Глава 2 — План спасіня розкритый
GSAM 38.1«Відложена надія робить серце хворым, але сповнене жаданя є деревом жывота.»1 «Бо так говорить Господь воїнств: Іщі раз, за малу хвилю, затрясу небом і землею, і морем, і сушов; і затрясу вшыткы народы, і прийде Жаданый вшыткых народів; і наповню тот дім славов, говорить Господь воїнств.»2
GSAM 38.2Од часу, коли Адам быв выгнаный із Еденського саду і од дерева жывота, слова, повіджены Сатанови о насіню жены — «Воно розітре твою голову», — давали надію на остаточну поразку діявола, зруйнованя ёго хитрых замірів і повернутя до дерева жывота. Так Очікуваный — обіцяне Насіння — став «Жаданым вшыткых народів».
GSAM 38.3Із высше наведеної цитаты з Агґея видно, же приход того Жаданого є споєный із часом, коли Господь затрясе і небом, і землею. Павел, пишучі Євреям, одніс тото потрясіня до будучности, повівши: «Іщі раз затрясу не лем землею, але і небом. А слова „іщі раз“ означають усуніня того, што ся трясе, як речей сотвореных, жебы остало тото, што ся не може затрясти. Зато, прияймаючі царство, котре ся не може похыбнути, майме благодать, котров можеме служыти Богови угодно, з благоговінём і Божым страхом.»3 Тоты слова о єднім потрясіню, котре іщі має прийти, як ся здає, тісно ёго споюють з остаточным установленём Божого царства під Христом, обіцяным Насіннём, «Жаданым вшыткых народів».
GSAM 39.1Обновліня, котре має быти довершене через Христа, можуть у тых послідніх днях ясно видіти вшыткы, котры мають перед собов отворену цілу Біблію. У давных людей то так не было. Слово Господнє приходило до них: «приказ за приказом, приказ за приказом; рядок за рядком, рядок за рядком; ту мало, а там мало.»4 Так і обявліня плану спасіня было для них подобне пути справедливых, «як ясне світло, што світить вшытко ясніше аж до повного дня.»5 Зато є вельми занимаве коротко прослідити, як ся тот план поступно одкрывав Ёго давному народови.
GSAM 39Одклад не быв одкрытый одразу
GSAM 39.2Господь не одложыв їх надію одразу, не засмутив їх серця обявлінём того, же перейдуть стовкы років, покы ся їх надії сповнять в обіцянім Насіню. Із записаных подій судиме, же їм было дозволене думати, же перше народжене дітя буде тым Насіннём і же вельми скоро, дакым способом, Еден буде обновленый, а они знову будуть мати приступ до дерева жывота. Коли ся народив Каїн, Ева выкликнула: «Здобыла єм чоловіка од Господа.»6 Дакотры знавці гебрейского языка свідчать, же при дословнім і повнім перекладі текст звучіть: «Здобыла єм чоловіка, Господа.» То значіть: ту є Насіння, котре має выконати тото владне діло — перемочі Сатану. Не є записане, жебы Ева повіла дашто таке при народжіню Авеля. Могла, і природно мала, думати, же першородный є тым, хто сповнить обіцянку. Як мусіла її надія упадати, ба і вмирати, коли ся проявляв Каїнів характер і она виділа ёго злу путь, котра наконець привела до забитя ёго брата. Іщі перед тым, як быв Авель забитый, мусіли прияти дашто світла і знаня о будучій жертві, котра мала быти принесена за них; бо Авель, як ёго поучів Бог, приніс свого баранчика на жертву, а Каїн, котрый быв поученый так само як ёго брат, приніс жертву з плодів землі, і то іщі з духом гніву і зависти. Авелева жертва была приємніша як Каїнова, бо была принесена «віров», і о нім Павел пише: «Він, хоць умер, іщі говорить.»7
GSAM 40Є Сет тым Насіннём?
GSAM 40.1По смерти Авеля ся народив Сет, і надія ожыла; «бо Бог, — повіла Ева, — дав мі інше насіння намісто Авеля, котрого Каїн забив.»8 Поздніше быв Сет зарахованый до родової лінії од Адама. (Позри Бытя 5:3.) Каїн, справжній першородный, не є зарахованый у родописі. Є досить можне, же Ева думала, же теперь Сет є обіцяным Насіннём. Із запису видно, же по народжіню Сета ся люде зачали называти іменом Господа. (Позри примітку на краю Бытя 4:26.) Може, то робили в думці, же Сет є тым, хто має быти остаточным владарём, Господом, і повалити Сатанове привластнене панованя.
GSAM 40Надія звернена до Ноя
GSAM 40.2Короткый запис подій од часу Адама до народжіня Ноя подає мало чого окрем родопису людьского роду. При народжіню Ноя («праведный», у примітці на краю) надія знову ожыла, і люде повіли: «Тот нас потішить у нашій роботі і в труді наших рук через землю, котру Господь прокляв.»9 Боже слово мовчіть о тім, як або якым способом они очікували потіху; але мали надію, же проклятя землі буде дакым способом змірнене. Было од них скрыте знаня о злобі, котра мала быти в Ноёвых днях, коли люде так наповнять світ гріхом і насилством, же людьскый рід буде зметеный із землі потопов, а лем Ной і ёго родина уйдуть загубі; так само і то, же він буде сто двадцять років перестерігати світ перед надходячов загубов.
GSAM 41Будованя Вавеля
GSAM 41.1По потопі были люде через Ноя поучены знову наповнити землю; але коли ся зачали множыти, одвергли Господній план влады над нима. Німрод установив царство Вавель (поздніше зване Вавилон, перша із земных влад).10 Коротко на то люде зачали будовати вавельску вежу, жебы собі учінити імя і забранити свому розпорошіню, прямо проти того, што їх Господь через Ноя учів. Намісто терпезливо чекати, покы Господь выконать Свої заміры, взяли діло до властных рук; тогды Бог змішав їх язык, і так были розпорошены.
GSAM 41Авраам має быти наслідником світа
GSAM 41.2Кедь слідуєме за короткым записом аж до десятого поколіня од Ноя, стрічаме покликаня Авраама, котрому Господь повів: «Вшытку землю, котру видиш, дам тобі і твому насіню навікы. І учіню твоє насіння як порох землі; кедь дакто зможе зраховати порох землі, тогды буде можне зраховати і твоє насіння. Встань, перейди тотов землёв по її довготі і по її шырині, бо дам єй тобі.»11 Наперек тій обіцянці Авраамови, же буде володіти землёв, Господь ёго запевнив, же умре. Павел говорить, же вышов на «місце, котре мав потім прияти за наслідство.»12 Тота справа сповніня обіцянкы была безпохыбно Авраамови пояснена у видіню од Бога, бо він «чекав місто, котре має основы, котрого будівничым і творцём є Бог.»13 У Римлянам 4:13 ся говорить, же обіцянка была така, «же буде наслідником світа;» не в ёго теперішнім стані, але скорше або пізніше, по тім, як буде знову жыти.
GSAM 42.1З людьского погляду Авраам не міг порозуміти, як бы обіцяне насіння могло быти ёго властным потомком. Зато предложыв, жебы быв ёго управитель Еліезер названый тым насіннём. Господь повів: Не так; буде то тот, хто «выйде з твого властного лона.» Теперь ёму Господь зачінать обявляти, же остаточне діло ёго насіння не буде выконане одразу. Повів Авраамови: «Твоє насіння буде чужінцём у землі, котра не є їхня, і буде їм служыти; і будуть їх утискати чотыристо років.... А ты одійдеш до своїх отців у покої; будеш похованый у добрій старости.»14
GSAM 42.2Авраамова жена предложыла немудрый план, як ускорити сповніня обіцянкы; але коли ся народив Ісаак, справжній сын Авраама і Сары, ёго законної жены, Господь повів о Ізмаїлови і ёго матері Аґарі: «Выжень тоту рабыню і її сына».
GSAM 42.3При спробі Авраамової віры, коли мав принести Ісаака на жертву на олтарі, ся научів дашто о воскресіню мертвых. О нім ся говорить: «Міркуючі, же Бог є силный ёго [Ісаака] воскресити і з мертвых; звідтам ёго і приняв назад, як у подобенстві.»15
GSAM 42Справжнє Насіння
GSAM 42.4Авраам быв єдного часу поученый, же справжнє Насіння, через котре мали быти благословлены вшыткы народы, хоць і буде ёго потомком по тілі, буде в дійсности Божым Христом; бо Господь не повів ёму: «Насінням, як о многих, але як о єднім: І твому Насіню, котрым є Христос.»16 Апостол Павел о тім повів: «Писмо, передвидячі, же Бог оправдає поганів через віру, наперед звістило Авраамови євангеліє, повівши: У тобі будуть благословлены вшыткы народы.»17 Обіцянка, дана Авраамови, была обновлена Ісаакови і ёго насіню,18 а так само і Яковови.
GSAM 42.5Кедьже Яків мав дванадцять сынів, природно теперь выникла бы вопроска: через котрого з них треба слідовати родову лінію справжнёго Насіння? У натхненім свідоцтві, котре Яків дав о своїх сынах, была справа рішена: «Не одійде жезл од Юды ани законодавця спомежі ёго ніг, покы не прийде Шіло; і до Нёго будуть ся зберати народы.»19 У звязку із сповнінём того треба ту зауважыти, же Ізраїлці, хоць были підвладны розлічным народам, мали дозволене мати свій Синедріон. Так Юда — племя Юдеїв, назване по Юдови, — мав дакый голос у своїй владі, аж покы Шіло (Христос) дійсно не прийшов.
GSAM 43Час скрытый
GSAM 43.1Патріархове мали дакотры знаня о обновліню і обіцянім Насіню; але коли або за якый довгый час Він прийде, было од них іщі скрыте. Коли ся Якововы потомкы множыли в Єґипті, а Асирієць — фараон (Ісаія 52:4), котрый «не знав Йосифа,»20 їх утискав, їх думкы ся природно вертали до 400 (в дійсности 430) років, спомянутых Авраамови як час їх страданя і перебываня в чужіні. Надіяли ся, же вызволіня з того приведе до обіцяного наслідства.
GSAM 43.2Коли ся народив Мойсей, ёго родічі виділи, же «быв красным дітятём.»21 Мусіло їм быти дане світло, же він має під Божым ведінём вызволити Ізраїль з їх жорстокого рабства. Безпохыбно было тото знаня передане Мойсеёви; бо коли ся у віці сорок років твердо рішив приєднати до утискованых Ізраїлців і терпіти з нима намісто называти ся сыном фараонової дівкы і наслідником єґиптьского престолу,22 і коли зачав заступати свій народ і в ёго обороні забив Єґиптянина, вельми ся чудовав, же не розпознали ёго діла; «бо думав, же ёго братя порозуміють, же Бог їх ёго руков вызволить.»23
GSAM 44.1Коли настав Господній час, жебы Ізраїлці вышли з Єґипту, вышли, і то точно на передповідженый день. Выход 12:40, 41. Не могли Мойсея уважовати за свого остаточного владаря і за насіння, котрому была дана обіцянка, бо быв з Левіёго племени. І ці Яків у своїй натхненій передповіді не проголосив, же Юда буде їх владарём, аж покы не прийде Шіло?
GSAM 44«Увиджу Ёго, але не теперь».
GSAM 44.2Коли Ізраїлці были на пути до Ханаану, Балак, моавскый краль (Лотів потомок), покликав Валаама, жебы прокляв Ізраїль. Господь перемінив ёго проклятя на благословіня, через котре прияли далше світло, што мало розвіяти думку, же остаточне вызволіня од Сатанового привластніня влады прийде одразу при їх вході до Ханаану. Писмо о тім говорить, же Валаам у видіню од Бога повів: «Увиджу Ёго, але не теперь; позрю на Нёго, але не близко: выйде Звізда з Якова, і встане Жезл з Ізраїля, і удерить по кутах Моава, і погубить вшыткых Сетовых сынів.»24
GSAM 44.3О тім многочісленнім насіню, котре вышло з Авраама, Павел говорить так: «Зато і з єдного, і то майже мертвого, ся народило так много, як звізд на небі, і як незрахователного піску на морьскім березі. Вшыткы тоты умерли у вірі, не приявши обіцяного, але виділи тото здалека, были о тім пересвідчены, вітали тото і вызнавали, же суть чужінцями і путниками на землі.»25
GSAM 44.4Серце Ізраїля не мусіло ослабнути ани стратити одвагу через Валаамову передповідь, же сповніня їх надії буде «не теперь» ани «близко»; бо Господь недовго перед тым пророцтвом присягнув Своїм властным жывотом, же славный стан наконець настане. Через Мойсея повів: «Але як істинно Я жыю, вшытка земля буде наповнена Господнёв славов.»26 За днів пророка Аввакума, о 863 рокы пізніше, была тота сама правда повторена, але як подія іщі будуча: «бо земля буде наповнена знанём славы Господнёї, як воды покрывають море.»27
GSAM 45Служба у святилищі як прообраз правдивої службы
GSAM 45.1Коли Господь вывів Ізраїль з Єґипту, проголосив перед цілым табором Свій закон нравных приписів і дав їм ёго написаный на камени, вырытый Ёго властным перстом. Жебы їх увага была неперестайно звернена наперед до того Спасителя, котрый наконець принесе Самого Себе на жертву за них, і жебы силов Ёго дорогоцінної крови могли быти очіщены їх гріхы, дав поставити у пустыні святилище. Тот намет, або святилище, мав Мойсей, подля даного ёму приказу, у вшыткім ёго устрою зробити точно подля взору, котрый му Господь указав на горі.28 Служба у тім святилищі была тінёв справжнёї Христової службы у небеснім святилищі.29 Коли Божым заміром при дарах і жертвах святилища было держати перед людми тінь «будучіх благ,»30 Сатана ся старав привести народ до того, жебы звертав увагу на саму жертву намісто Христа і Ёго справжнёї службы, котрої то было лем подобов. Так ся старав привести їх до того, жебы у справі спасіня довіряли своїм властным ділам.
GSAM 45.2Господнім заміром было быти владарём Свого народу — Ізраїлців, — воёвати їх битвы і підкорёвати народы. Мав Свій спосіб влады, як указує наступный текст: «Коли выгубив сім народів у Ханаанскій землі, розділив їм їх землю жеребом. А потім їм давав судців около чотыристо пятдесять років, аж до пророка Самуїла.»31
GSAM 45Ізраїль жадать краля
GSAM 45.3Ізраїлцям ся явні не любив Господній спосіб влады над нима. Але Ёго заміром і волёв было, жебы были особитым народом, одлішным од вшыткых навколо них. Кебы ся точно держали Ёго настанов, і самы народы бы о них повіли: «Істинно, тот великый народ є мудрый і розумный люд. Бо котрый народ є так великый, жебы мав Бога так близко себе, як Господь, наш Бог, у вшыткім, о што Ёго просиме?»32
GSAM 46.1У своїй незадоволености просили Самуїла, жебы над нима поставив краля, і Господь повів Самуїлови: «Мене одвергли, жебы Я над нима не кралёвав.»33 Знову повіли Самуїлови, іщі настійніше: «Теперь нам постав краля, жебы нас судив, як у вшыткых народів.»34 Самуїл їм старанно выложыв утиск, котрый на них прийде, кедь будуть мати краля, але «наперек тому народ не хотів послухати Самуїлів голос; і повіли: Ні, але буде над нами краль, жебы і мы были як вшыткы народы; і жебы нас наш краль судив, і выходив перед нами, і воёвав наші битвы.»35
GSAM 46.2Так мали кралів, котры над нима владали около пятсот років: найперше як єдно царство під Саулом, Давидом і Соломоном, а потім розділены на дві царства — Ізраїль і Юду. Вельми мало їх кралів было добрых і справедливых, але векшына была зла і вела народ до ідолопоклонства і тяжкых беззаконь. Так ся народ уподобнив народам навколо себе не лем тым, же мав краля, але і злобов, тым, же покинув Бога своїх отців і кланяв ся ідолам і небесным воїнствам.
GSAM 46.3О тій кралёвскій владі Господь устами пророка Осії повів: «О Ізраїлю, ты сам себе погубив, але у Мні твоя поміч. Я буду твоїм кралём; де є іншый, котрый бы тя міг спасти у вшыткых твоїх містах? І де твої судці, о котрых єсь повів: Дай мі краля і князів? Дав єм ті краля у Своїм гніві і взяв єм ёго у Своїй ярости.»36
GSAM 47Перевернуте кралёвство
GSAM 47.1Тото кралёвске панованя трівало дотля, докы Халдейцї не спалили Єрусалим, не взяли храмовы посуды і не одвели Юду до вавилоньского полону, де зістали сімдесят років, як їм было предсказане. Кедь ся тото кралёвске панованя скінчіло, Господь повів через пророка Єзекіїла Седекії, їх послїднёму кралёви: «Ты, безбожный, нечестный князю Ізраїля, котрого день пришов, кедь неправость дійде свого кінця, так говорить Господь Бог: Зніми діадему і злож корону; тото уж не буде як было: возвыш пониженого [владця Вавилону] і пониж возвышеного [того владця з колїна Юды, котрый себе так высоко возвышыв]. Переверну, переверну, переверну тото; і не буде його, докы не прийде Тот, кому належыть право; і дам то Йому.»37
GSAM 47.2Тот правоплатный владця, правдиве Насїня, є Хрістос. О Нїм написав пророк Міхей: «А ты, вежо стада, твердинё дївкы Сіона, до тебе прийде, верне ся давнє панованя [панованя над землёв, обновлене в Хрістови]; кралёвство прийде до дївкы Єрусалима.»38
GSAM 47.3Кедь Ізраїль стратив жезло, оно перешло до рук вавилоньского краля. Кедь потім поступно были під владов Мідо-Перзії, Ґреції і Рима, кралёвство было трираз перевернуте. За панованя цїсаря Авґуста, римского цїсаря, ся народив Хрістос, правоплатный дїдич Давідового престола — правдиве Насїня жены, Авраама і Давіда, — і то такым способом, як было предсказане.
GSAM 47.4Жебы народ знав, же правоплатный Владця, правдиве Насїня, є веце як обычайный смертелный чоловік з краткотрвалым кралёвством, Господь побудив псалмописця написати: «Учіню Його Своїм первородным, вышшым од кралїв землї. Навікы заховаю про Нёго Свою милость, і Мій завіт з Ним буде стояти твердо. Учіню, жебы Його насїня трівало навікы, а Його престол — як днї небес.» «Його насїня буде трівати навікы, а Його престол — як сонце передо Мнов. Буде утвердженый навікы як місяць і як вірный свідок на небі.»39
GSAM 48.1В пророцтві Ісаї о тім Владцёви далше чітаме: «Бо Дїтя нам ся народило, Сын нам є даный, і влада буде на Його плечі; і будуть Його звати Дивный, Радця, Бог сильный, Отець вічный, Князь покоя. Розмножованю Його влады і покоя не буде кінця на Давідовім престолї і в Його кралёвстві, жебы го впорядковати і утвердити судом і справедливостёв одтеперь аж навікы. Ревность Господа воїнств тото учінить.»40
GSAM 48Взятя Єноха і Ілії до неба
GSAM 48.2Суть записаны припады, кедь в давных часах были люде взяты до неба без того, жебы закусили смерть. О Єнохови, сьомім од Адама, ся говорить, же «ходив з Богом; і уж го не было, бо Бог го взяв.»41 «Віров быв Єнох перенесеный, жебы не видїв смерть; і не нашли го, бо Бог го перенїс; бо перед своїм перенесїньом мав свідоцтво, же ся подобав Богу.»42
GSAM 48.3Так само, кедь Ілія і Єлисей ішли вєдно, «стало ся, кедь ішли далше і бісїдовали, же, гля, явив ся огняный віз і огняны конї і оддїлили їх єдного од другого; і Ілія вышов у вихрі до неба. Єлисей тото видїв і крічав: Отче мій, отче мій, возе Ізраїля і його їздцї! І веце го не видїв.»43
GSAM 48.4Єнох пророковав о приходї Хріста як судцю цїлой землї тыма словами: «Гля, Господь приходить з десятками тісяч Своїх святых, жебы выконати суд над вшыткыма і усвідчіти вшыткых безбожных міджі нима за вшыткы їх безбожны дїла, котры безбожно творили, і за вшыткы тверды слова, котры безбожны грішници говорили проти Нёго.»44
GSAM 49Йов учів о Господнїм приходї
GSAM 49.1Йов, о котрім ся думать, же жыв за Мойсеёвых часів, мав дакотры знаня о приходї Хріста і о воскресїню; бо повів: «О, кебы мої слова были теперь записаны! О, кебы были вписаны до книгы! Кебы были желїзным пером і оловом вырыты до скалы навікы! Бо я знам, же мій Выкупитель жыє і в послїднїй день стане на земли; і хоць червякы по моїй кожі знищать тото тїло, єднак у своїм тїлї буду видїти Бога. Сам Го буду видїти, мої очі Го узрять, а не чужый.»45
GSAM 49Давідов престол — Господнїй престол
GSAM 49.2Давідов престол ся называв Господнїм престолом. «Соломон засїв на Господнїм престолї як краль намісто свого отця Давіда.»46 Господь «присягнув йому [Давідови] присягов, же з плоду його чресел, подля тїла, воздвигне Хріста, жебы засїв на його престолї; він, передвидячи тото, говорив о воскресїню Хріста, же Його душа не зістала в пеклї, анї Його тїло не видїло зотлїня.»47 А о будучім панованю Хріста ся далше говорить: Засїде на Давідовім престолї. (Позри Ісая 9:7.) І знова: «Кралї землї ся поставили і владцї ся радять вєдно проти Господа і проти Його Помазаного.... Але Я єм установив Свого краля на Своїй святій горі Сіон. Оголошу постанову: Господь мі повів: Ты єсь Мій Сын; днесь єм Тя сплодив.»48 І знова: «Господь повів мому Господови: Сїдь по Моїй правіцї, докы не положу Твоїх неприятелїв за підніжок Твоїх ніг.»
GSAM 49Жыды в непорозуміню
GSAM 49.3Тоты тексты приводили Жыдів до непорозуміня. Ту была загадка, котру не знали розвязати: кедь Го Давід называв Господом, як міг быти його сыном? Як міг быти дїтятём народженым з Давідового насїня, а притім быти Іммануелом — Богом з нами? Єднак Ісая, їх властный пророк, проголосив: «Дїва зачне і породить Сына і дасть Йому мено Іммануел.»49
GSAM 50.1Хрістос добрї знав вопрос, котрый змусить замовкнути придирливых фарисеїв, зато ся їх спытав: «Што думате о Хрістови? Чій є Сын? Говорять Му: Давідов. Він їм говорить: Як Го тогды Давід у Духу называє Господом, кедь говорить: Господь повів мому Господови: Сїдь по Моїй правіцї, докы не положу Твоїх неприятелїв за підніжок Твоїх ніг? Кедь Го тогды Давід называє Господом, як є його сыном?»50
GSAM 50.2На тоту тему ся знова указує в Псалмі 45:6, 7: «Твій престол, Боже, є навікы віків; жезло Твого кралёвства є жезлом правоты. Любиш справедливость і ненавидиш беззаконя; зато Тя Бог, Твій Бог, помазав олїём радости понад Твоїх сполочників».51 Кедь мав жыдовскый народ перед очами тоты міста з Писма, мусив мати возвышене порозуміня о природї будучого Владцю і Обновителя. Інак то і не могло быти.
GSAM 50Насїня божественного походжіня
GSAM 50.3О Хрістови і Його народжіню было дане подробне поучіня, бо Господь через пророка Міхея указав Його божественне походжіня, ба і мале село, де ся мав народити: «А ты, Віфлеєме Ефрато, хоць єсь малый міджі тісячами Юды, з тебе Мі выйде Тот, котрый має быти владцём в Ізраїлї; Його выходы суть оддавна, од вічности» (на окраю, по гебрейскы, од «днїв вічности»).52
GSAM 50Божа присутность явлена в шекінї і в хмарї
GSAM 50.4Позднїше в історії Ізраїльцїв, кедь Соломон докінчів будованя храму, о котрім повів, же мусить быти надзвичайно «величный», шекіна Божой славы заняла своє місто міджі херувімами над віком змилованя. Запис говорить, же при посвячіню храму, кедь священици вышли зо святого міста, «хмара наповнила Господнїй дом, так же священици не могли стояти і служыти через хмару, бо Господня слава наповнила Господнїй дом.»53 Господня присутность в тім храмі была видна очам народа в хмарї славы. При тій нагодї Господь одповів на Соломонову молитву і повів му: «Чув єм твою молитву і выбрав єм Собі тото місто за дом жертвы.»54
GSAM 51.1Народ згрішыв — оддав ся ідолопоклонству, — і наслїдком того їх місто і святилище лежали в розвалинах сімдесят років. По полонї быв храм знова выбудованый під Зоровавелёвым веджіньом. Хоць ся красов не рівнав тому, котрый выбудовав Соломон, Господь о нїм через Свого пророка повів: «Слава того послїднёго дому буде векша як першого.»55 Тот дом прикраслив Ірод, і в його дворах учів Спаситель. В першім домі была хмара славы, котра представляла Господа, але до другого пришов сам Спаситель, Творець вшыткого.
GSAM 51Славне панованя Паростка з Єссеёвого пня
GSAM 51.2Про тых, котры за Ісаёвых часів з надїёв ждали, мусили быти образи славных рїчей споєных з конечным выкуплїньом, явлены в його пророцтві, жрідлом силы і потїхы. Тоты пророцтва знова найяснїше указують род, з котрого мав прийти очекованый Освободитель, і то так: «І выйде прутик з Єссеёвого пня, і Паросток выросте з його корїня. І спочіне на Нїм Дух Господнїй, дух мудрости і порозуміня, дух рады і силы, дух знаня і Господнёго страха; і дасть Му быстре розуміня в Господнїм страху. Не буде судити подля того, што видять Його очі, анї розсуджовати подля того, што чують Його ушы. Але буде справедливо судити бідных і по правотї розсуджовати справы покірных землї; і удрить землю жезлом Своїх уст, і дыхом Своїх губ забє нечестного.»56
GSAM 52Пророкы учіли о воскресїню
GSAM 52.1Пророк Ісая учів і науку о воскресїню мертвых тыма потїшуючіма словами: «На тій горі Господь воїнств учінить про вшыткы народы гостину з тучных страв, гостину з вина на осадї, з тучных страв повных шпіку, з вина на осадї, добрї прочіщеного. І на тій горі знищіть покров, котрый покрыв вшыткы народы, і заслону, котра є розпростерта над вшыткыма племенами. Побідно поглотить смерть, і Господь Бог зотре слызы зо вшыткых облич; і ганьбу Свого народа одстранить зо вшыткой землї, бо Господь тото повів. І в тот день ся буде говорити: Гля, тото є наш Бог; ждали сьме на Нёго, і Він нас спасе. Тото є Господь; ждали сьме на Нёго; будеме ся веселити і радовати з Його спасїня.»57
GSAM 52Кралёвство на обновленій земли
GSAM 52.2Тот самый пророк говорить, же конечне кралёваня буде установлене на обновленій земли: «Бо, гля, творю новы небеса [воздушны небеса] і нову землю; і давнє ся не буде споминати, анї приходити на мысль [на окраю, по гебрейскы, „приходити на серце,“ то значіть, жебы го знова бажали]. Але весельте ся і радуйте ся навікы з того, што творю; бо, гля, творю Єрусалим на веселость і його народ на радость. І буду ся веселити в Єрусалимі і радовати Своїм народом; і в нїм ся веце не буде чути голос плачу анї голос кріку. Одтогды [од часу, кедь буде сотворена нова земля] там уж не буде немовляти, котре жыє лем дакілько днїв [дїтя з краткым жывотом], анї старця, котрый бы не наповнив свої днї [предчасна старость]; бо дїтя умре сторічне [у днях, кедь люде досягали девятьсто років жывота, дїти могли мати сто років]; але грішник, хоць сторічный [у пізнїшых роках сторічного жывота], буде проклятый. [Тоты, котры вмруть при настаню новой землї, суть тоты, што загынуть в „погыбелї безбожных людей“. 2 Петра 3:7.] І будуть будовати домы і жывати в них; і будуть садити вінніцї і їсти їх плоды. Не будуть будовати, жебы іншый жывав, анї садити, жебы іншый їв; бо як днї дерева [дерева жывота, Септуаґінта] будуть днї Мого народа, і Мої выбраны будуть довго ужывати дїло своїх рук».58
GSAM 53.1Єзекіїл через довгу далечінь часу заглядать аж до воскресїня мертвых. Через нёго Господь говорить: «Гля, Мій народе, отворю вашы гробы і выведу вас з вашых гробів, і приведу вас до ізраїльской землї.»59
GSAM 53«Він нїс нашы жалї»
GSAM 53.2Ісаї, пророкови євангелія, были повнїше одкрыты суд, страданя і смерть Спасителя за людей. «Хто, — говорить пророк, — увірив нашій звісти? І кому ся одкрыло Господнє рамя? Бо Він выросте перед Ним як нїжный паросток і як корїнь зо сухой землї; не має анї красы, анї величности, і кедь Го увидиме, не є в Нїм красота, про котру бы сьме Го бажали. Він зневаженый і одвергнутый людьми; Муж болестей, котрый познав жаль; і мы сьме якбы скрывали перед Ним свої облича; быв зневаженый, і не цінили сьме Го. Справды, Він нїс нашы болести і взяв на Себе нашы жалї; а мы сьме Го мали за раненого, Богом битого і утрапленого. Але Він быв раненый за нашы переступы, быв побитый за нашы неправости; кара, котра нам принесла покій, была на Нїм, і Його ранами сьме уздравлены.»60
GSAM 53.3Чі ся тоты так дивны подїї стануть за моїх днїв? — міг ся спытати народ так само як пророк. Одповідь бы была: Не теперь ся стануть; час приходу того великого Освободителя іщі не настав; але пророк говорить: «Твої очі будуть видїти Краля в Його красї; узрять землю, котра є вельми далеко.»61
GSAM 54Данієловы пророцтва одкрывають будучность
GSAM 54.1Єднак аж через пророка Данієла зачав Господь поучовати Свій народ о кралёвствах, котры мали поступно возникати і пановати аж до установленя Його вічного кралёвства; і одкрывати особитный часовый період од подїї, котра ся тогды іщі мала стати, аж до дїйсного явлїня і згублїня Месії. Выклад Навуходоносорового сна одкрыв, же штири кралёвства, котры мали пановати над світом, будуть слабнути в силї і величности подля того, як ся зменшує цїна золота, срібла, мідї і желїза; і же наконець розбите, роздїлене становище кралёвств буде подібне крихкости желїза змішаного з болотнистов глинов. Потім мало прийти небесне кралёвство, слїдуючі по знищіню тых кралёвств, котры ся мали стати як плева з лїтнёго гумна, так же ся про них не найде місто, а Боже кралёвство наповнить цїлу землю.
GSAM 54.2Потім у видіню сьомой главы, під образами штирёх великых звірів, ся знова проходить тот самый дїл історії і указують ся далшы черты тых кралёвств. В тій главі є прослїдженый поступ і дїло влады «малого рога», котра мала возникнути по роздїлї четвертого кралёвства на десять частей, повалити або підкорити три з них, жебы ся сама установила як духовный владця над вшыткыма. Тота папежска влада має трівати в роздїленім і крихкім становищі четвертого кралёвства цїлых 1260 років. Так были одкрыты подїї сягаючі аж до часу, кедь Хрістос прийме кралёвство од Свого Отця і дасть го святым Найвышшого; кралёвство, котре наконець буде пановати над цїлов землёв і буде стояти навікы.
GSAM 552300 днїв
GSAM 55.1В осмій главі Данієла через видіня барана, козла і «малого рога, котрый надмірно выріс», є пророк знова перенесеный аж до кінця часу. У вершах 13 і 14 ся його увага обертає на часовый період — 2300 днїв, — котрый сягає аж до суда. Быв то довгый час, і пророк го так і порозумів, бо ангел му ознамив, же видіня ся тыкать іщі многих днїв. Дата зачатку тых днїв іщі не была дана, і зато главу закінчує словами: «Быв єм здивованый видіньом, але нихто го не розумів.»
GSAM 55Сімдесят тыжднїв до Месії
GSAM 55.2Девята глава розповідать, же в одповідь на Данієлову просьбу до нёго пришов ангел, жебы му дав мудрость і порозуміня. Ознамив му період сімдесятьох тыжднїв. Шістдесят девять з тых тыжднїв років [як нам говорять, таке є значіня слова шевуім, переложеного як «тыжднї»] мало сягати аж до Месії. Выхідный бод, од котрого ся мав тот час зачінати, «приказ обновити і выбудовати Єрусалим», іщі не быв даный. Выстає вопрос: Як міг Данієл знати, де ся скінчіть шістдесят девять тыжднїв? В дванадцятій главі ся вопрос часу знова розберать, і на його запытаня: «Якый буде конець тых рїчей?» му є повіджене, жебы ішов своїм путём, бо слова суть «замкнуты і запечатаны аж до часу кінця», кедь «мудры порозуміють».
GSAM 55.3Без сумнїву є тот вопрос часу єдным з припадів, на котры указує апостол Петро, кедь говорить: «О тім спасїню ся допытовали і пильно го дослїджовали пророкы, котры пророковали о благодати, котра мала прийти до вас; дослїджовали, на котрый час або на якы обставины часу указовав Дух Хрістів, котрый быв у них, кедь наперед свідчів о Хрістовых страданях і о славі, котра мала по них настати.»62
GSAM 56Доля безбожных
GSAM 56.1Малахія, послїднїй з пророків Старого завіта, зохаблює потрясаючій опис конечного знищіня нечестных: «Гля, приходить день, котрый буде горіти як пец; і вшыткы горды, ба і вшыткы, што творять нечестность, будуть як солома; і день, котрый приходить, спалить їх, говорить Господь воїнств, так же їм не зохабить анї корїня, анї галузкы. Але вам, котры ся боїте Мого мена, выйде Сонце справедливости з уздравлїньом у Своїх крылах; і выйдете і будете рости як телята зо стайнї. І будете топтати нечестных, бо будуть попелом під підошвами вашых ніг у день, кедь Я тото учіню, говорить Господь воїнств.»63
GSAM 56.2Кедь Ізраїльцї мали в Старім завітї записаны вшыткы тоты дїйсности, котры їм одкрывали тілько рысів плану спасїня, як великый мусив быти інтерес пильных дослїдників слова, кедь видїли і усвідомлёвали собі, же ся приближують до часу, кедь прийде тото обіцяне Насїня. Покы масы, ба і тоты, што кажду Суботу чітали Писма в синаґоґах, не порозуміли слову (Дїяня 13:27), побожны і пильны люде, котры вірно дослїджовали Писма під веджіньом Духа, без сумнїву горячо молили, як апостол Йоан в теперішнїм віцї: «Прийдь, Господи Ісусе, і прийдь скоро».
Notes
- Приповідкы 13:12. ↩
- Агґей 2:6, 7. ↩
- Євреям 12:26-28. ↩
- Ісаія 28:13. ↩
- Приповідкы 4:18. ↩
- Бытя 4:1. ↩
- Євреям 11:4. ↩
- Бытя 4:25. ↩
- Бытя 5:29. ↩
- Бытя 9:1; 10:9, 10. ↩
- Бытя 13:15-17. ↩
- Євреям 11:8. ↩
- Євреям 11:10. ↩
- Бытя 15:13-15. ↩
- Євреям 11:19. ↩
- Ґалатам 3:16. ↩
- Ґалатам 3:8. ↩
- Бытя 28:13. ↩
- Бытя 49:10. ↩
- Выход 1:8; Дії апостолів 7:18. ↩
- Євреям 11:23. ↩
- Позри «Юдейскы старожытности» Йосифа Флавія, книга 2, глава 9, абзац 7; «Дух пророцтва», том 1, с. 165, 166. ↩
- Дії апостолів 7:25. ↩
- Числа 24:17. ↩
- Євреям 11:12, 13. ↩
- Числа 14:21. ↩
- Аввакум 2:14. ↩
- Выход 25:40; 26:30; 27:8; Дії апостолів 7:44. ↩
- Євреям 8:3-5; 9:8-12. ↩
- Євреям 10:1. ↩
- Дії апостолів 13:19, 20. ↩
- Второзаконя 4:6, 7. ↩
- 1 Самуїлова 8:7. ↩
- 1 Самуїлова 8:5. ↩
- 1 Самуїлова 8:19, 20. ↩
- Осія 13:9-11. ↩
- Єзекіїл 21:25-27. ↩
- Міхей 4:8. ↩
- Псалом 89:27-29, 36, 37. ↩
- Ісая 9:6, 7. ↩
- Бытя 5:24. ↩
- Жыдам 11:5. ↩
- 2 Кралїв 2:11, 12. ↩
- Юда 14, 15. ↩
- Йов 19:23-27. ↩
- 1 Хронік 29:23. ↩
- Дїяня 2:30, 31. ↩
- Псалом 110:1. ↩
- Ісая 7:14. ↩
- Матей 22:42-45; Псалом 110:1. ↩
- Жыдам 1:8, 9. ↩
- Міхей 5:2. ↩
- 1 Кралїв 8:10, 11. ↩
- 2 Хронік 7:12. ↩
- Аґґей 2:9. ↩
- Ісая 11:1-4. ↩
- Ісая 25:6-9. ↩
- Ісая 65:17-22. ↩
- Єзекіїл 37:12. ↩
- Ісая 53:1-5. ↩
- Ісая 33:17. ↩
- 1 Петра 1:10, 11. ↩
- Малахія 4:1-3. ↩