Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
21 / 31
21 / 31

Глава 18 — Боже провидіня у видавничій роботі

John Norton Loughborough

GSAM 281.1«Тогды познаєме, кідь будеме дале прагнути познати Господа; Його выход є приготовленый, як рано.»1

GSAM 281.2Аж до юна 1849 року робота пресвітера Уайта і його жоны та пресвітера Бейтса обмежовала ся на штаты Нової Анґлії. В тім часі ся до родины пресвітера Уайта приєднала панна Кларісса Бонфой з Мідлтауна в Коннектікуті. Недовго перед тым їй умерла мати, котра їй лишыла вшытко потребне на скромне ведіня домашнього господарства. Дякуючы тому пресвітер Уайт міг знова завести властну домашность; і зробив то в части дому пана Белдена в Рокі-Гілл у Коннектікуті.

GSAM 281Початок новочасного спірітізму

GSAM 281.324. марца 1849 року ся в Топшемі, Мейн, одбыло сполочне зібраня. В тоту Суботу было пані Уайт дане видіня, котрого предмет мав найвекшу важность. Може, суть того видіня ліпше зрозумієме, кідь собі найперше утвориме загалный образ тогдышнього положіня.

GSAM 281.4В другій половині марца 1848 року в Гайдсвіллі, в окресі Вейн, Ню-Йорк, ся зачали «тайны звукы», з котрых ся пізніше розвило «клопаня духів». Першый раз ся то стало в домі родины Фоксів. В другій половині літа ся родина переселила до Рочестера, Ню-Йорк, де ся в Корінтській залі робили публічны показованя, а дівчат якнайприсніше перевіряли комісії, зложены з пань і панів, на тоту ціль выбраных спомеджі найлепшых городян. Хоць велика векшына людей мала тото клопаня за ошуканство або за даякы фіґлі спритных рук, ай найлекше віруючі ледвы могли собі представити, же ся то розросте до даяких великых розмірів.

GSAM 282Передповіді о спірітізмі

GSAM 282.1У высше спомянутім видіню пані Уайт виділа, же тайне клопаня в Рочестері і на іншых місцях є силов сатаны, же такы явы будуть чімраз звеклішы і же ся облечуть до реліґійного одїня, жебы ошуканых усыпити і дати їм іщі векше чутя безпекы, а кідь буде можне, притягнути до тых речей думкы Божого народу і привести його до сумніву о науці Святого Духа.

GSAM 282.2В тім часі мало хто, кідь взагалі хтось, мав хоць найслабше понятя о тім, же ся спірітізм розшырить по цілій земли, як то было тогды передповіджене, або же ся раз буде выдавати за реліґію з належыто зорґанізованыма церквами і пасторами.

GSAM 282Сповнена передповідь

GSAM 282.3Сповніня пророцтва є, єднак, явне, кідь візьмеме до увагы чісло їх членів, котрых є, як ся повідомлює, лем у Споєных штатах 10,000,000. Што ся тыче їх теперішнього реліґійного одїня, наводиме наступне з часопису «Огляд і вісник», Вашінґтон, округ Колумбія, з 12. новембра 1903 року: —

GSAM 282.4«На недавнім зъїзді Народной асоціації спірітістів, котрый ся одбыв у тім місті, быв приятый новый обрядник. Было установлено “рукоположіня” пасторів або служителів, а ґрупа віруючіх у спірітізм была признана за “церков”. Тото видіти з наступной части нового обрядника: —

GSAM 282.5“Жаден пастор або служитель не сміє быти поставленый над церквов або сполоченством, докы не буде найперше формално уведеный до уряду тым, што є од найдавнішых часів реліґійной історії знане як обряд рукоположіня. Жадна особа ся не може стати кандідатом на рукоположіня, докы не дістане покликаня за пастора даякой церкви або сполоченства, або докы не буде призначена за місіонаря даяков штатнов асоціаціов спірітістів, котра є законно установлена як реліґійне тіло в штаті, де ся находить, або Народнов асоціаціов спірітістів Споєных штатів Америкы. Вшыткы особы, котры ся голосять до пасторской службы або місіонарской роботы, мусять быти найменше три рокы в повнім сполоченстві з даяков спірітістсков церквов або сполоченством і найменше два рокы мати поволіня выдане штатнов або Народнов асоціаціов на службу пробного проповідника. Пасторы, котры были поставлены на менше як єден повный календарный рік, не можуть быти рукоположены.”»

GSAM 283Пресвітер Уайт в Освеґо, Ню-Йорк

GSAM 283.1Кедже выдаваня ся робило в Освеґо, Ню-Йорк, пресвітер Уайт ся восени 1849 року переселив з Коннектікуту на тото місце. Ту ся того самого року, 3. новембра, одбыла конференція віруючіх. О їх далшій роботі пані Уайт говорить: —

GSAM 283.2«Тогды єсьме рішили, же нашов повинностёв є робити в штаті Ню-Йорк. Мій муж чуствовав на собі тяготу писати і выдавати. Єсьме собі в Освеґо наїмили дом, пожычіли меблі од нашых братів і завели домашность. Там мій муж писав, выдавав і проповідав. Мусив быти в каждій хвілі облеченый до зброї, бо часто мусив бороти ся з тыма, котры ся выголошовали за Адвентистів, але обгайовали блуд, проповідали точно установленый час і старали ся обернути проти нашой віры вшыткых, котрых лем могли».2

GSAM 283Выданя «Огляду другого пришестя»

GSAM 283.3Восени 1850 року ся узнало за добре зробити далшу переміну; зато ся пресвітер Уайт переселив до Паріса в Мейні. Там быв выдаваный першый том часопису «Огляд другого пришестя і суботній вісник» два разы на місяць. Мав тринадцять чісел, кажде з вісьмома сторінками о двох стовпцях; друкована сторінка мала розміры сім і єдна осмина на десять і єдна четвертина палця. Перше чісло мало дату наступного новембра, а посліднє — 9. юна 1851 року.

GSAM 284.1Звекшеный розмір часопису в порівнаню із «Сучаснов правдов» быв барз добрым знаком того, як ся відповідно розшырює правда, як прибыло робітників у ділі і тых, котры роботу підпирали. Кедже часопис роздавали задармо, очековало ся, же приятелі діла поможуть з його выдаванём, і они то робили. Хоць віруючі были переважно людми скромных маєтковых помірів, помагали подля того, як їм Господь давав успіх, і чінили, што могли, жебы віз правды ішов допереду.

GSAM 284Дж. Н. Ендрюс зачінать проповідати

GSAM 284.2В тім часі Дж. Н. Ендрюс, котрый быв жытелём Паріса в Мейні, зачав публічну роботу як служитель євангелія і автор писань на реліґійны темы. В «Огляді» за май 1851 року мав статю о трьох звістках, котра забрала веце як пять сторінок. В ній він прикладав пророцтво о дворогім звірю з 13. главы Одкровіня до Споєных штатів. Опираючі ся лем на пророцтво, він твердив, же примусове додержованя неділі як Суботы буде тым бодом, на котрім ся в тім народі наконець оснувать споєня церкви і державы. Його доводжіня ся цілком опирало на пророцтво, бо в тім часі жаден рух барз явно не указовав тым напрямом. Найсилнішым знайденым высловом на користь того было выголошіня доктора Дурбіна з часопису «Хрістіяньскый оборонця і журнал», котре говорило: —

GSAM 284.3«Кідь ся хрістіянство стане моральным і духовным жывотом державы, держава є повинна через своїх урядників забранити явному нарушованю святой Суботы як средство властного захованя».

GSAM 285Продаж господарств на поміч роботі

GSAM 285.1Приближно в тім часі такы мужы, як Гайрам Едсон з Ню-Йорка і Сайрініус Сміт з Джексона в Мічиґані, были ведены до того, жебы продати свої господарства, кажде в ціні $3,500, а про властне хоснованя наїмити іншы господарства. Так могли мати средства на поміч розлічным подуятям, котры мали возникнути при далшім ведіню роботы звісткы.

GSAM 285Перенесіня видавничой роботы до Саратоґы

GSAM 285.2В 1851 році ся пресвітер Уайт переселив з Паріса в Мейні до Саратоґа-Спрінґс, Ню-Йорк. Ту знова завів домашность з пожыченыма меблями і выдавав другый том «Огляду адвенту», котрого перше чісло мало дату 5. авґуста того самого року. Тот том мав чотырнадцять чісел і выходив два разы на місяць. Посліднє чісло было выдане 23. марца 1852 року. Назву часопису троха змінили з «Огляду другого пришестя», як ся кликав у 1. томі, на «Огляд адвенту і суботній вісник» — назву, котру має і дале у своїм вісімдесят другім томі. Розмір часопису ся звекшыв на три стовпці і вісім сторінок, причім друкована сторінка мала розміры вісім і єдна четвертина на єденадцять і три четвертины палця.

GSAM 285.3Із звекшеного розміру часопису, котрый быв і іщі все є часописом нашого віровызнаня, видно, же кажда переміна вела к ліпшому, указовала належытый поступ і давала явне свідоцтво, же робота третього ангела «пришла, жебы зостати».

GSAM 285Друкованя в Рочестері — властный ручный друкарьскый прес

GSAM 285.46. мая 1852 року было в Рочестері, Ню-Йорк, выдане перше чісло 3. тому часопису «Огляд адвенту і суботній вісник». Было друковане на пресі і літерами, котры належали Адвентистам сьомого дня. Гайрам Едсон наперед дав средства на купліня ручного преса «Вашінґтон», літер і матеріалу на уряджіня друкарні. Заплату мав дістати подля того, як бы приходили дары од приятелів правды. Тот ручный прес стояв у друкарні «Огляду і вісника» в Батл-Кріку, Мічиґан, аж кым не згорів у пожарі 30. децембра 1902 року. Тогды го в друкарні мали за найліпшый прес на пробны одтискы. В 12. чіслі 3. тому з 14. октобра 1852 року было ознамене, же уряджіня друкарні тым пресом і матеріалом стояло $652.93, а на тоту ціль до того дня пришло $655.84. З тых дванадцять чісел часопису было з каждого выдано і задармо роздано 2,000 примірників.

GSAM 286Початок выдаваня «Учителя молоді»

GSAM 286.1В авґусті ся в друкарні «Огляду» зачало выдаваня місячника «Учитель молоді». Днесь є тыжденником і в каждім чіслі має чотырі разы веце читаня, як мав в тім часі.

GSAM 286Урія Сміт ся приєднує до друкарні

GSAM 286.2В 1853 році пресвітер Урія Сміт зачав свою роботу в друкарні «Огляду і вісника», де пів столітя застав одповідалне місце. Того року (1853) было в «Огляді і віснику» першый раз выголошене, же ты, котры хочуть, можуть куповати нашы выданя за ціну властных выдавків. Про вшыткых іншых была друкована література задармо, бо недостаток покрывали дары щедрых і охотных сердець. В 1854 році было ознамене, же ціна «Огляду», котрый выходив два разы на місяць, є $1.00 на рік. В тім самім році, на наметовім зібраню в окресі Мейкомб у Мічиґані в місяці юлі, ся спробовало продавати нашы выданя. Почас того зібраня ся продали книжкы за $50. Пресвітер Уайт, говорячі о тій спробі, написав через «Огляд»: «То указує, же ся нашы книжкы можуть продавати».

GSAM 286Вызва на фонд $500 про трактаты

GSAM 286.3В «Огляді» з 12. октобра і 24. децембра 1854 року были уведжены вызвы на фонд $500 про трактаты, жебы друкарня могла давати служителям трактаты на безплатне роздаваня при їх роботі, а так само на «допоміжный фонд $500 про друкарню, жебы “Огляд” міг выходити реґуларно каждый тыждень і жебы не треба было часом выхабити тыждень про недостаток средств».

GSAM 287Дж. П. Келлоґ і Генрі Лайон продають свої господарства

GSAM 287.1В тім часі Дж. П. Келлоґ з Тайрона і Генрі Лайон, котрый быв жытелём близко Плімута в Мічиґані, продали свої господарства, кажде в ціні приближно $3,500, єдино зато, жебы мати средства на поступ роботы. Так іщі два мічиґанскы братя выступили у властный час з готовыма средствами і охотныма сердцями, жебы помочі там, де была поміч найвеце потребна. Першый ся заняв выробов метел у Джексоні, Мічиґан, а другый ся переселив до Батл-Кріка і робив як тесля, жебы выжывити свою родину.

GSAM 287Вшыткы нашы часописы і книжкы за $3.00

GSAM 287.2На кінці 6. тому, в юні 1855 року, ся за суму $3.00 міг дістати «Огляд» і «Учитель молоді» на єден рік, окрім того повный збірник вшыткых брошур, трактатів і співник, якый ся тогды хосновав, — довєдна двадцять шість брошур і трактатів. Установлена ціна «Учителя молоді» была двадцять пять центів за дванадцять чісел.

GSAM 287Друкарню «Огляду» покликано до Мічиґана

GSAM 287.3В апрілі 1855 року пресвітер Уайт і його жона знова навщівили Мічиґан і провели зібраня на дакількох місцях. 28. і 29. того самого місяця ся в Батл-Кріку зышла конференція. Почас нёй братя з Батл-Кріка голосованём рішили покликати пресвітера Уайта, жебы переніс друкарню «Огляду» з Рочестера до Батл-Кріка. Ден Палмер, Сайрініус Сміт, Дж. П. Келлоґ і Генрі Лайон ся договорили, же каждый дасть без уроків $300, довєдна $1200, на купліня парцелы і поставліня друкарні. Так здобыли парцелу на юговыходнім розі уліць Вест-Мейн і Вашінґтон і поставили на ній двоподлажный деревяный будинок розміру 20 × 30 стіп, з двадцятьстоповыма стовпами.

GSAM 288Першый молитовный дом у Батл-Кріку

GSAM 288.1В тім самім сезоні быв у Батл-Кріку поставленый першый молитовный дом Адвентистів сьомого дня, розміру 18 × 24 стіп. Тота проста будова, обложена досками на стоячо і зо шпарами прикрытыма ліштами, стояла близко северозападного рогу уліць Ван-Бюрен і Кесс.

GSAM 288В нашій першій друкарні

GSAM 288.2Перше чісло «Огляду», выдане в Батл-Кріку в друкарні, котра належала Адвентистам сьомого дня, мало дату 4. децембра 1855 року. Ціна часопису была тогды установлена на $1.00 за том з двадцять шість чіслами; але ся просило о дары, жебы ся часопис міг посылати задармо годным бідным. Од того часу пресвітеры Ваґгонер і Котрелл майже стало приспівали до стовпців «Огляду адвенту».

GSAM 288.3В «Огляді» з 18. децембра 1855 року выдаватєльскый комітет зробив выголошіня, котре може теперішнім робітникам друкарні звучати чудно. Говорило: «Не видиме, чом бы ты, котры роблять у друкарні, не мали діставати розумну одміну за свої службы. Редактор дістає лем половину того, што бы міг дістати інде». Може быти добре спомянути, же тогдышня звекла платня не досягала ани половины теперішнёї і же тогдышня половина платні не была векша як третина або четвертина того, што друкарня платить за подобну роботу днесь. Робітникы друкарні в тім часі даровали половину вартости своїх служб, жебы могло быти выдаване євангеліє сучасной правды.

GSAM 288Вызва на друкарьскый прес з погоном і машину

GSAM 288.4В «Огляді» з 19. марца 1857 року было першый раз предложене, же на друкованя часописів, трактатів і книжок треба здобыти прес з погоном і машину. Як ся повідомило 2. апріля, было рішене купити прес «Адамс» з погоном, а сім мужів обіцяло дати по $100 на його купліня. В наступнім чіслі было выголошене, же прес і машина будуть стояти приближно $2,500, а обіцяна сума ся уж підняла на $1,700.

GSAM 289.1В редакчній статі пресвітера Уайта в «Огляді» з 13. авґуста 1857 року ся находить таке підбодрююче выголошіня: «Наша друкарня є вільна од долгів. Є загалный книжный фонд $1,426, теперь вложеный до книжок. Новый прес з погоном є в роботі і робить прекрасно; є добрый выгляд на то, же го скоро буде гнати пара і же вшытко буде заплачене. Нашы наметовы подуятя дістають намного ліпшу підпору як перше».

GSAM 289Перша справа о продажу книжок

GSAM 289.229. октобра 1857 року было в «Огляді і віснику» повідомлено, же продаж книжок за два попередні рокы принїс $1,287.91. То была перша справа того роду, подана до того часу. Было то знаком поступу дїла, а зато і заохочінём, бо указовало, же правда наберать силы і «як потічкы світла находить собі путь довкола світа».

GSAM 289Выдавництво «Огляду і вісника» — безпечне місце на уложіня грошей

GSAM 289.3В «Огляді і віснику» з 13. авґуста 1858 року была нашым людям першый раз предложена думка, жебы выдавництво стало місцём на уложіня вольных грошей. Люде, котры мали гроші, якы їм не были такой потрібны, могли їх уложыти у выдавництві і на своє поручіня коли-будь выбрати, кедь бы їх потребовали; так бы выдавництво могло тоты гроші хосновати. Кедь ся тым радом зачали справовати, дїло дістало іщі векшу грошову опору.

GSAM 289.4Од того часу аж дотеперь (1905) іщі нико не стратив ани долар, так пожыченый нашым выдавничым домам, ани не остав без своїх грошей, кедь їх жадав назад. Щірі і розважны люде зачали нашы выдавництва поважовати за іщі безпечнїше місце на уложіня своїх вольных грошей, як банкы, котры так часто падають. Банкы мають світськый кредит, а нашы выдавничі домы мають за свою «опору» силу цїлого церковного сполоченства.

GSAM 290Заложіня Выдавничого здружіня Адвентистів сьомого дня

GSAM 290.1Выдавниче здружіня Адвентистів сьомого дня было заложене 3. мая 1861 року. Розослали обіжникы з просьбов уписовати ся на акції основного капіталу по $10 за акцію. По двох тыжднях было оголошене, же уж уписали акцій за $4,080.

GSAM 290.2Од 11. юнія того року зачало «Огляд і вісник» выдавати Выдавниче здружіня Адвентистів сьомого дня. Перша будова выдавництва, котру здружіня поставило, стояла на юговыходнім розї вуліць Мейн і Вашінґтон, на місцї, з котрого стару деревляну будову перенесли на вуліцю Каламазу. Нова будова мала два поверхы і міцны цегляны стїны. Мала подобу ґрецького хреста, а переднёв странов была обернена на сївер до вуліцї Мейн. Найвекша довжка од выхода до запада была 44 стоп, а од сївера до юга 72 стоп.

GSAM 290Перші выданя в другых языках

GSAM 290.3Крок за кроком звістка поступовала допереду, а каждый смілый поступ помагав дїло зміцнити і зъєднати. В тім часї наш выдавничый дом выдав пять брошур в чужых языках: три в дансько-норьскым і дві во французькым. Так ся зачало друкованя про чужі країны.

GSAM 290.4З неперестайным приростанём числа членів росли стало і грошовы средства. Указує то справа в «Огляді і віснику» з 16. мая 1863 року, де таёмник здружіня подав такый перегляд вшыткых приходів:—

GSAM 290
Прияте до того дня за акції і як дары здружіню$10,374.13
Прияте од рочестерского выдавництва700.00
Прияте на додаточный матеріал300.00
Прияте до книжкового фонду1,355.00
Прияте на друкарскый прес з механічным погоном і мотор2,500.00
Вєдно$15,229.13

GSAM 291.1Таёмник далше пише:

GSAM 291.1«Подля обачного оцїнїня маєтку здружіня є його вартість не менша як $20,000, што є майже о $5,000 веце, як стояв приятелїв дїла. То є добре свідоцтво о честности і вірности брата Уайта і тых, котры з ним робили у выдавництві „Огляду і вісника“. Е. С. Вокер, таёмник».

GSAM 291Переданя «Огляду і вісника» здружіню

GSAM 291.2Кедьже выдавання было доведене до такых выслідків тяжков роботов і жертвами пресвітера Уайта, прибыткы з нього властно належали ёму; бо зыск быв направду плодом його самозапераня, купецького уміня і старанного ведїня. Але він, місто того, жебы собі на нього або на дакотру його часть робив право, з радостёв передав вшытко церкві. А іщі веце: кедь здружіня по своїм заложіню одголосовало, жебы за свою службу діставав $6 за тыждень, він прияв лем $4 за тыждень.

GSAM 291Часопис на Тихоокеанськім побережю

GSAM 291.3В «Огляді і віснику» з 21. апріля 1874 року быв членок пресвітера Уайта, в котрім, говорячі о роботї на Тихоокеанськім побережю, повів, же скоро буде потрібне заложыти тыжденный часопис, посвяченый інтересам дїла на тім побережю. Скоро потім ся отворила можность купити в Оклендї мале множество друкарскых лїтер і матеріалу, з котрым ся в юнію зачав выдавати часопис два разы за місяць під назвов «Знаки часів».

GSAM 291Збераня грошей

GSAM 291.4По выдрукованю шістьох чисел «Знаків часів» ся пресвітер Уайт вернув на выход і попросив Каліфорнійску конференцію забезпечіти выдаваня часопису. На Генеральній конференції 15. авґуста 1874 року было братам на выходї предложене назберати $6,000 на куплїню преса, мотора і друкарскых лїтер про выдавництво «Знаків часів», кедь брати на Тихоокеанськім побережю назберають $4,000 на куплїню землї і поставлїня пригодной будовы про выдавництво.

GSAM 292.1Пресвітер Джордж І. Батлер, в тім часї член Выбору Генеральной конференції, быв на таборовім зібраню в Йонтвіллї, Каліфорнія, і предложыв ту думку братам. 11. октобра 1874 року они одповіли на вызваня і обіцяли дати суму $19,414 в монетах.

GSAM 292Заложіня Тихоокеанськой друкарнї

GSAM 292.22. фебруара 1875 року пришли до Окленда пресвітер Джеймс Уайт і його жена в спроводї пресвітера Дж. Г. Ваґгонера і другых способных робітників. 12. дня того самого місяця было зволане особитне засїданя Каліфорнійской конференції, жебы розважыти, на котрім місцї поставити будовы про выдавництво «Знаків часів». По належнім роздумованю ся рішыло купити парцелї на западній сторонї вуліцї Кастро, меджі 11. і 12. вуліцями. Того самого дня пресвітер Уайт і Джон Моррісон купили тоты парцелї і дали записати властницькы листы на свої мена, з договором, же кедь буде заложене здружіня, передадуть му тілько землї, кілько ся буде поважовати за потрібне про хоснованя товариством.

GSAM 292.31. апріля 1875 року было в Оклендї заложене Тихоокеанське выдавниче здружіня Адвентистів сьомого дня; його основный капітал быв установлений на $28,000. Середня часть парцель на вуліци Кастро была подля договору передана здружіню. О. Б. Джонз з міста Батл-Крік, Мічиґан, там такой поставив будову, котра мала таку саму подобу і великость як будова выдавництва в Батл-Кріку, лемже та в Оклендї была з дерева, місто цеглы. Кедь была будова приправлена на вселеня, «Знаки часів» ся в пятніцю 27. авґуста 1875 року переселили до свого нового приміщіня.

GSAM 293Переселїня до Маунтін-Вю

GSAM 293.1В тій будові выдаваня часописів і книжок успішно продовжовало аж до 1904 року, кедь ся зачало приправляти перенесїня друкарнї на село. Причіну той переміны управитель Тихоокеанськой друкарнї подать тыма словами:

GSAM 293.1«Керівництво Выдавничой сполочности Тихоокеанськой друкарнї уж рокы чує, же земля, на котрій теперь стоїть їх выдавничый дом, є надто дорога, а площа в серединї великого міста, в жытельній четверти, є про вытворню надто тїсна. З многых оглядів є зато мудро глядати дакотру сїльску місцевость, де земля є менше дорога, де бы робітникы могли дістати обыстя в здоровім окружіню, з достаточнов площов про загороды, овочны стромы і вольне дыханя, і де бы были добры можности одсылати товар. Таке місце ся нашло і купило в селї Маунтін-Вю, в окресї Санта-Клара, тридцять девять миль на юг од Сан-Франціска; є то місце, котре споює многы выгоды міста з добром здорового жывота на селї».

GSAM 293Початок друкованя в чужых країнах

GSAM 293.2Як знак шырїня правды зазначуєме, же од 1875 до 1878 року ся зачало друковати в Базелї, Швайцарія, і в Крістіанії, Норьско.

GSAM 293.3Восени 1875 року была в «Огляді і віснику» подана справа о продажу книжок за сїм років, од 1868 до 1875, лем у выдавництві «Огляду і вісника»: досягнув $85,644.54, што было майже шість разів веце як за попереднїх сїм років. А продаж вшыткых чотырьох выдавництв (в Мічиґанї, Каліфорнії, Швайцарії і Норьску) за три рокы, од 1875 до 1878, принїс $98,163.73.

GSAM 293.4В «Огляді і віснику» з 17. октобра 1878 року было повідомлено, же вшыткы книжкы, брошуры і трактаты, выдрукованы у выдавництві «Огляду і вісника» перед 1864 роком, мали вєдно 50,058,000 сторінок. Од 1864 до 1878 року было выдруковано 158,130,951 сторінок, што давать вєдно 208,188,951 сторінок.

GSAM 294«Учитель молоді» ся став тыжденником

GSAM 294.1До 1. януара 1879 року «Учитель молоді» выходив раз за місяць, але од того дня, кедь вступив до свого двадцять сьомого року, выходив каждый тыждень; так ся його хосен збілшыв штири разы.

GSAM 294Што пресвітер Уайт передав здружіню

GSAM 294.2В «Огляді і віснику» з 23. януара 1879 року суть дакотры высловлїня пресвітера Уайта о його участи в дїлї, котры ся годить ту подати, бо пролївають веце світла на жертвы принесены у выдавничій роботї. Цітація говорить:—

GSAM 294.3«Кедь было в 1861 роцї в містї Батл-Крік, Мічиґан, заложене Выдавниче здружіня, дали сьме здружіню наш список передплатителїв і право знова выдавати вшыткы нашы творы (пізнїше оцїнены на $10,000), так же нам остав маєток лем за $1,000. І продовжовали сьме роботу як редактор, управитель і проповідник за $6 на тыждень.

GSAM 294.4«В 1866 роцї, кедь сьме ся по тяжкій хворотї вернули до выдавництва „Огляду і вісника“, нашли сьме, же управителї платять десять процентів з тысячовых сум, а основный капітал ся зменшыв на $32,000;3 Але за штири рокы, з Божым благословлїнём, были довгы заплачены, капітал звышеный на $75,000 і мали сьме [здружіня] $5,000 в банках».

GSAM 294Стан выдавничого дому в 1880 роцї

GSAM 294.5В «Огляді і віснику» з 15. януара 1880 року пресвітер Батлер говорить:—

GSAM 294.6«Наш выдавничый дом (Батл-Крік) быв недавно розшыреный поставлїнём середнёй части меджі двома выходныма будовами, чім ся значно збілшыла можность роботы і зручность цїлого. Суть ту средства на ґалванопластичне і стереотипне выроблїня друкарскых форм і на найліпше вязаня книжок. Властно ты, котры бы то мали знати, говорять, же є то найдокладнїшый і найповнїше обладнаный выдавничый дом в штатї Мічиґан».

GSAM 295.1І при тім розшырїню было іщі перед кінцём лїта потрібне поставити южно од главной будовы нову будову про друкарскы пресы. До той містности перенесли пять пресів здружіня з механічным погоном. Єден з них быв векшый як котрый-будь дотогды хоснованый у выдавництві. Єден такый самый, той самой великости і подоби, быв якраз поставленый і у выдавництві «Знаків часів» в Оклендї, Каліфорнія.

GSAM 295.2В «Огляді і віснику» з 17. мая 1881 року пресвітер Уайт, говорячі о успіху выдавничой роботы в центральнім выдавничім домі в Батл-Кріку, повів:—

GSAM 295.3«Кедь од стоимости маєтку, подля старанного інвентаря, одрахуєме довгы Выдавничого здружіня Адвентистів сьомого дня, остає нерухомого і рухомого маєтку не менше як за $105,000. З того вшыткы нашы люде дали в акціях, дарах і спадкох суму $34,432.17, а дакілько вірных мужів і жен, котры посвятили свій жывот роботї, додали [через жертвы і старанне ведїня, без дарів] $70,567.83».

GSAM 295Початок колпортерской роботы

GSAM 295.4Од 1881 року ся нашы люде пустили до новой роботы: зачали колпортерску роботу на продаж нашых выдань. Кедьже колпортеры аж до 1884 року не подавали точны справы о своїх продажах, наша справа за тот час є зложена з оголошеных продажів чотырьох выдавничых домів. Подля їх чісел продаж за пять років досягнув $221,248.69. Як ся вплив роботы шырив з нашых місій в Середнїй Европі і в скандінавскых країнах, ріс і попыт по выданях в чужых языках.

GSAM 296Продаж книжок за десять років

GSAM 296.1Од 1884 до 1894 року, за десять років, продаж нашых великых вязаных книжок довершовали переважно колпортеры. Їх продаж за тот час досягнув $4,031,391.26. В тім часї ся наша робота далше розшыряла заложінём выдавничых домів в Австралії; на Таїтї, на Тихоокеанськых островах; в Гелсінґфорсї, Фінско; в Гамбурґу, Нїмецько; і на другых місцях. Продаж колпортерів за 1895 рік, хоць часы в тім роцї были тяжкы, досягнув подля справ вєдно $357,467.23; так вшытко вєдно, і з продажами, котры сьме уж спомянули, досягло $4,816,773.73.

GSAM 296Продаж за пятдесять років — $11,000,000

GSAM 296.2Жебы сьме установили цїлу суму продажів од 1854 року до 1. януара 1896 року, мусиме іщі прираховати чісла продажу книжок про обычный книжковый торг, брошур, трактатів і карт, як їх подали вшыткы выдавничі домы за вышше спомянутых десять років. Тота сума є $3,458,278.23; так загалный продаж книжок церковного сполоченства за двадцять два рокы досягнув $8,275,051.96. Повіджено інакше: продаж за тридцять років (од 1854 до 1884) досягнув $424,915.24, а за далшых дванадцять років, до 1. януара 1896 року, $7,850,136.72. Хоць ся число робітників в колпортерскій роботї за остатнїх вісїм років зменшывало, обачно мож повісти, же од 1854 року аж дотеперь (1905) ся продало выдань Адвентистів сьомого дня за веце як $11,000,000.

GSAM 296Друкованя в приближно сорокох языках

GSAM 296.3Поступ звісткы в друкованій подобі є явный, кедь розважыме, же ся уж зачало друковати в приближно сорокох головных языках, як арабскый, арменскый, басутскый, ческый, булгарскый, бенґалскый в Індії, китайскый, данськый, анґліцькый, естоньскый, фіньскый, французькый, фіджійскый, ґрецькый, нїмецькый, голандьскый, мадярьскый, гавайскый, італійскый, ісландьскый, японьскый, кафрскый, лотышскый, лівонскый, маорійскый, польскый, портуґальскый, румуньскый, російскый, сербскый, іспанскый, шведьскый, таїтяньскый, тонґаньскый, валлійскый і так далше. В тых розлічных країнах і народах суть дїяльны робітникы, котры шырять правды третьой звісткы.

GSAM 297.1Число книжок, брошур і трактатів, выдрукованых в розлічных языках, перевышує тысячу сто вісїмдесят сїм. Жебы дістати по єднім вытиску каждого з них і вісїмдесят сїм часописів церковного сполоченства4 в розлічных языках за єден рік, было бы потрібных приближно $340.

GSAM 297Місця двадцятьох выдавничых домів

GSAM 297.2Двадцять выдавничых домів Адвентистів сьомого дня ся находить на такых місцях: Евондейл, Австралія; Батл-Крік, Мічиґан (2); Базель, Швайцарія; Крістіанія, Норьско; Копенгаґен, Дансько; Кейптаун, Южна Африка; Калкута, Індія; Колледж-Вю, Небраска; Гамбурґ, Нїмецько; Гелсінґфорс, Фінско; Лондон, Анґлія; Мелбурн, Австралія; Монреал, Канада; Нашвілл, Теннессі; Окленд, Каліфорнія; Южный Ланкастер, Массачусетс; Штокголм, Шведьско; Токубая, Мексіко; Вашінґтон, округ Колумбія. Окрем тых выдавничых домів нашы люде друкують часописы і трактаты в Гонконґу, Китай; в Токіу, Японія; в Каїрі, Еґіпет; в Южній Амеріцї і на островах Фіджі.

GSAM 297Выданя першой брошуры

GSAM 297.3На хвилю ся обернеме назад і позреме на средства, з котрыма мусили робити перші робітникы. Восени 1853 року, при роблїню першой книжкы, выдрукованой на вашінґтонськім пресї, — «Святилище», — кедь сестры на сполочній роботї поскладали і позберали друкарскы гаркы, жебы їх приправити на зшываня, автор їх попроколював шевскым шылом. А кедь были наложены обкладинкы, Урія Сміт їх обтяв подля рівной лінійкы острым перовым ножыком. Так ся робило зато, же хыбовали пригодны машины на тоту часть роботы.

GSAM 298.1Іщі в 1861 роцї ся вшытка література церковного сполоченства друковала на єднім Адамсовім пресї з механічным погоном, котрый гнав мотор зо силов двох коней. Теперь в розлічных выдавництвах неперестайно робить веце як сорок паровых пресів і друкує сучасну правду. В тых выдавництвах робить вєдно веце як пятьсто людей, а соткы колпортерів суть в теренї і продають книжкы меджі людьми.

GSAM 298.2В 1862 роцї ся дав повный набор вшыткых выдань Адвентистів сьомого дня купити за $7.50; в 1904 роцї, як сьме указали, было на здобытя повного набору потрібных $340. Напевно при досягнутю тых выслідків дїяло і дашто веце як людьскы наміріня.

GSAM 298.3Розвиток выдавничой роботы меджі Адвентистами сьомого дня быв направду, як то было предповіджене в 1848 роцї, подобный путёваню сонця: «Стає теплїшым — посылать свої промінї» — «Іде далше своёв путёв як сонце, але николи не заходить».

GSAM 298Поступуйте віров — свідоцтво пресвітера Стоуна

GSAM 298.4Горливость і щірость тых, котры поступовали допереду в роботї звісткы третього ангела, добре высловив в «Огляді і віснику» з 5. фебруара 1884 року пресвітер Алберт Стоун, єден з першых робітників дїла, котрый ся дожыв поважного віку девятдесять років:—

GSAM 298.5«Початковы дїїны дїла были днём малых річей, а средства, котры ся хосновали, ся здали про роботу недостаточныма. Але мужі і жены віры од початку знали, же міцне рамено Господнє є запоєне до той роботы. Знали, же пришов установленый час змиловати ся над Сіоном і же Господь простер свою руку, жебы позберати свій народ. Видїли, же Господь є при кормідлї і же євангельскый корабель, несучій церьков останку і єй наклад обновленой правды, выпробованой віры і досконалой любови, безпечно доплыве до пристанї».

Notes

  1. Осія 6:3. ↩
  2. «Нарисы жывота Еллен Ґ. Уайт», с. 128. ↩
  3. о $3,000 менше як заплачены акції і дары. ↩
  4. Позрїйте список 87 часописів в «Рочнику Генеральной конференції за 1904 рік». ↩

Note

Back