Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
15 / 31
15 / 31

Глава 12 — Розчарованя — Гірька книга

John Norton Loughborough

GSAM 185.1«Взяв єм книжочку з рукы ангела і зъїв єм єй; і в устах моїх была солодка як мед, але як єм єй зъїв, стало мі гірько в череві. І повів мі: Мусиш знову пророковати перед многыма народами, племенами, языками і царями. І дали мі тростину подобну палиці; а ангел став і повів: Встань і зміряй храм Божый, і жертовник, і тых, што ся в нім кланяють.»1

GSAM 185.2В языку Писма «їдіня» книгы означує принятя правды, жебы єй передати другым, як то видиме у Єзекіїла, де пророкови показано «звиток книгы» і повіджено му: «Зъїдж тот звиток і ідь говорити домові Ізраїля.» По зъїдіню звитка він говорить: «Тогды зъїв єм го, і быв в моїх устах солодкый як мед.»2

GSAM 185.3Пророк Єремія хоснує тот самый образ: «Нашли ся Твої слова, і я їх зъїв; і было мі Твоє слово радостёв і веселостёв мойого сердця.»3 З тых слів ся учиме, же «солодкість» книгы при їдіню означує радость і вдоволіня тых, што ся так жывлять Господнім словом.

GSAM 185Книга солодка, потім гірька

GSAM 185.4Книга спомянута в Откровіню 10, о котрій ся говорить, же тому, хто єй їв, была солодка як мед, але як єй зъїв, стала «гірька» (або, як декотры перекладають, «як єм єй стравив, в моїм жолудку была пікра»4), была тов книгов, з котрої ангел на основі власти Того, хто сотворив небо, землю і море, оголосив: «Часу веце не буде.» Їдіня той книгы мусить зато означовати радісне принятя оголошіня часу. Несподівана гірькість того кусочка про тых, што го зъїли, мусить означовати смутну переміну в їх пережытю, кедь час, о котрім говорила книга, минув, а їх надії ся скінчыли тяжкым розчарованям.

GSAM 186Оголошіня часу — солодкый кусочок

GSAM 186.1Оголошіня часу в 1844 році было направду радіснов звістков про тых, што вірили і без жадного сумніву очековали так скоре вічне вызволіня од вшыткых бід, горя і жалю того грішного світа. Думка, же за пару короткых тыжднів будуть прославлены, стануть несмертелныма і будуть в золотім Божім місті із своїм Царём, направду надхновляла душу. Як то высловив єден з тых, што то пережыли: «Тоты, што щіро люблять Ісуса, можуть порозуміти чутя тых, што з найбільшым заінтересованём вычековали приход свого Спасителя.... Приближовали сьме ся к тій годині з тихов урочыстостёв. Правдивы вірючі спочівали в солодкім сполочіню з Богом, в завдатку покою, котрый мав быти їхнім у світлій будучности. Тоты, што пережыли тоту надію і довіру, николи не забудуть тоты драгоцінны годины чеканя.»

GSAM 186.2Особливо тяжке положіня тых, што на єденадцятый день сьомого місяця зістали іщі в тім темнім світі проб і спокушінь, де мусили зносити погорду, посмішкы і высміваня тых, котрых іщі перед пару годинами закликали приготовити ся на стрічу із своїм Господом, має добрый приклад в положіню Марії, кедь «стояла вон при гробі і плакала»; і кедь ся єй ангелы спытали: «Жено, чом плачеш?», повіла їм: «Бо взяли мойого Господа і не знаю, де Го положыли.»5

GSAM 187Розчарованы, але не знеохочены

GSAM 187.1Тоты, што перешли тоту тяжку пробу, повіли о ній:

GSAM 187.1«Были сьме зметены і розчарованы, але своєї віры сьме ся не зрекли. Чули сьме, же сьме сповнили свою повинность; жыли сьме подля своєї драгоцінной віры; были сьме розчарованы, але не знеохочены. Потребовали сьме безмірну терпезливость, бо насмішників было много. Часто нас стрічали погордливыма припомінками нашого скоршого розчарованя. „Іщі сьте не вышли горі; коли ся зберате выйти горі?“ — такы і подобны посмішкы нам часто кидали нашы світськы знаємы, ба і декотры, што ся вызнавали за хрістіанів, котры принимали Біблію, але не навчыли ся єй великы і важны правды. Смертелность ся нас іщі держала; наслідкы проклятя были вшадь коло нас. Было тяжко знову взяти на себе тривожны клопоты жывота, о котрых сьме думали, же сьме їх навікы одложыли.»

GSAM 187Порівнаня з розчарованыма ученїками

GSAM 187.2Їх чутя в порівнаню з радостёв і веселостёв, котры пережывали іщі перед пару годинами, мусили про них быти як проймаюча гірькість пікры. Світ довкола думав, як без сумніву думали і масы по Христовім розпятю, же вірючі теперь зречуть ся своєї віры і прилучать ся до высміваня своєї здогадной глупоты. Але барз скоро на своє здивованя спознали, же любов до Господнёго явліня ся нелегко выкорінює із сердець тых, што ся направду посвятили Богови.

GSAM 187«Не сидів з насмішниками»

GSAM 187.3Дорогу, котров тоты щіросердны люде ішли, і їх чутя добрі описують слова пророка Єремії, де говорить:

GSAM 187.3«Нашли ся Твої слова, і я їх зъїв; і было мі Твоє слово радостёв і веселостёв мойого сердця, бо Твоїм іменом єм названый, Господи, Боже воїнств. Не сидів єм у громадї насмішників ани єм ся з нима не веселив; сам єм сидів про Твою руку, бо наповнив єсь ня обурінём. Чом є моя боль неустанна і моя рана незгоїтельна, што ся не хоче загоїти? Чи будеш мі зовсім як лгарь і як воды, што высыхають?»6

GSAM 188Джеймс Уайт о розчарованю

GSAM 188.1Пару короткых выписків од декотрых з тых розчарованых людей, што єднак не втратили надію, дадуть добре розуміня тогдышнёго положіня. Першый є од пресвітера Джеймса Уайта, котрый барз успішно робив у роках 1843 і 1844. Говорить: —

GSAM 188.2«Розчарованя, кедь минув вызначеный час, было гірьке. Правдивы вірючі оддали вшытко про Христа і пізнали Його близкість так, як николи перед тым. Як ся їм здавало, дали світу своє остатнє застережіня і в більшій або меншій мірі ся одділили од невірючого, насмішливого натовпу. А кедь на них спочівало Боже благословіня, веце тужыли по сполочіню із своїм Паном, котрого скоро очековали, і із святыма ангелами, як з тыма, од котрых ся одділили. Любов Ісуса наповняла душу і світила з каждой твари, а з невысказаным тужінём ся молили: „Прийди, Господи Ісусе, і прийди скоро“, але Він не пришов.

GSAM 188.3«Але Бог не опустив свій народ.... А з особливов силов і потіхов доходили до думок і сердець тых, што проходили пробов і чекали, такы слова з Листу Жыдам: „Зато не одкидайте свою смілость, котра має велику одплату. Бо потребуєте терпезливость, жебы сьте по сповніню Божої волі дістали обіцяне. Бо іщі мала хвиля, і Тот, котрый має прийти, прийде і не буде ся задержовати. А праведный буде жыти з віры; але кедь бы хто одступив, моя душа не буде мати в нім залюбліня. Але мы не з тых, што одступують на погибель, але з тых, што вірять на спасіня душі.“7 В тій части Писма нас інтересують тоты пункты: —

GSAM 188.4«1. Тым, до котрых ся говорить, грозить небезпека, же одкинуть свою довіру в то, в чім поступали справно.

GSAM 189.1«2. Сповнили Божу волю і были приведены до такого стану пробы, де была потребна терпезливость.

GSAM 189.2«3. Праведны мали в тім часі жыти з віры, а не із сумніву, ці сповнили Божу волю, але з віры в то, в чім Божу волю сповнили.

GSAM 189.3«4. Тоты, што бы не вытримали пробу віры, але одкинули бы свою довіру в діло, в котрім сповнили Божу волю, і одступили бы, пошли бы прямов дорогов на погибель.»8

GSAM 189Од Н. Саутарда, редактора «Північного крику»

GSAM 189.4В «Північнім крику» з 31. октобра 1844 року, коло десять днів по скінчіню 2300 днів, были опублікованы тоты слова з пера редактора: —

GSAM 189.5«Беручы до увагы вшыткы обставины того руху, благословенны наслідкы, котры приніс думкам Божых дітей, і ненависть та злобу, котры показали Його неприятелі, мусиме го вважати за правдивый „північный крик“. А кедь маме пару днів, в котрых ся має пробовати наша віра, і то є в згодї з подобенством о десятьох дівах; бо кедь вшыткы встали і наладили свої лампы, іщі мав быти час, кедь лампы нерозумных дів зачнуть гаснути. То ся не могло стати, докы не минув десятый день, бо до того часу їх лампы мали горіти. Зато тот день мусить минути, жебы нерозумны ся зрекли своєї віры, так як мусив минути рік 1843, жебы настав час ожидованя. Мале задержаня зато не є причінов на розчарованя, але показує, як точно Бог сповнює своє слово. Держіме ся зато непохытно вызнаня своєї віры, бо вірный є Тот, котрый обіцяв.»

GSAM 189Од Джозефа Марша, редактора «Голосу правды»

GSAM 189.6В «Голосі правды» з 7. новембра 1844 року чітаме: —

GSAM 189.7«Охотно признаєме, же сьме ся помылили в характері події, котру сьме очековали на десятый день сьомого місяця; але іщі не можеме признати, же наш великый Первосвященник в тот день не сповнив вшытко, што сьме на основі прообразу мали право очековати. Теперь віриме, же сповнив.»

GSAM 190.1Адвентисты очековали, же на десятый день сьомого місяця 1844 року ся скінчать 2300 днів і же в тот день Христос довершить свою священницьку роботу і прийде на землю благословити свій народ. Пізніше досліджіня показало, же в тот день зачав свою роботу очищеня небесного святилища, а не довершив свою роботу як священник.9 Намісто того, жебы очищеня святилища вважали за часть Христової священницької роботы, твердили, же очищеня святилища буде очіщінём землі огнём при Христовім приході. Кедь і не ціла земля, то принайменшым ханаанська земля мала быти тогды очіщена.

GSAM 190Святилище вважали за землю

GSAM 190.2Тоту думку находиме в статї Джорджа Сторрса в «Північнім крику» з 25. апріля 1844 року. Пытає ся: «Што є тым святилищом, котре має быти очіщене? Дотеперь єм думав, же є то ціла земля. Іщі вірю, же є то часть землі. Але котра часть? На тоту вопросу ся буду старати одповісти.»

GSAM 190.3Цітує обіцянку дану Авраамови, єй потверджіня Ісаакови і єй обновліня Яковови, а потім цітує пісню Мойсея, котру сложыла Маріам по переходї через Червене море і в котрій співали: «Приведеш їх і посадиш на горі Твойого наслідства, на місці, Господи, котре єсь собі приготовив за обыстя, у святилищу, Господи, котре утвердили Твої рукы.»10

GSAM 190.4Кедь чітатель уважно порівнає наведены слова із записом їх сповніня у псалмиста, увидить, же ся там не говорить, же святилищом є хоть і земля Палестины. Давид, говорячы о тім, як Господь вів дітей Ізраїля, повів: «І привів їх до границі свого святилища, до той горы, котру здобыла Його правиця.»11 В пісни при Червенім морю ся о ханаанській землі говорить, же была місцем, котре собі приготовив, жебы там «жыв у святилищу». Так і в тім выписі із псалмів ся гора Морія, де было збудоване святилище, называть лем «границёв Його святилища». Але в тім самім псалмі ся говорить: «І выбрав племя Юдово, гору Сіон, котру любив. І збудовав своє святилище як высокы палаты, як землю, котру утвердив навікы.»12

GSAM 191Очищеня святилища вважали за очіщованя землі

GSAM 191.1У вышше спомянутій статї, по наведеню гаданого доказу, же земля, або принайменшім край Палестины, была святилищом, пресвітер далше кладе вопрос: «Як буде святилище очіщене?» Одповідать словами пророка Міхея: «Бо гля, Господь выходить із Свого місця, зійде долов і буде ступати по высокых місцях землі. І горы ся під Ним розтоплять, а долины ся розступлять, як віск перед огньом і як воды, што ся ллють стрімым схылом.»13

GSAM 191.2Кедь собі чітатель припомяне в тім часї загально прияту думку, же земля є святилищом, легко порозуміє, чом без жадной похыбности гадали, же на кінцю двох тісяч трьохсот днів Господь прийде і очістить землю способом, котрый описав Міхей. При вшыткім одпорі проти Адвентистів ани єден противник ани лем не натякнув, же очіщованя землі огньом не є тов подїйов, котра ся має стати як очищеня святилища на кінцю двох тісяч трьохсот днів.

GSAM 191Апостолы зазнали розчарованя, а предці сповнили Писмо

GSAM 191.3Не є то єдиный припад, кедь люде выконавши Господню волю і сповнивши Писмо, предці зазнали розчарованя у своїх чеканях лем зато, же не розуміли природу подїї, котра мала настати. Так то было з Христовыма апостолами. Кедь, сїдячи на осляти, входив до Єрусалима, они выкриковали, бо собі припомянули пророковы слова:14 «Выкрикуй, дочко єрусалимска: гля, твій Царь іде к тобі; Він є справедливый і несе спасіня; покірный, їде на ослї, на молодім осляти, потомкови ослицї.»15 При тій нагодї было так потрібне выкриковати, же кебы они мовчали, само каміня бы закричало.16 Ученици гадали, же Христос тоды і там высьде на Давідів престол як земскый царь («а мы ся надїяли, же то Він є Тот, што мав вызволити Ізраїль»17), і зато выкриковали: «Благословене царство нашого отця Давіда, котре приходить в менї Господнїм.»18 Кілько бы при тій нагодї выкриковали, кебы были розуміли, же до тыждня буде Христос мертвый у Йосифовім гробі, обступленім римсков стражов? Кілько бы было в Адвентистів у 1844 роцї даваня «славы» Богови і посвячіня, кебы были розуміли, же очищеня святилища на кінцю вшыткого пророчого часу буде трівати ряд років, покы Господь прийде?

GSAM 192У рахованю 2300 днів не было хыбы

GSAM 192.1Кедь тот народ пильно провіряв своє рахованя того часу, не нашов у нїм жадной хыбы; але Господь не пришов, ани земля не была очіщена огньом. Што то значіло? Напевно знали, же Господь быв з нима у великім руху; але теперь были в непевности. Їх довіра в Господа ся не похытяла. Знали, же їх не опустить. Світло одкысь прийде. Тяжкый вопрос, котрый перед нима стояв, є высловленый уж спомянутыма словами Єремії: «Чі будеш про мене зовсїм як обманник і як воды, што высыхають?» Віра не давала місце тій похыбности, бо їм приходили на думку слова Господа, высловлены через пророка Аввакума о видіню: «На кінцю буде говорити і не злуже.»19 Уж наведене высловлїня редактора «Голосу правды» добре описує їх становиско: «Іщі не можеме припустити, же наш великый Первосвященник не выконав у тот самый день вшытко, што нам давало право чекати предзображіня».

GSAM 193Одкрыте світло о святилищу

GSAM 193.1Гайрам Едсон із Порт-Ґібсона, Ню-Йорк, повів мі, же наступного дня по минутю вызначеного часу в 1844 роцї, кедь ся молив на полї за копами кукурудзы, зійшов на нього Божый Дух з таков силов, же го майже звалив на землю, і разом із тым пришла думка: «Святилище, котре має быти очіщене, є в небі». Тоту думку передав О. Р. Л. Крозьє, і они вєдно пильно дослїдили тот предмет. На початку 1846 року было в «Раннїй звіздї», новинї, котра ся тоды выдавала в Цінціннатї, Огайо, выдруковане обшырне пояснїня вопросу святилища з біблійного погляду, написане паном Крозьє. У тім довгім розборі было указане, же дїло очищеня святилища є завершуючым дїлом Христа як нашого первосвященника, котре зачало в 1844 роцї і закончіть ся безпосереднє перед тым, як Він справды знов прийде на небесных хмарах як Царь царів і Господь господів.

GSAM 193Церкви глядають страченых членів

GSAM 193.2Десятый день сьомого місяця минув, і церкви гадали, же легко вернуть страченых членів, котры ся од них оддїлили під впливом «північного крику» і звісткы другого ангела; але в тім ся барз розчаровали, як то указує наступна одповідь на настійны закликаня вернути ся до своїх давнїшых організацій, поміщена в «Північнім крику» з 26. децембра 1844 року: —

GSAM 193.3«Але якы суть факты? Они добре знають, же у великій більшости тых церквей головныма темами суть: „Обернутя світа“, „тісячлітнє царство“ і „повернутя Жыдів до Палестины“ перед особным пришестём Спасителя. Тоты, што ся вертають, обы сїдїти під колысковыма співами такых небіблійных, нерозумных наук, роблять то з отвореныма очіма; і такый їх поступок буде справды „кроком назад“.

GSAM 194.1«Кедь ся стали „свободныма“ в біблійнім смыслі, омного безпечнїше є „поступати допереду“, як „вертати ся назад“ або „одступати“, особливо теперь, кедь вінок славы буде уж так скоро даный вірным у Христї Ісусови».

GSAM 194.2Поступок церквей, котры одкладали приход Господа тым, же обстоювали вышше спомянуты небіблійны наукы, припомянув Адвентистам тоты слова пророка Єзекіїла: «Сыну чоловічій, гля, тоты з дому Ізраїля говорять: Видіня, котре він видить, є на многы будучі днї, а він пророкує о далеких часах.» На тім самім місцї є і одповідь, котру Адвентисты хосновали: «Зато їм повідж: Так говорить Господь Бог: Ани єдно з Моїх слів ся уж не буде одкладати, але слово, котре Я высловив, ся сповнить, говорить Господь Бог.»20

GSAM 194«Мусиш знов пророковати»

GSAM 194.3Тоты, што «зъїли» книжку і голосили «час», гадали, же їх робота про світ є закончена; зато приходить выголошіня, же мусять знов учіти народы, языкы і царів. Теперь ся мала выконати далша часть дїла, дотеперь невиджена, — указати людям правый характер Божого храму в небі і його службы при олтарю. Приказ зміряти храм21 є потрібный на познаня природы подїї, котра має настати на кінцю пророчого часу, і так на пояснїня слів: «Тогды буде святилище очіщене.»

GSAM 194.4Звернїть позорность на то, же ангел того выголошіня часу пришов з неба і перед закончінём свого дїла дав повірїня знов учіти людей. Звістка, котра має пояснити вопрос святилища, додати довіру розчарованым і водночас дати їм «трость», або «жезл», або правило, подля котрого може Божый народ скушати свій моральный стан перед Ним, мусить мати явны знакы того, же ся зродила в небі і не є людьского походжіня.

GSAM 195Передсудкы загороджовали приступ к людям

GSAM 195.1Існуючі передсудкы проти наукы о пришестю были майже непроходнов преградов на путю к людям; і пробовати їх знов учіти без ясного і певного світла о причинї розчарованя было бы даремне. Самы вірючі Адвентисты потребовали, обы їх душі были знов наповнены небесным повірїнём, скорше як бы могли людей правильно учіти; а як ся то могло стати? Чі ся то дало выконати лем людьсков мудростёв? Або чі бы тоты, котры зажили глубоке дїло Божого Духа під час недавного руху, были спокійны лем з людьскым розумованём? Лем дїло подобне «звістцї третього ангела»22 могло їх выдвигнути з їх непевности; і тото дїло ся у властивім часї зачало, крок за кроком, як го могли приїмати, і несло найпересвідчівійшы доказы свого небесного походжіня.

GSAM 195Як вівцї без пастыря

GSAM 195.2Ту стояло велике сполоченство вірючіх у пришестя, у певнім смыслі як вівцї без пастыря; тісячі з них ся лем перед дакількома тыжднями оддїлили од вшыткых церквей і віросповідань, і жадны людьскы організації не несли одповідальность за їх духовне добро. Не мали земскых радників, котрым бы могли довіряти; їх довіра была лем у Бозї.

GSAM 195.3Але в єднім были певны, і то было про них як котва: выголошіня часу было правильне.23 Але як народ были в такім положіню, же кебы їх Бог не вів і не хоронив, могли приїмати фалошны пояснїня або стратити «терпезливость» і зречі ся віры у свій минулый досвід. Дакотры то зробили; іншы ж, з оком віры оберненым на Того, котрого їх душі любили, усердно ся пытали: «Стражнику, што є з ночов? Стражнику, што є з ночов? Стражник повів: Приходить рано, а також і ніч; кедь хочете пытати ся, пытайте ся; вернїть ся, прийдьте.»24

GSAM 196Дж. Н. Ендрюс о розчарованю

GSAM 196.1Пресвітер Дж. Н. Ендрюс, котрый сам зажив тот досвід у 1844 роцї, так говорить о розчарованю: —

GSAM 196.2«Тоты, што чекали Господа в 1843 і в 1844 роцї, были розчарованы. Тот факт є про многых достаточным доводом на одмітнутя вшыткого свідоцтва в тій справі. Признаєме розчарованя, але не можеме признати, же то дає справедливый довод на заперечованя Божой рукы в тім дїлї. Жыдівска церьков была розчарована, кедь ся на кінцю дїла Йоана Крестителя Ісус представив як обіцяный Месія. І довірюючі ученици были найболестнїше розчарованы, кедь Того, од котрого чекали вызволїня Ізраїля, безбожны рукы схопили і забили. А по Його воскресіню, кедь чекали, же знов обновить Ізраїлеви царство, не могли не быти розчарованы, кедь порозуміли, же одходить к Своєму Отцёви, а они будуть на довгый час оставлены скорботї і тїснотї. Але розчарованя не доказує, же Бог не має участи у ведїню Свого народу. Мало бы їх вести к направлїню їх хыб, але не мало бы їх вести к одвержіню довіры в Бога. Зато, же дїти Ізраїля были розчарованы в пустынї, так часто заперечовали Боже ведїня. Суть нам даны як пересторога, обы сьме не впали подля того самого прикладу невіры».25

GSAM 196Правда має хрещіня непопулярности

GSAM 196.3Здає ся, же Господнїм наміром є давати важны правды такым способом, котрый не має прихылность загалу і при котрім їх прияти і слухати значіть нести хрест.26 Особливо то платить у тых послїднїх днях. Петро, говорячи о тім часї, кедь конець вшыткого буде «близко» і кедь «суд» має «зачати од Божого дому», говорить: «Люблены, не чудуйте ся огняній скушцї, котра на вас приходить, обы вас выскушала, як кебы ся вам ставало дашто чудне; але радуйте ся, бо маєте участь у Христовых страстях, обы сьте ся і при обявлїню Його славы радовали великов радостёв. Кедь вас ганьблять про Христово мено, блажены сьте, бо Дух славы і Бога на вас спочівать; з їх стороны Його зневажають, але з вашой стороны Його прославляють.»27

GSAM 197.1Кедь правда дістане своє хрещіня непопулярности, на її принятя треба веце благодатї, як лем іти за віров більшости. Покрытцї, котры лем роблять ся побожныма, не видять великой принады в принятю правды, котра вымагать поступків, подобных веслованю проти пруду, «проти вітра і приплыву». Так ся правда стає скушков про вірных, чесных серцём, щірых і совістных.

GSAM 197.2Уж скорше сьме указали, же пророцтво о адвентистскім руху предвидить розчарованя. Оно пришло; і так, у Божім провидїню, принятя той звісткы мало свій хрест.

Notes

  1. Откровіня 10:10, 11; 11:1. ↩
  2. Єзекіїл 3:1-3. ↩
  3. Єремія 15:16. ↩
  4. Пікра — барз неприємна, гірька мішанина алкоголю, алое і миргової жывиці. ↩
  5. Йоан 20:13. ↩
  6. Єремія 15:16-18. ↩
  7. Жыдам 10:35-39. ↩
  8. Нарисы жывота Еллен Ґ. Уайт, с. 107-109. ↩
  9. Никто в тім часі не мав жадной думкы о святилищу в небі. ↩
  10. Выход 15:17. ↩
  11. Псалом 78:54. ↩
  12. Псалом 78:68, 69. ↩
  13. Міхей 1:3, 4. ↩
  14. Йоан 12:16. ↩
  15. Захарія 9:9. ↩
  16. Лука 19:40. ↩
  17. Лука 24:21. ↩
  18. Марко 11:10. ↩
  19. Аввакум 2:3. ↩
  20. Єзекіїл 12:27, 28. ↩
  21. (При міряню, котрого выслїдком не суть жадны чісла, іде о характер, а не о розміры.) ↩
  22. Одкровіня 14:9-12. ↩
  23. При найпильнїшім провіряню свого рахованя 2300 днів не могли найти жадной хыбы, ани ся жадна не дала найти доднесь. ↩
  24. Ісаія 21:11, 12. ↩
  25. «Три звісткы з Одкровіня 14:6-12», с. 33. ↩
  26. Матей 16:24. ↩
  27. 1 Петра 4:7, 17, 12-14. ↩

Note

Back