Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
15 / 31
15 / 31

Ekihande 12 — Erihwa-maha — Ekitabu ekikalihire

John Norton Loughborough

GSAM 185.1“Nkahula ekitabu kikasangirire omo mukono gwa malaika, nakirya; kandi omo kanwa kangye kyaba kirire nga bulu; kasi neryo namala okukirya, omo nda yangye kyaba kikalihire. Kandi angamba ati, ‘Wakaba kutseba kandi embere y'abantu bangi, n'ebihugo, n'endimi, n'abakama.’ Kandi nahabwa ekikoni ekyalinze engambu; malaika ayimirira, angamba ati, ‘Hangana, upime ehekalu ya Nyamuhanga, n'ekyoto, n'abamuramya omo yo.’”1

GSAM 185.2Omo ndimi y'Ebyahandikirwe, “erirya” ekitabu likayerekana eriyakiira okweneene kugira omutulira abandi, nga bikayerekana omo Ezekieli, aho omuminyereri akayerekwa “omukanda gw'ekitabu,” kandi angambwa ati, “Rya omukanda ono, oyende otulire enju ya Israeli.” Neryo namala okurya omukanda, angamba ati, “Neryo nakirya; kandi omo kanwa kangye kyaba nga bulu busana n'oburire.”2

GSAM 185.3Omuminyereri Yeremia naye akakolesa ekigereranyo kino: “Amagambo gawe gakabonwa, neryo nakarya; kandi ekigambo kyawe kyaba omo mutima gwangye obweneene n'obusime.”3 Omo magambo ago tukamanya ti “oburire” bw'ekitabu omw'irya likayerekana obusime n'okumala omutima ebyabayiyumya abo abakalyanga ekigambo kya Nyamuhanga.

GSAM 185Ekitabu ekirire, kasi kikalihire

GSAM 185.4Ekitabu ekibalibwa omo Eby'Obuminyereri 10, ekyabalibwaho ti omuriri akakyanga kyaba kirire nga bulu, kasi namala okukirya kyaba “kikalihire” (kutse, nga abandi bakahindura, “namala okukiyingiza, omo nda yangye kyaba picra,”4), kyaba ekitabu ekyo malaika akatangiriramo, n'ehamuli y'oyo owakahanga egulu, ihanga n'engetsi, ati, “Endambi tekihirire.” Erirya ekitabu kino, neryo, likayerekana eriakiira n'obusime obukwenda bw'endambi. Obukalire obwa kikasangirire akasembu ko abo abakakarya bukayerekana obutandukane bubi omo byabayiyumya namala endambi y'ekitabu okuherera, kandi bakabona ti ebyabayiyumya bitakabirya.

GSAM 186Obukwenda bw'endambi—akasembu akarire

GSAM 186.1Obukwenda bw'endambi omo 1844 bwali ntyo ngulu y'obusime ku abo abakabwikirirya, kandi abakatega, batakebana, obulokoki bw'obutagasa bwabo bwosi, obusa, amaligo n'ebihyenzire by'ekihugo kino ky'ebibi, bwakabawa omo akanya katali kanene. Eriyiyumya ti omo byumweru bikeke bakaba bakahinduka n'obwimire, bakaba abataliho lufu, kandi bakaba omo muyi wa Nyamuhanga owa zahabu na Mukama wabo, lyali liyumya omutima. Nga omundu oyukaba n'obuyumya obwo angamba ati, “Abantu abakenda Yesu n'obweneene bangatoka okumanya obuyumya bw'abo abakalingiririra n'obwiyihe bwosi eriija lya Mulosya wabo.... Twakahika ahakyo kinywa n'obwiyihe obutereevu. Abikirirya ab'ekwenene bakaruhuka omo buhamirivu oburire na Nyamuhanga, obwakaba bukayerekana obusinge obwabakaba bakabona omw'igulu eriraya. Abo abakayumya okwikala n'obwikirirya obu, batasobolere kweribuka amasaha ago marerire ag'okulindiririra.”

GSAM 186.2Obukali obw'enjawulo bw'ekibanza ky'abo, abakabona omo kiro ky'erikumi na kamwe ky'omukera gw'akalinda ti bakali omo kihugo kino ky'ekizikiza ky'obuyise n'okulengerera, aho bakateekwa okuhwangana n'eriseka, n'ebinywa by'okuseka, n'okubaswaza okw'abo abakaba bakalangirira amasaha make embere ti bategeke okuhwangana na Mukama wabo, bukabona ekigereranyo ekihikire omo byaba Mariya, oy “ayimirira hanze y'ekita kyalibwamo, akalira;” kandi bamalaika bakamubulya bati, “Mukali, niki ekikalirya?” naye angamba ati, “Busana ti bakahula Mukama wangye, kandi ntamanyire aho bamuhirire.”5

GSAM 187Bakatwa Erihwa-maha, kasi batakanyire

GSAM 187.1Abo abakayita omo kinywa kino kikali bakakamba bakiti:

GSAM 187.1“Twakahangama kandi twatwa Erihwa-maha, kasi tutakahana obwikirirya bwetu. Twayumya ti tukakola omukolo gwetu; tukatambula n'obwikirirya bwetu obw'omugaso; twatwa Erihwa-maha, kasi tutakanyire. Tukaba tweta eribumulwa okutali na mupaka, busana abasekesi bakaba bangi. Emirundi mingi bakatuhangana n'ebigereranyo by'okutuseka busana n'Erihwa-maha lyetu ly'erimbere. ‘Mutakayira egulu; mukatega okuyira ryahi?’ N'ebinywa by'okuseka nga bino byakaturirwaho emirundi mingi n'abamanyerezi betu b'ekihugo, kandi n'abamwe abakayerekana ti Bakristo, abakayakiira Ebyahandikirwe kasi bakalemererwa eriyiga amazima ago amanene n'ag'omugaso. Olufu lwakali lukatukwatirira; ebyakava omo kibonerezo byakali bikatuyungirire. Kyali kiguma erisubayo ku mirimo y'obulamu eyakabali, eyetwatekaga ti tukahira emirembe n'emirembe.”

GSAM 187Erigeranania n'abakwenda abatwa Erihwa-maha

GSAM 187.2Obuyumya bw'abo, bwagereranywa n'obusime n'obwiyihe bwabo bw'amasaaha make embere, bukateekwa okubabera nga obukalire obw'akasembu ka picra. Abantu ababayungirire bakayiyumya, nga n'abantu bangi bakakola namala eribambwa kwa Kristo, ti abikirirya bakahana obwikirirya bwabo kandi bakayunga omo kuseka obusiru bwabo obwabatekaga. Kasi bakayiga mangu, n'okutangala kwabo, ti ekikendo ky'eriija lya Mukama kitangirawa mangu omo mitima y'abo abakayihirayo n'obweneene eri Nyamuhanga.

GSAM 187“Ntakahalanga n'abasekesi”

GSAM 187.3Engendo ey'abo abakaba n'obwiyihe bakakola, n'obuyumya bwabo, bikayerekwa bulayi n'amagambo g'omuminyereri Yeremia, aho angamba ati,

GSAM 187.3“Amagambo gawe gakabonwa, neryo nakarya; kandi ekigambo kyawe kyaba omo mutima gwangye obweneene n'obusime: busana ti ngabirikirwa omo rina lyawe, ai Mukama Nyamuhanga w'emilondo. Ntakahalanga omo muhindano gw'abasekesi, kandi ntakasime; nakahala nyene busana n'okuboko kwawe; busana ti wanzuliza obukali. Busana niki obusa bwangye bukayikala? N'ironda lyangye litakakira likalemererwa eriyira? Wasyabya kwenene ukw'ingye nga mulimba, kandi nga amaaji agakahwa?”6

GSAM 188Omulisya James White anebwaho Erihwa-maha

GSAM 188.1Ebyabiro bikeke ebihulire omo bo bamwe abatwa Erihwa-maha, kasi bakali n'obwiyumya, bikatuhira eriyimanirira ly'obuyime. Eky'erimbere kikava ku Omulisya James White, oyukakola kandi akatoka kutsibu omo 1843 n'omo 1844. Angamba ati:—

GSAM 188.2“Erihwa-maha erya hika y'endambi lyali likalire. Abikirirya b'ekwenene bakahira byosi busana na Kristo, kandi bakahabana n'obuhangirire bwage nga batakabirya. Bakayiyumya ti bakaha eriiko lyabo erya nyuma eri kihugo, kandi bakayihula, okukira kutse kukeke, omo bantu abatakwikirirya n'abasekesi. Kandi obuhene bw'obwimire bwa Nyamuhanga bwabakaba, bakayiyumya ti bakasangana n'Omwene wabo oyutegwa mangu na bamalaika ababuyirire, okukira abandu abakayihulamo. Ekikendo kya Yesu kyazula omutima, kyaminyirira omo masura gosi, kandi n'obusambe obutangirirwa bakalomba bati, ‘Ija, Mukama Yesu, ija mangu,’ kasi atakiija.”

GSAM 188.3“Kasi Nyamuhanga takahulire abantu bage.... Kandi n'obukengeene n'obuhumuriro bwingi, emyatsi nga gino eyandikirwa Abaheburayo yakahika omo mitima n'ebiyumya by'abo abakayuyirirwa, abakalingiririra: ‘Neryo mutakahira hanze obwikirirya bwanyu, obuli n'erihembo linene. Busana ti mweta obubumulwa, kugira ti namala okukola amakoba ga Nyamuhanga, mutoke okuhabwa ekyaraganisibwa. Busana ti akanya kakali kekeke, kandi oyukayiija aija, atakayikara. Kasi omweneene aikalanga busana n'obwikirirya; kasi omundu oyukahiruka, omutima gwangye takasima omo wage. Kasi tetuli b'abo abakahiruka bayira omo bulahire, kasi tuli b'abo abakirikirya kuhika omo bulokoki bw'omutima.’”7 Eby'erisima omo kihande kino ky'Ebyahandikirwe biri bi:

GSAM 188.4“1. Abo abakahandikirwa bali omo kabi k'erihira hanze obwikirirya bwabo omo kyo bakakola bulayi.

GSAM 189.1“2. Bakakola amakoba ga Nyamuhanga, kandi bakahirwa omo kibanza ky'obuyise aho obubumulwa bwakaba bweta.

GSAM 189.2“3. Abeneene omo ndambi eno bakateekwa okwikala busana n'obwikirirya, batakayiyumya ti bakakola amakoba ga Nyamuhanga kutse batakakola; kasi bakateekwa okwikirirya omo kyo bakakola amakoba ga Nyamuhanga.

GSAM 189.3“4. Abo abakalemererwa obuyise bw'obwikirirya, kasi bakahira hanze obwikirirya bwabo omo mulimo mwabakoleramo amakoba ga Nyamuhanga, kandi bakahiruka, bakayira omo ngendo y'obulahire.”8

GSAM 189Ku N. Southard, omuhulukya w'Omulenge munene w'aho kati-kati k'ekiro

GSAM 189.4Omo Omulenge munene w'aho kati-kati k'ekiro ogwa 31/10/1844, namala ebiro nga ikumi hika y'ebiro 2300 okuherera, ebyahandiikwa bikava omo mukono gw'omuhulukya bikahulukibwa biti:—

GSAM 189.5“Nga tukayiyumya omo mberere zosi ezakaba zikayungirira omukukyo guno, n'ebindu by'obuhene obwakaleta omo mitima y'abaana ba Nyamuhanga, n'obwanga n'obukali abakanyagya bage bakayerekana, tukateekwa okugwiyumya kuba ‘Omulenge munene w'aho kati-kati k'ekiro’ ogw'ekwenene. Kandi singa tukaba n'ebiro bikeke eby'okugezesa obwikirirya bwetu, kikali kikwiranga n'ekigereranyo ky'abakabikira ikumi; busana ti namala bonse okuyima n'okutegekera amatara gabo, hakali hakaba n'endambi aho amatara g'abakabikira abasiru gakaba gakazima. Kino kitakasoboka kuhika namala hika y'ekiro ky'erikumi; busana ti kuhika ahakyo amatara gabo gakaba gakayaka. Neryo hakaba hakateekwa hika y'ekiro ekyo, kugira ti abasiru bahane obwikirirya bwabo, nga hakateekwa kuba hika y'omo 1843, busana n'endambi y'erimalayo. Erimalayo likeke neryo litakaba kinywe ky'Erihwa-maha, kasi likayerekana ti Nyamuhanga ali w'ekwenene omo kuhikirya ekigambo kyage. Neryo twikale tukakangania obwikirirya bwetu tutakahandamire; busana ti oyukayaraganisa ali mwesigwa.”

GSAM 189Ku Joseph Marsh, omuhulukya w'Omurangiriri w'Okwenene

GSAM 189.6Omo Murangiriri w'Okwenene ogwa 7/11/1844, tukasoma tuti:—

GSAM 189.7“Tukayakiira n'obusime ti tukatala omo mubere gw'ekyaba ekyetwatega ti kyakaba okuba omo kiro ky'erikumi ky'omukera gw'akalinda; kasi tutangatokire oku yakiira mbu Omuhereri wetu Mukulu takakola omo kiro kyo byosi ebyakaba ekigereranyo kitangirire tukatega. Kandi hati tukayikirirya ti akakola.”

GSAM 190.1Abalindiriri b'eryasa lya Kristo bakatega ti omo kiro ky'erikumi ky'omukera gw'akalinda, 1844, Ebiro 2300 bikaba bikahika okuherera, kandi ti omo kiro kyo Kristo akaba akaherereza omukolo gwage ogw'obuhereri kandi aije omo kihugo kusakaza abantu bage. Eribungululwa ly'ekindi likayerekana ti kyali kitandikiro ky'omukolo gwage gw'eryerya ahabuyirire hw'egulu ekyakoleka omo kiro kyo, kasi si okuherereza omukolo gwage nga omuhereri.9 Omo kibanza ky'eriyiyumya ti omukolo gw'eryerya ahabuyirire gwali kihande ky'omukolo gwa Kristo nga omuhereri, bakakamba ti eryerya ahabuyirire lyakaba eriyira erya kihugo n'omuliro omo hika ya Kristo. Kutse si kihugo kyosi, hakaba hakayira nibura ihanga lya Kanani omo ndambi eyo.

GSAM 190Ahabuyirire bakayihira kuba kihugo

GSAM 190.2Eriyiyumya ili likayerekwa omo kihandike kya Geo. Storrs, omo Omulenge munene w'aho kati-kati k'ekiro ogwa 25/4/1844. Akayibulya ati, “Ahabuyirire bwakaba bwahi obukateekwa okeryebwa? Eriyiyumya lyangye ly'erimbere lyali ti bwali kihugo kyosi. Ti bwali kihande ky'ekihugo, nakali nkayikirirya. Kasi kihande kyahi? Neryo ekibulya nkyakayingiramo okudibya.”

GSAM 190.3Akahulika ekyaraganisibwa eri Abrahamu, n'eriyimikwa kwakyo eri Isaaki, n'eriyungirirya kwakyo eri Yakobo, neryo akahulika oluyimba lwa Musa, olwakolwa na Miriam namala okuhuka kw'Engetsi y'Omunyama, aho bakayimba bati: “Wasyabaleta omo, wasyabahira omo lugongo lw'obuhya bwawe, omo kibanza, ai Mukama, ekyawategekera erikala, omo Ahabuyirire, ai Mukama, ahahimikwa n'emikono yawe.”10

GSAM 190.4Omusomi nga akagereranaya n'obwiyihe amagambo ago n'obuhamya bw'erihikirya lyago obwakolwa n'omuhimbi, akabona ti gatakakamba mbu n'ekihugo kya Palestina neryo Ahabuyirire. Dawudi angamba, neryo akayerekana engendo ya Mukama ey'okulongoosa abaana ba Israeli, ati: “Akabaleta kuhika ahakakinga k'Ahabuyirire hwage, kuhika omo kitwa kino, olukono lwage olw'iburyo lwagula.”11 Omo luyimba ahakyo kihuka ky'Engetsi y'Omunyama, likakambwa busana n'ihanga lya Kanani ti kyali kibanza ekyo akategekera “erikala, omo Ahabuyirire.” Neryo omo kihuliko kino kiva omo mihimbi, Olugongo Moriah, aho Ahabuyirire bwakategekebwa, lukayitabwa “ahakakinga k'Ahabuyirire hwage.” Kasi omo muhimbire guno gwene likakambwa liti, “Akateya olukanda lwa Yuda, Olugongo Sayuni lwakenda. Kandi akayimika Ahabuyirire hwage nga obunyumba obw'egulu, nga eri eryahimikwa emirembe n'emirembe.”12

GSAM 191Eryerya ahabuyirire mwalengekanibawa ng'eryerya ekihugo

GSAM 191.1Omo musako twabirihulako aho higulu, omulisya abere abirihula ebinywa ebyalengekanibawa ng'obwimiri ngoko ekihugo, kutse ekihugo ky'ePalestina kyenyene, kyabya ahabuyirire, mwagenda embere eribulya ati, “Ahabuyirire hasyeryibwa hati?” Mwasubirya omo binywa bya muminyereri Mika ati, “Kusangwa, lebaya, Omukama akalua omo kibanza kiwe, kandi asyaandagala n'erilyata oko bibanza by'ekihugo ebiri higulu. Esyondunda syasyasungulukira omo ndina yiwe, n'ebihirano byasyasatukala, ng'obulimbo bw'obuki embere w'omuliro, kandi ng'amagetsi akatsukulirwa omo kibanza ky'erirengeka.”13

GSAM 191.2Busana n'engekania eyabya ikikiriribwa n'abangi omo biro ebyo, ngoko ekihugo kyabya ahabuyirire, omusomi asyaminya buba ekyo kyabaleka ibalengekania, butsira eriyitengerya, bati, Ebiro 2300 byamahwa, Omukama asyasa eryerya ekihugo ngoko Mika abugakyo. Omo myatsi yosi eyahagulukiraya Abalindiriri b'eryasa lya Kristo, sihali muguma w'oko nzigu zabo owasungaho eribuga ati, eryerya ekihugo omo muliro si lyo lyasyabya eryerya ahabuyirire oko nduli y'Ebiro 2300.

GSAM 191Abakwenda mobahwa-maha, nikwakyo mobabererya Amasako

GSAM 191.3Siyo ngendo eyene abandu bakola erisonda ly'Omukama, ibakabererya Amasako, nikwakyo ibakahwa-maha omo byo babya bakalindiririra, kusangwa sibaminya emibere y'omwatsi owasyakolawa. Kwabya kutya oko bakwenda ba Kristo. Omugulu abya ikere oko mwana w'epunda, iniakengira eYerusalema, mobabirikira ibakahuluka ebinywa bya muminyereri:14 “Birikiraya, uwe mwali w'eYerusalema: lebaya, Omwami wawe akasa eyo uli; atunganene kandi ali n'erilamya; ni muyikehya, kandi akagenda ali oko punda, oko mwana w'epunda.”15 Omo mugulu oyo eribirikira lyabya ly'erisondeka kutsibu; babere babukutire, amabwe wenyene ngalabirikire.16 Abiga mobalengekania bati, Kristo asyaniatembeka oko kitebe ky'obwami kya Daudi, hano na lino, ng'omwami w'ekihugo (“twabya tukalindiririra ngoko iye yo wasyatongola Israeli”17), neryo mobabirikira bati, “Obwami bwa tata wetu Daudi, obukasa omo lina ly'Omukama, buhabwe omuyisa.”18 Nga mobabirikire bati omo mugulu oyo, babere baminya bati, omo yenga nguma Kristo asyabya abirihola, ali omw'isinda lya Yosefu, iniagoterwe n'abasoda b'eRoma? Abalindiriri b'eryasa lya Kristo nga mobaha Nyamuhanga “olukengerwa” n'eriyihayo hati omo 1844, babere baminya bati, eryerya ahabuyirire oko nduli y'omugulu wosi w'obuminyereri lyasyatwala emyaka mingi Omukama atasa?

GSAM 192Sihabya erihuba omo ribala ry'Ebiro 2300

GSAM 192.1Abandu abo babere basubirikania ndeke eribala lyabo ly'omugulu oyo, mobatabana erihuba; nikwakyo Omukama mwatasa, kandi ekihugo mokiteryibwa omo muliro. Ekyo kyabya kikaminyisaya ki? Mobaminya kutsibu bati, Omukama abya haguma nabo omo mukukyo munene; nikwa lino mobabya omo kulindiririra batasi ekyasyakolawa. Erimuteregula lyabo omo Mukama molyatalengeka. Mobaminya bati, siasyasigania bo. Ekyakakala kyasyalua ahantu. Ekibulyo kyabagalya kyabya kiri omo binywa bya Yeremia twabirihulako: “Ko wasyabya kw'ingye ng'omutebi, kandi ng'amagetsi akahwa?” Erikirirya molyatalembera eriyitengerya eryo, kusangwa ebinywa by'Omukama omo muminyereri Habakuki, busana n'enzoli, mobyabahitukira omo mitima: “Oko nduli yago yasyabuga, kandi si yasyateba.”19 Ebinywa twabirihulako by'omutondeki w'Omulenge w'Okwenene bikakangaya ndeke aho babya bahangene: “Sitwangasa twikirirya tuti, Omuhereri Mukulu wetu mwatabererya, oko kiro ekyo kyenyene, emyatsi yosi eky'erilolerako kyabya kituhere ehamuli y'erilindiririra.”

GSAM 193Ekyakakala busana n'ahabuyirire mokyabanika

GSAM 193.1Hiram Edson, w'ePort Gibson, N.Y., mwambwira ati, oko kiro ekyakwama endambi yabere yabilaba omo 1844, abya akasabira enyuma w'ebipfumba by'ebikusa omo ririma, n'Omulimu wa Nyamuhanga mwamuhikako omo maka manene kutsibu, hakuhĩ ngakamuhubire iniagwa oko kihugo; kandi mwahitukirwako engekania eyiti: “Ahabuyirire h'eriyeryibwa hali elubula.” Mwabwira O. R. L. Crosier engekania eyo, neryo abosĩ mobasonda-sonda ndeke omwatsi oyo. Okw'itsuka ly'omwaka 1846, omusako mulembe owakangiriraya ndeke omwatsi w'ahabuyirire ngoko eBiblia ekakangiriraya, owasakawa na Crosier, mwahulukibwa omo Engununu y'Engyakya, olupapuro olwabya lukahulukira eCincinnati, Ohio. Omo musako oyo mulembe, mokyakangibwa kiti, omubiri w'eryerya ahabuyirire yo mubiri w'eriherukya wa Kristo ng'omuhereri mukulu wetu, owatsuka omo 1844 kandi owasyahwa hakuhĩ n'eryasa liwe ly'ekwenene omo mahunde w'elubula, ng'Omwami w'abami kandi Omukama w'abakama.

GSAM 193Amakanisa akasonda abandu bawo abawatoka

GSAM 193.2Ekiro ky'ikumi ky'omukera w'akalinda kyabiriraba, n'amakanisa mobalengekania bati, basyabana buba abandu bawo abawatoka, abayiathula oko makanisa ago busana n'“Omulenge munene w'aho kati-kati k'ekiro” n'Obukwenda bwa malaika owakabiri; nikwa oko mwatsi oyo mobahwa-maha kutsibu. Ekyo kyasyakangibwa n'erisubirya eryi, oko bandu ababya bakahatikana ibabasubira omo ndeko syabo sya kera, ngoko lyahulukibawa omo Mulenge munene w'aho kati-kati k'ekiro w'oko 26 w'omukera w'ikumi n'ibiri, 1844:—

GSAM 193.3“Nikwa emyatsi y'ekwenene ni yahi? Banasi ndeke bati, omo makanisa ago mangi kutsibu, emyatsi minene ekakangiriribwa ni ‘eribinduka ly'ekihugo kyosi erikwama Nyamuhanga,’ ‘obwami bw'emyaka 1000,’ n'‘erisuba ly'Abayuda ePalestina,’ Omulami atasa iye wenyene. Abakasubayo eryikala n'erihulikira esyonyimbo sy'erilalira sy'erikangirirya eryo eritali omo Masako, kandi eritali ly'amenge, bakakolago banasi ndeke ekyo bakakola; n'erikola lyabo eryo lyasyabya ‘erisuba enyuma’ kwenene.

GSAM 194.1“Kusangwa babiribana ‘obwiranda’ omo ngekania y'Amasako, erihera ‘embere’ liwene kutsibu kw'‘erisuba enyuma’ kutse ‘eriyileka enyuma,’ kutsibukira omo mugulu ono, omugulu embita y'olukengerwa yasyahabwa buba-buba abakateregula omo Kristo Yesu.”

GSAM 194.2Erikola ly'amakanisa ery'erihira eryasa ly'Omukama eyo embere, omo rikangirirya emyatsi y'aho higulu eyitalĩ omo Masako, molyahitukisaya Abalindiriri b'eryasa lya Kristo ebinywa ebi bya muminyereri Ezekieli: “Mugala w'omundu, lebaya, ab'omu nyumba ya Israeli bakabuga bati, Enzoli akalangira ni ya biro bingi ebyasyasa, kandi akaminyerera busana n'emigulu eyiri hala.” Omo mwatsi oyo muguma hakabanikamo erisubirya eryo Abalindiriri b'eryasa lya Kristo bakakolesayamo: “Busana n'ekyo ubabwire uti, Omukama Nyamuhanga akabuga ati: Sihali kindi kinywa kyage ekyasyatindisibwa; nikwa ekinywa nabiribuga kyasyakolawa, kw'Omukama Nyamuhanga abuga atya.”20

GSAM 194“Ukasondeka Erisuba Eriminyerera”

GSAM 194.3Abo ‘abalya’ ekitabu n'erirangirira ‘endambi’ mobalengekania bati, omubiri wabo busana n'ekihugo abirihwa; neryo mobabwirwa bati, bakasondeka erisuba erikangirirya ebihanda, n'endimi, n'abami. Ekindi kitsweka ky'omubiri, ekyo batetsi balangira, kyasondeka lino erikolawa,—erikangirirya abandu emibere y'ekwenene y'ekibanza ky'eriramya kya Nyamuhanga elubula, n'omubiri w'erihereberyayo oko katanda k'amahere. Erihana ry'erigera ekibanza ky'eriramya21 likasondeka eriha obuminyi bw'emibere y'omwatsi owasyakolawa oko nduli y'omugulu w'obuminyereri, n'erikangaya ekyo ebinywa ebi bikaminyisaya: “Neryo ahabuyirire hasyeryibwa.”

GSAM 194.4Muleke tuminyaye tuti, malaika w'erirangirira endambi eyi mwalua elubula, kandi omubiri wuwe atahwa, akaha ehamuli y'erisuba erikangirirya abandu. Neryo obukwenda obwasyakangania omwatsi w'ahabuyirire, n'eriha eriteregula oko bandu abahwa-maha, kandi oko mugulu oyo muguma erihabo ‘olubingu,’ kutse ‘omutso,’ kutse ekigerero, ekyo abandu ba Nyamuhanga bangagereramo emibere y'emitima yabo embere siwe, bukasondeka eribya n'ebiminyikalo bikakangaya ndeke biti, bwabutirwa elubula, si bwa nzuko y'abandu.

GSAM 195Erilengekania-nabi molyakinga enzira y'erihika oko bandu

GSAM 195.1Erilengekania-nabi eryabya likahagulukira erikangirirya ly'eryasa lya Kristo lyabya ng'olukuta olutolere kwilaba erikinga enzira y'erihika oko bandu; n'erisuba eribalengako erikangiriryabo, butsira ekyakakala ekiri ndeke kandi eky'ekwenene busana n'ekyaleka erihwa-maha, nga lyabya lya busa. Abikirirya b'Abalindiriri b'eryasa lya Kristo benyene babya bakasondeka emitima yabo erisuba erihanganibwa n'ehamuli y'elubula, abandu batakangiriribwa ndeke; kandi ekyo kyangatoka erikolawa kiti? Kyangatoka omo menge w'abandu benyene? Kutse abo abalangira omubiri w'Omulimu wa Nyamuhanga owahika omo mitima yabo kutsibu omo mukukyo owahere, bangatsanga omo malengekania w'abandu benyene? Sihali kindi ekyangatoka eribalusya omo kulengekana kwabo, kinasi omubiri ng'ow'“Obukwenda bwa malaika owakasatu”22 Kandi omubiri oyo mwatsukibwa ndeke, hake-hake, ngoko bangatoka eriwukokya, iniakahera obwimiri bukukangaya kutsibu ngoko enzuko yawo yabya y'elubula.

GSAM 195Ng'esyombuli esite mulisya

GSAM 195.2Endeko nene y'abalindiriri b'eryasa lya Kristo yabya hano, omo ngekania nguma, ng'esyombuli esite mulisya. Abandu bayo ebigonye, omo mayenga make abya abilaba, babya babiriyathula oko makanisa wosi n'oko nyikirirya syago, isihali ndeko y'abandu eyabya ikateya engebe yabo y'omutima. Sibabya n'abahani b'omo kihugo abo bangateregula; eriteregula lyabo lyabya omo Nyamuhanga iye wenyene.

GSAM 195.3Nikwakyo mobabya bateregulire omwatsi muguma, n'oyo mwabya kubo ng'ekyuma ky'erihangania obwato,—erirangirira endambi lyabya ly'ekwenene.23 Nikwa ng'abandu, mobabya omo kibanza ekyaleka, Nyamuhanga atabasondolye n'eribateya, bangakokaya amakangania w'ebisuba, kutse erihwa ‘omutima w'erilindiririra’ n'erisiga erikirirya lyabo busana n'emyatsi babya babirilangira. Abandi mobakola batya; nikwakyo abandi, ameso w'erikirirya lyabo iniakanaleba oko wabo emitima yabo yanzire, mobabulyaya n'omuhwa bati, “Murinzi, ekiro kiri hati? Murinzi, ekiro kiri hati? Omurinzi mwabuga ati, Engyakya yikasa, kandi n'ekiro nibya: mwamasonda eribulya, mubulyaye; musube, mwase.”24

GSAM 196J. N. Andrews busana n'erihwa-maha

GSAM 196.1Omulisya J. N. Andrews, omuguma w'oko bandu abalaba omo myatsi eyi omo 1844, akabuga atya busana n'erihwa-maha:—

GSAM 196.2“Abo abalindiririra Omukama omo 1843 n'omo 1844 mobahwa-maha. Oko bandu bangi, omwatsi oyo ni kikulu kyangatuma erigana obwimiri bwosi bw'oko mwatsi ono. Tukikirirya erihwa-maha; nikwa situkikirirya tuti, liriha ekitunganene ekyangatuma erigana okuboko kwa Nyamuhanga omo mubiri ono. Ekanisa y'Abayuda moyahwa-maha omugulu, oko nduli y'omubiri wa Yoane Mubatisya, Yesu ayikangaya ng'Omasiya owalaganisibawa. N'abiga ababya bakamuteregula mobahwa-maha, ibakagalwa kutsibu kwilaba, omugulu oyo babya bakalindiririra eritongola Israeli ayawatwa n'ebyala by'abandu babi n'eritibwa. Kandi enyuma w'erilubuka liwe, omugulu babya bakalindiririra erisubya obwami oko Israeli, sibangatoka erireka erihwa-maha omugulu baminya bati, akagenda ewa Ise, kandi basyasigala omugulu mulembe omo malige n'erigalwa ly'omutima. Nikwa erihwa-maha silikakangaya liti, Nyamuhanga atali n'okuboko omo risondola ly'abandu buwe. Likasondeka eribaleka ibalungula amahuba wabo, nikwa silikasondeka eribaleka ibasiga eriteregula lyabo omo Nyamuhanga. Kusangwa abana ba Israeli babya bakahwa-maha omo mbwarara, kyo kyabaleka lingi ibagana erisondolwa na Nyamuhanga. Babirihirwa embere siwetu ng'erihana, itutatoka erigwa ngoko nabo bagwa omo butikirirya.”25

GSAM 196Okwenene kukabatisibwa omo rigangwa n'abangi

GSAM 196.3Kukalangirika kiti, omutegekere w'Omukama ni erihira okwene-kwenene kw'omugaso munene omo nzira y'erigangwa n'abangi, aho erikukokya n'erikukwama likabya musalaba26 Ekyo ni ky'ekwenene kutsibukira omo biro eby'eriherukya ebi. Petero, akabuga busana n'omugulu enduli y'emyatsi yosi yasyabya ‘hakuhĩ,’ n'‘eritswera’ lyasyatsuka ‘omo nyumba ya Nyamuhanga,’ ati, “Abanze bage, simulengekanie muti erirengwako ry'omuliro erikasa eribalengako ni mwatsi w'erisweka, ng'ekindu ky'ehandi kibahikako; nikwa mutsangaye kusangwa mukasangira erigalwa lya Kristo, inywatoka nibya eritsanga n'etseme nene omugulu olukengerwa luwe lwasyabisulwa. Mwamatsumwa busana n'erina lya Kristo, muli n'omuyisa; kusangwa Omulimu w'olukengerwa, kandi owa Nyamuhanga, ali kw'inywe. Oko lubafu lwabo akatsumwa, nikwa oko lubafu lwenyu akahabwa olukengerwa.”27

GSAM 197.1Okwenene kwamahabwa eribatisibwa lyako ly'erigangwa n'abangi, erikukokya likasondeka olukogo lungi kwilaba erikwama erikirirya ly'abandu bangi kwenyene. Abakayikangaya ng'abikirirya, kandi emitima yabo itateregulire sibakalangiramo ekindu kinene ky'erikokya okwene-kwenene okukasondeka erikola omubiri, ng'erihaka obwato oko mwalo oko lusĩ, ‘erihagulukira omuyaga n'amagetsi akagenda.’ Kutya okwenene kukahinduka kirengero busana n'abakateregula, ab'emitima y'ekwenene, abakayihayo, kandi abakakola ng'emitima yabo ikabahanaya.

GSAM 197.2Twabirikangaya aho embere tuti, obuminyereri bw'Omukukyo w'eryasa lya Kristo bukasondeka erihwa-maha. Molyahika; kandi kutya, omo buteya bwa Nyamuhanga, erikokya obukwenda obo molyabya n'omusalaba walyo.

Notes

  1. Eby'Obuminyereri 10:10, 11; 11:1. ↩
  2. Ezekieli 3:1-3. ↩
  3. Yeremia 15:16. ↩
  4. Picra—omwenge ogw'ekikalire kinene, ogukolwa n'omwenge, aloe n'akasuku ka mira. ↩
  5. Yohana 20:13. ↩
  6. Yeremia 15:16-18. ↩
  7. Abaheburayo 10:35-39. ↩
  8. Ebihuma by'obulamu bwa Ellen G. White, pp. 107-109. ↩
  9. Takaba mundu n'omwe omo ndambi eyo oyukamanya ahabuyirire hw'egulu. ↩
  10. Okuhoka 15:17. ↩
  11. Emihimbi 78:54. ↩
  12. Emihimbi 78:68, 69. ↩
  13. Mika 1:3, 4. ↩
  14. Yoane 12:16. ↩
  15. Zakaria 9:9. ↩
  16. Luka 19:40. ↩
  17. Luka 24:21. ↩
  18. Mariko 11:10. ↩
  19. Habakuki 2:3. ↩
  20. Ezekieli 12:27, 28. ↩
  21. Omo rigera eritakahulukibwamo esyonamba, ni mibere y'ekindu eyiriho, si ni bunene bwakyo. ↩
  22. Eribisulirwa 14:9-12. ↩
  23. Busana n'erisubirikania ndeke kwilaba eribala lyabo ly'Ebiro 2300, mobatatoka eribana erihuba, kandi n'oko lino sihali erihuba eringatoka eribanika. ↩
  24. Isaya 21:11, 12. ↩
  25. Amakwenda Asatu w'Eribisulirwa 14:6-12, oluhande 33. ↩
  26. Matayo 16:24. ↩
  27. 1 Petero 4:7, 17, 12-14. ↩

Note

Back