsika ny riaka; Eny, nanafotra ny fanahintsika Ny rano misafoaka. Isaorana anie Jehovah, Izay tsy nanolotra antsika ho rembin'ny nifiny. Ny fanahintsika dia efa afaka tahaka ny vorona afaka tamin'ny fandriky ny mpihaza: Tapaka ny fandrika, ka afaka isika. Ny famonjena antsika dia amin'ny anaran'i Jehovah, Mpanao ny lanitra sy ny tany.”4
GSAM 464Fanampiana ao amin'ny Tompo
GSAM 464.1Manambara ny Tompo fa nametraka teo anatrehan'ny olony Izy “varavarana mivoha, ka tsy misy maharindrina azy”. Koa tsy mahagaga raha nandroso tsy an-kiato ny hafatra. Hafatr'Andriamanitra ho an'ny olona izany, ary tsy maintsy hahomby. Ao amin'ny Apokalypsy 7:2, ny asa fanomanana ny olona hijoro rehefa tonga ny andro lehiben'ny fahatezeran'Andriamanitra dia aseho amin'ny alalan'ny anjely iray miakatra avy any atsinanana, na, araka ny fandikana sasany, toy ny “fiposahan'ny masoandro”. Jereo ny fiposahan'ny andro—voalohany indrindra no miseho ny taratra eny atsinanana; mifangaro ireo ka lasa mazava kokoa mandra-pisehon'ny faribolana midadasika sy mazava tsara an'ny masoandro. Rehefa miakatra any an-tampon-danitra ilay “Mpanjakan'ny Andro”, dia mihamazava sy mihamafana ary mihamitombo hery hatrany ny hazavany.
GSAM 464.2Izany tokoa no fivoaran'ny hafatr'ilay anjely fahatelo nanomboka tamin'ny 1848, fotoana nampisehoana mazava ireo fahamarinana mandrafitra azy, ary nanomboka teo dia nasehonay ny fitomboana miavaka sy tsy miovaova izay mahagaga. Izany dia tsy azonay hazavaina amin'ny antony hafa afa-tsy hoe manamarina ny teniny ny Tompo ho an'ireo izay amin'izao fotoana izao, rehefa efa akaiky ny famonjeny, dia “mitandrina ny Sabata ka tsy manao azy ho tsy masina,”5 ary miaro ny tongony tsy hanao izay tiany amin'ny andro masin'Andriamanitra, ka amin'izany, amin'ny alalan'ny “finoana an'i Jesosy,” araka ny voalaza ao amin'ny hafatr'ilay anjely fahatelo ao amin'ny Apokalypsy toko faha-14, dia mitandrina ny “didin'Andriamanitra” rehetra. Momba ny olona tahaka izany no nolazain'ny Tompo tamin'ny alalan'ny mpaminany Isaia hoe: “dia hiposaka tahaka ny fahazavan'ny maraina ny fahazavanao, ary ho tonga faingana ny fahasitrananao; ny fahamarinanao” [‘Jehovah Fahamarinantsika.’ Jeremia 23:6] “ho loha-lalanao, ary ny voninahitr'i Jehovah ho vodi-lalanao”.6 Miaraka amin'ny toky toy izany, inona moa no azontsika antenaina raha tsy ny fahombiazan'ny asa? “Raha Andriamanitra momba antsika, iza no hahatohitra antsika?”
GSAM 464Ahoana no ahafahan'izy ireo mandroso?
GSAM 464.3Raha jerena ny toe-draharaha tamin'ny taona 1846, nanomboka nanoratra ilay boky voalohany i Pasitera Joseph Bates, izay boky voalohany navoakan'ny Advantista Mitandrina ny Andro Fahafito momba ny fanontaniana momba ny Sabata, tamin'ny vola 12 sy tapany santima no hany fananany teo amin'izao tontolo izao, ary voatery nampiasa izany mialoha ny fahataperan'ny andro voalohany nanoratany; ary raha jerena indray ny zava-nisy tamin'i Pasitera James White nanao pirinty ny taratasy kely voalohany nataony, Present Truth, tamin'ny vola azony tamin'ny fanapahana ahitra teny an-tsaha, ary nandefa maimaim-poana ilay gazety ho an'izay rehetra te-hamaky, ary niantso izany ho hafatra izay tokony hiely hatrany amin'ny faran'ny tany,—rehefa mijery ireo fiandohana madinika ireo, dia mety, amin'ny fitenin'ny olona tamin'ny andron'i Amosa, hanontany hoe, “Hataon'i Jakoba ahoana no fahajanona? Fa kely izy.”7 Raha ampitahaina izany amin'ny toe-draharaha tamin'ny taona 1905, rehefa tanterahina ny famoahana ny fahamarinana ao amin'ny hafatra amin'ny trano fanontam-boky roa-polo, izay miparitaka amin'ny faritra samihafa manerantany, ary matetika miasa hatramin'ny fetra farany mba hamaly ny tinady famakiana, dia tena afaka milaza isika hoe: Jereo, “varavarana mivoha” izay tsy mbola nisy olona nanidy.
GSAM 465.1Mikasika ireo tamin'ny andro taloha izay nihevitra fa tsy hahomby mihitsy ny asa, dia afaka milaza isika, amin'ny teny nampiasain'ny mpaminany Zakaria tamin'ny fanakianana ireo nihevitra hanakana ny asan'Andriamanitra tamin'ny fanarenana an'i Jerosalema, hoe: “iza no nanamavo ny andron'ny zava-madinika?”8 Mikasika ireo zavatra izay toa tendrombohitra feno fahasahiranana teo an-dalany, dia hoy ny Tompo tamin'ny alalan'ny mpaminany,—
GSAM 465Ny Tendrombohitra Nanjary Lemaka
GSAM 465.2“Iza moa ianao, ry tendrombohitra lehibe ? Ho tonga tany lemaka eo anoloan'i Zerobabela ianao; ary ho entiny mivoaka ny vato hatao tendrony sady hisy fiantsoana hoe: Fahasoavana, fahasoavana anie ho aminy!”9 Toy izany koa no nitranga tamin'ny asan'ny hafatr'ilay anjely fahatelo, ary toy izany koa no hitranga mandra-pahatongan'ny “vato hatao tendrony”, na amin'ny teny hafa, mandra-pahavitan'ny asa.
GSAM 465.3Jereo ireo vitsy tamin'ny 1846, mahantra ara-bola, mahantra amin'ny lafiny rehetra afa-tsy ny finoana an'Andriamanitra sy ny tahirin'ny fahamarinana, ary jereo ny halehiben'ny fitomboan'ny asan'izy ireo. Eritrereto ireo fitaovana ananantsika ankehitriny, boky efa vonona avokoa, nadika sy natao pirinty amin'ireo fiteny isan-karazany eto an-tany, ary ireo mpivarotra boky an-jatony mampiditra ireo boky ireo ao an-tokantranon'ny olona amin'ny vidiny mitentina $400,000 isan-taona. Raha mitohy ny fitahian'Andriamanitra amin'ny asa, dia afaka manantena fahombiazana isika. Miaraka amin'ireo fitaovana sy sampan'asa izay mihamaro isam-bolana, miaraka amin'ny fitokisana an'i Kristy, dia tsy tokony hiandry afa-tsy izay nohirain'i Solomona momba ny fiangonan'Andriamanitra izahay rehefa nivoaka tamin'ny toetrany an-tany efitra, “niantehitra tamin'ny sandrin'Ilay Malalany,” rehefa asehony fa mitazana izy, “tsara tarehy tahaka ny volana, madio toy ny masoandro sady mahatahotra toy ny antokon'ny miaramila mitondra faneva.”10
GSAM 466Tohanan'ny Fanomezam-paminaniana
GSAM 466.1Tsy hoe hitantsika fotsiny fa nanokatra ny lalana ho an'ny fiparitahan'ny fahamarinana ny fitondran-tànan'ny Tompo, ary nanaraka ny ezaka natao handehanana araka ny fitondran-tànany ny fitahiany miavaka, fa tamin'ny fisandratana sy ny fandrosoan'ny hafatr'ilay anjely fahatelo dia nifandray tamin'ny olony Izy tamin'ny alalan'ny fanomezam-paminaniana. Tsy tamin'ny endrika fanambarana vaovao hisolo ny Baiboly izany, na tamin'ny fomba hanodinkodinana ny fampianaran'ny Soratra Masina, fa mba hampisehoana hoe aiza, amin'izao vanim-potoana izao, no misy ny loza mety hitarika amin'ny fialana amin'ny fahatsoran'ny filazantsaran'i Kristy, izay mety hahatonga ny olona ho resin'ny fironan'ny vanim-potoana, ka afa-po amin'ny endrika fivavahana ivelany nefa tsy misy hery.
GSAM 466.2Raha jerena ity lohahevitra ity amin'ny alalan'ny ohatra11 nataon'ireo mpaminany taloha, izay nomen'ny Tompo antsika ho iray amin'ireo fitsipika handrefesana ireo fisehoana toy izany, dia hita fa mitovy ihany ny antony ilàna ireo fisehoana ireo ankehitriny toy ny tamin'izany fotoana izany; dia ny mety ho fiviliana hiala amin'ny lalan'ny fahamarinana isaky ny vanim-potoana vokatry ny fampianarana sy fomba fanao manjaka sy miavaka amin'izany vanim-potoana izany. Ny apostoly Paoly, rehefa niresaka momba ny fisehoan'ireo fanomezam-pahasoavana izay napetraky ny Tompo ao amin'ny fiangonana, dia nilaza fa izy ireo dia “ho fanatanterahana ny olona masina, ho amin'ny asan'ny fanompoana amin'ny fiangonana, ho amin'ny fampandrosoana ny tenan'i Kristy, mandra-pahatongantsika rehetra ho amin'ny firaisan'ny finoana sy ny fahalalana tsara ny Zanak'Andriamanitra, ka ho lehilahy lehibe, mahatratra ny ohatry ny halehiben'ny fahafenoan'i Kristy; mba tsy ho zaza intsony isika, ka ahilangilana sy ampitambolimbolenin'ny rivotry ny fampianarana samy hafa rehetra amin'ny saim-petsy ataon'ny olona sy ny fihendreny hahatanteraka ny hevitry ny famitahana; fa mba hanaraka ny marina amin'ny fitiavana ka hitombo amin'ny ny zavatra rehetra ho amin'izay Loha, dia Kristy; Izy no itomboan'ny tena rehetra (izay akambana sy ampiarahina tsara) noho ny fifanompoan'ny isan-tonony, araka ny fiàsan'izay rehetra momba azy amin'izay mety ho anjara-asany avy ka hampandrosoany ny tenany amin'ny fitiavana.”12
GSAM 467.1Ireo fanoherana mitovy amin'izany izay atsangana manohitra ny fisehoan'ny fanomezam-paminaniana amin'izao fotoana izao dia mety ho noresahina tamim-kery mitovy tamin'izany tany amin'ny andro fahiny; izany hoe, manana ny Soratra Masina isika, ary noho izany dia tsy mila fanomezana toy izany. Na izany aza, ireo Soratra Masina ireo ihany no milaza amintsika fa napetrak'i Kristy ao amin'ny fiangonana ireo fanomezam-pahasoavana ireo mba hanao ny asany mandra-pahatongan'ilay “tanteraka [ny toe-javatra tonga lafatra]”, ary ny fiangonana dia “tsy latsaka amin'ny fanomezam-pahasoavana rehetra, miandry ny fisehoan'i Jesosy Kristy Tompontsika.”13
GSAM 467Inona no Ilantsika Mpaminany?
GSAM 467.2Ny olona taloha dia mety ho nieritreritra fa efa nanana ny lalàn'Andriamanitra ara-pitondrantena nosoratany tamin'ny rantsan-tànany teo amin'ny takelaka vato izy ireo; fa nanana didy, fitsarana, ary torolalana izay nolazain'Andriamanitra tamin'i Mosesy avy amin'ny vavany, ary izay nosoratana tamim-pitandremana izy ireo; ka inona koa no mbola nilaina? Kanefa na teo aza ireo fahamarinana lehibe rehetra izay nananan'izy ireo, dia sitrak'Andriamanitra ny niteny tamin'izy ireo “tamin'ny andro samy hafa sy ny fanao samy hafa” tamin'ny alalan'ny mpaminany masina.
GSAM 467.3Hitantsika fa ny fijoroana vavolombelona nentin'ireo mpaminany isan-karazany, toa an'i Isaia, Jeremia, Ezekiela, Daniela, Hosea, sy ny hafa, dia nampianatra avokoa ilay foto-kevitra lehibe iray ihany momba ny fanekena ny sitrapon'Andriamanitra; kanefa ny mpaminany tsirairay dia nanana ny fanakianany manokana ho an'ny olon'ny androny, noho ny fironan'izy ireo ho voasarika hiala amin'ireo foto-kevitra masina sy ankasitrahan'Andriamanitra momba ny fahamarinana, noho ny fomban'ny androny izay nanaovana ny faminaniana.
GSAM 468Filàna ny Fanomezana
GSAM 468.1Na dia azo lazaina aza fa tsy ny toromarika tena tsara avy amin'ny Soratra Masina ao amin'ny Testamenta Taloha ihany no ananantsika, fa ankoatra izany koa ny tenin'ny Mpamonjy antsika mihitsy sy ny tenin'ny apostoly, inona moa no ilaintsika hazavana fanampiny? Mbola mitoetra anefa ny zava-misy fa ireo apostoly masina ireo ihany no nanondro mialoha ny andro farany, izay “hisy andro mahory,” ary izay hisy olona “manana ny endriky ny toe-panahy araka an'Andriamanitra, nefa nandà ny heriny,” sady nilaza taminay koa fa “hihemotra amin'ny finoana ny sasany, manaiky fanahy mamitaka sy fampianaran'ny demonia.”
GSAM 468.2Manoloana izany rehetra izany, ireo olona resahin'i Paoly ao amin'ny taratasy ho an'ny Tesaloniana, izay tsy ho ao anatin'ny haizina ka tsy hahazoan'ny andron'i Kristy azy ireo toy ny mpangalatra, fa ho zanak'ny mazava, dia amporisihina “Fantaro ny zavatra rehetra” eo amin'ny lafin'ny faminaniana, ary “hazòny mafy izay tsara.”14 Mitovy amin'ny filazana amin'izy ireo izany fa ireo olona hiandry ny fahatongavan'ny Tompo Jesosy Kristy, ary izay ho hita vonona amin'ny farany ho an'izany andro izany, dia hanana fanehoana “tsara” sy marina ny fanomezam-paminaniana eo anivon'izy ireo.
GSAM 468Famantarana ny Fiafaran'ny Fotoana
GSAM 468.3Eo amin'ny fotoana isika izay feno famantarana manerana ny lafiny rehetra fa efa akaiky ny andron'ny Tompo. Eo amin'ny vanim-potoana mihitsy isika izay hisian'ny vahoaka hitsangana izay hitandrina ny didy rehetra, ary izay koa mitana “ny filazana an'i Jesosy”15 —ny “fanahin'ny faminaniana.”16 Inona no hitantsika? Fa tao anatin'izay enimpolo taona lasa izay dia nisy olona toy izany nitsangana, nitondra hafatra mitovy tanteraka amin'izany, ka tao anatin'izy ireo no nisehoan'ny fanomezam-paminaniana. Rehefa notsapaina tamin'ny fitsipiky ny Baiboly ilay fanomezam-paminaniana naseho tamin'ny alalan'i Ramatoa E. G. White, dia hitanay fa mahatohitra izany amin'ny lafiny rehetra. Tsy hita, hatrany am-boalohany ka hatramin'ny farany, ao anatin'ny soratr'i Ramatoa White rehetra, andalana na iray aza manome fahazoan-dàlana kely indrindra hanao fahotana, na mandefitra na kely aza amin'ny fialana amin'ny tenin'Andriamanitra. Ireo soratra ireo dia tsy mbola nametraka ny tenany ho ambonin'ny Baiboly mihitsy, fa kosa mamporisika hatrany amin'ny fandalinana am-pitandremana indrindra ny tenin'Andriamanitra, ka manondro izany ho toy ny fenitra lehibe handinihana ny raharahantsika amin'ny fitsarana farany. Ao amin'ny sorany dia asongadina ho anay i Kristy ho modely tokana tokony harahintsika. Ambarambarany amin'ny fomba mazava indrindra fa Izy no fanantenantsika tokana hahazo fandresena eto, ny fialofantsika tokana amin'ny fahatezerana ho avy, ny anarana sy ny fomba tokana ahafahantsika ho voavonjy.
GSAM 469Fanomezam-boninahitra manokana
GSAM 469.1Mikasika an-dRamatoa White sy ny toetry ny asany, dia ity manaraka ity no omena, izay nosoratana tamin'ny 1877 nataon'ny olona iray izay nahafantatra azy sy nandalina ny asany nandritra ny taona maro; ary rehefa avy notsapaina nandritra ny telo amby dimampolo taona teo ho eo, taona maro feno fandinihana tsara, dia manome ny fankatoavako tanteraka aho amin'ny hevitra rehetra voalaza ao anatiny:—
GSAM 469.2“Mikasika ny toetra kristianin'i Rahavavy White, dia mangataka alalana aho hilaza fa heveriko fa mahalala zavatra momba izany aho. Efa fantatro izy nandritra ny valo ambin'ny folo taona,—mihoatra ny antsasaky ny tantaran'ny vahoakantsika. Efa tao an-tokantranon'izy ireo imbetsaka aho, indraindray nandritra ny herinandro maromaro. Efa tao an-tranonay sy tao anivon'ny tokantranonay imbetsaka izy ireo. Nandeha niaraka tamin'izy ireo saika tany amin'ny toerana rehetra aho; niaraka tamin'izy ireo nitokana sy teo imasom-bahoaka, nandritra ny fivoriana sy ivelan'izany, ary nanana ny fahafahana tsara indrindra aho hahalala ny fiainana, ny toetra, ary ny fanahin'i Rahalahy sy Rahavavy White. Amin'ny maha-mpitandrina ahy dia tsy maintsy niara-niasa tamin'ny karazan'olona rehetra sy ny karazana toetra rehetra aho, mandra-pahatsapako fa afaka mitsara kely momba ny toetran'ny olona iray aho, farafaharatsiny rehefa avy niaraka akaiky taminy nandritra ny taona maro.
GSAM 470.1“Fantatro fa i Rahavavy White dia vehivavy tsy mirehareha, malemy fanahy, tsara fo, ary mendri-kaja. Ireo toetra ireo ao aminy dia tsy natao fotsiny na nambolena, fa mipoitra amin'ny fomba kanto sy mora avy amin'ny toetrany voajanahary. Tsy mirehareha amin'ny tenany izy, tsy mihevitra ny tenany ho marina, ary tsy manao ny tenany ho zava-dehibe, tahaka ny fanaon'ny mpafana fo tafahoatra foana. Matetika aho no nihaona tamin'ny olona mpafana fo tafahoatra, ary hitako foana fa feno faniriana hisongadina, feno avonavona, vonona hatrany hanome ny heviny, mirehareha amin'ny fahamasinany, sns., fa hitako kosa fa mifanohitra amin'izany tanteraka i Rahavavy White.
GSAM 470Namana ho an'ny Mahantra
GSAM 470.2“Na iza na iza, na ny mahantra indrindra na ny manetry tena indrindra, dia afaka manatona azy malalaka mba hangataka torohevitra sy fampiononana ka tsy ho lavina. Mikarakara hatrany ny mahantra, ny sahirana, ary ny mijaly izy, manome izay ilainy, ary miaro ny raharahany.
GSAM 470.3“Tsy mbola nisy olona fantatro izay tena mitahiry ny tahotr’Andriamanitra foana toy izy. Tsy misy zavatra atao raha tsy misy fivavahana am-pahatsoram-po atao amin'Andriamanitra. Mandalina am-pitandremana sy tsy tapaka ny tenin'Andriamanitra izy. Efa naheno an'i Rahavavy White niteny in-jatony aho, efa namaky ny fijoroana vavolombelony rehetra hatrany am-boalohany ka hatramin'ny farany, ny ankamaroany imbetsaka, ary mbola tsy nahita andininy iray aza tsy mendrika tao anatiny aho, na zavatra iray aza tsy madio sy kristiana tanteraka; tsy misy na inona na inona mitarika hiala amin'ny Baiboly sy amin'i Kristy; fa ao kosa no ahitako ireo antso feno hafanam-po indrindra hanaraka an'Andriamanitra, hitiavana an'i Jesosy, hinoana ny Soratra Masina, ary hikarohana azy ireo tsy an-kiato. Nahazo tombontsoa ara-panahy lehibe, imbetsaka tsy hita isa, aho tamin'ireo fijoroana vavolombelona ireo. Raha ny marina, tsy mbola namaky azy ireo mihitsy aho ka tsy nahatsapa ho voaanatra noho ny tsy finoako an'Andriamanitra, ny tsy fahafoizan-tenako, ary ny tsy fahamatorako amin'ny famonjena fanahy. Raha manana fitsarana, na fahaizana ara-panahy aho, dia manambara fa ireo fijoroana vavolombelona ireo dia mitovy fanahy sy mitovy votoaty amin'ny Soratra Masina.
GSAM 470.4“Nandritra ny telopolo taona [azontsika lazaina ankehitriny hoe enimpolo taona] no ninoana sy novakiana teo anivon'ny vahoakantsika ireo fijoroana vavolombelona ireo. Ahoana no fiantraikany tamin'izy ireo? Nitarika azy ireo hiala tamin'ny lalàn'Andriamanitra ve izany? Nitarika azy ireo hiala amin'ny finoana an'i Kristy ve izany? Nitarika azy ireo hanary ny Baiboly ve izany? Nitarika azy ireo ho lasa vahoaka simba sy tsy manana fitsipi-pitondrantena ve izany? Fantatro fa raha ampitahaina, dia tsy ho latsaka amin'ny antokom-pinoana Kristiana hafa rehetra izy ireo.
GSAM 471.1“Ny zavatra iray hitako dia izao: ireo mpanohitra mafy indrindra ny fahitan'i Rahavavy White dia miaiky fa Kristiana izy. Tsy fantatro hoe ahoana no ahafahan'izy ireo manao izany fanekena izany. Miezaka manitsy izany izy ireo amin'ny filazana fa voafitaka izy. Tsy afaka manondro pentina na iray aza izy ireo tao amin'ny fiainany manontolo, na andininy tsy mendrika iray aza ao anatin'ny sorany rehetra. Tsy maintsy miaiky izy ireo fa tena tsara ny ampahany betsaka amin'ny sorany, ary izay rehetra manao araka izay rehetra lazainy dia ho Kristiana tsara, azo antoka fa hiditra any an-danitra. Tena hafahafa tokoa izany, raha toa ka fitaovan'ny devoly izy, notarihin'i Satana, na raha toa ka tsy mendrika na hevitra miolakolaka avy amin'ny sainy manokana ny sorany.”
GSAM 471Vavolombelona momba ny Soratra ireo Olon-kafa
GSAM 471.2Rehefa mivoaka ireo gazetintsika misy ny soratr'i Ramatoa White, dia tadiavin'ireo olona tena manetry tena, matahotra an'Andriamanitra, ary manolo-tena indrindra izy ireo. Rehefa mitatitra momba izay novakiany izy ireo, dia milaza hoe: “Tena liana manokana amin'ny soratr'i Ramatoa White izahay. Tena azo ampiharina izy ireny, feno fampianarana natao hitondra ny olona ho akaiky kokoa ny Tompo, ary hahatonga azy ho manetry tena kokoa, matahotra an'Andriamanitra, ary hanolo-tena kokoa. Tena mifanaraka tanteraka amin'ny Soratra Masina ireo soratra ireo ka rehefa mamaky izahay dia toa hita fa tsy maintsy ho voaingam-panahy i Ramatoa White hanoratra amin'ny fomba anaovany izany.” Izany no fijoroana vavolombelona hita amin'ny tranga maro be avy amin'ireo mifandefa taratasy amin'ireo mpiasa misionerinay, eny fa na dia ireo izay tsy manana fampahafantarana kely aza fa avy amin'ny fahitana masina no nahazoan'i Ramatoa White ireo heviny.
GSAM 471Loharanon'ny Fanoherana
GSAM 471.3Rehefa jerentsika ny fiantraikan'ity fanomezam-pahasoavana ity, dia mipoitra ny fanontaniana hoe: Avy aiza ary nahoana no nisy fanoherana nitsangana manoloana ny fisehoan'ity fanomezam-pahasoavana ity? ary nanao ahoana ny niafaran'ireo nanohitra? Rehefa nanara-maso akaiky ity raharaha ity aho nanomboka tamin'ny 1852, dia hitako fa amin'ny ankapobeny dia avy amin'ireo izay efa notsikeraina noho ny kilema teo amin'ny toetrany, noho ny fahazarana ratsy, na noho ny lalana diso teo amin'ny fomba fiainany no nipoiran'ny fanoherana ity fisehoana ity. Maro tamin'ireo notsikeraina no nanohitra fa tsy ratsy araka ny nanehoan'ny fijoroana vavolombelona azy ireo izy ireo, ary naneho izy ireo fa afaka mifikitra amin'ny fahamarinana na dia mandeha mifanohitra amin'ny fanitsiana nomena azy aza. Ny fotoana no nampiseho fa ny ankamaroan'izy ireo dia nandao ny finoany ary niala tanteraka tamin'ny laharana. Ny sasany nahita ny hadisoany, ary nifikitra mafy kokoa tamin'ny fahamarinana. Mipoitra ny fanontaniana hoe, Raha tarihin'ny Tompo ireo manohitra ity fanomezana ity, nahoana no very ny fiainany ara-panahy, ary mivadika amin'Andriamanitra? Ny fitsipiky ny Mpamonjy antsika dia hoe ny hazo dia fantarina amin'ny voany. Manamafy tokoa Izy fa “ny hazo ratsy tsy mety mamoa voa tsara.”
GSAM 472Faharesen'ny Fanoherana
GSAM 472.1Misy ohatra azo tsaroana izay nisy fanoherana voarindra natsangana hanohitra ny fijoroana vavolombelon'i Ramatoa White, niaraka tamin'ny fanambarana fa hahazo fahombiazana lehibe ny asan'izy ireo raha vao afaka amin'ireo fijoroana vavolombelona ireo izy ireo. Na izany aza, tsy nahomby tanteraka izy ireo tamin'ny fanatanterahana ny fanantenany. Taorian'ny taona maro niadiana dia tsy nisy porofo bebe kokoa nasehon'izy ireo momba ny fampielezana ny fahamarinana momba ny Sabata teo anatrehan'izao tontolo izao raha oharina amin'ireo nitovy tamin'izy ireo sivy amby efa-polo taona lasa izay. Raha ny asan'ny Tompo manokana no an'izy ireo, nahoana no tsy nisy fahombiazana bebe kokoa niaraka tamin'ny hafatr'izy ireo?
GSAM 472Aiza ilay Fahombiazana?
GSAM 472.2Etsy ankilany, rehefa jerentsika ilay hafatra izay anambarana amin'izao tontolo izao ny didin'Andriamanitra sy ny finoan'i Jesosy,—hafatra iray izay ifandraisany amin'ity fanehoana ny fanomezam-paminaniana ity, miaraka amin'ny torohevitra, fampianarana, ary fanitsiana ao aminy,—dia hitantsika fa nanao fandrosoana azo antoka sy tsy miovaova izy io nanomboka tamin'ny niandohany ka hatramin'izao. Nihaino ny torohevitry ny Tompo tamin'ny alalan'izany fanomezany izany, ary nandroso tamin'ny herin'ny Tompo, ilay hafatra, araka ny efa nasehonay, dia nandrakotra ny tany, ary efa haingana ny fandehanany mankany amin'ny “firenena sy ny fokom-pirenena sy ny samy hafa fiteny ary ny olona rehetra.”
GSAM 473.1Mikasika ny fandrosoany tamin'ny lasa dia afaka milaza isika fa voaporofo ny tenin'Andriamanitra, araka ny nambarany hoe: “Ny fiadiana rehetra izay voaforona hamelezana anao dia tsy hisy hambinina.” Tena hita maso ny tanan'Andriamanitra tamin'ny fahombiazana nanaraka ny fiakarana sy ny fandrosoan'ity hetsika lehibe momba ny fahatongavana ity hatreto, ary ho an'ny ho avy dia miantehitra amin'ny fanatanterahana azo antoka ny teniny isika hoe: “efa nasiako varavarana mivoha eo anatrehanao, ka tsy misy maharindrina azy.” Amin'izany fahatokiana izany dia afaka mihira amim-pahatokiana tanteraka isika hoe:—