Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
11 / 31
11 / 31

Ndima ya 8 — Tshilalelo tsha Mbingano ya Ngwana

John Norton Loughborough

GSAM 134.1“Muṅwe munna o ita tshilalelo tshihulwane, a ramba vhanzhi; musi tshifhinga tsha tshilalelo tshi tshi swika, a ruma mulanda wawe u amba na vhe vha vha vho rambiwa, a ri: Iḓani, ngauri zwoṱhe zwo no lugiswa zwino.”1

GSAM 134.2“Vha mashudu vho rambiwa tshilaleloni tsha mbingano ya Ngwana.”2

GSAM 134.3Tshilalelo ndi zwiḽiwa zwa u fhedza zwa ḓuvha. Kha tshenetshi tshifanyiso hu na u vhidzelwa tshilaleloni luraru. Hetshi tshifanyiso a tsho ngo fanela u ṱanganyiswa na u vhidzelwa “zwiḽiwani zwa masiari” ho ambiwaho kha Mateo 22:1-7. “Zwiḽiwa zwa masiari” ndi zwiḽiwa zwi ḽiwaho vhukati ha ḓuvha. Kha tshifanyiso tsha u vhidzelwa zwiḽiwani zwa masiari, ri guda uri vhe vha vhidza vhathu vho “tambudzwa” vha vhulahwa, na uri na murwa wa khosi o vhulahwa. Khosi ye ya vha yo rumela vhathu u vhidza vharambiwa yo “fhelisa vhenevho vhavhulahi, ya fhisa muḓi wavho.”

GSAM 134.4Hetshi tshifanyiso tsha u vhidzelwa “zwiḽiwani zwa masiari,” tshi sumbedzaho zwe zwa wela vhe vha thoma u hana u vhidzwa, tsho fanyisela zwavhuḓi zwe zwa wela vhe vha hana mafhungo maḓifha a Kristo, vha mu vhulaha na vhaapostola vhawe. Murena o rumela mmbi u lwa na lwonolwo lushaka, dza “fhelisa vhenevho vhavhulahi, dza fhisa muḓi wavho”—Yerusalema.

GSAM 134U Vhidzelwa Tshilaleloni

GSAM 134.5A zwi timatimisi uri u vhidzelwa tshilaleloni kha hetshi tshifanyiso hu amba “tshilalelo tsha mbingano ya Ngwana.” Hu ḓivhadzwa phaṱhutshedzo kha vho rambiwa kha tshenetsho “tshilalelo tsha mbingano.” Tshilalelo tsha mbingano tshi tevhela mbingano. Mbingano ya Ngwana i itea a sa athu u ḓa; ngauri, sa zwe ra no zwi vhona, musi Kristo a tshi ḓa mafheleloni, u ḓo “vhuya mbinganoni.”3

GSAM 135.1Nga zwenezwo, u vhidzelwa kha tshilalelo tsha mbingano hu tea u vha huthihi na mulaedza wa muruṅwa wa u thoma wa Nzumbululo 14, na u ḓivhadzwa ha tshifhinga ha ndima ya vhufumi, zwe ra no zwi ṱhogomela. Sa zwe Luka a ṅwala, u vhidzelwa tshilaleloni ha u thoma hu ya “kha vhe vha vha vho rambiwa.” Ndi vhafhio vhe vha vha vho rambiwa? Ndi vhe vha pfa vha ṱanganedza mafhungo maḓifha a Kristo. Vha ḓiamba uri vha funa Kristo, na uri vha funa u vhonala hawe ha vhuvhili sa u ḓadzea ho fhelelaho ha fulufhelo ḽavho. Ndi ngani hu sa thomi nga u vhidzwa vhone? Sa zwe zwa vha zwo tea uri mafhungo maḓifha a thome u vhudzwa Vhayuda vhe vha vha vhe na Maṅwalo, vha tshi ḓiamba uri vho lindela u ḓa ha Messia,4 na mulaedza wa u ḓa ha vhuvhili ha Kristo wo thoma u ṋewa vhe vha ḓiamba uri ndi vhatevheli vhawe na uri vha funa u vhonala hawe.

GSAM 135U Vhidzwa ha Vhe Vha Vha Vho Rambiwa

GSAM 135.2Samusi u vhidzelwa tshilaleloni ha u thoma ho vha hu tshi ya kha vhe vha vha vho rambiwa, ho vha ho tea u ya zwivhidzoni. Zwa vhukuma, u ḓivhadza uri u ḓa ha Kristo hu tsini, u bva nga ṅwaha wa 1833 u swika tshifhingani tsha luṱavula tsha 1844, ho itwa zwivhidzoni, nahone ha tikedzwa nga vhunzhi nga vhafunzi vha zwenezwo zwivhidzo. William Miller o thoma u anḓadza mihumbulo yawe nga ha u ḓa ha Kristo hu re tsini kha gurannḓa ya Vhabaptist ya Brandon, Vermont. Mushumo wawe na wa vhashumisani nae u swika nga Lambamai 1844 wo vha u tshi itelwa zwihuluhulu zwifhaṱoni zwa zwivhidzo kana holoni dze dza wanwa nga zwivhidzo zwa tshenetsho tshifhinga.

GSAM 135.3Muhulwane Himes u amba hezwi nga ha mishumo ya Muhulwane Miller u swika tshifhingani tsha luṱavula tsha 1844:

GSAM 135.3“O shuma vhukati ha zwigwada na zwivhidzo zwoṱhe, a sa dzhenele ndangulo dzazwo kana milayo yazwo, a tshi tenda uri miraḓo ya zwivhidzo zwo fhambanaho i nga dzula i kha vhuimo hayo, ya dovha ya ḓilugiselela u ḓa ha Khosi yayo.”

GSAM 135.4Muhulwane Himes, a tshi amba nga ha mushumo we ene na Muhulwane Miller vha u ita vho ṱangana, u dovha a ri: “Vhunzhi ha vhafunzi na zwivhidzo zwe zwa ri vulela miṋango, riṋe na vhararavho vhashu vhe vha vha vha tshi ḓivhadza pfunzo ya u ḓa, vho shuma na riṋe u swika kha ṅwaha wa u fhedza”—ṅwaha wa 1844.

GSAM 136Miṋango yo Vulelwaho Mulaedza

GSAM 136.1Nga ha mushumo wawe na zwine wa vha zwone, Wm. Miller o ri:

GSAM 136.1“Ndo vulelwa miṋango uri ndi ḓivhadze heyi pfunzo ya u ḓa ha vhuvhili ha Kristo vhukati ha zwivhidzo zwi ṱoḓaho u vha zwoṱhe, lwe nda kona u ṱanganedza tshipiḓa tshiṱuku fhedzi tsha thambo.... Fhethu hoṱhe he nda ya hone, miraḓo ya zwivhidzo i ofhaho Mudzimu nga maanḓa, yo ḓiṋekedzaho, i re na vhutshilo ha lutendo, i ṱanganedza nga u ṱavhanya mihumbulo i ḓivhadzwaho nga u ralo; ngeno a ḓiambaho mutendi ngeno e wa shango, Mufarisei, a farelelesaho mihumbulo yawe nga vhupofu, a ḓikukumusaho, a ḓihudzaho na a ḓiṱoḓelaho zwawe, vha tshi goda na u kolela pfunzo ya u ḓa ha vhuvhili ha Kristo.”

GSAM 136.2Nga ha zwine mulaedza wa u ḓa wa vha zwone, hu nga ambiwa zwenezwo zwe D’Aubigné a zwi amba nga ha Mvusuludzo ya Kereke, a ri: Yo “khunyeledzwa nga dzina ḽa mulayo wa muya. Yo ḓivhadza uri mufunzi wayo ndi ipfi ḽa Mudzimu; nḓila ya u tshidzwa ndi lutendo; zwiṱhavhane zwayo ndi Muya Mukhethwa: nahone nga zwenezwi yo hana zwithu zwoṱhe zwa shango.”

GSAM 136Gabelo ḽa Maanḓa ḽa Mvusuludzo dza Lutendo

GSAM 136.3L. D. Fleming, mufunzi wa tshivhidzo tsha Vhakriste tsha tshiṱaraṱa tsha Casco, ngei Portland, Maine, u ṱalusa nga heyi nḓila mvusuludzo dza lutendo dze dza tevhela u ḓivhadzwa ha mulaedza wa u ḓa:—

GSAM 136.4“U takalela ho vuswaho nga nyambo dzawe [dza Wm. Miller] ndi ha u elekanya nga vhuronwane na u dzika, nahone naho iyi i mvusuludzo khulwanesa ya lutendo ye nda vhuya nda i vhona, a hu na u nyanyuwa huhulwane. Zwi vhonala zwi tshi kwama vhukuma vhanna vhukati ha vhathu. Zwine zwa ita hezwi ndi zwi tevhelaho: Muraravho Miller u dzhia fhedzi banga ḽa Muya, ḽo bviswa tshikhwamani, ḽo bvulea, a vhea vhuhali haḽo kha mbilu yo bvuleaho, ḽa rema! Ndi zwone zwoṱhe. Phanḓa ha vhuhali ha hetshi tshiṱhavhane tsha maanḓa, u sa tenda hu a wa, na pfunzo ya uri vhathu vhoṱhe vha ḓo tshidzwa i a puta. Mutheo ya mazwifhi i a ngalangala, na vhavhambadzi vha Babele vha a mangala. Kha nṋe zwi vhonala uri hezwi ndi zwone zwi re tsinisa na mvusuludzo dza lutendo dza vhaapostola, kha zwoṱhe zwe zwifhinga zwa zwino zwa zwi vhona.”

GSAM 137Zwe zwa Itea ngei Richmond, Maine

GSAM 137.1Sa tsumbo ya mushumo wa mvusuludzo ya lutendo we wa tshimbila na u huwelela pfunzo ya u ḓa, ri ḓo redza muvhigo wa muṅwe we a shuma nga maanḓa kha yeneyo ndingedzo. A tshi amba nga ha muṱangano wa miṅwedzi miraru wo farelwaho Richmond, Maine, wo imelaho zwivhidzo zwa Vhabaptist vha Lutamo lwo Vhofholowaho zwa furaru, u ri:—

GSAM 137.2“Musi ndi tshi dzhena fhethu ha vhurabeli, Muhulwane Rollins, we a vha o dzula tsini na tshaṱari magumoni a nḓu a kule, o takuwa a ri: ‘Muraravho White, ni ḓo wana vhudzulo hafha tsini hanga.’ Musi pfunzo yo no fhela, ha ṋewa tshifhinga tsha u amba, nda amba ndo vhofholowa nga ha vhutshilo ha Mukriste na gundo ḽa vhavhuya musi hu tshi ḓa ha vhuvhili ha Kristo. Maipfi manzhi a vhidzelela a ri: ‘Amen! Amen!’ nahone vhunzhi ha vhathu kha tshenetsho tshivhidzo tshihulwane vho vha vha tshi khou lila.... Tsini na mafhelo a wonoyo muṱangano, musi o no wana thendelano yanga, Muhulwane Rollins o takuwa a ri: ‘Muraravho White, o dzulaho kha tshanḓa tshanga tsha u ḽa, u ḓo amba ino madekwana nḓuni ya miṱangano ya Reed, nga ha u ḓa ha vhuvhili ha Murena washu Yesu Kristo. Iḓani, vhararavho, ni ḓipfele. Ri na fhethu ho eḓanaho ha u ni ṱanganedza noṱhe. Iḓani, vhararavho, a zwi nga vhaisi na muthihi waṋu u pfa nga ha haya mafhungo....’ O vha a tshi zwi ḓivha zwavhuḓi uri vhunzhi ha vhararavho vhawe vha ḓo sia muṱangano wavho muḓanani, vha tshimbila mmaela tharu u ḓa u nthetshelesa, na uri muṱangano wavho wa u langa mafhungo we wa dzudzanywa u ḓo thithiswa. Zwo mbo ḓi ralo. Zwipiḓa zwiraru zwa zwiṋa zwa vhafunzi na vhaimeli vha ṱoḓaho u vha vhoṱhe vha ṱuwa, nḓu ya miṱangano ya Reed ya ḓala mathomoni a madekwana. Ndo amba nga Mateo 24. Muya wa Mudzimu wo mpha mbofholowo khulwane. Vhathu vho vha vha tshi thetshelesa nga nḓila i mangadzaho.

GSAM 137.3“Musi ndi tshi fhedza nga u ṱuṱuwedza Vhakriste uri vha ḓiṋekedze nga vhufheleli vha dzule vho luga, na vhaitazwivhi uri vha ṱoḓe Kristo vha ḓilugiselele u ḓa ha Murwa wa muthu, maanḓa a Mudzimu a ḓa kha nṋe nga nḓila ye nda tea u ḓitika nga u fara tshaṱari nga zwanḓa zwoṱhe zwivhili. Tsho vha tshifhinga tsha tshirunzi. Musi ndi tshi vhona vhuimo ha vhaitazwivhi, vho xelaho vha si na Kristo, nda vha vhidza ndi tshi lila, ndi tshi dovholola lunzhi nda ri: ‘Iḓa kha Kristo, muitazwivhi, u tshidzwe musi a tshi vhonala vhurendeni hawe. Iḓa, muitazwivhi a ṱungufhadzaho, hu sa athu u lenga. Iḓa, muitazwivhi, muitazwivhi a ṱungufhadzaho, iḓa.’

GSAM 138.1“Fhethu afho ho vha ho ḓala tshirunzi tshihulwane. Vhafunzi na vhathu vho lila, vhaṅwe nga ipfi ḽihulu. Musi u vhidzwa huṅwe na huṅwe ha muitazwivhi hu tshi fhela, ho pfala u gomela ha vhathu kha tshivhidzo tshoṱhe. Ndo vha ndo ima nga milenzhe ndi tshi ṱalutshedza ndima na u ṱuṱuwedza lwa awara dzi fhiraho mbili, nahone ipfi ḽanga ḽo vha ḽi tshi khou bambara. Nda litsha u amba, nda lilela vhenevho vhathu vha funwaho nga ipfi ḽihulu, ndi na vhuḓipfi ho dzikaho vhu ḓivhiwaho fhedzi nga uyo we Mudzimu a mu vhidza uri a huwelele ngoho yawe kha vhaitazwivhi. Ho vha hu awara ya ṱahe, nahone u ṋea vhaṅwe tshifhinga tsha u amba zwo vha zwi tshi ḓo ita uri muṱangano u bvele phanḓa u swika vhukati ha vhusiku. Zwo vha zwi khwine u vala vhathu vha tshee na vhuḓipfi ho dzikaho ha tshenetsho tshifhinga, fhedzi ri sa athu u vala vhoṱhe vha tea u wana tshifhinga tsha u nanga u ima na Murena. Nda vhidza vhoṱhe kha tshivhidzo vhe vha vha vha tshi ḓo ṱangana na nṋe kha thabelo, na vhe vha tama u iswa phanḓa ha khuluṋoni ya khathutshelo, uri vha kone u lugela u ṱanganedza Mutshidzi nga dakalo musi a tshi ḓa ha vhuvhili, uri vha takuwe. Muthu muṅwe na muṅwe kha yeneyo nḓu khulwane o takuwa, sa zwe nda vhudzwa nga murahu nga vhathu vhe vha vha vhe kha zwipiḓa zwo fhambanaho zwayo. Nga murahu ha tshifhinganyana tsha thabelo, muṱangano wa valwa.

GSAM 138.2“Nga matsheloni a ḓuvha ḽi tevhelaho nda vhuyelela muḓanani, ndi tshi khou fhelekedzwa nga vhathu vha si fhasi ha zwipiḓa zwa sumbe zwa malo zwa wonoyo muṱangano wa miṅwedzi miraru wa Vhabaptist vha Lutamo lwo Vhofholowaho. Muṅwe na muṅwe o vha a tshi amba nga ha muṱangano wa vhugala we vha u dzhenela madekwana o fhiraho.

GSAM 138Thambo dza u Ṋea Mulaedza kha Dziṅwe Fhethu

GSAM 138.3“Nga tshifhinga tsha u awela, vhaimeli na vhafunzi vho nthamba uri ndi ṱangane navho kha u dzudzanya tshifhinga tshine nda nga ṋea nyambo kha zwivhidzo zwo fhambanaho zwa wonoyo muṱangano wa miṅwedzi miraru, zwe zwa vha zwi na nḓu khulwane dza vhurabeli. Ho vha hu vhukati ha Luhuhi, nahone ha phethwa uri ho vha ho sala vhege dzi sa fhiri rathi dza u tshimbila zwavhuḓi nga zwilei kha mahadammba, zwine zwa ṋea vhathu tshibuli tshavhuḓi tsha u dzhenela miṱangano. Ha nangwa fhethu ha fumi na huvhili ha ndeme khulwane uri ndi shume hone kha vhege dza rathi. Ndo vha ndi tshi tea u ṋea nyambo dza fumi, zwe zwa vha zwi tshi ḓo ṱoḓa uri ndi ambe lwa fumbili nga vhege. Hezwi zwo ntsiela hafu ya ḓuvha fhedzi vhege iṅwe na iṅwe, ye nda wana kanzhi i tshi ṱoḓea vhukuma u tshimbila mmaela dza fumi na ṱhanu kana fumbili u ya fhethu ha muṱangano hu tevhelaho.”5

GSAM 139Maḓana o Shandukaho

GSAM 139.1Mvusuludzo dza lutendo na u shanduka ha vhathu vha maḓana zwo tevhela u huwelelwa ha pfunzo ya u ḓa hoṱhe, zwihuluhulu musi vha tshi sendela magumoni a ṅwaha wa Tshiyuda wa 1843 (21 Ṱhafamuhwe 1844). Ndi nga honovhu vhuria he muṅwali, muḓanani wa hawe—Victor, New York—a thoma u pfa nga ha enea mafhungo, nahone naho o vha e na miṅwaha ya fumi na mivhili fhedzi, o ṱanganedza lutendo lwa u ḓa ha vhuvhili, u ya nga zwe a zwi pfesesa. Vhukuma, zwe zwa kwama vhathu zwo vha zwi na tshirunzi, miṱanganoni na fhethu hoṱhe. Nga tshenetsho tshifhinga Victor ho vha hu muḓana wa vhathu vha ṱoḓaho u vha maḓana mavhili fhedzi, fhedzi vhupo ho u tangaho ho vha hu na vhadzulapo vhanzhi. Nga ṅwambo wa mutevhe wa yeneyo miṱangano yo farelwaho kha wonoyo muḓana muṱuku, ho vhigwa uri vhathu vha maḓana maṱanu vho shanduka.

GSAM 139Vhuṱanzi ha Bugu ya Ṅwaha ya Vhamethodist

GSAM 139.2Nga ha gabelo ḽa maanḓa ḽa mvusuludzo dza lutendo ḽe ḽa tevhela u ḓivhadzwa ha u ḓa, ri wana kha Bugu ya Ṅwaha ya Vhamethodist uri “kha miṅwaha miṋa u bva nga 1840 u swika nga 1844, vhathu vha 256,000 vho shanduka ngei Amerika.” Zwe zwa vha ngoho ngei Amerika zwo vha zwi ngoho na kha maṅwe mashango he ha vhidzwa vhathu. “Maanḓa mahulwane o tshimbila na u huwelela, nahone vhathu vha shanduka hoṱhe.” Samusi u vhidzelwa tshilaleloni tsha mbingano ha u thoma ho ya zwivhidzoni—kha “vhe vha vha vho rambiwa,”—ho swikiselwa nga zwenezwo zwivhidzo kha vhoṱhe vhe vha vha vha tshi ḓo ḓa vha kovhekana kha u tshidzwa ho lindelaho vhathu vha Mudzimu. Mulaedza u tshi huwelelwa, u tshi rabelwa, kana u tshi imbiwa nga “nyimbo dza u ḓa,” u shuma ha maanḓa ha Muya wa Mudzimu ho fhelekedza wonoyo mushumo.

GSAM 140Vhana Vha Huwelelaho ngei Sweden

GSAM 140.1Malugana na hezwi ri ḓo ṱhogomela nḓila ye Murena a shuma ngayo u thoma u ḓivhadza kha mashango e mulayo wa dzivhisa u huwelela tshithu tshiṅwe na tshiṅwe tshi hanedzanaho na “kereke yo vhewaho nga muvhuso.” Sweden ḽo vha ḽi ḽiṅwe ḽa eneo mashango. Afho Murena o shumisa vhana vhaṱuku u thoma mushumo. Hezwi zwo thoma u vhonala nga tshilimo tsha 1843, ngei Eksjö, tshipembe ha Sweden. Muṅwe musidzanyana, wa miṅwaha miṱanu fhedzi, we a vha a sa athu u guda u vhala kana u imba, nga ḽiṅwe ḓuvha o imba nga nḓila ya tshirunzi vhukuma luimbo lulapfu lwa Vhalutere nga nḓila yo teaho, nga murahu a ḓivhadza nga maanḓa mahulwane uri “tshifhinga tsha khaṱhulo yawe tsho swika,” a ṱuṱuwedza muṱa uri u ḓilugiselele u ṱangana na Murena; ngauri o vha a tshi ḓo ḓa hu si kale. Vha muṱa vhe vha vha vha sa athu u shanduka vho vhidzelela kha Mudzimu uri a vha khathutshele, vha wana u hangwelwa. Yeneyi ndingedzo yo phaḓalala u bva muḓini muṅwe u ya kha muṅwe, vhaṅwe vhana vha tshi ḓivhadza mulaedza. Yeneyi ndingedzo vhukati ha vhana yo vhonala na ngei Norway na Dzheremane nga huṅwe.

GSAM 140“Ee! Ndo vha ndo tea u huwelela”

GSAM 140.2Nga 1896, musi ndi tshi fara miṱangano fhethu ha fumisumbe ho fhambanaho kha ḽa Sweden, ndo fhira fhethu hu si gathi he vhana vha huwelela hone nga 1843, nda wana tshibuli tsha u amba na vhe vha pfa honoho u huwelela, na vhanna vhe vha huwelela musi vha tshee vhana. Ndo vhudzisa muṅwe wavho nda ri: “No huwelela mulaedza wa u ḓa musi ni tshee mutukana?” A fhindula a ri: “U huwelela! Ee, ndo vha ndo tea u huwelela. A si nṋe we nda ḓirangela kha zwenezwo. Ho ḓa maanḓa kha nṋe, nda amba zwe nda kombetshedzwa nga eneo maanḓa uri ndi zwi ambe.”

GSAM 140Boquist na Walbom ngei Örebro, Sweden

GSAM 140.3Ngei Örebro Län (vundu) uyu mushumo wo phaḓalala u swika na vhathu vhahulwane vha tshi ṱuṱuwedzwa u ḓivhadza mulaedza. Vhavhusi vha shango, vho ṱuṱuwedzwa nga vhafunzi vha “kereke yo tikedzwaho nga muvhuso,” vha fara vhatukana vhavhili, Walbom, wa miṅwaha ya fumimalo, na Ole Boquist, wa miṅwaha ya fumiṱhanu, vha ri vha ḓo vha ita tsumbo phanḓa ha vhathu vhoṱhe. Vha vha rwa miṱana yo bvulwaho nga ṱhamu dza muri wa biritshi, vha vha dzhenisa dzhele ya Örebro vhe na zwilonda zwi bvaho malofha. Musi zwilonda izwi zwo fhola, vha vha bvisa dzhele, vha vha vhudzisa vha ri: “Naa ni ḓo litsha u huwelela iyi pfunzo?” Naho vho dovha vha vha rwa nga ṱhamu lwa vhuvhili, vha dovha vha vula zwilonda zwavho, phindulo ye vha kona u i wana yo vha iyi fhedzi: “Ri ḓo huwelela zwe Murena a ri laedza uri ri huwelele.” Nga u humbelela ha muṅwe mufumakadzi a re na vhuimo tshivhidzoni tsha Örebro, Khosi Oscar I a vhudza vhavhusi uri vha bvise avho vhatukana dzhele, vha litshe avho vhathu vha vhe na mulalo. Ngauralo ngoho ya kunda kha ḽa Sweden.

GSAM 141Vhuṱanzi ha Boquist

GSAM 141.1Kha Review and Herald ya ḽa 7 Tshimedzi 1890, hu na mafhungo a takadzaho vhukuma nga ha u huwelela ha vhana, o ṅwalwaho nga O. Boquist ene muṋe. U ri:—

GSAM 141.2“Nga ṅwaha wa 1843 ho vha na mutsukunyeo wa vhurereli vhukati ha vhathu vha tshivhidzo tsha Karlskoga, ngei Örebro Län. Vharangaphanḓa kha uyu mutsukunyeo vho vha vhe vhana na vhaṱhannga, vhe vha vha vha tshi vhidzwa ‘rapare.’ Avha vho huwelela nga maanḓa a Mudzimu, vha ḓivhadza vhathu nga u khwaṱha huhulu uri tshifhinga tsha khaṱhulo ya Mudzimu tsho swika.

GSAM 141.3“Nga tshifhinga tsha u wa ha maṱari tsha wonoyo ṅwaha, nṋe, O. Boquist, we nda vha ndi na miṅwaha ya fumiṱhanu, na muṅwe muṱhannga, Erik Walbom, wa miṅwaha ya fumimalo, ro kwamiwa nga aya maanḓa a sa vhonali nga nḓila ye ra si kone u a hanedza na kathihi. Musi enea maanḓa a ṱaḓulu a tshi ri fara, ro mbo ḓi thoma u amba na vhathu, ri tshi ḓivhadza nga ipfi ḽihulu uri tshifhinga tsha khaṱhulo tsho swika, ri tshi vha livhisa kha Yoele 2:28-32 na Nzumbululo 14:6, 7.”

GSAM 141Vhana vha re kha bono

GSAM 141.4Vhathu vho mmbudza uri vhe vha kwamiwa nga u ralo nga aya maanḓa a ṱaḓulu vho vha vha si tsha ṱhogomela tshithu na tshithihi tsho vha tangaho. Vho vha vhe kha bono ḽi bvaho ha Mudzimu zwa vhukuma, vha amba nga maanḓa e a ita uri vhathu vha tende nga ho khwaṱhaho. Vho ri avha vhana vhaṱuku, musi vhe fhasi ha honoho u ṱuṱuwedzwa, vho vha vha tshi amba nga maanḓa na tshirunzi tsha vhanna na vhafumakadzi vho no hulaho. Ngauralo vhe vha zwi vhona vho swikelela kha ḽa uri ndi Murena we a vha a tshi khou vha shumisa nga nḓila ya vhuporofita u amba idzi ngoho dza ndeme. Muṅwali u bvela phanḓa a ri:—

GSAM 142.1“Vhathu vho kuvhangana nga vhunzhi u ri thetshelesa, miṱangano yashu ya bvela phanḓa masiari na vhusiku, ha vha na u karuwa huhulu ha vhurereli. Vhaṱuku na vhahulwane vho kwamiwa nga Muya wa Mudzimu, vha lilela Murena vha tshi humbela khathutshelo, vha tshi bula zwivhi zwavho phanḓa ha Mudzimu na vhathu.

GSAM 142.2“Fhedzi musi mufunzi wa kereke a tshi pfa zwenezwi, ha itwa nḓingedzo nnzhi dza u ri fhumudza, uri u vuwa ha vhurereli he ha vha ho phaḓalala hu ime; fhedzi nḓingedzo dzoṱhe dza si bvelele. Ha kona u humbelwa mulangamapholisa uri a ite uri ri farwe, nahone lwa vhege dza rathi vha ri ṱoḓa ḓakani, he ra vha ro shavhela hone uri ri tsireledzee, fhedzi vha si ri wane.

GSAM 142.3“Mafheleloni, naho zwo ralo, ro vhidzwa uri ri ḓe phanḓa ha mufunzi wa kereke. Tshivhalo tshashu tsho vha tsho engedzea lune vhaṱhannga na vhasidzana vha fuiṋa vha ḓa muḓini wa mufunzi, he ra sengiswa tshifhinga tshilapfu. Vhoṱhe nga nnḓa ha nṋe na Walbom vha tendelwa u humela mahayani avho; fhedzi riṋe ra farwa, nga ḓuvha ḽi tevhelaho ra dzheniswa dzhele ya Örebro, he ra vhewa na mbava selini ya 14, zwa tou nga ro ita mulandu muhulu.”

GSAM 142Vhuṱanzi ha khaladzi ya Boquist

GSAM 142.4Nga ḽa 22 Khubvumedzi 1896, khaladzi ya Boquist, a re na miṅwaha ya fusumbe-mbili, o ḓa muṱanganoni washu ngei Örebro, a ri anetshela zwe zwa itea kha khaladzi awe; ngauri o vhona u rwiwa hawe, u valelwa hawe dzhele, na u vhofhololwa hawe. O ri imbela luimbo lwe Boquist na Walbom vha lu imba musi vha tshi bva dzhele vha tshi ya kha buroho ya nṱha ha mugero wa maḓi wo tangaho tshifhaṱo itsho tsha vhuhosini tsha ḓanani ḽa vhufumirathi, tshe tsha vha tshi tshi shumiswa sa dzhele nga 1843. Maanḓa a mutsukunyeo wa 1843 o fhelekedza vhuṱanzi na u imbiwa ha luimbo. Luimbo, lwo ṱalutshedzelwa kha Luisimane, lu ri:—

GSAM 143Luimbo lwo imbiwaho nga Boquist na Walbom

GSAM 143.1“A hu na a no nga swika vhuaweloni ha lini na lini, Arali a songo lwela u ya phanḓa nga maanḓa mahulu; A hu na a no nga swika vhufheleloni honoho hu penyaho, Arali a sa bveli phanḓa nga mbilu na muya. Nndwa yawe ya u ḓidina i fanela u ya u swika magumoni; Ndi kha zwenezwi fhedzi hune fulufhelo ḽashu ḽoṱhe ḽa fanela u tika. Khoro i vhidzwa tsekene, nḓila ya pfi ṱhukhu, Fhedzi tshilidzi na u nanga ndi zwa mahala kha vhoṱhe; Fhedzi zwoṱhe zwi bva kha u bvela, u bvela phanḓa; Ndi nga zwenezwo fhedzi hune ha nga swikelelwa vhukhudoni.
GSAM 143.2“Lwa nga maanḓa, ee, nga maanḓa, iwe muya wanga! Na zwoṱhe zwine zwa ḓa vhukati hau na hune wa ṱoḓa u swika hone. Lwa na tshithithisi tshiṅwe na tshiṅwe. Ima wo khwaṱha! Ima u sa dzinginyei! Kha vhane vha bvela phanḓa khare yo lugiswa. Arali u tshi ṱoḓa u ḓifhelwa nga dakalo ḽa ṱaḓulu, Bvela phanḓa u tshi pfuka tshithithisi tshiṅwe na tshiṅwe. Ṱavhanya; Litsha, litsha, ee litsha vhufhura hoṱhe ha shango, Fulaga yau ya u lwa i dzule yo anḓadzwa!
GSAM 143.3“Musi shango ḽi tshi u vhidza ḽa ri: ‘Iḓa u ṱuwe na riṋe,’ U songo ḽi thetshelesa; iyo nḓila i isa maṱunguni. Zwine shango ḽa humbela, zwi hane naho zwi tshi u ḓurela hani, Arali wa tenda, muya u funwaho, u ḓo xela. Nga ṅwambo wa u funa Kristo ndi ṋea iyi nyeletshedzo: Lwela nga maanḓa a Mudzimu; uyu ndi wone mutengo wa khare. Lwa nga maanḓa na tshithithisi tshiṅwe na tshiṅwe; Khare yo fanelwa nga u ḓidina hoṱhe, naho ha nga vha hulapfu hani.
GSAM 143.4“Ṱaḓulu ḽa vhugala ḽo fanelwa nga vhutshilo hau hoṱhe, Nga thabelo dzau dzoṱhe, nyemulo yau na u lwa hau hoṱhe. A hu na u nyabwa hune ha nga dzula kha wonoyo muvhuso, Khare yo fanelwa nga nyemulo yoṱhe ine wa nga vha nayo. Ngauralo karuwa, u sedze wo fhaṱuwa u mona nau, Ḓilugisele mubvumo wa phalaphala ya khaṱhulo; Ngauri tshiambaro tsha mbingano, tsho kunaho, tshitshena, tshi si na tshinyalo, Tshi ḓo ṱoḓiwa kha muya muṅwe na muṅwe u humbelaho, Une wa ṱoḓa u dzhena kha wonoyo muḓi wavhuḓi; Ngauralo karuwa, u ḓilugise.
GSAM 144.1“U nga si vhofhe tshikepe vhugabeloni ha ṱaḓulu, Wa si kone u dzhena kha shango ḽe ḽa ‘lugiswa kale,’ Arali u si na vhutshilo ha lutendo he wa ṋewa; Ngauri Maṅwalo a amba zwenezwi khagala. Ndi lutendo fhedzi lune lwa nga tshidza muitazwivhi, Lwa u rengulula vhiḓani ḽa tshiṱuhu.
GSAM 144.2“Zwino thetshelesa, mufunwa, u vuwe he wa wela hone nga maṱungu; Tshilidzi tsha Mudzimu ndi tshihulu, ndi tsha mahala kha vhoṱhe. Tenda, rembuluwa, u pfe Mutshidzi a tshi ri, Nga maipfi avhuḓi: ‘Ndi yone, ndi yone nḓila.’ Shango ḽoṱhe ḽo rambiwa, kha hu ḓe vhoṱhe, Vha dzhie khare nga khani ngomu ha wonoyo muḓi.
GSAM 144.3“Murena u a funa, u tama nga maanḓa u ṋea Tshifhiwa itshi vhoṱhe vhane vha tshimbila nḓilani yawe. U songo ḓipfela vhuṱungu kha u lwa, bvela phanḓa, Hu si kale, hu si kale vhukuma, u ḓo kunda. Tshanḓa tsha Mudzimu tshi ṱoḓa muya wau; u ḓo u ṋea vhuawelo; Yesu u khou khokhonya, u ṱoḓa zwivhuya zwau. Karuwa! Ndi Muya wa Mudzimu une wa khou u vusa khofheni; Hu ḓo tshidzwa vhane vha dzula vho fhaṱuwa fhedzi.”

GSAM 144Mutukana muhuweleli wa ngei Karlskoga

GSAM 144.4Muṅwe munna ngei Örebro o mmbudza zwe zwa itea ngei Karlskoga, he a vha a tshi dzula hone nga 1843. O ri:—

GSAM 144.5“Mutukana muṱuku wa miṅwaha ya malo, we a vha a sa athu u guda u vhala maḽeḓere, o thoma u huwelela mulaedza, a tshi redza Maṅwalo manzhi. Vhathu vha ri: ‘Hoyu mutukana o tou ḓala Bivhili.’ Izwi zwo itea musi Khosi Oscar o no amba a tshi tikedza vhe vha vha vha tshi khou tovholwa, ngauralo mufunzi wa henefho ho ngo kona u isa mutukana khothe u thivhela mushumo; fhedzi o vhudza vhathu uri vha ḓise mutukana khae, ene u ḓo bvukulula vhukuma hawe, a vha sumbedza uri mutukana ha ḓivhi Bivhili.

GSAM 144.6“Phanḓa ha gogo ḽa vhathu mufunzi o vula bugu yawe ya nyimbo, a humbela mutukana uri a mu vhalele. Mutukana a fhindula a ri: ‘A thi koni u vhala;’ fhedzi a furalela mufunzi, a imba luimbo lwoṱhe nga nḓila yo teaho u bva mathomoni u swika magumoni, ngeno mufunzi a tshi sedza buguni o mangala. Mufunzi a ri kha mutukana: ‘U vhonala u tshi ḓivha zwoṱhe.’ Mutukana a fhindula a ri: ‘Hai. A ri tendelwi tshifhinga tshoṱhe u amba zwoṱhe zwine ra zwi ḓivha.’

GSAM 145.1“Mufunzi a kona u vula Thestamennde Ntswa, a ri kha mutukana: ‘Mmbalele kha iyi.’ Mutukana a fhindula a ri: ‘A thi koni u vhala.’ Mufunzi a vhudzisa a ri: ‘Zwino u ḓivha mini nga ha Bivhili?’ Phindulo yawe ya vha iyi: ‘Ndi ḓivha hune ha vha na ndimana ine ipfi na ḽa vha hone lwa fumiiṋa.’ Mufunzi a ri: ‘Hai! A hu na ndimana yo raloho Bivhilini.’ Mutukana a ri: ‘Naa ni nga mmbalela Nzumbululo 18:13?’ Mufunzi a ri: ‘Ee.’ Musi a tshi vhala, vhathu vha vhala tshivhalo tsha ḽeneḽo ipfi, nahone zwa tou ralo, ipfi na ḽa vha hone lwa fumiiṋa kokotolo, nahone kha zwenezwo zwa fumiiṋa ho vha hu na u ‘vhofhiwa ha mimuya ya vhathu.’ Vhathu vha huwelela vha ri: ‘Zwenezwo! Zwenezwo! Mutukana u ḓivha Bivhili u fhira mufunzi!’ O shona zwihulu, mufunzi a litsha eneo mafhungo, nahone u bva henefho a si tsha dina vhathu.”

GSAM 145.2Ngauralo, nga mulomo wa vhana Murena u khwaṱhisa ipfi ḽawe, nahone nga iyi nḓila i mangadzaho o ita uri ngoho yawe i swike nḓevheni dza vhathu vhe milayo yavho ya vha i tshi thivhela u huwelelwa ha pfunzo iṅwe na iṅwe nga nnḓa ha ya “vhurereli ho tikedzwaho nga muvhuso.”

GSAM 145Zwifhiwa zwa Muya zwo ṱumanaho na mulaedza

GSAM 145.3A si kha ḽa Sweden fhedzi he Murena, zwi tshi ṱumana na mutsukunyeo wa u ḓa, a amba na vhathu vhawe nga zwifhiwa zwa Muya wawe. Kha ḽa Scotland, kha ḽa England, na kha ḽa Amerika, Murena o funza vhathu vhawe nga u dzumbulula ho khetheaho.

GSAM 145Mabono a William Foy

GSAM 145.4Nga ṅwaha wa 1842 ngei Boston, Mass., ho vha hu tshi dzula munna o funzeaho zwavhuḓi ane a pfi William Foy, we a vha e muambi a konaho vhukuma. O vha e wa kereke ya Vhabaptist, fhedzi a tshi khou ḓilugisela u nangwa sa mufunzi wa kereke ya Episcopal. Murena nga tshilidzi o mu ṋea mabono mavhili nga ṅwaha wa 1842, ḽiṅwe nga ḽa 18 Phando, ḽiṅwe nga ḽa 4 Luhuhi. Aya mabono o vha e na vhuṱanzi vhu re khagala ha uri o vha e u ḓivhonadza ha Muya wa Mudzimu ha vhukuma. O rambiwa fhethu ho fhambanaho uri a ambe zwiṱuloni zwa u huwelela, hu si nga vha kereke ya Episcopal fhedzi, fhedzi na nga Vhabaptist na zwiṅwe zwivhidzo. Musi a tshi amba, o vha a tshi dzulela u ambara tshiambaro tsha mufunzi, tshi fanaho na zwine vhafunzi vha iyo kereke vha zwi ambara tshumeloni dzavho.

GSAM 146.1Mabono a Vho Foy o vha a tshi amba nga ha u ḓa ha Kristo hu re tsini, lwendo lwa vhathu vha Mudzimu vha tshi ya muḓini wa ṱaḓulu, ḽifhasi ḽiswa, na vhugala ha vhuimo ha vho rengululwaho. Nga nṱhani ha uri o vha a tshi kona luambo zwavhuḓi, e na vhutsila ha u ṱalusa zwithu zwavhuḓi, o vha a tshi karusa vhathu hoṱhe he a ya hone. Nga u rambiwa o vha a tshi ya a tshi bva kha muṅwe muḓi a tshi ya kha muṅwe, u anetshela zwithu zwi mangadzaho zwe a vhona; nahone uri hu wanehe vhudzulo ha magogo mahulu e a kuvhangana u mu thetshelesa, ho vha hu tshi wanwa holo khulwane, he a anetshela zwigidi zwa vhathu zwe a sumbedzwa nga ha shango ḽa ṱaḓulu, lunako lwa Yerusalema Muswa, na mmbi dza vharuṅwa. Musi a tshi amba nga vhuronwane nga ha lufuno lwa Kristo lu re na vhulenda na khathutshelo kha vhaitazwivhi vha khathutshelwaho, o vha a tshi ṱuṱuwedza vha sa athu u rembuluwa uri vha ṱoḓe Mudzimu, nahone vhathu vhanzhi vha aravha khumbelo dzawe dza vhulenda.

GSAM 146Bono ḽa maga mararu

GSAM 146.2Mushumo wawe wo bvela phanḓa u swika nga ṅwaha wa 1844, tsini na magumo a maḓuvha a 2300. A kona u ṋewa tshilidzi tsha u dovha a vhona u ḓivhonadza ha Muya Mukhethwa,—bono ḽa vhuraru, ḽe a si ḽi pfesese. Kha iḽi o sumbedzwa nḓila ya vhathu vha Mudzimu u swika muḓini wa ṱaḓulu. A vhona fhethu huhulu ho no kwinulwaho, kana ḽiga, he magogo a vhathu a kuvhangana hone. Nga zwiṅwe zwifhinga muṅwe o vha a tshi wela fhasi a tshi fhira kha honoho fhethu, a si tsha vhonala, nahone nga ha onoyo a vhudzwa uri: “O ṱutshela lutendo.” A kona u vhona vhathu vha tshi gonya kha ḽiga ḽa vhuvhili, kana fhethu ho kwinulwaho, na henefho vhaṅwe vha wela fhasi vha tshi fhira khaho, vha si tsha vhonala. Mafheleloni ha bvelela fhethu ha vhuraru ho kwinulwaho, he ha vha hu tshi swika khoroni dza muḓi mukhethwa. Gogo ḽihulu ḽa kuvhangana na vhe vha bvela phanḓa u swika henefho fhethu. Samusi o vha o lavhelela uri Murena Yesu a ḓe hu si kale vhukuma, ho ngo kona u ṱhogomela uri mulaedza wa vhuraru wo vha u tshi tea u tevhela mulaedza wa u thoma na wa vhuvhili ya Nzumbululo 14. Nga zwenezwo bono ḽa vha ḽi sa ṱalutshedzei khae, a litsha u amba khagala kha vhathu. Nga murahu ha u fhela ha tshifhinga tsha vhuporofita, nga ṅwaha wa 1845, o pfa muṅwe a tshi anetshela ḽeneḽo bono, a tshi ṱalutshedza uri “mulaedza wa u thoma na wa vhuvhili yo vha yo no ṋewa, nahone wa vhuraru wo vha u tshi ḓo tevhela.” Nga murahu ha zwenezwi hu si kale Vho Foy vho lwala vha fa.

GSAM 147.1Nga u ḓivhonadza ho raloho ha maanḓa a Mudzimu ho ṱumanaho na u huwelela uri u ḓa hawe hu “khoroni,” na nga dakalo ḽa zwigidi zwe zwa vha zwi tshi khou ṱutshela zwivhi u shumela Murena na u lindela u ḓa hawe, vhathu vho khwaṱhisedzwa kavhili uri uyu wo vha u mulaedza wa Murena kha shango zwa vhukuma.

GSAM 147.2Fhedzi ḽa 21 Ṱhafamuhwe 1844 ḽa swika ḽa fhira, Murena a si ḓe. Naho zwo ralo, vhe vha vha vho ḓiṋekedza nahone vha tshi humbula nga vhuronwane vho vha vho khwaṱha kha uri vho tshimbila u tendelana na muhumbulo wa Murena, na uri nga tshifhinga tsho teaho zwoṱhe zwi ḓo bviselwa khagala.

Notes

  1. Luka 14:16, 17. ↩
  2. Nzumbululo 19:9. ↩
  3. Luka 12:36. ↩
  4. Mishumo 13:45, ↩
  5. Mafhungo a Vhutshilo ha James na Ellen G. White, masiaṱari 61-64. ↩

Note

Back