Глава 16 — Звістка третього ангела
GSAM 247.1«Третій ангел ішов за нима, говорячи сильным голосом: Кідь хто кланять ся звірови і його образу і прийме його знак на своє чоло або на свою руку, тот буде пити з вина Божого гніву, наллятого без розмішаня до чаші Його ярости; і буде мученый огньом і сірков перед святыма ангелами і перед Агнцьом; і дым їх мук буде выходити на віки віків. І не мають спокою ани вдень, ани вночі ті, што кланяють ся звірови і його образу, і каждый, хто прийме знак його мена. Ту є терпеливость святых; ту суть ті, што дотримують Божі заповіді і віру Ісуса.»1
GSAM 247Найповажніше перестережіня в Біблії
GSAM 247.2То є найповажніше перестережіня, яке Біблія містить, і певне є, же записи історії нашого світа не дають жадного свідоцтва, же тота звістка была чута в минулости. То, же было доказане, же першый і другый ангелы з того ряду належать до теперішнього поколіня, найясніше потверджує, же тота звістка не належыть до минулых віків.
GSAM 247.3Пресвітер Дж. В. Гаймс повів у 1847 році:—
GSAM 247.4«Чотырнадцята глава [Одкровіня] представляє подивугодный крик, котрый іщі має зазвучати як перестережіня людству в тот час великого спокушіня. Вершы 9-11. Іншого так страшного оголошіня гніву в Божій книзі не мож найти. Чі не вказує то на велике спокушіня, кідь треба такого страшного напомінаня?»2
GSAM 248Храм отвореный — ковчег виденый
GSAM 248.1Дж. Н. Ендрюс повів о тій звістці: «Отворіня Святого святых у небеснім храмі, через котре стає видимый ковчег, є подія, што ся діє при трубліню сьомого ангела. А понеже служіня нашого великого Первосвященника переходить до того одділіня при скінчіню 2300 днів, розумієме, же отворіня храму є означене скінчіньом того періоду, як то представляє проголошіня першого ангела. Вступ нашого Первосвященника до Святого святых, жебы служыти перед Божым ковчегом, звертать увагу церькви на Божі заповіді, што суть у тім ковчезі. Од того часу Божі заповіді світять із небесного святилища.
GSAM 248Зміна Суботы
GSAM 248.2«Незаперечный факт є, же перед дакількома віками была четверта заповідь змінена з Господнього дня одпочинку на поганьске свято неділі. Тота зміна была зроблена в явнім противорічу зо Святым Письмом, котре всюды признає сьомый день за єдину щотыждньову Суботу Господню. Зробив то великый одступник, о котрім Даниїл передповів, же буде „думати змінити часы і законы“. Тота сила є в своїй подстаті та сама, што і звір, котрому мав кланяти ся цілый світ. І дуже значный є факт, же тота заповідь, так довго топтана, є теперь оборонювана, а Божый народ зачінать дотримовати єй разом з остатніма девятьма. Дяка Богу, же приготовлює останок до їх остатнього бою з драконом і до вступу через брамы до святого міста. Одкровіня 12:17; 22:14. Оборона четвертой заповіді проти Суботы одступництва і проповіданя вшыткых Божіх заповідей є выразне свідоцтво, же теперішній час є часом терпеливости святых і перестережіня третього ангела».3
GSAM 249.1В попередніх главах была звернена увага на першу і другу з тых звісток, якы ся сповнили у великім проголошіню другого пришестя аж до 22 октобра 1844 року. Святе Письмо на початку той главы говорить: «Третій ангел ішов за нима,» то значіть, ішов за першым і другым ангелами. В тім звязку буде, може, інтересне звернути увагу на возник третьой звісткы.
GSAM 249Перші Адвентисты-соботарі
GSAM 249.2В часі „північного крику“, в 1844 році, Господь зачав вести думкы Свого народу до дотримованя Суботы сьомого дня. Серед Адвентистів тота наука виникла так: Рейчел Престон, баптистка сьомого дня, ся переселила до Вашінґтона, Ню-Гемпшір, де была церьков Адвентистів. Приняла науку о пришестю, а тота церьков, што мала коло сорока членів, через єй місійну роботу приняла Суботу четвертой заповіді.4 То привело до досліджованя той справы. В „Крику“ з 5 септембра 1844 року чітаєме: „Многы люде глубоко роздумують над гаданым обовязком дотримовати сьомый день“. Тото тверджіня было в редакційній статі, в котрій была зроблена слаба спроба доказати обовязок дотримованя неділі. Тема продовжовала ся в чіслі з 12 септембра, де находить ся тото значне тверджіня, котре многых привело до важного і пильного штудованя:—
GSAM 249Сьомый день — єдиный день, установеный законом
GSAM 249.3«Минулого тыждня сьме пришли до такого заключіня: Не є жадной особитной части часу, котру бы хрістіане мали подля закону одділити як святый час. Кідь є тото заключіня неправилне, тогды думаєме, же сьомый день є єдиный день, на дотримованя котрого є якыйсь закон».
GSAM 250Розправа Т. М. Пребла
GSAM 250.1Увагу Адвентистів як цілого на справу Суботы звернула розправа Т. М. Пребла на тоту тему, датована 13 фебруара 1845 року і опублікована в „Надії Ізраїля“, Портланд, Мейн, 28 фебруара 1845 року. Коли указав на обовязок дотримовати біблійну Суботу і на факт, же велике одступництво змінило єй на неділю, зауважыв: «Так видиме сповніня Даниїла 7:25: малый ріг мінять „часы і законы“. Зато ся мі здає, же вшыткы, што дотримують першый день як Суботу, суть паповы дотримователі неділі і переступникы Божой Суботы».5
GSAM 250Дж. Б. Кук о справі Суботы
GSAM 250.2Скоро потім вышла друком статя Дж. Б. Кука, в котрій указав, же не є жадного доказу із Святого Письма про дотримованя неділі як Суботы, і ужыв тот короткый выраз: «Так легко ся одберать вшыток вітер із вітрил тых, што плавлють, може і несвідомо, під паповов суботньов заставов».
GSAM 250.3Гоці тоты два мужы дотримовали Суботу лем короткый час, пустили в рух справу, котру не было легко спинити. Выразы „паповы дотримователі неділі“, „переступникы Божіх заповідей“ і „плаваня під паповов суботньов заставов“ были на устах соток людей, котрі прагнули познати правду о тій справі. Так была привлечена увага пресвітера Джозефа Бейтса з Фергейвена, Массачусетс, і він приняв Суботу в 1845 році.
GSAM 250Джозеф Бейтс приймать Суботу
GSAM 250.4Його досвід быв такый: Коли зачув о громадці у Вашінґтоні, Ню-Гемпшір, котра дотримовала Суботу, рішив навщівити тоту церьков і познати, што то значіть. Так і зробив, а коли з нима штудовав тоту справу, увидів, же мають правду, і такой приняв світло о Суботі. Коли ся вертав до Ню-Бедфорда, Массачусетс, стрітив на мості меджі Ню-Бедфордом і Фергейвеном знаного брата, котрый го так ословив: „Капітане Бейтсе, што нового?“ Пресвітер Бейтс одповів: „Новина є така, же сьомый день є Субота Господа, нашого Бога“. „Но, — повів тот чоловік, — піду домів і буду чітати свою Біблію, жебы то перевірити“. Так і зробив, і коли ся стрітили знова, тот брат уж приняв правду о Суботі і дотримовав єй.
GSAM 251Перша книга о Суботі
GSAM 251.2Пресвітер Бейтс такой зачав проповідати тоту правду, ходячи зо штату до штату. Скоро увидів, же книга або і трактат о справі Суботы были бы му великов помочов у роботі, а Дух Божый побудив його душу написати і выдати дашто на тоту тему. Але было питаня, як то зробити без грошей, бо вшытко, што мав, быв єден йоркскый шілінґ (дванадцять і пів цента). Чітателеви буде, може, інтересне почути його досвід у тій справі так, як мі го розповів у 1855 році.
GSAM 251Штырі фунты мукы
GSAM 251.3Розповів, же при молитві перед Богом ся рішив написати книгу і мав певность, же ся отворить путь до єй выданя. Зато сів за свій писальный стіл з Бібліёв і конкорданціёв, жебы зачати роботу. Протягом годины вошла до ізбы пані Бейтс і повіла: „Джозефе, не мам досить мукы, жебы допечі“, і притім згадала і дакілько другых дрібных річей, котрі потребовала. „Кілько мукы ті хыбить?“ — спытав ся капітан Бейтс. „Коло штырьох фунтів“, — одповіла. „Добрі“, — повів він. Коли вышла з ізбы, пішов до близького склепу, купив штырі фунты мукы і остатні річи, приніс їх домів і знова сів за свій писальный стіл. Небавом вошла пані Бейтс, увиділа річи на столі і скрикла: „Одкы ся взяла тота мука?“ „Но, — повів капітан, — чі єй не досить? Повіла єсь, же потребуєш штырі фунты“. „Гей, — повіла, — але де єсь єй взяв?“ „Купив єм єй, — повів він, — чі то не тілько, кілько єсь потребовала, жебы допечі?“ „Гей, — продовжовала пані Бейтс, — але чі вы, капітане Бейтсе, чоловік, што водив кораблі з Ню-Бедфорда до вшыткых країв світа, вышли і купили штырі фунты мукы?“ „Гей, чі то не тілько, кілько єсь потребовала, жебы допечі?“ „Гей, — повіла пані Бейтс, — але вы єсьте купили штырі(!) фунты мукы?“
GSAM 252Єденадцять тисяч доларів выданых за правду
GSAM 252.1Скоро пришла друга проба. Коли капітан Бейтс охабив море, продав свій поділ у кораблі за $11,000, але теперь уж выдав вшытко, што мав, на поширіня справы правды. До того часу пані Бейтс не знала його справдный маєтковый стан, але він чув, же теперь мусить їй то повісти, і спокійно повів: „Жено, на тоты річи выдав єм остатні гроші, якы мам на землі“. З гірькым плачом ся пані Бейтс спытала: „Што будеме робити?“ Капітан встав і зо вшытков достойностьов капітана, котрый веде свій корабель, повів: „Буду писати книгу; буду єй розшырёвати і понесу тоту правду о Суботі перед світ“. „Но, — повіла пані Бейтс крізь слёзы, котрі їй застерали очі, — з чого будеме жыти?“ „Господь нам отворить путь“, — одповів капітан Бейтс з усміхом. „Гей, — повіла пані Бейтс, — Господь отворить путь! То все говориш“, — і, розплакавши ся, вышла з ізбы.
GSAM 252Нечекана поміч
GSAM 252.2Коли капітан Бейтс іщі пів годины продовжовав роботу, пришло му на ум, жебы пішов на пошту, бо там є про нього лист. Пішов, і справды там быв лист. У тоты часы поштовый оплаток за листы быв пять центів, а платити наперед не было обовязкове. Тот, хто писав тот лист, з даякой причіны не заплатив поштовый оплаток. І ту капітан Бейтс знова быв пониженый, бо мусив повісти начальникови пошты, панови Дрю, з котрым ся добре знав, же не може заплатити оплаток, бо не має грошей; але повів: „Чі мі дозволите позрити, одкы є?“ „Возьміть го зо собов, — повів начальник пошты, — і заплатите іншым разом“. „Ні, — повів капітан, — не возьму лист із пошты, покы не буде заплаченый оплаток“. Тримаючи лист у руці, повів: „Думаю, же в тім листі суть гроші“, — і, обернувши ся до начальника пошты, попросив: „Чі бы єсьте го, прошу, отворили? Кідь суть у нім гроші, можете собі взяти оплаток; кідь ні, не буду го чітати“. Начальник пошты сповнив його просьбу, і гля! у нім была десятьдоларова банкнота. Прочітавши лист, довідав ся, же го послав чоловік, котрый писав, же Господь так сильно положыв му на серце, же пресвітер Бейтс потребує гроші, же ся спішив му їх послати; а в тім поспіху правдоподобно забыв заплатити поштовый оплаток.
GSAM 253.1Коли заплатив поштовый оплаток, пішов до склепу з пожывов і купив бочку мукы за $4, окрем того крумплі, цукор і другы потребны річи. Коли говорив, де їх мають довезти, повів: „Жена правдоподобно повість, же тоты річи не суть про нас, але вы не звертайте увагу на то, што говорить; выложте товар на передній ґанок“.
GSAM 253.2Потім пішов до друкарні і договорив ся о выданю єдной тисячі примірників трактату, котрый мав коло ста сторін, з таков умовов, же як буде додавати рукопис, друкарі го будуть якнайскорше складати до друку і посылати му коректуры. За роботу мав платити так скоро, як буде доставати гроші, а книжкы не мали быти однесены з друкарні, покы не будуть вшыткы рахункы заплачены.
GSAM 253.3Капітан Бейтс добре знав, же му нико не має заплатити жадный довг, але чув, же написати тоту книгу є його обовязок, і вірив, же Господь побудить серця, жебы послали гроші, кідь будуть потребны. Коли купив папір, пера і тому подобне, давшы тым час, жебы домашні запасы пришли перед ним, пішов на початок вулиці, котра вела до його дому. Коли увидів, же річи уж суть там, вошов до дому задніма дверми і знова сів за свій писальный стіл. Пані Бейтс вошла і схвильовано повіла: „Джозефе, лем позри на передній ґанок! Одкы ся взяли тоты річи? Привіз їх возар і хотів їх выложыти. Повіла єм му, же тоты річи не суть про нас, але він їх конче хотів выложыти“. „Но, — повів капітан Бейтс, — думаю, же вшытко є в порядку“. „Але, — повіла пані Бейтс, — одкы ся то взяло?“ „Но, — повів капітан, — Господь то послав“. „Гей, — повіла пані Бейтс, — Господь то послав; то все говориш“. Тогды подав жені лист і повів: „Прочітай то, і будеш знати, одкы то пришло“. Прочітала го і знова одійшла поплакати, але тот плач быв іншый як першый; а коли ся вернула, покірно го просила о одпущіня за свій недостаток віры.
GSAM 254Гроші приходять на книгу
GSAM 254.1Як поступовала робота над писаньом і друкованьом, капітан Бейтс з часу на час доставав гроші поштов і іншым способом, даколи од людей, котрых николи не стрітив. Як доставав гроші, передавав їх друкарям, жебы ся ними платив рахунок за книгу. Наконець пришов день, коли были вшыткы книжкы выдрукованы, і остаток рахунку быв заплаченый з джерела, котре брат Бейтс не чекав; так розшырёваня книжок не было задержане ани на єден день.
GSAM 254Остатній рахунок заплаченый
GSAM 254.2Г. С. Ґерні з Мемфіса, Мічиґан, розповів мі в марці 1884 року, же якраз у тот ранок, коли была книга пресвітера Бейтса скінчена, дістав $100 за довговый запис, котрый уж стратив законну силу, од чоловіка, котрый выголошовав, же му николи не заплатить. Коли дістав тоты гроші, мав радость з того, же часть з них може дати на заплачіня остатнього рахунку за трактат пресвітера Бейтса о Суботі. „Але, — повів пан Ґерні, — брат Бейтс аж до дня своей смерти николи не знав, хто заплатив остаток рахунку за книгу“. Тот досвід пресвітера Бейтса з друкованьом правды о Суботі як кебы говорив нашому народу уж од самого початку выдаваня правды о справі Суботы: „Ідіть наперед у тій роботі і чекайте, же Боже провидіня буде отворяти путь, як будете поступовати вперед“.
GSAM 255Пресвітер Бейтс сумнівать ся о видінях
GSAM 255.1Наслідуючый опис, скороченый з „Начерків жывота“, укаже, як ся дар пророцтва і реформа Суботы зъєднали:—
GSAM 255.2В часі навщівы Ню-Бедфорда, Массачусетс, у 1846 році, панна Гармон ся познала з пресвітером Джозефом Бейтсом. Він уж давно приняв віру в пришестя і быв діяльным робітником у тій справі. Быв правдивым хрістіаньскым мужом, ґалантным і добросердным. До панны Гармон ся одношыв так ніжно, як кебы была його властным дітём. Коли єй першый раз чув говорити, проявив глубоку заінтересованость, а коли скінчіла, встав і повів: „Я єм невірячый Тома. Не вірю у видіня. Але кідь бы єм міг вірити, же свідоцтво, котре сестра розповіла гнес вечір, было справды голосом Бога до нас, быв бы єм найщасливішый чоловік на світі. Моє серце є глубоко зворушене. Вірю, же та, што говорила, є щіра, але не можу пояснити, як їй были указаны тоты дивны річи, о котрых нам розповіла“.
GSAM 255Панна Гармон приїмать Суботу
GSAM 255.3Пресвітер Бейтс додержовав Суботу і настоював на їй важности. Панна Гармон в тім часі не чувствовала їй важность і думала, же пресвітер Бейтс хыбить, кедь ся заоберать четвертов заповідёв веце як остатніма девятьма. Але Господь їй дав видіня небесного святилища. Божый храм ся отворив на небі, і їй была показана Божа скрыня з віком милости, котре ю покрывало. Два ангелы стояли, єден на єднім кінци скрыні, другый на другім, з крылами розпростертыма над віком милости і з обличами оберненыма ку ньому. Як їй пояснив ангел, котрый ю спроваджав, тото зображало цілое небесне воїнство, котре з побожным страхом позерать на Божый закон, написаный Божым пальцём. Ісус підняв віко скрыні, і она узріла камяны таблі, на котрых было написаных десять заповідей. Она ся зачудовала, кедь увиділа четверту заповідь в самім центру десятьох приказів, обточену ніжным кругом світла. Ангел повів: «Є то єдина з десятьох, котра указує на жывого Бога, што сотворив небеса і землю і вшытко, што є в них. Кедь были положены основы землі, тогды была положена і основа Суботы». Їй было показане, же кебы ся додержовала права Субота, николи бы не было невірника ани безбожника. Додержованя Суботы бы было охоронило світ перед ідолопоклонством.
GSAM 256.1Четверта заповідь была потоптана, зато сьме покликаны направити пролом в законі і заступовати ся за потоптану Суботу. Чоловік гріха, котрый ся звеличів над Бога і задумав змінити часы і законы, спричинив перенесеня Суботы із сьомого на першый день тыждня. Тым учинив пролом в Божім законі.
GSAM 256.2Безпосередньо перед великым Божым днём є послана звістка, жебы перестерегти людей, жебы ся вернули ку вірности Божому закону, котрый антихріст збурив. Ученём і прикладом треба обернути увагу на пролом в законі. Їй было тыж показане, же третій ангел із 14. главы Одкровіня, котрый звіщать Божі заповіді і віру Ісуса, представляє людей, што приїмають тоту звістку і здвигують голос пересторогы ку світу, жебы хранив Божі заповіді і Його закон як зіницю ока, і же в одповідь на тоту пересторогу многы приїмуть Суботу Господню.6
GSAM 256.3Тот досвід панны Гармон і пресвітера Бейтса быв у згоді із способом Господньой роботы. Пресвітер Бейтс обернув увагу як панны Гармон, так і пресвітера Уайта на вопрос Суботы, представивши їм із Святого Писма вымаганя незмінного Божого закона. Гоць панна Гармон была благословена особитныма проявами од Господа коло вісемнадцять місяців, ніч із того вопросу їй дотогды не было показане. Теперь пришов Господній час, кедь ся появляли вірникы, жебы додержовати Його закон, дати їм світло через дар пророцтва; і так Його властным способом роботы были в звістці третього ангела споєны «Божі заповіді і свідоцтво Ісуса Хріста».
GSAM 257Початок звістки третього ангела
GSAM 257.1Од того часу ся зачала звіщати звістка третього ангела в споїню з остатніма двома. Правда о Суботі, споєна з Божов скрынёв і зо світлом, што ся розкрывало о святилищі, потвердила тото, што было показане скорше: же минулый адвентистськый рух быв правый і згодный з Господнім порядком. Теперь могли повніше як коли перед тым порозуміти значіня «трьох сходів горі на стежку до Божого міста».
GSAM 257Пресвітер Бейтс приїмать видіня як дані од Бога
GSAM 257.2В новембрі 1846 року ся в Топшемі, Мейн, конала конференція, на котрій быв присутный пресвітер Бейтс. На тім зібраню пані Уайт (о выданю панны Гармон за пресвітера Джеймса Уайта сьме уж скорше згадали) мала видіня, котре привело пресвітера Бейтса до повного пересвідчіня о їх божественнім походжіню. Быв то чоловік, котрый пятдесят років ходив по морю і перешов вшыткы службы од юнґы аж по капітана і властника кораблів. Астрономію знав так, же, як мі сам повів, міг з позорованя небесных тіл досить точно познати, де ся на морю находить подля землеписной шыркы і довжкы. Такый чоловік ся природно інтересовав бесідов о астрономії.
GSAM 257.3В бесіді мі розповів, як ся пересвідчів о божественнім походжіню видінь. Повів, же єдного дня пробовав бесідовати з пані Уайт о звіздах, але скоро познав, же она ніч не знає о астрономії; властно, як му повіла, не знала, ці коли была заглянула до книжкы о тій темі. Не мала охоту бесідовати о тім і обернула бесіду на нову землю і на тото, што їй о ній было показане у видіню.
GSAM 258«Отворены небеса»
GSAM 258.1В попереднім році, 19. апріля 1845 року, «Ілюстрованы лондонськы новины» опубліковали од лорда Росса дакотры вісти, дуже занимавы про астрономів, о чудесных одкрытях, котры учинив своїм великанськым телескопом, особитно о виді того, што астрономы называють «проломом в небі». Єдного вечера на горі згаданій конференції, в домі пана Кертіса і в присутности пресвітера Бейтса, котрый іщі не быв рішеный, што думати о тых проявах, пані Уайт, будучи у видіню, зачала бесідовати о звіздах. Дала жывый опис рожово забарвленых пасів, котры виділа на поверхні якойсь планеты, і додала: «Виджу чотыри місяці». «О, — повів пресвітер Бейтс, — она позерать на Юпітер!» Потім ся порушала, як кебы путовала простором, і зачала описовати пасы і перстені в їх вічно мінливій красі, і повіла: «Виджу сім місяців».7 Пресвітер Бейтс скрикнув: «Она описує Сатурн». Потім повіла: «Виджу шість місяців» і зараз зачала описовати «отворены небеса» в їх славі, называючи то отвором до світлішой области. Пресвітер Бейтс повів, же їй опис далеко перевысив вшыткы оповідженя о отвореных небесах, котры коли чітав од якогось автора.
GSAM 258.2Кедь бесідовала і была іщі у видіню, він встав на ногы і скрикнув: «О, як бы я хотів, жебы ту днесь вечур быв лорд Джон Росс!» Пресвітер Уайт ся спытав: «Хто є лорд Джон Росс?» «О, — повів пресвітер Бейтс, — то великый анґлійськый астроном. Хотів бы я, жебы ту быв і чув, як тота жена бесідує о астрономії, і жебы чув тот опис “отвореных небес”. Тото перевысшує вшытко, што єм коли чітав о тім вопросі». Од того вечера быв пресвітер Бейтс цалком пересвідченый, же видіня пані Уайт перевысшують їй знаня і не суть під їй владов. Тото і характер даных напомінань і поучінь го пересвідчіли, же суть од Бога.
GSAM 259.1Тот яв на небесах, котрый пані Уайт так описала в тім видіню, астрономічны писателі споминають лем зрідка. Гюйґенс, котрый го першый одкрыв, подать такый опис: —
GSAM 259Славне світло в мечі Оріона
GSAM 259.2«Астрономы уміщують три звізды близко єдна коло другой в мечі Оріона. Кедь єм в 1656 році позерав на середню через телескоп, на місці той єдной ся указало дванадцять іншых звізд; міджі нима ся указали три, котры ся майже дотыкають єдна другой, і окрем них іщі чотыри, што мерехтїли як через хмару, так же простор коло них ся здавав много світлішый як остаток неба. Тот, што ся задля ясной погоды являв цалком чорнявым, было видіти як через отворену заслону, через котру ся открывав вольный погляд до другой, світлішой области».
GSAM 259.3Вільям Гершел о тім отворі в небі говорить: —
GSAM 259.4«Кедь його діаметр в тій далечіні зверать кут 10 °, што є майже так, його великость мусить быти така, же ю неможливо собі представити. Было выраховане, же його розміры мусять быти 2 000 000 000 000 разів векшы як розміры Сонця».
GSAM 259Світліше як Сонце
GSAM 259.5Філозоф Томас Дік так говорить о тій світячій туманности: —
GSAM 259.6«Кебы сьме ся находили од нёй на половині далечіны найблизшой звізды, гоць є тота далечіна велика, з такого місця бы явила сяйво близке сонячному; а про істоты, котры суть много близше, бы заповняла велику часть неба і являла ся в невысказанім блиску. Але кінцева ціль такого предмету, у вшыткых його односинах і звязках, може зістати одкрыванов аж в будучіх віках неконечного бытя; і, як многы іншы предметы в далекых просторах сотворіня, збуджує в думці тужливе желаня видіти славны і таємны сцены вселенної о дачо веце одкрыты».8
GSAM 260.1Пресвітер Бейтс на кінци статі о тім вопросі повів: —
GSAM 260.2«Так видиме із вшыткых наведеных свідоцтв (а могли бы сьме їх навести іщі много веце, кебы то было потребне), же ту є найчудеснішый яв на небесах, котрый ся не дасть высвітлити: пролом в небі, што мать по обводі веце як єденадцять міліардів і триста чотырнадцять [11,000,000,314] миль. Славный Гюйґенс говорить: “Николи єм не видів ніч подобного міджі остатніма нерухомыма звіздами — вольный погляд до другой, світлішой области”».
GSAM 260Далше свідоцтво о видіню планет
GSAM 260.3Знова цітуєме пані Трусдейл, котра была присутна, кедь было дане згадане видіня. Она говорить: —
GSAM 260.4«Сестра Уайт мала дуже слабе здоровля, і кедь ся за ню молило, Божый Дух спочів на нас. Скоро сьме збачіли, же не внімать земны річы. Тото было їй перше видіня світу планет. Кедь наголос пораховала місяці Юпітера і скоро по тім Сатурна, дала красный опис перстенів того остатнього. Потім повіла: “Жытелі суть высокы, величны люде, так неподобны жытелям землі. Гріх сюды николи не вошов”. Із усміхнутого облича брата Бейтса было видно, же його давны сумнівы о походжіню їй видінь го скоро опущають. Вшыткы сьме знали, же капітан Бейтс дуже любить астрономію, бо часто нам про наше поучіня указовав положіня многых небесных тіл. Кедь сестра Уайт по видіню на його вопросы одповіла, же николи не штудовала ани іншак не здобывала знаня в тім напрямі, быв наповненый радостёв і щастём. Славив Бога і высказав свою віру, же тото видіня о планетах было дане на тото, жебы уж николи не сумнівав».9
GSAM 261Злый кінь нагло скротнів
GSAM 261.1Скоро по тім зібраню в Топшемі ся стала далша подивугодна пригода у звязку з видінями, котру розповім так, як мі ю повів пресвітер Бейтс: —
GSAM 261.2Пресвітер Уайт мав до хоснованя наполы приборканого молодого коня і воз із двома лавками на їзду на торг. Воз быв зробленый без переднього щита, але мав сходок поперек передньой части і желізный сходок коло дышель. При повожіню тым конём было треба великой осторожности, бо кедь ся му лейці або дачо інше доткнуло боків, зараз зачав люто копати. Было го треба все держати на натягнутых лейцях, жебы ся не розбіг. Тот кінь належав чоловікови, ку котрому хотіли іти; і кедьже пресвітер Уайт быв звыкнутый обходити ся з неприборканыма молодыма кіньми, думав, же з тым не буде мати нияку велику трудность. Але кебы были знали, же при своїх диких выпадох уж скорше забив двох чоловіків, єдного притиснувши ку скалам при дорозі, міг бы быти менше певный.
GSAM 261.3Тогды были у возі четверо людей: пресвітер Уайт і його жена на передній лавці, а пресвітер Бейтс і Ізраел Деймон на задній. Кедь пресвітер Уайт найпозорніше держав коня під владов, пані Уайт бесідовала о правді, і ту зыйшла Божа сила на присутных, і она, сидячи у возі, была взята до видіня. В тій хвілі, як при вступі до видіня скрикнула «Слава!», молодый кінь нагло застав цалком нерухомо і спустив голову. В тот самый час пані Уайт, будучи в тім стані, встала і з очіма оберненыма догоры переступила через передок воза долов на дышлі, оперши рукы о задні бокы коня. Пресвітер Бейтс скрикнув на пресвітера Уайта: «Кінь ту жену докопле до смерти». Пресвітер Уайт одповів: «Господь теперь має коня під своёв владов; не хочу ся до того мішати». Молодый кінь стояв так покірно як старый кінь. При дорозі ся берег здвигав на даякых шість стоп, а коло плота было травнате місце. Пані Уайт, все з очіма оберненыма догоры, ани раз не позеравши долов, вышла на берег на травнате місце, потім дакілько мінут ходила там і назад, бесідувала і описовала красоту новой землі. Потім із головов у тім самім положіню зышла з берега, підішла ку возу, ступила на сходкы з руков на заді коня, потім на дышлі і знова до воза. В тій хвілі, як сіла на лавку, вышла з видіня, і в тот самый момент кінь без ниякого знаку од возаря рушив і продовжовав свою путь.
GSAM 262.2Кедь пані Уайт была вон із воза, пресвітер Уайт задумав выпробовати коня і увидіти, ці є насправді покірный. Спочатку го лем доткнув бичом; іншак бы кінь быв одповів копнутём, але теперь ся ани не порушав. Потім го досить сильно вдарив, потім сильніше і іщі сильніше. Молодый кінь собі ударів цалком не вшымав, але здавав ся такый нешкідный як левы, котрым ангелы завперли пащі в тоту ніч, што Даниїл провів в їх ямі. «Было то місце священного страху, — повів пресвітер Бейтс, — і было явне, же тота сама Сила, котра давала видіня, на тот час приборкала дику природу молодого коня».
GSAM 262.3Кедь тото видіня было лем наслідком дакотрых їй тілесных немочей, природно ся появлює вопрос: ці быв і кінь подобно постигнутый?
GSAM 262Свідоцтво Ізраела Деймона
GSAM 262.4Ту подам як потверджіня розповіді, котру мі дав пресвітер Бейтс, таке свідчіня: —
GSAM 262.5«Коло двадцять років тому, зараз по тім, як єм зачав додержовати Суботу, Ізраел Деймон мі розповів обставины видіня сестры Уайт, кедь він, пресвітер Бейтс і пресвітер Уайт із женов їхали в легкім возі, котрый тягнув непокірный молодый кінь. Днесь єм прочітав горі наведене оповіданя о тій пригоді, як го записав пресвітер Лафборо, і точно ся згоджує з тым, што мі повів пресвітер Деймон». Підписане: «Р. С. Веббер, Батл-Крік, Мічиґан, 9. фебруара 1891 року».
GSAM 263Свідоцтво пресвітера Бейтса о видінях
GSAM 263.1Пресвітер Бейтс свій властный досвід описує так: —
GSAM 263.2«Гоць єм у них не міг видіти ніч, што бы ся противило слову, предці єм быв занепокоєный і дуже скушованый і довгый час єм не хотів вірити, же є то дачо веце як наслідок довготриваючого ослабіня їй тіла.
GSAM 263.3«Зато єм глядав нагоды в присутности іншых, кедь ся їй мысель здавала спокійна (поза зібранём), выпытовати ся їй і знова ю допытовати, а тыж їй приятелів, котры ю спроваджали, особитно їй старшой сестры, жебы єм, кедь то можливе, дійшов до правды. На їй многых пізнішых навщівах Ню-Бедфорда і Фергейвена єм ю на нашых зібранях видів дакілько разів у видіню, а тыж у Топшемі, Мейн; і тоты, што были присутны при дакотрых з тых зворушуючіх сцен, добре знають, з якым інтересом і напряжінём єм слухав кажде слово і слідовав каждый рух, жебы єм одкрыв обману або месмерічный вплив. І дякую Богу за нагоду, котру єм мав з іншымы, быти свідком тых річей. Теперь можу за себе говорити з певностёв. Вірю, же тота робота є од Бога і дана на потішіня і посилніня Його “розсіяного”, “роздертого” і “обідраного народу” од завершіня нашой роботы ... в октобрі 1844 року. Змятеный стан з його “Гля, ту!” і “Гля, там!” од того часу дуже поплутав щірый і охотный Божый народ і зробив великы трудности тым, што не могли выложыти многы противорічащі тексты, котры їм были предложены. Признавам, же єм приїмав світло і поучіня о многых місцях Писма, котрым єм скорше не міг ясно порозуміти. Вірю, же она є самооддане, щіре і охотне Божье дітя».10
GSAM 263.4«Авторка не “здобывать думкы” своїх видінь “із попереднього ученя або штудованя”. Кедь приїняла своє перше видіня в децембрі 1844 року, она і ціла ґрупа в Портланді, Мейн (де тогды жыли їй родічі), были одвергли “північный крик” як дачо минуле. Тогды їй Господь у видіню показав блуд, до котрого впали она і ґрупа в Портланді. Потім розповіла своє видіня ґрупі, і они признали свій досвід сьомого місяця за Божу роботу».11
GSAM 264Як ся в 1847 році розуміли три звісткы
GSAM 264.1Нижше наведены слова пресвітера Джеймса Уайта, написаны в апрілі 1847 року, покажуть, як ся тогды розуміли три звісткы: —
GSAM 264.2«Вшыткы ґрупы вірячіх в друге пришестя ся згоджують, же ангел, показаный в шестім і сьомім вершах той главы (Одкровіня 14), представляє звістку о пришестю про церьков і світ.... Роботов другого ангела было указати адвентистському воїнству, же Вавилон упав. А кедьже велика часть з них не познала тот факт, докы їх сила “північного крику” не збудила якраз вчас, жебы іщі могли утечі із церьквей перед приходом десятого дня, із того слідує, же од сьомого місяця 1844 року звістка третього ангела была і дотеперь є пересторогов про святых, жебы ся “твердо держали”, не вертали ся назад і не “приїмали” знакы, котрых ся збавила ґрупа панен під час крику другого ангела.
GSAM 264.3«А ці права звістка про Божый народ од сьомого місяця 1844 року не была якраз таков пересторогов? — Істотно была.... Дванадцятый верш говорить: “Ту є терпезливость святых: ту суть тоты, што додержують Божі заповіді і віру Ісуса.” Де єсь їх видів, Іване? — Та “ту”, під час звістки третього ангела. Кедьже час терпезливого ожидованя триває од сьомого місяця 1844 року і кедьже тоты, што додержують Суботу і так дале, ся появили од того часу, є ясне, же жыєме в часі звістки третього ангела».12
Notes
- Одкровіня 14:9-12. ↩
- „Факты о римскім католицтві“, стор. 112. ↩
- „Три ангелы з Одкровіня 14:6-12“, стор. 131, 132. ↩
- Рейчел Престон умерла у Верноні, Вермонт, 1 фебруара 1868 року, у віці 59 років. ↩
- „Історія Суботы“ Ендрюса, стор. 506, виданя 1887 року. ↩
- Нарисы жывота Еллен Ґ. Уайт, с. 95, 96. ↩
- У «Вознику і розвитку» ся пише, же виділа вісем місяців Сатурна. Тота зміна была зроблена по тім, як коректуры вышли з моїх рук. Одтогды были одкрыты далшы місяці і коло Юпітера, і коло Сатурна. ↩
- Діковы «Звіздны небеса», с. 96. ↩
- Лист пані Трусдейл з 27. януара 1891 року. ↩
- «Слово малому стаду», с. 21. ↩
- Там же, 22. ↩
- Там же, 10, 11, Брунсвік, Мейн, май 1847 року. ↩