Toko faha-16 — Ny Hafatry ny Anjely Fahatelo

GSAM 247.1“NISY iray koa, dia anjely fahatelo, nanaraka ireny ka nanao tamin'ny feo mahery hoe: Raha misy miankohoka eo anoloan'ny bibi-dia sy ny sariny ka mandray ny marika eo amin'ny handriny na amin'ny tànany, dia izy koa no hisotro ny divain'ny fahatezeran'Andriamanitra, izay naidina tao anatin'ny kapoaky ny fahatezerany tsy miharoharo zavatra, sady hampijalina amin'ny afo sy solifara eo anatrehan'ny anjely masina sy eo anatrehan'ny Zanak'ondry iry; ary ny setroky ny fijaliany dia miakatra mandrakizay mandrakizay; ary tsy manam-pitsaharana na andro na alina izay miankohoka eo anoloan'ny bibi-dia sy ny sariny, na izay mandray ny mariky ny anarany. Indro ny faharetan'ny olona masina, dia izay mitandrina ny didin'Andriamanitra sy ny finoana an'i Jesosy.”¹

GSAM 247Ny Fampitandremana Manetriketrika Indrindra ao amin'ny Baiboly

GSAM 247.2Ity no fampitandremana manetriketrika indrindra ao amin'ny Baiboly, ary azo antoka fa ny tantaran'izao tontolo izao dia tsy manome fijoroana vavolombelona fa efa re tamin'ny lasa ity hafatra ity. Ny zava-misy fa ny anjely voalohany sy faharoa amin'ity andiany ity dia voaporofo fa ho an'ny taranaka ankehitriny, dia manamarina mazava tsara fa ity hafatra ity dia tsy an'ny vanim-potoana lasa.

GSAM 247.3Hoy ny Pasitera J. V. Himes tamin'ny 1847:—

GSAM 247.4“Ny toko faha-14 [amin'ny Apokalypsy] dia mampiseho antso mampivarahontsana izay mbola ho tanterahina ho fampitandremana ny zanak'olombelona amin'izany fotoanan'ny fakam-panahy mahery izany. Andininy faha-9 hatramin'ny faha-11. Tsy misy hita ao amin'ny bokin'Andriamanitra ankoatra ity, ny fanamelohana fahatezerana mampatahotra toy izany. Tsy midika ve izany fa hisy fakam-panahy mahery, raha mitaky fampitandremana mampivarahontsana toy izao? ”²

GSAM 248Ny Tempoly Nosokafana—Ny Fiaran'ny Fanekena Hita

GSAM 248.1Hoy i J. N. Andrews momba ity hafatra ity: “Ny fisokafan'ny fitoerana masina indrindra ao amin'ny tempolin'ny lanitra, izay ahitana ny fiara, dia hetsika mitranga eo ambany feon'ny anjely fahafito. Ary satria ny fanompoan'ny Mpisoronabenay Lehibe dia miova ho any amin'io efitrano io amin'ny fiafaran'ny 2300 andro, dia takatray fa ny fisokafan'ny tempoly dia marihina amin'ny fiafaran'izany vanim-potoana izany araka ny asehon'ny fanambaran'ny anjely voalohany. Ny fidiran'ny Mpisoronabenay ao amin'ny Fitoerana Masina Indrindra mba hanompo eo anatrehan'ny fiaran'Andriamanitra dia mampisintona ny sain'ny fiangonana ho amin'ireo didin'Andriamanitra voatahiry ao anatin'izany fiara izany. Namiratra avy tao amin'ny fitoerana masina any an-danitra ireo didin'Andriamanitra nanomboka tamin'izany fotoana izany.

GSAM 248Fiovan'ny Sabata

GSAM 248.2“Zava-misy tsy azo iadian-kevitra fa ny didy fahefatra, taona maro lasa izay, dia novaina avy amin'ny andro fialan-tsasatra an'ny Tompo ho amin'ny fetin'ny pagana antsoina hoe Alahady. Ity fanovana ity dia natao mifanohitra tanteraka amin'ny Soratra Masina, izay manerana ny boky rehetra manaiky fa ny andro fahafito ihany no Sabata isan-kerinandro an'ny Tompo. Nataon'ilay apostata lehibe izany, izay naminanian'i Daniela fa ‘hitady hanova fotoana sy lalàna.’ Ity fahefana ity dia mitovy tanteraka amin'ilay biby izay tokony hiankohofana manerana an'izao tontolo izao. Ary zava-dehibe mahaliana tokoa ny hoe ity didy izay nohitsakitsahina nandritra ny fotoana ela ity dia hamarinina indray ankehitriny, ary manomboka mankatò izany miaraka amin'ireo didy sivy hafa ny vahoakan'Andriamanitra. Isaorana anie Andriamanitra fa manomana ny sisa ho amin'ny ady farany amin'ny dragona Izy, sy ho amin'ny fidirana amin'ny vavahady mankany an-tanàna masina. Apokalypsy 12:17; 22:14. Ny fanamarinana ny didy fahefatra mifanohitra amin'ny Sabatan'ny fivadiham-pinoana, sy ny fanambarana ny didin'Andriamanitra rehetra dia fijoroana vavolombelona miharihary fa ny ankehitriny no fotoanan'ny faharetan'ny olomasina, sy ny fampitandremana ataon'ny anjely fahatelo.”³

GSAM 249.1Efa nampahatsiahivina tamin'ireo toko teo aloha ny momba ny hafatra voalohany sy faharoa amin'ireto, araka ny fanatanterahana azy tamin'ny fanambarana lehibe momba ny fiavian'ny Tompo fanindroany hatramin'ny 22 Oktobra 1844. Ny Soratra Masina eo am-panombohan'ity toko ity dia milaza hoe, “anjely fahatelo, nanaraka ireny,” izany hoe, nanaraka ny anjely voalohany sy faharoa. Angamba mahaliana, amin'ity fifandraisana ity, ny manasongadina ny fipoiran'ny hafatra fahatelo.

GSAM 249Ireo Mpitandrina ny Sabata Voalohany Advantista

GSAM 249.2Nandritra ny “antso mamatonalina,” tamin'ny 1844, dia nanomboka nitondra ny sain'ny olony ny Tompo mba hitahiry ny Sabata andro fahafito. Ity fampianarana ity, teo anivon'ny Advantista, dia nipoitra tamin'ity fomba ity: i Rachel Preston, Batista mpitahiry ny Sabata andro fahafito, dia nifindra tany Washington, N.H., izay nisy fiangonana Advantista.⁴ Nanaiky ny fampianarana momba ny fahatongavana izy, ary io fiangonana io, izay nahitana mpikambana efa ho efapolo, dia nanaiky ny Sabatan'ny didy fahefatra tamin'ny alalan'ny asa misiona nataony. Izany no nitarika fanadihadiana momba io lohahevitra io. Ao amin'ny Cry tamin'ny 5 Septambra 1844, dia mamaky isika hoe: “Marobe ny olona no tena miasa ao an-tsainy momba ny heverana fa adidy ny hanaraka ny andro fahafito.” Ity fanambarana ity dia tao anatin'ny lahatsoratra fanehoan-kevitry ny tonian-dahatsoratra, izay nisy ezaka kely natao hanamafisana ny fitakiana momba ny fanajana ny Alahady. Nitohy tamin'ny laharana tamin'ny 12 Septambra ilay lohahevitra, izay nahitana ity fanambarana manan-danja manaraka ity, izay nitarika ny maro hanao fandalinana lalina sy hentitra:—

GSAM 249Ny Andro Fahafito no Andro Tokana Voatendry Araka ny Lalàna

GSAM 249.3“Tamin'ny herinandro lasa teo dia tonga tamin'ity fehin-kevitra ity izahay: Tsy misy ampahany manokana amin'ny fotoana izay takian'ny lalàna amin'ny Kristiana mba hanokana ho fotoana masina. Raha diso io fehin-kevitra io, dia heverinay fa ny andro fahafito no hany andro izay misy lalàna mifehy ny fanajana azy.”

GSAM 250Ny Lahatsoratr'i T. M. Preble

GSAM 250.1Nisarihana tamin'ny fanontanian'ny Sabata ny sain'ny Advantista amin'ny ankapobeny, tamin'ny alalan'ny lahatsoratra iray momba izany nosoratan'i T. M. Preble, tamin'ny 13 Febroary 1845, ary navoaka tao amin'ny Hope of Israel, Portland, Maine, tamin'ny 28 Febroary 1845. Rehefa avy naneho ny fitakian'ny Sabata ara-Baiboly, sy ny zava-misy fa novana ho Alahady izany noho ny fivadiham-pinoana lehibe, dia nanamarika izy hoe: “Toy izany dia hitantsika fa tanteraka ny Daniela 7:25, ilay tandroka kely manova ‘fotoana sy lalàna.’ Noho izany dia toa hitako fa izay rehetra mitazona ny andro voalohany ho Sabata dia mpiandry Alahadin'ny papa ary mpandika ny Sabatan'Andriamanitra.”⁵

GSAM 250J. B. Cook momba ny Fanontaniana momba ny Sabata

GSAM 250.2Fotoana fohy taorian'izany dia nisy lahatsoratra navoakan'i J. B. Cook, izay nanehoany fa tsy misy porofo ara-Soratra Masina hanohanana ny fankalazana ny Alahady ho Sabata, ary nampiasainy ity fomba fiteny fohy ity: “Toy izany mora izany no esorina ny rivotra rehetra amin'ny lain-tsambon'ireo izay mitety ranomasina, angamba tsy fantany, eo ambany sainam-panasabatan'ny papa.”

GSAM 250.3Na dia fohy aza ny fotoana nitahirizan'izy roa lahy ny Sabata, dia efa nampandeha raharaha izy ireo ka tsy mora naato intsony izany. Ireo andian-teny fohy hoe, “mpiandry Alahadin'ny papa,” “mpandika ny didin'Andriamanitra,” ary “mitsingevana eo ambany sainam-panasabatan'ny papa,” dia teo am-bavan'ireo an-jatony izay nazoto te hahafantatra ny marina momba ity raharaha ity. Voasarika tamin'izany ny sain'i Pasitera Joseph Bates, avy any Fairhaven, Massachusetts, ka nanaiky ny Sabata izy tamin'ny 1845.

GSAM 250Nanaiky ny Sabata i Joseph Bates

GSAM 250.4Toy izao ny niainany: Rehefa nandre momba ilay vondrona tany Washington, N.H., izay nitandrina ny Sabata, dia nanapa-kevitra ny hitsidika an'io fiangonana io izy mba hahita hoe inona no dikan'izany. Ary nanao izany tokoa izy, ary rehefa nandalina ny lohahevitra niaraka tamin'izy ireo dia hitany fa marina ny fanaon'izy ireo, ka nanaiky avy hatrany ny fahazavana momba ny olan'ny Sabata izy. Rehefa niverina tany New Bedford, Mass., izy dia nifanena tamin'ny rahalahy iray malaza teo amin'ny tetezana mampitohy an'i New Bedford sy Fairhaven, izay nanatona azy ka nanao hoe: “Kapiteny Bates, misy vaovao ahoana?” Namaly ny Pasitera Bates hoe: “Ny vaovao dia hoe ny andro fahafito no Sabata an'ny Tompo Andriamanitray.” “Eny ary,” hoy ilay lehilahy: “hody aho hamaky ny Baiboliko, ary hijery izany.” Dia nanao izany tokoa izy, ary rehefa nifankahita indray izy ireo, dia efa nanaiky ny fahamarinana momba ny Sabata ity rahalahy ity ary nanaraka izany.

GSAM 251Ny Boky Voalohany momba ny Sabata

GSAM 251.2Nanomboka avy hatrany nitory ity fahamarinana ity tamin'ny fanjakana samihafa i Pasitera Bates. Vetivety dia hitany fa hanampy azy fatratra amin'ny asany ny fisian'ny boky, na trakta fohy aza, momba ny resaka Sabata, ka nentanin'ny Fanahin'Andriamanitra ny fanahiny mba hanoratra sy hamoaka zavatra momba io lohahevitra io. Saingy ny fanontaniana napetraka dia hoe: ahoana no hanaovana izany raha tsy misy vola, satria ny hany nananany dia York shilling iray (santima roa ambin’ny folo sy sasany). Mety hahaliana ny mpamaky ny fitantarana ny niainany tamin'ity raharaha ity, araka ny nitantarany izany tamiko tamin'ny 1855.

GSAM 251Lafarinina Efatra Livatra

GSAM 251.3Nilaza izy fa raha nanao fivavahana teo anatrehan'Andriamanitra, dia nanapa-kevitra ny hanoratra ilay boky, ary natoky fa hisokatra ny lalana hamoahana azy. Noho izany dia nipetraka teo amin'ny biraony izy, niaraka tamin'ny Baiboly sy ny boky fizahan-tenin’ny Baiboly, mba hanomboka ny asany. Tao anatin'ny adiny iray, niditra tao amin'ilay efitrano Ramatoa Bates ka nanao hoe: “Joseph, tsy ampy ny lafarinina hanamboarana ny mofo,” ary tamin'izany fotoana izany dia nanonona koa entana kely hafa izay nilaiany izy. “Ohatrinona ny lafarinina tsy ampy anao?” hoy ny Kapiteny Bates. “Manodidina ny efatra livatra,” hoy izy namaly. “Eny ary,” hoy ilay lehilahy namaly. Rehefa niala tao amin'ilay efitrano ilay ramatoa, dia nandeha tany amin'ny fivarotana teo akaiky teo izy, nividy ilay efatra livatra lafarinina sy ireo entana hafa, nitondra izany nody, ary nipetraka teo amin'ny biraony indray. Fotoana fohy taty aoriana dia niditra i Ramatoa Bates ka nahita ireo entana teo ambony latabatra ary niantsoantso hoe: “Avy aiza ity lafarinina ity?” “Fa maninona,” hoy ilay kapiteny, “tsy ampy ve? Nolazainao fa efatra livatra no ilainao.” “Eny,” hoy ilay ramatoa, “fa avy aiza no nahazoanao azy?” “Izaho no nividy azy,” hoy ilay lehilahy; “tsy io ve ilay fatra nilainao hamitana ny fanaovana mofo?” “Eny,” hoy Ramatoa Bates nanohy, “fa ianao, Kapiteny Bates, lehilahy efa nitondra sambo niala tany New Bedford nankany amin'ny lafivalon'izao tontolo izao, nivoaka nividy lafarinina efatra livatra ve?” “Eny, tsy io ve ny habetsahana nilainao hamitana ny fanaova-mofo?” “Eny,” hoy Ramatoa Bates, “fa nividy lafarinina efatra livatra(!) ve ianao?”

GSAM 252Dolara Arivo sy Iray Alina Nolany ho an'ny Fahamarinana

GSAM 252.1Nisy fitsapana hafa nanaraka vetivety. Rehefa niala tamin'ny ranomasina ny Kapiteny Bates, dia namidy ny anjara fananany tamin'ny sambo iray tamin'ny vidiny $11,000, saingy ankehitriny dia lany tamin'ny fampandrosoana ny fahamarinana ny fananany rehetra. Hatramin'izay, tsy fantatry ny Ramatoa Bates ny tena toe-bolany, saingy tsapany fa tsy maintsy ampahafantariny azy izany ankehitriny, ka nilaza tamim-pitoniana izy hoe: “Ry vadiko, lany tamin'ireo entana ireo ny vola farany ananako eto an-tany.” Tamin'ny fitomaniana mangidy, nanontany i Ramatoa Bates hoe: “Inona no hataontsika?” Nitsangana ny kapiteny, ary tamim-pahamendrehana tanteraka toy ny kapiteny mitarika ny sambony, dia hoy izy: “Hanoratra boky aho; hampiely azy aho, ary hampiely ity fahamarinana momba ny Sabata ity manerana izao tontolo izao.” “Eny ary,” hoy Ramatoa Bates, sady nitomany mafy, “inona no hivelomantsika?” “Hanokatra ny lalana ny Tompo,” hoy ny navalin'i Kapiteny Bates tamim-pitsikiana. “Eny,” hoy Ramatoa Bates, “hanokatra ny lalana ny Tompo! Izany foana no lazainao,” ary sady nitomany mafy izy no nivoaka ny efitrano.

GSAM 252Famatsiana Tsy Nampoizina

GSAM 252.2Rehefa niasa nandritra ny antsasak'adiny i Kapiteny Bates, dia tonga tao an-tsainy ny hevitra hoe handeha any amin'ny paositra, satria nisy taratasy ho azy tany. Nandeha izy, ary tena nisy tokoa ny taratasy. Tamin'izany andro izany dia dimy santima ny saran-taratasy ary tsy voatery aloa mialoha izany. Ilay nanoratra ity taratasy ity dia tsy nandoa ny saran-paositra noho ny antony tsy fantatra. Ary tamin'izany indray dia menatra i Kapiteny Bates, satria voatery nilaza tamin'ny lehiben'ny paositra, Andriamatoa Drew, izay efa fantany tsara, fa tsy afaka mandoa ny saran-paositra izy satria tsy nanana vola; saingy hoy izy: “Avelao aho hijery hoe avy aiza ilay izy?” “Ento ilay izy,” hoy ilay lehiben'ny paositra, “ary aloavy amin'ny fotoana hafa.” “Tsia,” hoy ilay kapiteny, “tsy havoakako eto amin'ny birao ity taratasy ity raha tsy voaloa ny paositra.” Raha mbola nitazona ilay taratasy teny an-tanany izy, dia hoy izy: “Heveriko fa misy vola ato anatin'ity taratasy ity,” ary niherika tany amin'ilay lehiben'ny paositra izy ka nanontany hoe: “Azonao atao ve ny manokatra azy? Raha misy vola ao anatiny, dia azonao alaina ny volan'ny paositra; raha tsy misy kosa, dia tsy hovakiko.” Nanaiky ny fangatahany ny lehiben'ny paositra, ary indro! nisy taratasy vola folo dolara tao anatiny. Rehefa novakiany dia hitany fa avy amin'ny olona iray ilay taratasy, izay nilaza fa nanome fahatsapana mafy tao an-tsainy ny Tompo fa nila vola ny Pasitera Bates ka nandefa haingana ilay vola ho azy; ary noho ny fanafainganana dia mety nanadino ny handoa ny saran'ny paositra izy.

GSAM 253.1Rehefa avy nandoa ny saran-paositra izy dia nankany amin'ny fivarotana enta-madinika, nividy barika lafarinina iray tamin'ny vidiny 4 dolara, ankoatra ny ovy, siramamy, ary entana ilaina hafa. Rehefa nanome toromarika momba ny toerana hanaterana azy ireo izy dia niteny hoe: “Azo inoana fa hilaza ilay vehivavy hoe tsy tokony ho eto ireo entana ireo, fa aza raisina an-tsaina izay lazainy; ampidino eo amin'ny lavarangana anoloana ny entana.”

GSAM 253.2Avy eo izy nankany amin'ny trano fanontam-pirinty ary nanao ny fandaminana hamoahana dika arivo amin'ny bokikely iray manodidina ny zato pejy, ka ny fifanarahana dia hoe rehefa omena ny dika soratra dia tsy maintsy nalahatr'ireo mpanonta ho soram-pirinty haingana araka izay azo atao, ary nampitaina taminy ny dika fanamarinana. Izy no handoa ny volan'ny asa vantany vao mahazo ny vola, ary tsy azo nalaina tao amin'ny birao ireo boky raha tsy efa voaloa tanteraka ny faktiora rehetra.

GSAM 253.3Fantatr'i Kapiteny Bates tsara fa tsy nisy vola tokony ho azony, saingy tsapany fa adidiny ny manoratra ity boky ity, satria nino izy fa hampihetsika ny fon'ny olona ny Tompo mba handefa ny vola rehefa ilaina izany. Rehefa avy nividy taratasy, penina, sns. izy, ka nanome fotoana ireo entana ho an'ny tokantrano handeha mialoha azy, dia nankany amin'ny lohan'ny arabe mankany an-tranony izy. Rehefa nahita fa teo ireo entana, dia niditra tao an-trano tamin'ny varavarana aoriana izy, ary nipetraka indray teo amin'ny biraony. Niditra Ramatoa Bates ary niteny tamim-pientanentanana hoe: “Joseph, jereo kely ny lavarangana aloha! Avy aiza re izany entana izany? Nisy mpitatitra tonga teto ka nampidina azy. Nilaza taminy aho fa tsy eto no misy azy, saingy tsy nety fa nanatontosa ihany izy.” “Eny ary,” hoy ny Kapiteny Bates, “heveriko fa tsy misy olana.” “Fa,” hoy Ramatoa Bates, “avy aiza re izany?” “Eny ary,” hoy ny Kapiteny, “ny Tompo no nandefa azy.” “Eny,” hoy Ramatoa Bates, “ny Tompo no nandefa azy; izay foana no lazainao.” Dia natolony ny taratasy ny vadiny, ka hoy izy: “Vakio ity, dia ho fantatrao hoe avy aiza izy.” Novakiany ilay izy, ary nitokana hitomany indray izy, saingy hafa tamin'ilay voalohany ny endriky ny fitomany; ary rehefa niverina izy dia nitalaho famelan-keloka tamim-panetren-tena noho ny tsy finoany.

GSAM 254Vola Tonga ho an'ny Boky

GSAM 254.1Rehefa nandroso ny asa fanoratana sy fanontana, dia nandray vola tsindraindray tamin'ny alalan'ny paositra sy tamin'ny fomba hafa ny Kapiteny Bates, indraindray avy amin'ny olona tsy mbola nihaonany mihitsy. Rehefa voaray ny vola, dia natolotra ny mpanonta izany, ary nampiasaina tamin'ny kaontin'ny boky. Tonga ihany nony farany ny andro nahavitan'ny fanontana ny boky rehetra, ary avy amina loharano tsy nampoizin'i Rahalahy Bates no nandoavana ny ambin'ny kaonty; noho izany dia tsy nihemotra na andro iray aza ny fiparitahan'ireo boky.

GSAM 254Fandoavana ny Trosa Farany

GSAM 254.2H. S. Gurney, avy any Memphis, Mich., dia nilaza tamiko tamin'ny Martsa 1884, fa izy, tamin'ny maraina indrindra nahavitana ny bokin'ny Pasitera Bates, dia nandray 100 dolara tamin'ny taratasy-trosa efa tsy neken'ny lalàna intsony avy amina lehilahy iray izay nanambara fa tsy handoa izany mihitsy. Rehefa nandray izany vola izany izy, dia noheveriny ho fahafinaretana ny nampiasa ny ampahany tamin'izany handoavana ny faktiora farany momba ny bokikely momba ny Sabata nosoratan'ny Pasitera Bates. “Saingy,” hoy Andriamatoa Gurney, “tsy fantatr'i Rahalahy Bates hatramin'ny andro nahafatesany hoe iza no nandoa ny ambin'ny trosan'ilay boky.” Ity traikefan'ny Pasitera Bates tamin'ny fanontana ny fahamarinana momba ny Sabata ity dia toa nilaza tamin'ny vahoakantsika hatrany am-piandohan'ny famoahana ny fahamarinana momba ny resaka Sabata hoe, “Mandehana mandroso amin'ity asa ity, ary manantena fa hanokatra ny lalana ho anareo ny fitondran'Andriamanitra rehefa mandroso ianareo.”

GSAM 255Nisalasala momba ireo fahitana ny Pasitera Bates

GSAM 255.1Ny fanambarana manaraka, nalaina fohy avy amin'ny Life Sketches, dia hampiseho ny fomba nampiraisana ny fanomezam-paminaniana sy ny fanavaozana ny Sabata:—

GSAM 255.2Nandritra ny fitsidihana tany New Bedford, Mass., tamin'ny 1846, dia nifankahalala tamin'ny Pasitera Joseph Bates i Ramatoakely Harmon. Efa nandray ny finoana momba ny fahatongavana izy hatramin'ny voalohany, ary mpiasa mazoto tamin'ny asa. Lehilahy kristianina tena mendri-kaja izy, feno fanajana sy hatsaram-panahy. Nitondra an'i Ramatoakely Harmon tamim-pitiavana toy ny zanany vavy izy. Tamin'ny voalohany nandre azy niteny, dia naneho fahalianana lalina izy, ary rehefa vitany ny niteny dia nitsangana ka nanao hoe: “Tomasy misalasala aho. Tsy mino ny fahitana aho. Fa raha afaka mino aho fa ny fijoroana vavolombelona nolazain'ity rahavavy ity androany alina dia tena feon'Andriamanitra ho antsika tokoa, dia ho olona sambatra indrindra eto an-tany aho. Tena voa ny foko. Mino aho fa madio fo ilay mpandaha-teny, saingy tsy azoko hazavaina ny momba ireo zavatra mahagaga naseho azy ka notantarainy tamintsika.”

GSAM 255Nanaiky ny Sabata Ramatoakely Harmon

GSAM 255.3Nitandrina ny Sabata ny Pasitera Bates, ary nanantitrantitra ny maha-zava-dehibe azy. Tamin'izany fotoana izany dia tsy nahatsapa ny maha-zava-dehibe izany i Ramatoakely Harmon, ary nihevitra fa diso ny Pasitera Bates tamin'ny nifantohany tamin'ny didy fahefatra mihoatra noho ireo sivy hafa. Saingy nomen'ny Tompo fahitana ny fitoerana masina any an-danitra izy. Nosokafana tany an-danitra ny tempolin'Andriamanitra, ary naseho azy ny fiaran'Andriamanitra izay rakotry ny seza famindram-po. Nisy anjely roa nitsangana, iray tamin'ny lohany ary iray tamin'ny tendrony, nanaparitaka ny elany teo ambonin'ny seza famindram-po, ary nitodika tany aminy ny tavany. Nampahafantarin'ilay anjely niaraka taminy azy fa izany dia maneho ny tafika an-danitra rehetra mitazana amim-panajana sy fivavahana ny lalàn'Andriamanitra izay nosoratan'ny rantsan-tanan'Andriamanitra. Nasokafan'i Jesosy ny saron'ny fiara, ary hitany ireo takelaka vato nanoratana ny didy folo. Gaga izy nahita ny didy fahefatra teo afovoan'ireo didy folo, ary nisy hazavana malefaka nanodidina azy. Hoy ilay anjely, “Io no hany amin'ireo folo izay mamaritra ny Andriamanitra velona izay namorona ny lanitra sy ny tany ary ny zavatra rehetra izay ao anatiny. Fony napetraka ny fototry ny tany, dia napetraka ihany koa tamin'izany fotoana izany ny fototry ny Sabata.” Naseho taminy fa raha notandremena ny Sabata marina, dia tsy ho nisy mihitsy ny tsy mpino na ny mpandà an'Andriamanitra. Ny fanajana ny Sabata no ho niaro an'izao tontolo izao tamin'ny fanompoan-tsampy.

GSAM 256.1Voahitsakitsaka ny didy fahefatra, noho izany dia antsoina isika hanarina ny vaky teo amin'ny lalàna, sy hiaro ny Sabata izay notsinontsinoavina. Ilay olon'ny fahotana, izay nanandratra ny tenany ho ambonin'Andriamanitra, ary nieritreritra ny hanova ny fotoana sy ny lalàna, no nitarika ny fanovana ny Sabata avy amin'ny andro fahafito ho amin'ny andro voalohany amin'ny herinandro. Tamin'ny nanaovany izany dia nanitsakitsaka ny lalàn'Andriamanitra izy.

GSAM 256.2Mialoha kely ny andro lehibe an'Andriamanitra dia misy hafatra alefa mba hampitandremana ny olona hiverina amin'ny fanarahana ny lalàn'Andriamanitra izay noravan'ny antikristy. Tsy maintsy asongadina ny fandikana ny lalàna amin'ny alalan'ny fampianarana sy ohatra. Naseho taminy ihany koa fa ny anjely fahatelo ao amin'ny Apokalypsy toko faha-14, izay manambara ny didin'Andriamanitra sy ny finoan'i Jesosy, dia misolo tena ny olona mandray ity hafatra ity, ary manandratra ny feon'ny fampitandremana ho an'izao tontolo izao mba hitandrina ny didin'Andriamanitra sy ny lalàny toy ny anakandriamaso, ary ho valin'io fampitandremana io dia maro no handray ny Sabatan'ny Tompo.⁶

GSAM 256.3Ity traikefan'i Ramatoakely Harmon sy ny Pasitera Bates ity dia nifanaraka tamin'ny fomba fiasan'ny Tompo. Ny sain'i Ramatoakely Harmon sy ny Pasitera White dia nampifantohin'ny Pasitera Bates tamin'ny olan'ny Sabata, izay nanoloran'ity farany azy ireo avy amin'ny Soratra Masina ny fitakian'ny lalàn'Andriamanitra tsy miova. Na dia efa notahiana tamin'ny famantarana manokana avy amin'ny Tompo nandritra ny valo ambin'ny folo volana teo ho eo aza i Ramatoakely Harmon, dia tsy nisy na inona na inona momba ity lohahevitra ity no naseho taminy teo aloha. Tonga ny fotoanan'ny Tompo, satria nitsangana ny mpino mba hanaraka ny lalànany, mba hanomezana azy ireo fahazavana tamin'ny alalan'ny fanomezam-paminaniana, ary tamin'izany, tamin'ny alalan'ny fomba fiasan'ny Tompo ihany, dia nampiray ny hafatr'ilay anjely fahatelo, “ny didin'Andriamanitra” sy “ny filazana an'i Jesosy”.

GSAM 257Fiandohan'ny Hafatry ny Anjely Fahatelo

GSAM 257.1Nanomboka teo dia nanomboka nambara ny hafatr'ilay anjely fahatelo, izay mifandray amin'ireo roa hafa. Ny fahamarinana momba ny Sabata, izay mifandray amin'ny fiaran'Andriamanitra sy ny fahazavana mivoatra momba ny fitoerana masina, dia nanamafy izay efa naseho teo aloha,—fa marina ny hetsika momba ny fahatongavana teo aloha, ary araka ny filaharan'ny Tompo. Afaka nahatakatra tanteraka kokoa noho ny hatramin'izay izy ireo ny dikan'ny hoe “dingana telo miakatra mankany amin'ny lalana mankany an-tanànan'Andriamanitra.”

GSAM 257Nanaiky ny Pasitera Bates fa avy amin'Andriamanitra ireo Fahitana

GSAM 257.2Tamin'ny volana Novambra 1846, nisy fihaonambe natao tany Topsham, Maine, izay natrehin’ny Pasitera Bates. Tamin'izany fivoriana izany dia nanana fahitana ny Ramatoa White (efa voalaza teo aloha ny fanambadian'i Ramatoakely Harmon tamin'ny Pasitera James White) izay nahatonga ny Pasitera Bates ho afa-po tanteraka momba ny fiaviany avy amin'Andriamanitra. Lehilahy iray izy izay efa dimampolo taona no niasa tamin'ny sambo, ka efa nitana ny andraikitra rehetra nanomboka tamin'ny zazalahy mpanampy an-tsambo ka hatramin'ny mpitondra sambo sy tompon'izany. Ny fahalalany ny astronomia dia toy izao, araka ny nolazainy tamiko, ka afaka nilaza ny toerana misy azy teo an-dranomasina izy, saika marina ny laharam-pehintaniny sy ny laharan-jarahasiny, tamin'ny alalan'ny fandinihany ireo vatana eny amin'ny lanitra. Mazava ho azy fa ho liana hiresaka momba ny astronomia ny olona toa izany.

GSAM 257.3Tamin'ny resaka nifanaovanay, dia nolazainy tamiko ny fomba nahatonga azy ho resy lahatra tanteraka momba ny fiaviana masina an'ireo fahitana. Nilaza izy fa nanandrana niresaka tamin-dRamatoa White momba ny kintana izy indray andro, saingy vetivety dia hitany fa tsy nahafantatra na inona na inona momba ny astronomia ilay ramatoa; raha ny marina, araka ny nolazainy taminy, dia tsy nahafantatra akory izy hoe efa nitsirika boky miresaka momba izany lohahevitra izany. Tsy nanana fahalianana hiresaka momba io lohahevitra io izy, ka nanova ny resaka tamin'ny firesahana momba ny tany vaovao, sy izay naseho taminy tamin'ny fahitana momba izany.

GSAM 258Ny “Fisokafan'ny Lanitra”

GSAM 258.1Tamin'ny taona teo aloha, tamin'ny 19 Aprily 1845, dia namoaka zavatra tena mahaliana ho an'ny mpandinika kintana avy amin'i Lord Rosse ny Illustrated London News, momba ireo fahitana mahagaga izay nataony tamin'ny teleskaopy goavam-be, indrindra ny fijery izay antsoin'ny mpandinika kintana hoe “ny banga eny an-danitra.” Indray hariva, tamin'ilay kaonferansa voalaza etsy ambony, tao an-tranon'i Andriamatoa Curtiss ary teo anatrehan'i Pasitera Bates, izay mbola tsy nanapa-kevitra momba ireo fampisehoana ireo, dia nanomboka niresaka momba ny kintana i Ramatoa White, raha mbola tao anatin'ny fahitana izy, nanome famaritana mamirapiratra momba ireo fehikibo miloko mavokely izay hitany manerana ny velaran'ny planeta iray, ary nanampy hoe: “Mahita volana efatra aho.” “O,” hoy ny Pasitera Bates, “mijery an'i Jupiter izy!” Avy eo, rehefa nanao fihetsika toy ny hoe mandeha eny amin'ny habakabaka izy, dia nanomboka nanazava momba ny fehikibo sy ny peratra amin'ny hatsarany miovaova foana, ary hoy izy hoe: “Hitako ny volana fito.”⁷ Nihorakoraka i Pasitera Bates hoe: “Mamaritra an'i Saturn izy.” Avy eo hoy izy, “Mahita volana enina aho,” ary avy hatrany nanomboka nanoritsoritra ny “lanitra misokatra,” miaraka amin'ny voninahiny, niantso azy ho fidirana mankany amin'ny faritra mazava kokoa. Hoy i Pasitera Bates fa nihoatra lavitra ny fitantarany noho izay fitantarana rehetra momba ny fisokafan'ny lanitra izay efa novakiany tamin'ny mpanoratra rehetra.

GSAM 258.2Raha mbola niteny sy tao anatin'ny fahitana izy, dia nitsangana teo amin'ny tongony ilay lehilahy ka niantsoantso hoe: “O, enga anie ka ho eto anio alina i Lord John Rosse!” Nanontany i Pasitera White hoe: “Iza moa i Lord John Rosse?” “O,” hoy i Pasitera Bates, “izy ilay mpandinika kintana anglisy lehibe. Enga anie ka ho eto izy mba hihaino an'ilay vehivavy miteny momba ny astronomia, sy hihaino io famaritana momba ny ‘lanitra misokatra’ io. Mihoatra lavitra noho izay rehetra efa novakiako momba izany izy io.” Nanomboka tamin'io takariva io dia resy lahatra tanteraka ny Pasitera Bates fa ny fahitan'i Ramatoa White dia tsy avy amin'ny fahalalany sy ny fifehezany. Izany sy ny toetran'ny fanitsiana sy ny fampianarana nomena, dia naharesy lahatra azy fa avy amin'Andriamanitra izy ireny.

GSAM 259.1Ity tranga any an-danitra voalazan'i Ramatoa White tamin'izany fahitana izany dia zavatra mahalana no resahin'ireo mpanoratra momba ny kintana. Huygens, ilay voalohany nahita azy, dia manome ity famaritana manaraka ity:—

GSAM 259Fahazavana Mamirapiratra ao amin'ny Sabatry ny Oriona

GSAM 259.2“Mametra-kintana telo mifanakaiky ao amin'ny sabatry ny Oriona ny mpandinika kintana; rehefa nojereko tamin'ny teleskaopy ilay teo afovoany, tamin'ny taona 1656, dia niseho teo amin'ny toerany kintana roa ambin'ny folo hafa; anisan'ireo, nisy telo saika nifampikasoka, ary nisy efatra hafa koa niseho, namirapiratra toy ny tazana tamin’ny alalan’ny rahona, ka ny habaka nanodidina azy ireo dia toa nazava kokoa lavitra noho ny ambin'ny lanitra, izay toa maizina tanteraka noho ny andro tsara, dia hita ho toy ny ao anaty ridao misokatra, izay nahafahana nijery malalaka ny faritra iray hafa izay nazava kokoa.”

GSAM 259.3Hoy i William Herschel momba ity fisokafana eny amin'ny lanitra ity:—

GSAM 259.4“Raha toa ka mamorona zoro 10° ny savaivony amin'izao halavirana izao, izay saika izany tokoa no mitranga, dia tsy azo eritreretina mihitsy ny habeny. Efa nofaritana fa tokony ho avo roa trilyona heny noho ny refy an'ny masoandro ny habeny.”

GSAM 259Mazava Kokoa noho ny Masoandro

GSAM 259.5I Thomas Dick, ilay filôzôfa, dia toy izao no nitenenany momba ireo nebula mamirapiratra ireo:—

GSAM 259.6“Raha toa ka apetraka eo akaikiny isika, amin'ny antsasaky ny elanelan'ny kintana akaiky indrindra amintsika, na dia lehibe aza io elanelana io, dia haneho famirapiratana manakaiky ny an'ny masoandro izy avy eo; ary ho an'ireo zavaboary eo akaiky kokoa azy dia hameno ampahany lehibe amin'ny lanitra izy, ary hiseho amin'ny famirapiratana tsy hay lazaina. Saingy ny tanjona faratampony amin'ny zavatra toy izany, amin'ny lafiny rehetra mifandraika aminy, dia mety mbola ho hita tsikelikely mandritra ny andro ho avy amin'ny fisiana tsy manam-pahataperana; ary, tahaka ireo zavatra maro hafa any amin'ny habakabaka lavitra amin'ny famoronana, dia mampitsiry ao an-tsaina faniriana mafy hahita misimisy kokoa ny seho mamirapiratra sy mistery an'izao rehetra izao.”⁸

GSAM 260.1Hoy i Pasitera Bates, tamin'ny famaranany lahatsoratra iray momba ity lohahevitra ity:—

GSAM 260.2“Koa hitantsika avy amin'ny fijoroana vavolombelona rehetra natolotra (ary afaka manome porofo maro kokoa izahay, raha ilaina) fa ity dia tranga tena mahagaga sy tsy azo hazavaina eny amin'ny lanitra; banga iray eny amin'ny lanitra izay mihoatra ny efatra ambin'ny folo amby telonjato sy iraika ambin'ny folo lavitrisa [11,000,000,314] maily ny manodidina azy. Hoy i Huygens malaza, ‘Tsy mbola nahita zavatra tahaka izany mihitsy aho teo anivon'ireo kintana hafa tsy mihetsika—fijery malalaka mankany amin'ny faritra iray hafa mazava kokoa.’”

GSAM 260Fijoroana Vavolombelona Hafa momba ny Fahitana momba ny Planeta

GSAM 260.3Mamerina mitanisa indray avy amin'i Ramatoa Truesdail izahay, izay nanatrika tamin'ny fotoana nanomezana ilay fahitana voalaza. Hoy izy:—

GSAM 260.4“Tena osa ny fahasalaman'i Rahavavy White, ary raha mbola nisy mivavaka ho azy, dia nipetraka taminay ny Fanahin'Andriamanitra. Vetivety dia tsikaritray fa tsy nahatsapa ny zava-misy eto an-tany intsony izy. Io no fahitany voalohany ny tontolon'ireo planeta. Rehefa avy nanisa tamin'ny feo avo ny volan'i Jupiter izy, ary fotoana fohy taorian'izay ny an'i Saturn, dia nanome fanazavana tsara tarehy momba ireo peratra an'ity farany ity izy. Dia hoy izy avy eo hoe: ‘Ny mponina dia olona lava be sy manan-kaja, tena tsy mitovy amin'ny mponina eto an-tany. Tsy mbola niditra teto mihitsy ny fahotana.’ Hita tamin'ny endrik’i Rahalahy Bates izay nitsiky fa efa niala haingana taminy ireo fisalasalany teo aloha momba ny loharanon'ny fahitany. Samy nahafantatra izahay rehetra fa tena mpankafy ny astronomia i Kapiteny Bates, satria matetika izy no mampiseho anay ireo vatana an-danitra maro ho fampianarana anay. Rehefa namaly ny fanontaniany i Rahavavy White taorian'ilay fahitana, ka nilaza fa tsy mbola nianatra na nahazo fahalalana tamin'izany sehatra izany mihitsy izy, dia feno hafaliana sy fifaliana izy. Nidera an'Andriamanitra izy, ary naneho ny finoany fa nomena ity fahitana momba ireo planeta ity mba tsy hisalasala intsony izy. ”⁹

GSAM 261Soavaly Ratsy Toetra Voafehy Tampoka

GSAM 261.1Fotoana fohy taorian'io fivoriana tany Topsham io, dia nisy zava-nitranga iray hafa nahavariana nitranga momba ireo fahitana, izay hotantarako araka ny nolazain'ny Pasitera Bates tamiko:—

GSAM 261.2Nampiasa soavaly kely mbola tsy voazatra tanteraka sy sarety tsena misy seza roa i Pasitera White, izay tsy nisy takelaka fiarovana teo aloha, fa nanana tohatra teo anoloan'ny sarety sy tohatra vy avy amin'ny tahon'ny kalesy. Nila fitandremana fatratra ny fitondrana ilay soavaly, satria raha sendra ny tadiny na zavatra hafa ny andilany dia avy hatrany izy no manao daka mafy, ary tsy maintsy notazomina tsy an-kijanona tamin'ny tadiny voahitsina mba tsy handosirany. An'ny olona iray izay tian'izy ireo haleha ny soavaly zaza io, ary satria zatra nitantana soavaly zaza mbola tsy voaofana i Pasitera White, dia nihevitra izy fa tsy hanana olana lehibe amin'ity iray ity. Na izany aza, raha fantatr'izy ireo fa efa nahafaty lehilahy roa ilay soavaly nandritra ny fihetsiny feno hasiahana, ka ny iray dia notorotoroiny tamin'ny vato teo amoron-dalana, dia mety ho nihena ny fahatokisan-tenany.

GSAM 261.3Tamin'izany fotoana izany dia nisy olona efatra tao anaty sarety, ny Pasitera White sy ny vadiny teo amin'ny seza aloha, ary ny Pasitera Bates sy Israel Damon teo amin'ny seza aoriana. Raha mbola nanao izay ho afany ny Pasitera White mba hifehezana ilay soavaly, dia niresaka momba ny fahamarinana Ramatoa White, ka tonga tamin'ilay andian'olona ny herin'Andriamanitra, ary nentin'ny fahitana izy, sady nipetraka tao anaty sarety. Vantany vao nihiaka hoe “Voninahitra!” izy raha niditra tamin'ny fahitana, dia nijanona tampoka tsy nihetsika ilay soavaly kely, ary niondrika ny lohany. Tamin'izany fotoana izany dia nitsangana Ramatoa White, raha mbola tao anatin'izany toe-javatra izany, ary nijery niakatra ny masony, dia nandingana ny anoloan'ny sarety, nidina teo ambonin'ny tahon’ny sarety, ka ny tanany nitehina ny vodin'ilay soavaly kely. Niantso an'i Pasitera White i Pasitera Bates hoe: “Handaka an’io ramatoa io ho faty ilay soavaly kely.” Namaly i Pasitera White hoe: “Ny Tompo no mitantana ilay soavaly kely ankehitriny; tsy te-hitsabaka aho.” Nitsangana tamim-pahalemem-panahy toy ny soavaly antitra ilay soavaly kely. Teo amoron-dalana dia nisy hantsana niakatra enina tongotra teo ho eo ny haavony, ary teo akaikin'ny fefy dia nisy toerana feno ahitra. Ramatoa White, mbola nitazana ny eny ambony tamin'ny masony, ka tsy nijery ny ambany na indray mandeha aza, dia niakatra teo amin'ilay hantsana nankany amin'ilay toerana feno ahitra, avy eo nandeha niverimberina nandritra ny minitra vitsy, sady niteny no nanoritsoritra ny hatsaran'ny tany vaovao. Avy eo, mbola nitazona ny lohany tamin'ilay fihetsika ihany izy, nidina ny tehezan-tany, nanatona ny sarety, niakatra teo amin'ny tohatra, nametraka ny tanany teo amin'ny vodin'ilay soavaly kely, ary niakatra teo amin'ny tahony, ka tafiditra tao anaty sarety indray. Vantany vao nipetraka teo amin'ny seza izy dia niala tamin'ny fahitany, ary tamin'izay indrindra ilay soavaly, tsy nisy famantarana avy tamin'ny mpamily, dia nihetsika ka nanohy ny lalany.

GSAM 262.2Raha mbola teo ivelan'ny sarety Ramatoa White, dia nieritreritra ny Pasitera White fa hanandrana ilay soavaly izy, mba hahitana raha tena voafolaka tokoa ilay izy na tsia. Tamin'ny voalohany dia notsapainy fotsiny tamin'ny karavasy; tamin'ny fotoana hafa dia mety ho namaly tamin'ny kapoka tongotra ilay soavaly, fa tamin'izao kosa dia tsy nihetsika mihitsy izy. Avy eo dia nokapohiny mafy ilay izy, avy eo mafy kokoa, ary mbola mafy kokoa hatrany. Tsy niraharaha velively ireo kapoka ilay soavaly kely, fa toa tsy nisy atahorana tahaka ireo liona izay nosakanan'ny anjely ny vavany tamin'ny alina nandanian'i Daniela tao an-davaka. “Toerana manetriketrika izany,” hoy ny Pasitera Bates, “ary hita miharihary fa ilay Hery iray namorona ireo fahitana no nampitony ny toetr'ilay soavaly kely feno hasiahana tamin'izany fotoana izany.”

GSAM 262.3Raha vokatry ny aretina sasany tamin'ny vatany fotsiny ity fahitana ity, dia mipoitra ho azy ny fanontaniana hoe: Moa ve voan'ny aretina mitovy amin'izany koa ilay soavaly?

GSAM 262Ny Fijoroana Vavolombelon'i Israel Damon

GSAM 262.4Hanolotra eto aho, ho fanamafisana ny fitantarana nomena ahy avy amin'ny Pasitera Bates, ity fanambarana manaraka ity:—

GSAM 262.5“Tokony ho roapolo taona lasa izay, vao avy nanomboka nanaja ny Sabata aho, dia nitantara tamiko i Israel Damon ny toe-javatra nahazoan'i Rahavavy White ny fahitana, raha izy, ny Pasitera Bates, ary ny Pasitera White sy ny vadiny no nitaingina sarety maivana teo ambadik'ilay soavaly tsy nety. Namaky androany ny famaritana etsy ambony momba ilay zava-nitranga aho, araka ny nosoratan'ny Pasitera Loughborough, ary mifanaraka tanteraka amin'izay nolazain'ny Pasitera Damon tamiko izany.” Nasoniavina, “R. S. Webber, Battle Creek, Mich., 9 Febroary 1891.”

GSAM 263Ny Fijoroana Vavolombelon'i Pasitera Bates momba ireo Fahitana

GSAM 263.1Ity ny filazan'i Pasitera Bates ny zavatra niainany manokana:—

GSAM 263.2“Na dia tsy nahita na inona na inona aza aho tao amin'izy ireo izay manohitra ny teny, dia taitra aho ary sahirana fatratra, ary nandritra ny fotoana ela tsy nety nino fa zavatra mihoatra noho izay vokatry ny toe-batana efa reraka sy naharitra ela izany.

GSAM 263.3“Noho izany dia nitady fotoana aho teo anatrehan'ny hafa, rehefa toa tony ny sainy (ivelan'ny fivoriana), mba hanontany sy hanadihady azy ary ireo namany niaraka taminy, indrindra fa ny rahavaviny lehibe, mba hahazoana, raha azo atao, ny marina. Nandritra ireo fitsidihana maro nataony tany New Bedford sy Fairhaven nanomboka teo, raha teo am-pivorianay, dia nahita azy tamin'ny fahitana aho imbetsaka, ary koa tany Topsham, Maine; ary ireo izay nanatrika ny sasany tamin'ireo seho nampihetsi-po ireo dia mahalala tsara ny fahalianana sy ny hamafin'ny fiheverako nandrenesako ny teniny tsirairay, sy nanaraka ny fihetsiny rehetra, mba hamantarana ny fisolokiana na ny hery mesmika. Ary misaotra an'Andriamanitra aho noho ny fahafahana azoko niaraka tamin'ny hafa ho vavolombelona amin'ireo zavatra ireo. Afaka miteny amim-pahatokiana ho an'ny tenako aho ankehitriny. Mino aho fa avy amin'Andriamanitra ny asa, ary nomena mba hampionona sy hanamafy ny olony ‘niely’, ‘voatetika’, ary ‘voaroba’, hatramin'ny nanakatonana ny asantsika ... tamin'ny Oktobra 1844. Ny toe-javatra mampisavorovoro hoe ‘Indro, eto!’ sy ‘Indro, any!’ nanomboka tamin'izany fotoana izany dia nampisafotofoto fatratra ny olon'Andriamanitra marina sy vonona, ary nahatonga ho sarotra dia sarotra ho an'ireo izay tsy nahavita nanazava ireo andinin-teny maro mifanohitra izay naseho teo imasony. Miaiky aho fa nahazo fahazavana sy fampianarana momba andininy maro izay tsy azoko takarina mazava teo aloha. Mino aho fa zanak'Andriamanitra izy, izay manolotra ny tenany, marina ary vonona hanompo. ”¹⁰

GSAM 263.4“Tsy ‘avy amin'ny fampianarana na fandalinana teo aloha’ no ‘ahazoan'ny mpanoratra ny hevitr'ireo fahitany.’ Rehefa nandray ny fahitana voalohany izy, tamin'ny Desambra 1844, dia izy sy ny mpino rehetra tany Portland, Maine (tany izay nonenan'ny ray aman-dreniny tamin'izany) dia efa niala tamin'ny ‘antso mamatonalina’ noheverina fa efa lasa. Tamin'izay no nasehon'ny Tompo taminy tamin'ny alalan'ny fahitana ilay fahadisoana nidiran'izy sy ny mpino tany Portland. Nolazainy tamin'ny mpino avy eo ny fahitany, ary neken'izy ireo fa asan'Andriamanitra ny zavatra niainan'izy ireo tamin'ny volana fahafito.”¹¹

GSAM 264Ny Fomba Nandraisana Ireo Hafatra Telo Tamin'ny 1847

GSAM 264.1Ity manaraka ity avy amin'ny Pasitera James White, nosoratana tamin'ny Aprily 1847, dia hampiseho ny fomba nandraisana ireo hafatra telo tamin'izany fotoana izany:—

GSAM 264.2“Mifanaraka avokoa ny sokajin'ny mpino ny fiavian'ny Tompo fanindroany fa ny anjely hita ao amin'ny andininy fahaenina sy fahafito amin'ity toko ity (Apokalypsy 14), dia misolo tena ny hafatra momba ny fahatongavana ho an'ny fiangonana sy izao tontolo izao.... Ny asan'ny anjely faharoa dia ny nampiseho tamin'ny vahoakan'ny mpino fa lavo i Babylona. Ary satria ny ampahany betsaka tamin'izy ireo no tsy nahalala izany zava-misy izany raha tsy nampifoha azy ireo ny herin'ny ‘antso mamatonalina’ tamin'ny fotoana tena nety mba hialan'izy ireo tamin'ireo fiangonana talohan'ny nahatongavan'ny andro faha-folo, dia midika izany fa nanomboka tamin'ny volana fahafito, 1844, ny hafatr'ilay anjely fahatelo dia fampitandremana, ary mbola fampitandremana hatrany, ho an'ny olomasina mba ‘hifikitra mafy,’ ary tsy hiverina ka tsy ‘handray’ ny marika izay nesorin'ny andian-virijina nandritra ny antso nataon'ny anjely faharoa.

GSAM 264.3“Ary tsy fampitandremana tahaka izany ve ny tena hafatra ho an'ny vahoakan'Andriamanitra, nanomboka tamin'ny volana fahafito, 1844?—Eny tokoa.... Toy izao ny voalaza ao amin'ny andininy faha-12: ‘Indro ny faharetan'ny olona masina, dia izay mitandrina ny didin'Andriamanitra sy ny finoana an'i Jesosy.’ Aiza no nahitanao azy ireo, ry Jaona?—Eny, ‘Indro,’ mandritra ny hafatr'ilay anjely fahatelo. Koa satria efa fotoana fandeferana sy fiandrasana ny fotoana nanomboka ny volana fahafito tamin'ny 1844, ary satria niseho nanomboka tamin'izany fotoana izany ilay sokajin'olona mitandrina ny Sabata, sns., dia mazava fa miaina ao anatin'ny fotoanan'ny hafatr'ilay anjely fahatelo isika.”¹²