Глава 27 — Іншы потверджены свідоцтва
GSAM 442.1«Йосафат став і повів: Почуйте ня, Юдо і жытелі Єрусалима! Віруйте в Господа, Бога вашого, і будете утверджены; віруйте Його пророкам, і буде вам успіх.»1
GSAM 442.2Перед роками было через дар пророцтва дане свідоцтво, же перед кінцьом друкованы сторінкы той правды будуть «розсіяны, як осіннє листя». Як бы ся то могло стати, кедь бы люде, котры вірують правдї, не были даяк зорґанізованы або зобраны до той роботы? Таку вопросу собі ставили многы. В Божім провидіню великы наслідкы часто выростають із найскромнїшых початків; так было і при розвитку способу роботы, котрый возникнув меджі нами.
GSAM 442Трактатне і місіонерське товариство
GSAM 442.3Около року 1870 поступованя дакількох одданых сестер у Саут-Ланкастерї, Массачусетс, перше дало думку о трактатнім і місіонерськім товаристві. Тоты сестры дакотрый час пробовали посылати поштов нашы церковны новинкы і трактаты розлічным особам, котры не належали до нашой віры, а потім їм писали листы. Наслідком того дакілько осіб приняло правду, і пресвітер С. Н. Гаскелл собі поставив вопросу: «Чом бы вшыток наш народ не міг робити то, што зробило дакілько сестер?» Найвеце протягом року 1871 ся о тім веце або менше писало на сторінках «Огляду і вісника». На особитнім засїданю Генеральной конференції 29. децембра 1871 року, де быв присутный пресвітер Гаскелл і выложыв практічный хосен того руху, было принято постанову, котра поручала закладати товариства трактатів. Пресвітеры С. Н. Гаскелл, В. Г. Літлджон, Дж. Н. Ендрюс, Дж. Г. Ваґгонер і І. Д. Ван Горн были прызначены до комісії, жебы допрацовати планы на заложіня такых товариств.
GSAM 443.1Тот рух отворив нову добу в ширіню звісткы. Дотеперь учіня правды было обмежене майже вылучно на усиля жывого проповідника. Дакілько років пресвітер Гаскелл робив вельми усердно, роздумуючі над планами і уводячі їх до жывота, жебы трактатне і місіонерське товариство мало успіх. Справедливость выжадує повісти, же він быв справды першопроходцьом у тім дїлї. То ся тыкать не лем трактатных і місіонерськых товариств у поєдных штатах: то він у 1878 роцї предложыв Генеральній конференції, зобраній у Батл-Кріку, план загального Товариства трактатів, котре ся пізнїше назвало Меджінародным. Полем його роботы є теріторія поза нашыма конференціями, і то не лем в Америцї, але і в чужых країнах.
GSAM 443Здібны секретарї — Марія Гантлі
GSAM 443.2Господь у Своїм провидіню покликав здібных секретарїв, котры были великом помочов пресвітерови Гаскеллови в тім руху. Сестра Марія Гантлі была єдном із тых, котры робили непохытно, хоць у пізнїшых роках терпіла тяжкы тїлесны недугы; перед приблизно чотырнадцятьма роками вна впала на своїм постї. Її усилями ся першый раз нашли многы із теперішнїх можностей роботы в чужых країнах. До той самой роботы ся прилучіли і іншы секретарї, а як ся поле роботы розшыряло, стала потреба секретарїв про розлічны языкы.
GSAM 444Вплив на місцевы церкви
GSAM 444.1Але найважнїшым наслідком заведіня роботы товариства трактатів меджі нами быв вплив, котрый вна мала на зроджованя і зміцньованя місіонерського духа меджі місцевыма церковныма організаціями. Дала каждому можность дашто робити через переписку і роздаваня друкованого чітаня та чути одушевлїня з прямой роботы про спасіня душ.
GSAM 444Свідоцтво о роботї з трактатами
GSAM 444.2Жебы указати характер поучіня, даного через Дух пророцтва о роботї з трактатами і місіонерстві, наводиме із «Свідоцтв» ч. 29 і 30: —
GSAM 444.3«Кедь є єдна робота важнїша од другой, то є донести нашы выданя до людей і так їх вести до дослїджованя Святого Письма. Місіонерська робота — приношати нашы выданя до родин, бесїдовати з нима і молитися з нима та за них — є добра робота, котра навчіть мужів і жен пастырській службї.
GSAM 444.4Не каждый є годен до той роботы. Треба выбрати тых, котры мають найліпшы дары і здібности, котры ся розумно і порядно возьмуть до роботы і будуть її вести з вытривалом силов. Треба мати якнайліпше зорґанізованый план і вірно його выконовати. Церкви на каждім місцї бы мали мати найглубшу заінтересованость о роботу з трактатами і місіонерство».
GSAM 444.5«Робота з трактатами і місіонерство є добра робота. Є то Божа робота. Нияк ся не сміє зневажовати; але все грозить небезпека, же ся одведе од свого правого цїля. На місіонерськім полї треба колпортерів. Особы з неотесаныма обычаями не суть годны до той роботы. Мужі і жены, котры мають такт, приємне обходжіня, добру передвидливость і розважный розум та чують цїну душ, можуть мати успіх».
GSAM 445.1То, же нашы церкви і колпортеры за дванадцять років розшырили книжкы, брошуры і трактаты в цїнї понад $8,000,000, є сильным доказом практічной цїны роботы Трактатного і місіонерського товариства.
GSAM 445Пророцтво супроти світської мудрости
GSAM 445.2У звязку з роботом на европскім полї было дане пророче слово, котре ся так дословно сповнює, же заслужує ту увагу. Робітникы і люде твердили, же там, а особливо в Скандинавії, ся робота не може вести так, як в Америцї. Пані Уайт їм на здивованя повіла, же ся не лем може успішно вести, але може быти і підпорована тым самым способом, як в Америцї. Господь їй указав, же кедь ся возьмуть давати свій десяток, хоць і з малых заробків, котры діставають, Бог їм дасть успіх далеко понад їх ожидованя. Повіла їм тыж, же колпортеры можуть у Скандинавії продавати книжкы на передплату і же то буде мати успіх. Керовникы видавничых домів у тых країнах повіли: «То ся не дасть зробити»; вни «николи не продавали книжкы такым способом». Далшый перебіг указав, же то, што їй у тій справі представив ангел Господень, было далеко вышше од мудрости світськых книготорговцїв і выдавателїв. Од самого початку там робота колпортерів мала успіх. Дакотры з тых, котры зачали давати на Боже дїло десятину свого малого доходу, ся стали колпортерами; не лем ся сами утримують, але зароблюють веце як даколи перед тым і зато можуть давати о много векшый десяток.
GSAM 445.3У роцї 1895 колпортеры продали книжкы з нашого видавничого дому в Крістіанії, Норвеґія, в цїнї понад $40,000. Вшымайте собі то як далше сповнене пророцтво, і то навпереки тверджіням з каждой стороны, у церкві і поза ньов, же то не є можне зробити.
GSAM 445.4Што ся тыкать роботы товариств трактатів, котры ся закладали од року 1871, мож без обавы повісти, же усилями такых робітників было до правды приведено майже тілько осіб, як особныма усилями служителїв. Через тоту роботу ся звістка оголошує вшыткым народам і языкам землї.
GSAM 446Драгоцїнны оздобы і робота з трактатами
GSAM 446.1Трактатне і місіонерське товариство у Каліфорнії у апрілї 1873 року подало заінтересованя годну звістку. Драгоцїнны оздобы, котры до того часу даровали товариству люде, што приняли правду в тім штатї, были розтоплены, была выпробована їх чистота, а потім были проданы за дїйсну цїну золота і срібла за суму $200. Вшыткы тоты грошы были вложены до трактатів, брошур і часописів, котры ся роздали. Товариство уж мало певны вісти о двадцятьох людях, котры приняли правду через чітаня, куплене за грошы з тых оздоб. Меджі тыма, што через чітаня пришли до познаня правды, быв Джон І. Тей з Окленду, Каліфорнія.
GSAM 446Сан-Франціско як місіонерське місце
GSAM 446.2У 1875 роцї было церкві в Сан-Франціску дане важне свідоцтво, на котре теперь звертаме увагу, бо ся так выразно сповнило. Од самого початку тота церьков мусила на богослужіня наїмати залы, і то за значны выдаткы і з дакотрыма невігодами: не было можне в них уладити ряд зібрань, бо їх часто было треба на іншы цїлї.
GSAM 446.3Вечерами 14. і 20. апріля 1875 року ся ведучі членове церкви в Сан-Франціску зобрали в домі панї Дж. Л. Джеймс на Пятій улицї, близко улицї Маркет. Пані Уайт нам там розповіла, што їй было указане у видіню о тім положіню: Сан-Франціско буде все місіонерськым місцьом, де ся буде мочі вести робота, і душі будуть далше приїмати правду, кедь ся справа буде розумно вести. Кедь буде збудованый дом молитвы, де ся будуть мочі звати люде і робити про них, до їх чісла прибудуть душі, котры потім самы поможуть заплатити выдаткы і сплатити довг, котрый буде треба взяти на приготовлїня дому зібрань.
GSAM 447.1Пані Уайт продовжовала і повіла, же видїла, же кедь буде церкві в Сан-Франціску напоминати важность збудованя дому молитвы, тій бідній церкві ся то буде здати кроком у темноту. Але было їй велено повісти, же як ся пустять до дїла, будуть видїти Боже провидіня, котре їм крок за кроком отворить путь; по цїлій путьови їм будуть даны приятелї, аж наконець буде цїлый довг сплаченый.
GSAM 447.2Як єден із тых немногых, котры были на уж спомянутых зібранях, можу повісти, же думка о тім, жебы ся тота громада, в котрій майже каждый належав до бідных того світа, взяла будовати дом зібрань розміром 35 x 80 стоп, і то в містї, де ся найменша цїна за поземок здала быти найменше $6,000, справды выглядала як «крок у темноту». До того кроку їх привела лем повна довіра, же свідоцтво, котре їм принїсла пані Уайт, было од Господа і напевно ся сповнить.
GSAM 447.3Кедьже єм быв з тым дїлом веце або менше споєный од його початку аж дотеперь, хочу ту повісти, же ся высше наведене свідоцтво сповнило в каждій подробности. Кедь сьме зачали глядати поземкы, подарило ся нам здобыти поземок в цїнї $6,000 за $4,000. Єдна сестра повіла, же дасть $1,000, кедь буде мочі продати свій маєток. Вна його зараз дала до рук посередникови на продаж маєтків, котрый їй повів, же цїна є занизка. За два тыжднї быв її маєток проданый за о $1,000 веце, як го з початку оцїнила, і свій обіцяный дар заплатила. Іншый, бідный брат, котрый не видїв, як бы ся церьков могла збудовати, але повів: «Кедь Господь говорить, же то мусить быти зроблене, Він даяк отворить путь», на своє здивованя дізнав ся, же маєток по єднім із членів його родины быв выпорядкованый і же через то має $20,000. Він дав $1,000 на будову і купив єдну третину церковного поземку, жебы собі на нїй поставити обыстя; так двоякым способом поміг товариству.
GSAM 448Значна поміч про Сан-Франціско
GSAM 448.1Так бы сьме могли спомянути многы дары і помочі, котры комісія дістала в ходї будованя. Досить повісти, же церковна будова і з поземком коштовала около $14,000; веце як половина той сумы была заплачена з дарів іщі перед докінчіньом дому. Улица Лаґуна, на котрій была будова поставлена, лежала в части міста, де хыбовали будовы про школы, зато пришла школьска рада наїмати долішнї кімнаты про школу, іщі кедь на домі не было стрїхы. Седемдесят пять доларів наїмного на місяць, котры діставали майже два рокы, покрывали урокы і біжны выдаткы, і товариство могло вшытко, што зобрало, давати на остатнїй довг.
GSAM 448Водолїчебна амбулаторія
GSAM 448.2Теперь іщі зістала мала часть довгу, котрый втогды возникнув, а в пивници церкви є водолїчебна амбулаторія з вшыткым потребным знарядом. Вна не має ниякых грошовых тяжкостей, а її цїна є о много векша од остатнього довгу, котрый ся скоро стане минулостьов.
GSAM 448.3Часть свідоцтва о душах, котры приїмуть правду, ся сповнила вельми чудесно. Не лем десяткамы, але стовкамы люде приняли світло правды в тім містї і теперь суть розсіяны по розлічных частях землї. Обчас, кедь навщівлю Сан-Франціско, стрїчам од двох до десятьох осіб, котры приняли правду од часу, як єм ся з нима остатнїй раз зыйшов; і конець іщі не пришов.
GSAM 449Смерть пресвітера Уайта
GSAM 449.1Около року 1880 было панї Уайт через Дух пророцтва велено повісти своєму мужови, пресвітерови Джеймсови Уайтови, жебы одложыв многы старости і одповідности, котры нїс, і передав їх до іншых, молодшых рук, а сам ся «приготовив на свою остатню зміну» — то значіло, же ся його земный біг скоро скінчіть. Він зачав слухати того поучіня, і то якраз на час, бо в роцї 1881 ся його робота скінчіла і він уснув у Ісусови. 31. юла го напала малярічна горячка. 3. авґуста го з дому перевезли до санаторія в Батл-Кріку, де дістав вшытку можну опатеру і увагу, але то не помогло. Його стан ся далше погіршовав. Од початку хвороты мав передчутя, же пришла його «остатня зміна».
GSAM 449Слова пресвітера Сміта
GSAM 449.2Говорячі о тій подїї, пресвітер Урія Сміт повів: «Обставины його смерти ледве могли быти сприятливішы. Докы быв при свідомости протягом остатнїх трьох днів хвороты, свідчів, же не чує ниякого болю. Велика громада щірых, заплаканых приятелїв стояла у будові і коло нёй, кедь того приємного пополудня в Суботу його жывот помалы догасав. Як кедь чоловік тихо засне, так він одійшов у смерть; а кедь ся вшытко скінчіло, здало ся, же солодкый мир спочінув на каждій чертї його лиця. Было то, як кедь бы была выслухана тота молитва:
GSAM 449.4При смерти мав шістдесят років і два днї. Пошана, котру до нього мали в Батл-Кріку, ся указала в тім, же на його погребі 13. авґуста было найменше дві тісячі пятьсто людей. На остатнє місце одпочінку на цінтері Оук-Гілл го выпроводив похід девяносто пятьох кочів і множество людей пішкы.
GSAM 450.1Із многых свідчінь, котры были даны по його смерти і выданы в «Оглядї і віснику», наводиме тоты слова з пера пресвітера С. Н. Гаскелла: —
GSAM 450.2«Кедь роздумую о його здравім судї в майже каждій тяжкій хвили, о його нїжнім серцї і благородстві душі, котры указовав блудячім, ба і тым, што го кривдили, кедь лем видїв знакы їх покаяня, і о його любови до того, што вірив, же є праве, можу справды повісти: Упав отець в Ізраїли. І докы він одпочівать, дїло, як і многы особы, будуть чути недостаток його передвидливости і отцівської старостливости».
GSAM 450.3Кедь умер, нашы неприятелї твердили, же ся теперь звістка мусить заставити. Не так; установам, котры він під Божов руков заложыв, было суджене вырости до іщі векшой величі, быти як «дерева, насаджены Господом», з котрых ся мали розрости чісленны і плодны галузы.
GSAM 450Предповіджене реліґійне законодавство
GSAM 450.4Перешло пятдесят осем років од часу, як тоты, што оголошовали звістку третього ангела, повіли, же подля пророцтва 13. главы Одкровіня прийде час, кедь будуть люде в Споєных штатах і інде переслїдованы за дотримованя Божіх заповідей. У книжцї, котру написала пані Уайт під назвов «Ранні писаня», чітаме о тім учіню наступне: —
GSAM 450.5«Ангел повів: „Позрїть!“ Моя увага ся обернула на безбожных, або невіруючіх. Вшыткы были в розруху. Ревность і сила Божого народу їх розбудили і розгнївали. На каждім боцї быв змяток, змяток. Видїла єм, як ся робили опатрїня проти громады, котра мала світло і силу Божу. Темнота коло них густла, але вни стояли твердо, одобрены Богом, і на Нього ся сполїгали. Видїла єм їх у трівозї; потім єм чула, як усердно взывали до Бога. В день і в ночі їх крик не утихав: „Най буде воля Твоя, Боже! Кедь то може прославити Твоє імя, отворь Свому народови путь до спасіня! Высвободь нас од поганів коло нас. Призначіли нас на смерть, але Твоє рамено може принести спасіня“».2
GSAM 451.1«Потім єм видїла, як ся ведучі мужі землї сполочнї радили, а Сатана і його ангелы усердно робили коло них. Видїла єм писмо, котрого копії были розсіяны по розлічных частях країны. В нїм ся приказовало, же кедь святы не одступлять од свойой особитной віры, не одложать Суботу і не будуть святити першый день тыждня, люде будуть мати слободу по певнім часї їх убивати».3
GSAM 451Переслїдованя в Америцї
GSAM 451.2Наші противници говорили, же в тій країнї переслїдованя николи не може настати, бо Конституція Споєных Штатів выголошує, же «Конґрес не сміє выдавати ниякый закон о установленю релїґії ани заказовати єй слободне вызнаваня». А окрім того «Білль о правах» більшости штатів заказує релїґійне законодавство. Наперек тым тверджіням наш народ і далше выголошовав звістку перестороги і потребу приготовити ся на стріт з тым боём.
GSAM 451.3В роцї 1863 была заложена організація, котрой цїлём было змінити Конституцію Споєных Штатів і законы країны так, жебы служыли на вынучованя релїґії. Тоты думкы так скоро здобывали прихылників, а засада примушовати людей чинити добро, особливо щодо святкованя недїлї, так ся розшырила, же в многых штатах уж зачало ся справдїшнє переслїдованя, і то ай в тых, де недїльны законы роблять выняткы про тых, што зо совісти святкують іншый день; а людей увязнёвали за то, же не святковали недїлю.
GSAM 452Сто шістнадцять арештовань
GSAM 452.1Передо мнов є список сто шістнадцятьох арештовань Адвентистів сьомого дня в Америцї од року 1878 до марца 1896. З них сто девять было засудженых. Многы з них были увязнены од двадцять до шістдесять днїв, а коло дванадцятьох з них примусили робити в «скованій ланцями дружынї» з убійцями, злодїями і найгіршыма злочинцями. В каждім припадї тоты, што над ними выносили присуд, признавали, же они належать до найлїпшых громадян.
GSAM 452Товариство релїґійной слободы
GSAM 452.2Дня 21. юла 1889 в містї Батл-Крік, Мічиґан, было заложене товариство під назвов Народне товариство релїґійной слободы. Його цїлём было противити ся релїґійному законодавству, шырити меджі народом знаня о правдивім одношіню меджі релїґіёв і світсков владов та помагати тым, што суть переслїдованы за совість. Тото товариство зробило велику роботу в шыріню лїтературы і поучованю народу о повинностях і небезпеченствах нашого часу в нашій властній країнї. По правдї, оно зробило велике дїло в шыріню пересторог, обсягнутых у звістцї Обявлїня 14:9-12.
GSAM 452Поміч світскых новинок
GSAM 452.3Переслїдованя, котры втогды шалїли проти Адвентистам сьомого дня, стали предметом редакчных статей такых новинок, як «Ню-Йорк Сан», «Ню-Йорк Ворлд», «Чікаґо Інтер Оушн» і іншых. Выходили статї, котры одкрыто говорили о несправедливім обходжіню з громадянином Споєных Штатів за то, же слухать властну совість і святкує якраз тот день, котрый є указаный в заповіди. Через такы новинковы статї тота справа дістала ся перед міліоны чітателїв. За єден місяць на головну правду звістки третього ангела было звернуте позорованя веце людей, як мы могли осягнути за веце як двадцять років.
GSAM 453Людьскый гнїв оберненый на хвалу Господеви
GSAM 453.1Так видно, же намаганя людей заставити Боже дїло і здобыти законы на підпору Суботы, котра суперить тій, што є приказана в четвертій заповіди, послужыли на одкрытя дорогы про скорше поступованя правды.
GSAM 453.2Кедь роздумуєме о тім, што ся тым способом доконало за пару місяцїв, сильно нам приходять на ум два місця з Писма. Єдно говорить: «Не можеме нич проти правдї, лем за правду;»4 А друге: «Істинно, людьскый гнїв буде Тя хвалити; остаток гнїву Ты скротиш.»5
GSAM 453Предповідь о недїльных законах
GSAM 453.3У «Свідоцтві» ч. 32, вытлаченім в роцї 1885, є высловлене, як будуть у Споєных Штатах приниманы недїльны законы. Чітаме там: «Жебы здобыти популярность і підпору, законодавцї піддадуть ся жаданю недїльного закона».6 Тераз накратко розгляньме, як ся тото уж сповнило.
GSAM 453Законодавство о Світовій выставі
GSAM 453.4В роцї 1892 од Конґресу жадали, жебы заказав одкрывати в недїлю Світову выставу, котра ся мала одбывати в Чікаґу, Іллінойс, од мая до октобра того року. Такый закон быв приятый 19. юла 1892 під такым самым натиском, якый быв вышше предсказаный. А памятайме, же тото быв першый раз, коли Конґрес Споєных Штатів Північной Америкы выдав закон у справі Суботы.
GSAM 453.5Церкви посылали величезны спискы мен, петиції і телеґрамы, і нелем просили Конґрес, але ай ласкаво (?) ознамовали конґресменам, «же ся тымто завязуєме перед собов і єден перед другым, же одтепер одмовиме голосовати за котрогокольвек члена Конґресу, сенатора ці представителя, або підпоровати го на якімкольвек урядї ці довіренім місцї, кедь буде голосовати за якукольвек далшу поміч Світовій выставі окрім під условіями, наведженыма в тых резолюціях». Условія были такы, жебы выстава была в недїлю затворена.
GSAM 454Речі в Конґресї, 1892
GSAM 454.1Як приклад того, што ся говорило в сїнях Конґресу, коли быв закон приятый, прочітайте наступне:
GSAM 454.1«Хотїв бым видїти таке одречіня написане чорным на білім і предложене Конґресом Споєных Штатів. Напиште го. Як бы сьте го написали? ... Сформулуйте го, кедь ся смієте; заступуйте ся за нёго, кедь ся смієте; кілько з тых, што бы за нёго голосовали, бы ся сюды іщі вернуло? Надїю ся, же ани єден. Кедь ся тому противите, сами ся выставлюєте небезпеченству».
GSAM 454Чім ся церков хвалила
GSAM 454.2Же тоты, котры од Конґресу жадали і здобыли приятя того закона, поважовали го за важне побіджіня в своїм намірї релїґійного законодавства, є ясне з того, же єден з тых визначных проповідників зараз потім в проповідї в Пітсбурґу, Пенсілванія, повів: —
GSAM 454.3«Же церков має вагу перед великыма політичныма ці владныма зборами, было якнайвыразнїше доказане в недавній справі Світовой выставы, кедь Сенат Споєных Штатів, найвысшый збор у країнї, послухав голос релїґії і прияв закон о придїлї $5,000,000 на Світову выставу з церковльов установленов умовов, же браны великой выставы не будуть одкрыты в недїлю. Тот великый добрый факт приводить хрістіана на думку, же кедь ся тото може зробити, можуть ся прияти ай іншы, так само потрібны міры. Церков неперестанно здобывать силу, і єй голос буде в будучности чути омного частїше як в минувшости».
GSAM 454.3Так видиме, як ся тото свідоцтво, дане в роцї 1885, сповнило і далше сповнює.
GSAM 455Єднота католиків і протестантів
GSAM 455.1В тій звязи укажеме на іншу предповідь з року 1885, котра ся так само находить у «Свідоцтві» ч. 32: —
GSAM 455.2«Кедь протестантизм вытягне руку через пропасть, жебы ухопити руку римской власти; кедь сягне понад безодню, жебы подати руку шпірітізму; кедь під впливом того троякого союзу наша країна одверже каждую засаду свойой Конституції як протестантской і републіканской влады і постарать ся о шыріня папежскых неправд і блудів, тогды можеме знати, же настав час чудесного дїйствованя сатаны і же конець є близко».7
GSAM 455.3Жебы указати, як ся перша часть той предповідї уж сповнює, доста лем звернути позорованя на то, што ся дїє коло нас. Позерайте на протестантів, як на служителїв, так ай на народ, як ся старають здобыти прихылность католиків, позывають їх на свої зобраня і подобно. Памятайме, же в роцї 1885, кедь было дане вышше наведене свідоцтво, ледвы было видїти і найменшый слїд того, што ся в тім напрямі видить днесь.
GSAM 455.4Жебы указати, як протестанты сягають по руку і поміч папеженцїв, цитую з канзас-сітійской «Стар» (Міссурі) з 18. марца 1896.
GSAM 455Методісты і день святого Патріка
GSAM 455.5В день святого Патріка, 17. марца 1896, др. Мітчелл, пастор головной методістской церкви в Канзас-Сіті, мав реч в Коутсовім опернім театрї в Канзас-Сіті, Міссурі. «Стар» называє часть той речі «малов драматічнов сценов». Др. Мітчеллови голосно пляскали, кедь повів тото: —
GSAM 455.6«Нетолерантность є дїтинов незнаня. Сме нетолерантны, бо своїх сусїдів не знаме досить добре. Нас, протестантів, учили вірити о католиках такым річам, што їх анї высловити не мож. Католиків учили вірити о протестантах такым річам, што їх анї высловити не мож. Тераз спознаєме свої хыбны думкы єден о другім, кедь ся зближуєме досить на то, жебы сьме могли позерати єден другому в очі і подати собі рукы; кебы сьме ся лем веце знали, веце бы сьме ся любили. Стояли сьме окремо і крітізовали. Ганьба наслїдникам благословеного Хріста. Вшыткы хрістіане были выкуплены тов самов дорогоцїннов кровлёв; нас підпорує та сама Божа благодать і надїєме ся дістати до того самого неба. Повім вам, братя, лїпше нам спознати ся уж ту долов».
GSAM 456.1«Стар» продовжує: —
GSAM 456.2«Др. Мітчелл ся потім обернув к отцёви Далтонови [католицькому священникови], котрый сїдїв зараз за ним, і, вытягнувшы руку, повів: „Ту, брате Далтоне, є моя рука“. Отець Далтон встав і ухопив вытягнуту руку, а кедь др. Мітчелл нёв потряс, повів: „Была бы то страшна ганьба, кебы сьме по так довгім жывотї в єднім містї ту на земли мусили просити ангела, жебы нас єдного другому представив в небі. Спознайме ся ту на земли“. Присутны пляскали, а кедь отець Далтон сїв, др. Мітчелл продовжовав свою реч».
GSAM 456Дашто велике і рішаюче
GSAM 456.3Цитуєме з іншого посланя, датованого в Мелбурнї, Австралія, 18. фебруара 1892:
GSAM 456.3«Цїле небо мі є указане, як позорує розвиваня подїй. В великім і довготриваючім бою о Боже панованя на земли має наступити рішаючый час. Має ся стати дашто велике і рішаюче, і то барз скоро».
GSAM 456«Хрістіанскый народ» судцї Брюера
GSAM 456.4Єденадцять днїв по написаню того документа, іщі перед тым, як ся дістав до Споєных Штатів, стала ся подїя, котру і протестанты, і католикы поважують за рішаючу про осуд того народу. Мам на мысли розсудок Найвысшого суду Споєных Штатів, же «Тото є хрістіанскый народ», котрый 29. фебруара выголосив головный судця Брюер. Як уж было указане, 19. юла того самого року быв приятый закон о затворіню Світовой выставы в недїлю. Служителї, котры ся так сильно домагали його приятя, настойчіво просили на тім підкладї, же кедь Найвысшый суд выголосив, же тото є хрістіанскый народ, тогды ся само собов розуміє, же хрістіанска Субота мусить быти хоронена перед знесвячованём. Так само роздумовала ай Страна народной реформы: кедь тото є хрістіанскый народ, мав бы признати Бога і Його законы за основу влады і подобно. Справдї, в тім завершуючім бою стало ся дашто велике і рішаюче, «і то барз скоро».
GSAM 457Давны пророци
GSAM 457.1Здає ся, же видіня, котры были даны Божым слугам, пророкам, были двоякого рода: єдны ся называли «відкриты видіня», то є такы, при котрых мож было чоловіка видїти, кедь быв у видіню; другы ся называли «нічны видіня». О першых видінях ся говорить в 1 Самуїла 3:1, де ся о пережытю дїтины Самуїла пише тыма словами: «Слово Господнє было дорогоцїнне в тых днях; не было відкритого видіня.»
GSAM 457Відкриты видіня
GSAM 457.2Такого рода было видіня (відкрите видіня), в котрім рука Господня была на пророкови Єзекіїлови. Кедь старшы Юдовы сїдїли перед ним, видїли го в відкритім видіню.8 При іншій нагодї быв пророк Даніїл захваченый видінём посеред халдейскых владцїв. Кебы были зістали, могли бы го были видїти у видіню, але місто того «великый страх напав на них, так же утїкли, жебы ся сховати.»9
GSAM 457Нічны видіня пані Уайт
GSAM 457.3Ранїшы видіня пані Уайт были вшыткы відкриты видіня. Од року 1884 ся характер видінь у тім змінив, бо тераз суть тым, што ся в Писмі называє «нічныма видінями»; не суть то лем сны, але являє ся тот самый ясный ангел і поучує ю так, як в передходячіх роках у відкритім видіню. Много припадів «нічных видінь» є записаных в Біблії, як ся легко може видїти при чітаню Бытя 46:2; Даніїла 2:19; 7:13; Дїянь апостолів 16:9; 18:9; 23:11; 27:23-25.
GSAM 458.1В тых нічных видінях пані Уайт было даных много важных предповідей, котры ся барз точно сповнили, як уж было спомянуте. Тераз укажу на дакотры пізнїшы видіня.
GSAM 458Перенесіня до Вашінґтона
GSAM 458.2В роцї 1893 пані Уайт повіла:
GSAM 458.2«В Батл-Кріку ся тераз нагромаджує надто много дїл. Кебы тоты дїла были роздїлены і розміщены в іншых містах, де бы світло і знаня могли быти на благословіня іншым місцям, было бы то в згодї з Божым порядком. Господь не хоче другый Єрусалим в Батл-Кріку. Кедь ся має сповнити Божа воля, будуть потрібны великы реформы і переміны та перенесіня робочіх средств і установ».
GSAM 458.3На Генеральній конференції в містї Окленд, Каліфорнія, в марцї 1903 повіла:
GSAM 458.3«Роками быв наш народ перестеріганый: Выйдїть з Батл-Кріка. Але про многы там заложены дїла было выгодне зістати, і люде не могли порозуміти, чом бы ся мали переселити».
GSAM 458.4«На поставлену вопроску о усаджіню ся десь інде одповідам: Гей. Нех ся канцеларії Генеральной конференції і выдавнича робота перенесуть з Батл-Кріка. Не знам, де тото місце буде, ці на Атлантічнім побережу, ці десь інде. Але тото повім: Николи не положте ани камінь, ани цеглу в Батл-Кріку, жебы сьте там знова поставили будову „Review and Herald“. Бог має про ню лїпше місце».
GSAM 458.5По выслуханю того поучіня конференція віруючіх одголосовала, «жебы ся канцеларії Генеральной конференції перенесли з міста Батл-Крік, Мічиґан, на дакотре місце на Атлантічнім побережу».
GSAM 459.1На радї Генеральной конференції в Батл-Кріку, котра ся одбывала по засїданю Генеральной конференції, было одголосоване, «же підпоруєме розміщіня головного сїдла канцеларії Генеральной конференції в околицї міста Ню-Йорк». Подля того быв выбраный великый комітет, жебы глядав придатне місце. Комітет ознамив свій план пані Уайт і запитав ся, ці має про них далше світло. В одповіди повіла: —
GSAM 459.2«Нех нам Господь поможе поступовати розумно і з молитвов. Єм сі іста, же Він хоче, жебы сьме знали, і то барз скоро, де маме розмістити наш выдавничый дом. Єм пересвідчена, же єдина безпечна дорога про нас є быти готовы рушати якраз втогды, кедь ся рушить хмара. Моліме ся, жебы нас Він вів. Своїм провидїнём указав, же хоче, жебы сьме одышли з Батл-Кріка....
GSAM 459.3«В Ню-Йорку треба робити, але ці бы там мав быти заложеный наш выдавничый дом, то не можу повісти. Світло, котре єм дістала, не можу поважовати за досить урчіте на то, жебы єм підпоровала тот крок».
GSAM 459.4Комітет глядав майже два тыжднї в Ню-Йорку і в околїчных містах, але не нашов придатне місце про выдавничый дом. Втогды пришов лист з датумом 30. мая, в котрім пані Уайт повіла: —
GSAM 459.5«Кедь наші братя глядають місце про выдавничый дом „Review and Herald“, мають усердно глядати Господа. Мають поступовати з великов обережностёв, чуйностёв і молитвов та з постійным свідомлїнём властной слабости. Не смієме ся сполїгати на людьскый усудок. Мусиме глядати мудрость, котру давать Бог....
GSAM 459.6«Щодо заложіня установы в Ню-Йорку мушу повісти: Будьте обережны. Не підпоруєм то, жебы была близко Ню-Йорка. Тераз не можу повісти вшыткы свої причины, але єм сі іста, же якекольвек місце до тридцять миль од того міста было бы надто близко. Презрїть околицї іншых місць. Єм сі іста, же треба докладно переслїдити выгоды Вашінґтона, округ Колумбія.
GSAM 460.1«Не мали бы сьме тоту установу заложыти в містї ани на передмістю. Мала бы быти заложена на селї, де ю може окружовати земля».
GSAM 460Предповідь выгодной понукы
GSAM 460.2З тыма відомостями комітет зачав з молитвов глядати в околицї Вашінґтона, кедь пришов третїй лист з тым поучінём:
GSAM 460.2«Молили сьме ся о світло щодо розміщіня нашой роботы на Сходї, і світло к нам пришло барз урчітым способом. Достала єм ясне світло, же нам будуть понукнуты на продай місця, на котры выдали много грошей люде, што могли гроші слободно выдавати. Властници тых палаців умруть або ся їх позорованя оберне к дачому іншому, і маєток ся понукать на продай за барз низку цїну....
GSAM 460.3«Зо світла, котре мі было дане, знам, же головне сїдло „Review and Herald“ має быти натераз близко Вашінґтона».
GSAM 460Предсказане місце найджене
GSAM 460.4Маючы тото посланя в руках, комітет зачав глядати місце в окрузї Колумбія, але не могли найти землю за менше як тысячу доларів за акер. Наконець їх позорованя звернули на Такома-Парк. Наслїдує справа комітету: —
GSAM 460.5«Нашли сьме ділянку коло пятдесять акрів зараз за граніцёв округу, але в граніцях міста Такома-Парк, котру сьме могли купити за шість тысяч доларів, то є за сто двадцять доларів за акер. Тото місце сьме докладно презрїли. Зістили сьме, же го перед дакількома роками выбрав бостонскый лїкар на місце про санаторій. Говорить ся, же на куплїню і вычіщіня од вшыткого підросту, колод і смітя выдав коло шістдесять тысяч доларів. Грошовы трудности му забранили сповнити свої планы, і ділянка перейшла до рук пана, котрый на нїй мав заставне право і котрого то вышло на пятнадцять тысяч доларів.
GSAM 461.1«Громадяне Такома-Парку, котрых представляли міщаноста і дакотры попереднї мужі, нас на тім місцї барз сердечно привитали і запевнили нас о приятельскій співроботї при сповнёваню нашых планів.
GSAM 461.2«При вшыткім нашім цестованю і гляданю сьме не нашли іншого місця, котре бы так повно сповняло пожадавкы свідоцтв, як тото. Віриме, же Боже провидїня нас привело на місце, котре Він хоче, жебы сьме заняли».
GSAM 461.3З оглядом на многы сповнїня свідоцтв, представлены в тій і передходячіх главах, «вірьме в Господа, нашого Бога, і так будьме утверджены; і вірьме Його пророкови, і так будьме успішны», жебы сьме были приготовлены на подїї, котры суть іщі перед нами, і жебы нас не застигли несподївано.