Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
15 / 31
15 / 31

Ndima ya 12 — U Nyabwa — Bugu i Kalakataho

John Norton Loughborough

GSAM 185.1“NDO dzhia bugu ṱhukhu tshanḓani tsha muruṅwa nda i ḽa yoṱhe; haṋwani hanga yo vha i tshi ḓifha sa mutoli; fhedzi musi ndo no i ḽa, thumbu yanga ya kalakata. A amba na nṋe a ri, U fanela u dovha wa porofita phanḓa ha vhathu vhanzhi, na tshakha, na nyambo, na mahosi. Nda ṋewa luṱanga lu fanaho na thonga; muruṅwa a ima a ri, Takuwa u ele thembele ya Mudzimu, na aḽiṱari, na vhane vha rabela khayo.”1

GSAM 185.2Nga luambo lwa Maṅwalo, u “ḽa” bugu zwi imela u ṱanganedza ngoho uri u i vhudze vhaṅwe, sa zwine zwa vhonala kha Hesekiele, he muporofita a sumbedzwa “bugu yo songwaho”, a vhudzwa a pfi, “Ḽa iyi bugu yo songwaho, u ye u ambe na vha nnḓu ya Israele.” Musi o no ḽa iyo bugu yo songwaho, u ri, “Nda i ḽa; haṋwani hanga ya ḓifha sa mutoli.”2

GSAM 185.3Muporofita Yeremia u shumisa tshifanyiso tshi fanaho: “Maipfi au o wanala, nda a ḽa; ipfi ḽau ḽa vha dakalo ḽanga na u takala ha mbilu yanga.”3 Nga maipfi aya ri guda uri u “ḓifha” ha bugu musi i tshi ḽiwa hu imela dakalo na u fushea ha vhane vha ḓifusha nga ipfi ḽa Murena nga nḓila yeneyi.

GSAM 185Bugu i a Ḓifha, ya Kona u Kalakata

GSAM 185.4Bugu yo bulwaho kha Nzumbululo 10, ine ha pfi kha we a i ḽa yo vha i tshi ḓifha sa mutoli, fhedzi musi o no i ḽa ya “kalakata” (kana, sa zwine vhaṅwe vha ṱalutshedzela, “musi ndo no i sukanya, thumbuni yanga yo vha pikhra”4), yo vha i bugu ye muruṅwa a ḓivhadza a tshi bva khayo, nga maanḓa a Uyo we a sika ḽiṱaḓulu, ḽifhasi na lwanzhe, a ri, “Tshifhinga a tshi tsha ḓo vha hone.” Ngauralo, u ḽa bugu iyi hu fanela u imela u ṱanganedza nga dakalo nḓivhadzo ya tshifhinga. U kalakata ha tshiḽiwa tshenetsho nga u ṱavhanya kha vhe vha tshi ḽa hu fanela u imela tshanduko i ṱungufhadzaho kha zwe vha ṱangana nazwo musi tshifhinga tsha bugu tsho no fhela, vha wana vho nyabwa vhukuma kha zwe vha vha vho zwi lavhelela.

GSAM 186Nḓivhadzo ya Tshifhinga yo vha Tshiḽiwa tshi Ḓifhaho

GSAM 186.1Nḓivhadzo ya tshifhinga nga 1844 yo vha mafhungo a takadzaho vhukuma kha vhe vha tenda, vhe vha vha vho lavhelela, vha sa timatimi, u vhofhololwa hu sa fheli hu si kale kha vhuvhi hoṱhe, maṱungu na vhuṱungu ha ḽino shango ḽa zwivhi. Muhumbulo wa uri nga vhege dzi si gathi vha ḓo ṋewa vhugala, vha si tsha kona u fa, vha vha muḓini wa musuku wa Mudzimu na Khosi yavho, wo vha u tshi ṱuṱula muya vhukuma. Sa zwe muṅwe we a tshenzhela izwo a amba, “Vhane vha funa Yesu nga u fulufhedzea vha nga pfesesa zwe zwa pfala kha vhe vha lindela u ḓa ha Mutshidzi wavho nga u fhisea huhulu.... Ro sendela kha tshenetshi tshifhinga ro dzika, ri tshi tshi ṱhonifha. Vhatendi vha ngoho vho awela kha vhushaka vhu ḓifhaho na Mudzimu, he ha vha vhuṱanzi ha mulalo we wa vha u tshi ḓo vha wavho vhutshiloni vhu ḓaho vhu penyaho. Vhe vha tshenzhela fulufhelo iḽi na u fulufhela hu rali vha nga si vhuye vha hangwa awara idzo dza ndeme dza u lindela.”

GSAM 186.2Vhuimo vhu lemelaho nga maanḓa ha vhe nga ḓuvha ḽa vhufumi na ḽithihi ḽa ṅwedzi wa vhusumbe vha wana vha tshi kha ḓi vha kha ḽino shango ḽa swiswi ḽa milingo na u lingwa, he vha vha vha tshi fanela u ṱangana na lunyadzo, nyefulo na u godiwa nga vhe awara dzi si gathi phanḓa ha zwenezwo vha vha ṱuṱuwedza uri vha ḓilugiselele u ṱangana na Murena wavho, vhu fanyiswa zwavhuḓi na zwe Maria a ṱangana nazwo musi “o ima nnḓa tsini na vhiḓa a tshi lila”; musi vharuṅwa vha tshi mu vhudzisa vha ri, “Musadzi, u lilela mini?” a vha fhindula a ri, “Ngauri vho dzhia Murena wanga, a thi ḓivhi he vha mu vhea hone.”5

GSAM 187Vho Nyabwa, Fhedzi Vha Songo Kulea Nungo

GSAM 187.1Vhe vha fhira kha tshenetsho tshifhinga tshi lemelaho vho amba nga hatsho vha ri:

GSAM 187.1“Ro vha ro hanganea, ro nyabwa, fhedzi a ro ngo laṱa lutendo lwashu. Ro pfa uri ro ita mushumo we ra vha ro tea u u ita; ro tshila u ya nga lutendo lwashu lwa ndeme; ro vha ro nyabwa, fhedzi ri songo kulea nungo. Ro vha ri tshi ṱoḓa u konḓelela hu si na mukano, ngauri vhagoḓi vho vha vhe vhanzhi. Ro vha ri tshi anzela u lumeliswa nga maipfi a lunyadzo a ambaho nga u nyabwa hashu ha kale. ‘A ni athu gonya; ni lavhelela u gonya lini?’ Maipfi a u goḓa a ngauralo na maṅwe a fanaho nao o vha a tshi anzela u ambiwa kha riṋe nga vhathu vhane ra vha ḓivha vha shango, na nga vhaṅwe vhe vha ḓivhidza Vhakhriste, vhe vha ṱanganedza Bivhili, fhedzi vha kundelwa u guda ngoho dzayo khulwane dza ndeme. Ro vha ri tshi kha ḓi vha vhathu vha faho; masiandoitwa a u semiwa o vha o ri tanga hoṱhe. Zwo vha zwi tshi konḓa u dovha ra hwala mbilaelo dzi ṱuphulaho dza vhutshilo dze ra humbula uri ro dzi vhea fhasi lwa tshoṱhe.”

GSAM 187Vha Fanyiswa na Vhafunziwa vho Nyabwaho

GSAM 187.2Zwe avho vha zwi pfa, zwi tshi vhambedzwa na dakalo ḽavho na u takala ha awara dzi si gathi dzo fhiraho, zwi fanela u vha zwo vha zwi tshi nga u kalakata huhulu ha pikhra khavho. Vhathu vha shango vhe vha vha vho vha tanga vho humbula, sa zwe vhanzhi vha ita nga murahu ha u vhambiwa ha Khristo, uri zwino vhatendi vha ḓo laṱa lutendo lwavho vha ṱanganela na vhaṅwe kha u goḓa zwe zwa vha zwi tshi vhonala sa vhutsilu havho. Hu si kale vho akhamala vha tshi vhona uri u funa u bvelela ha Murena ho vha hu sa bvisei nga hu leluwaho mbiluni dza vhe vha ḓikumedza kha Mudzimu nga ngoho.

GSAM 187“A tho ngo Dzula na Vhagoḓi”

GSAM 187.3Nḓila ye avha vhathu vha fhiseaho vha tshimbila ngayo na zwe vha zwi pfa zwi ṱalutshedzwa zwavhuḓi nga maipfi a muporofita Yeremia, musi a tshi ri,

GSAM 187.3“Maipfi au o wanala, nda a ḽa; ipfi ḽau ḽa vha dakalo ḽanga na u takala ha mbilu yanga; ngauri ndi vhidzwa nga dzina ḽau, Iwe Murena Mudzimu wa mavhuthu. A tho ngo dzula muṱanganoni wa vhagoḓi, kana nda takala navho; ndo dzula ndi ndoṱhe nga ṅwambo wa tshanḓa tshau, ngauri wo nḓadza nga mbiti. Ndi ngani vhuṱungu hanga vhu sa fheli, na tshilonda tshanga tshi sa lafhei, tshi tshi hana u fhola? Naa U ḓo vha kha nṋe sa muzwifhi vhukuma, na sa maḓi ane a xa?”6

GSAM 188James White nga ha U Nyabwa

GSAM 188.1Maipfi a si gathi o redzwaho kha vhaṅwe vha avha vhe vha nyabwa fhedzi vha sala vhe na fulufhelo a ḓo sumbedza zwavhuḓi vhuimo he ha vha hu hone. A u thoma a bva kha Muhulwane James White, we a shuma nga mvelelo khulwane nga 1843 na 1844. U ri:—

GSAM 188.2“U nyabwa musi tshifhinga tsho no fhira ho vha hu tshi vhavha. Vhatendi vha ngoho vho vha vho litsha zwoṱhe vha tshi itela Khristo, vho tshenzhela u vha hone hawe nga nḓila i fhiraho ya kale. Vho vha vho ṋea shango tsevho yavho ya u fhedzisela, sa zwe vha humbula, vho ḓifhandekanya, nga vhunzhi kana nga vhuṱuku, na gogo ḽi sa tendiho ḽa vhagoḓi. Vha na phaṱhutshedzo ya Mudzimu khavho, vho pfa vha tshi ṱoḓa u vha na Muṋe wavho we vha mu lavhelela hu si kale na vharuṅwa vhakhethwa, u fhira u vha na vhe vha ḓifhandekanya navho. Lufuno lwa Yesu lwo ḓadza muya, lwa penya kha tshifhaṱuwo tshiṅwe na tshiṅwe; nga nyemulo i sa ṱalutshedzei vha rabela vha ri, ‘Iḓa, Murena Yesu, u ḓe nga u ṱavhanya,’ fhedzi ha ngo ḓa.

GSAM 188.3“Fhedzi Mudzimu ha ngo laṱa vhathu vhawe.... Nga maanḓa o khetheaho na khuthadzo, ndimana dzi fanaho na idzi dzi bvaho kha Vhaheberu dzo swika mihumbuloni na mbiluni dza vho lingwaho vhe vha vha vha tshi lindela: ‘Ngauralo ni songo laṱa u fulufhela haṋu, hu re na pfufho khulu. Ngauri ni ṱoḓa u konḓelela, uri musi no no ita zwine Mudzimu a funa, ni ṱanganedze zwe zwa fulufhedziswa. Ngauri hu kha ḓi vha tshifhinganyana, ane a tea u ḓa u ḓo ḓa, ha nga lengi. Zwino muvhuya u ḓo tshila nga lutendo; fhedzi arali muṅwe a humela murahu, muya wanga a u nga takadzwi ngae. Fhedzi riṋe a ri vha humelaho murahu vha lovha; ri vha tendaho uri muya u tshidzwe.’7 Mbuno dza ndeme kha itshi tshipiḓa tsha Maṅwalo ndi idzi:—

GSAM 188.4“1. Vhane ha ambiwa navho vha khomboni ya u laṱa u fulufhela havho kha zwe vha ita zwo lugaho khazwo.

GSAM 189.1“2. Vho vha vho ita zwine Mudzimu a funa, vha swika kha vhuimo ha u lingwa he ha vha hu tshi ṱoḓea u konḓelela.

GSAM 189.2“3. Nga tshenetshi tshifhinga vhavhuya vho vha vha tshi fanela u tshila nga lutendo, vha sa timatimi arali vho ita zwine Mudzimu a funa, fhedzi vha vha na lutendo kha zwe vha ita zwine Mudzimu a funa khazwo.

GSAM 189.3“4. Vhe vha vha vha tshi ḓo kundelwa u konḓelela mulingo wa lutendo, vha laṱa u fulufhela havho kha mushumo we vha ita zwine Mudzimu a funa khawo, vha humela murahu, vho vha vha tshi ḓo dzhia nḓila yo livhaho ndozwoni.”8

GSAM 189Zwi bvaho kha N. Southard, Mudzudzanyi wa Mukosi wa Vhukati ha Vhusiku

GSAM 189.4Kha Mukosi wa Vhukati ha Vhusiku wa 31 Tshimedzi, 1844, hu ṱoḓaho u vha maḓuvha a fumi nga murahu ha u fhela ha maḓuvha a 2300, ho ganḓiswa zwi tevhelaho zwo ṅwalwaho nga mudzudzanyi:—

GSAM 189.5“Ri tshi sedza zwoṱhe zwe zwa tshimbidzana na ndingedzo iyi, mvelelo dzo fhaṱutshedzwaho dze ya dzi ḓisa mihumbuloni ya vhana vha Mudzimu, na vengo na vhuvhi zwe maswina awe a zwi sumbedza, ri fanela u i dzhia sa ‘mukosi wa vhukati ha vhusiku’ wa ngoho. Arali ri na maḓuvha a si gathi ane lutendo lwashu lwa lingwa ngao, zwi kha ḓi tendelana na tshifanyiso tsha vhasidzana vha fumi; ngauri musi vhoṱhe vho no vuwa vha lugisa mbone dzavho, ho vha hu tshi kha ḓi ḓo vha na tshifhinga tshe mbone dza vhasidzana vha matsilu dza vha dzi tshi ḓo dzima ngatsho. Izwi zwo vha zwi sa koni u itea hu sa athu fhira ḓuvha ḽa vhufumi; ngauri u swika tshenetsho tshifhinga mbone dzavho dzo vha dzi tshi ḓo duga. Ngauralo, ḓuvha iḽo ḽo vha ḽi tshi fanela u fhira uri matsilu a laṱe lutendo lwavho, sa zwe ṅwaha wa 1843 wa vha u tshi fanela u fhira uri hu vhe na tshifhinga tsha u lindela. Ngauralo u lenga huṱuku a hu iti uri ri nyabwe, fhedzi hu sumbedza uri Mudzimu u khunyeledza ipfi ḽawe nga u sa khakha na luthihi. Kha ri farelele kha u bula lutendo lwashu ri sa dzinginyei; ngauri we a fulufhedzisa u a fulufhedzea.”

GSAM 189Zwi bvaho kha Joseph Marsh, Mudzudzanyi wa Ipfi ḽa Ngoho

GSAM 189.6Kha Ipfi ḽa Ngoho ḽa 7 Ḽara, 1844, ri vhala uri:—

GSAM 189.7“Ri tenda ro takala uri ro khakha kha mufuda wa tshiitea tshe ra vha ro lavhelela uri tshi ḓo itea nga ḓuvha ḽa vhufumi ḽa ṅwedzi wa vhusumbe; fhedzi a ri athu u kona u tenda uri Tshifhe washu Muhulu ha ngo khunyeledza nga ḓuvha iḽo zwoṱhe zwe tshifanyiso tsha kale tsha ri tendela u zwi lavhelela. Zwino ri a tenda uri o zwi ita.”

GSAM 190.1Vha-Adventist vho vha vho lavhelela uri nga ḓuvha ḽa vhufumi ḽa ṅwedzi wa vhusumbe, 1844, maḓuvha a 2300 a ḓo fhela, na uri nga ḓuvha iḽo Khristo u ḓo khunyeledza mushumo wawe wa vhuṱshifhe a ḓa ḽifhasini u fhaṱutshedza vhathu vhawe. Ṱhoḓisiso dza nga murahu dzo sumbedza uri zwe zwa itea nga ḓuvha iḽo ho vha u thoma ha mushumo wawe wa u kunakisa fhethu hukhethwa ha ṱaḓulu, hu si u khunyeledza mushumo wawe sa tshifhe.9 Nṱhani ha u dzhia mushumo wa u kunakisa fhethu hukhethwa sa tshipiḓa tsha mushumo wa Khristo sa tshifhe, ho vha hu tshi pfi u kunakisa fhethu hukhethwa hu ḓo vha u kunakiswa ha ḽifhasi nga mulilo musi Khristo a tshi ḓa. Arali ḽi si ḽoṱhe, shango ḽa Kanana ḽone ḽo vha ḽi tshi ḓo kunakiswa nga tshenetsho tshifhinga.

GSAM 190Ho vha hu tshi Tendwa uri Fhethu Hukhethwa ndi Ḽifhasi

GSAM 190.2Muhumbulo uyu u vhonala kha athikiḽi ya Geo. Storrs kha Mukosi wa Vhukati ha Vhusiku wa 25 Lambamai, 1844. U vhudzisa a ri, “Fhethu hukhethwa hune ha fanela u kunakiswa ndi mini? Mihumbulo yanga ya kale yo vha i ya uri ndi ḽifhasi ḽoṱhe. Ndi kha ḓi tenda uri ndi tshipiḓa tsha ḽifhasi. Fhedzi ndi tshipiḓa tshifhio? Yeneyi ndi mbudziso ine nda ḓo lingedza u i fhindula.”

GSAM 190.3U redza zwe zwa fulufhedziswa Abrahamu, u khwaṱhisedzwa hazwo kha Isaka, na u vusuludzwa hazwo kha Yakobo, a kona u redza luimbo lwa Mushe, lwo itwaho nga Miriamu nga murahu ha u wela Lwanzhe Lutswuku, lwe vha imba khalwo vha ri: “U ḓo vha ḓisa wa vha sima thavhani ya ifa ḽau, fhethu, Iwe Murena, he wa hu ita uri u dzule hone, fhethu hukhethwa, Iwe Murena, he zwanḓa zwau zwa hu khwaṱhisa.”10

GSAM 190.4Arali muvhali a vhambedza nga vhuronwane ndimana i re afho nṱha na zwe muṅwali wa dziphisalema a ṅwala nga ha u khunyeledzwa hayo, u ḓo vhona uri a i ambi uri na shango ḽa Palestina ndi fhethu hukhethwa. Davida u ri, musi a tshi amba nga u endedza ha Murena vhana vha Israele: “A vha swikisa mukanoni wa fhethu hawe hukhethwa, kha thavha iyi ye tshanḓa tshawe tshauḽa tsha i renga.”11 Kha luimbo lwa Lwanzheni Lutswuku ho ambiwa nga ha shango ḽa Kanana uri ḽo vha ḽi fhethu he a hu ita uri a “dzule hone, fhethu hukhethwa”. Ngauralo, na kha aya maipfi o redzwaho kha dziphisalema, Thavha ya Moria, he fhethu hukhethwa ha fhaṱwa hone, i vhidzwa fhedzi “mukano wa fhethu hawe hukhethwa”. Fhedzi kha yeneyi phisalema hu pfi, “A nanga lushaka lwa Yuda, Thavha ya Tsioni ye a vha a tshi i funa. A fhaṱa fhethu hawe hukhethwa sa pfamo ndapfu, sa ḽifhasi ḽe a ḽi khwaṱhisa lwa lini na lini.”12

GSAM 191U Kunakisa Fhethu Hukhethwa ho Humbulwa u Ri ndi u Kunakisa Ḽifhasi

GSAM 191.1Kha thero yo bulwaho afho nṱha, musi o no redza zwe zwa humbulwa u ri ndi vhuṱanzi ha uri ḽifhasi, kana naho hu shango ḽa Palestina fhedzi, ḽo vha ḽi fhethu hukhethwa, muhulwane o bvela phanḓa a vhudzisa a ri: ‘Fhethu hukhethwa hu ḓo kunakiswa hani?’ O fhindula nga maipfi a muporofita Mixa a ri: ‘Ngauri, vhonani, Murena u bva fhethu hawe, u ḓo tsa, a kanda fhethu ha nṱha ha ḽifhasi. Thavha dzi ḓo ṋoka nga fhasi hawe, miedzi i ḓo phanḓekanywa, sa muṋoṋo phanḓa ha mulilo, na sa maḓi a shululwaho fhethu ha mutswititi.’13

GSAM 191.2Nga muhumbulo we wa vha wo ṱanganedzwa nga vhanzhi nga tshenetsho tshifhinga, wa uri ḽifhasi ḽo vha ḽi fhethu hukhethwa, muvhali u ḓo ṱavhanya u vhona uri ndi ngani vho humbula vha sa timatimi uri, mafheloni a maḓuvha a 2300, Murena o vha a tshi ḓo ḓa a kunakisa ḽifhasi nga nḓila ye Mixa a i ṱalusa. Kha u pikiswa hoṱhe he ha vuselwa Vha-Adventist, a hu na muthihi wa vhapikisi we a ita na u sumbedza uri u kunakiswa ha ḽifhasi nga mulilo ho vha hu si tshone tshiitea tshe tsha vha tshi tshi ḓo bvelela sa u kunakisa fhethu hukhethwa, mafheloni a maḓuvha a 2300.

GSAM 191Vhaapostola Vho Nyabwa, Hone Vho Ḓadzisa Maṅwalo

GSAM 191.3A si lwa u thoma vhathu vha tshi ita zwi funwaho nga Murena, vha ḓadzisa Maṅwalo, hone vha nyabwa kha zwe vha zwi lavhelela, ngauri fhedzi vho vha vha sa pfesesi lushaka lwa tshiitea tshe tsha vha tshi tshi ḓo bvelela. Zwo tou ralo kha vhaapostola vha Kristo. Musi o dzula nṱha ha ṅwana wa donngi, a tshi namela a tshi dzhena Yerusalema, vho ṱavha mikosi musi vha tshi humbula maipfi a muporofita:14 ‘Ṱavha mukosi, iwe ṅwananyana wa Yerusalema: vhona, Khosi yau i ḓa ha iwe; yo luga, i na tshidzo; yo ḓiṱukufhadza, yo namela donngi, na ṅwana wa donngi.’15 U ṱavhiwa ha mikosi nga tshenetsho tshifhinga zwo vha zwi zwa ndeme lune arali vho vha vho fhumula, na matombo o vha a tshi ḓo vhidzelela.16 Vhafunziwa vho humbula uri Kristo, henefho nga tshenetsho tshifhinga, o vha a tshi ḓo gonya khuluṋoni ya Davida sa khosi ya shangoni (‘ro vha ri tshi fulufhela uri ndi ene we a vha a tshi ḓo rengulula Isiraele’17), ngauralo vha ṱavha mikosi vha ri: ‘Nga hu fhaṱutshedzwe muvhuso wa khotsi ashu Davida, une wa ḓa nga dzina ḽa Murena.’18 Ho vha hu tshi ḓo ṱavhiwa mikosi mingafhani nga tshenetsho tshifhinga arali vho vha vho pfesesa uri hu sa athu fhela vhege Kristo o vha a tshi ḓo vha o fa, e vhiḓani ḽa Yosefa, o tangwa nga vhalindi vha Vharoma? Ho vha hu tshi ḓo vha na u ṋea Mudzimu ‘vhugala’ na u ḓikumedza hungafhani kha Vha-Adventist nga 1844 arali vho vha vho pfesesa uri u kunakisa fhethu hukhethwa mafheloni a tshifhinga tshoṱhe tsha vhuporofita ho vha hu tshi ḓo dzhia miṅwaha minzhi Murena a sa athu u ḓa?

GSAM 192A Hu Na Vhukhakhi kha u Vhalela Maḓuvha a 2300

GSAM 192.1Musi avha vhathu vha tshi ṱolisisa nga vhuronwane u vhalela havho ha tshenetsho tshifhinga, a vho ngo wana vhukhakhi; hone Murena ho ngo ḓa, na ḽifhasi a ḽo ngo kunakiswa nga mulilo. Zwenezwi zwo vha zwi tshi amba mini? Vho vha vha tshi ḓivha ngangoho uri Murena o vha e navho kha ndingedzo khulwane ya u ḓa; hone zwino vho vha vho hanganea, vha sa ḓivhi zwi tevhelaho. U fulufhela havho Murena a ho ngo dzinginyea. Vho vha vha tshi ḓivha uri a nga si vha laṱe. Tshedza tsho vha tshi tshi ḓo bva huṅwe fhethu. Mbudziso i lemelaho ye ya vha i phanḓa havho i ṱalutshedzwa nga maipfi a Yeremia o no bulwaho, a uri: ‘Naa U ḓo vha kha nṋe sa muzwifhi tshoṱhe, na sa maḓi a no xa?’ Lutendo a lwo ngo ṱanganedza u timatima uhu, ngauri vho humbula maipfi a Murena nga muporofita Habakuku malugana na bono, a uri: ‘Mafheloni ḽi ḓo amba, ḽi nga si zwifhe.’19 Maipfi o no redzwaho a mudzudzanyi wa Ipfi ḽa Ngoho a sumbedza zwavhuḓi vhuimo havho: ‘A ri athu kona u ṱanganedza uri Tshifhe washu Muhulu ho ngo khunyeledza nga ḽeneḽo ḓuvha zwoṱhe zwe tshifanyiso tsha ri tendela u zwi lavhelela.’

GSAM 193Ho Wanala Tshedza nga ha Fhethu Hukhethwa

GSAM 193.1Hiram Edson, wa Port Gibson, N.Y., o mmbudza uri nga ḓuvha ḽi tevhelaho u fhira ha tshifhinga nga 1844, musi a tshi khou rabela tsimuni murahu ha zwigwada zwa mavhele o vhofhekanywaho, Muya wa Mudzimu wo ḓa khae nga maanḓa mahulu lwe a ṱoḓa u wela fhasi, nahone ha ḓa muhumbulo wa uri: ‘Fhethu hukhethwa hune ha fanela u kunakiswa hu ṱaḓulu.’ O vhudza O. R. L. Crosier uyu muhumbulo, nahone vhoṱhe vha ṱolisisa enea mafhungo nga vhuronwane. Mathomoni a 1846, ṱhalutshedzo yo ṱanḓavhuwaho ya mafhungo a fhethu hukhethwa u ya nga Bivhili, yo ṅwalwaho nga Vho-Crosier, yo gandiswa kha Ṋaledzi ya Matsheloni, bammbiri ḽe ḽa vha ḽi tshi gandiswa Cincinnati, Ohio, nga tshenetsho tshifhinga. Kha iyo thero ndapfu ho sumbedzwa uri mushumo wa u kunakisa fhethu hukhethwa wo vha u mushumo wa u fhedzisela wa Kristo sa tshifhe washu muhulu, we wa thoma nga 1844, wa vha u tshi ḓo fhela musi e tsini na u dovha a ḓa zwa vhukuma e kha makole a ṱaḓulu sa Khosi ya mahosi na Murena wa marena.

GSAM 193Zwivhidzo Zwi Ṱoḓa Miraḓo yo Ṱuwaho

GSAM 193.2Ḓuvha ḽa vhufumi ḽa ṅwedzi wa vhusumbe ḽo vha ḽo fhira, nahone zwivhidzo zwo humbula uri zwi ḓo lelutshelwa nga u vhuisa miraḓo yo ṱuwaho, ye ya vha yo ḓifhambanya nazwo nga fhasi ha ‘mukosi wa vhukati ha vhusiku’ na mulaedza wa muruṅwa wa vhuvhili; hone kha zwenezwi zwo nyabwa zwihulu, sa zwine zwa ḓo sumbedzwa nga phindulo i tevhelaho kha u kombetshedzwa u humela kha madzangano avho a kale, sa zwe ya ṅwalwa kha Mukosi wa Vhukati ha Vhusiku wa 26 Nyendavhusiku, 1844:—

GSAM 193.3‘Hone ngoho ndi ifhio? Vha zwi ḓivha zwavhuḓi uri kha vhunzhi ha zwivhidzo izwi, mafhungo ane a ṋewa vhuimo ha nṱha ndi a uri, “U rembuluswa ha ḽifhasi,” “muvhuso wa miṅwaha ya tshigidi,” na “u humela ha Vhayuda Palestina,” musi Mutshidzi a sa athu u ḓa nga dzawe. Avho vha no humela murahu u ya u dzula vha tshi thetshelesa nyimbo dza u eḓedza dza pfunzo dzenedzi dzi siho Maṅwaloni, dzi sa pfali, vha ita zwenezwo vha tshi ḓivha zwine vha ita; nahone kuitele kwo ralo kha vhone ku ḓo vha u “humela murahu” zwa vhukuma.

GSAM 194.1‘Musi vho no vha “vho vhofholowaho” u ya nga Maṅwalo, zwo tsireledzea nga maanḓa u “bvela phanḓa” u fhira u “humela murahu” kana u “gomela murahu,” zwihuluhulu nga tshenetshi tshifhinga, musi khare ya vhugala i tshi ḓo ṋewa hu si kale vha fulufhedzeaho kha Kristo Yesu.’

GSAM 194.2Kuitele kwa zwivhidzo kwa u vhea u ḓa ha Murena kule nga u tikedza pfunzo dzo bulwaho afho nṱha dzi siho Maṅwaloni, kwo humbudza Vha-Adventist maipfi aya a muporofita Hesekiele: ‘Ṅwana wa muthu, vhona, vha nḓu ya Isiraele vha ri: Bono ḽine a ḽi vhona ndi ḽa maḓuvha manzhi a ḓaho, nahone u porofita nga ha zwifhinga zwi re kule.’ Henefho hu wanala phindulo ye Vha-Adventist vha i shumisa, ya uri: ‘Ngauralo vha vhudze u ri: Zwo ralo Murena Mudzimu a tshi ri: A hu tsha ḓo vha na na ḽithihi ḽa maipfi anga ḽine ḽa lengiswa, hone ipfi ḽe nda ḽi amba ḽi ḓo itea, u ralo Murena Mudzimu.’20

GSAM 194‘U Fanela u Dovha wa Porofita’

GSAM 194.3Avho vhe vha ‘ḽa’ bugu, vha ita nḓivhadzo ya ‘tshifhinga,’ vho vhona mushumo wavho kha ḽifhasi wo no fhela; ndi zwone zwo itaho uri hu ambiwe uri vha fanela u dovha vha funza tshaka, na ndimi, na mahosi. Huṅwe ha mushumo, he ha vha hu sa athu vhonwa, ho vha hu tshi fanela u khunyeledzwa zwino,—ha u sumbedza vhathu zwine thembele ya Mudzimu ya ṱaḓulu ya vha zwone zwa vhukuma, na tshumelo ya aletare yayo. Mulayo wa u kala thembele21 u a ṱoḓea u itela u wana nḓivho ya lushaka lwa tshiitea tshine tsha ḓo bvelela mafheloni a tshifhinga tsha vhuporofita, nahone nga zwenezwo hu ṱalutshedzwe maipfi a uri: ‘Ndi hone fhethu hukhethwa hu tshi ḓo kunakiswa.’

GSAM 194.4Ṱhogomelani uri muruṅwa wa nḓivhadzo iyi ya tshifhinga o bva ṱaḓulu, nahone mushumo wawe u sa athu fhela u ṋea ndaela ya u dovha ha funzwa vhathu. Ngauralo mulaedza une wa fanela u ṱalutshedza mafhungo a fhethu hukhethwa, wa ṋea fulufhelo vho nyabwaho, nga tshifhinga tshenetsho wa vha ṋea ‘luṱanga,’ kana ‘thonga,’ kana tshikalo, tshine vhathu vha Mudzimu vha nga linga ngatsho vhuimo ha matshilele avho phanḓa hawe, u fanela u vha na zwiga zwi vhonalaho zwa uri wo bebwa ṱaḓulu, a wo ngo bva vhathuni.

GSAM 195U Ṱalula ho Thivhela u Swikelela Vhathu

GSAM 195.1U ṱalula he ha vha hu hone kha pfunzo ya u ḓa ho vha hu tshithivheli tshine zwa ṱoḓa u sa konadzea u tshi pfuka u swikelela vhathu; nahone u lingedza u dovha wa vha funza hu si na tshedza tshi re khagala, tsha vhukuma nga ha tshiitisi tsha u nyabwa, zwo vha zwi tshi ḓo vha zwi si na mushumo. Vhatendi vha Vha-Adventist vhone vhaṋe vho vha vha tshi ṱoḓa uri mifhefumulo yavho i dovhe i ṱuṱuwedzwe nga ndaela i bvaho ṱaḓulu, vhathu vha sa athu kona u funzwa zwavhuḓi; hone zwenezwi zwo vha zwi tshi nga khunyeledzwa hani? Naa zwo vha zwi tshi nga itwa nga vhuṱali ha vhathu fhedzi? Kana avho vhe vha tshenzhela mushumo wo dzikaho wa Muya wa Mudzimu kha ndingedzo ya u ḓa ye ya vha i tshi kha ḓi tou bva u itea, vho vha vha tshi ḓo fushea nga mihumbulo ya vhathu fhedzi? A hu na tshithu nga nnḓa ha mushumo u fanaho na wa ‘mulaedza wa muruṅwa wa vhuraru’22 tshe tsha vha tshi tshi nga vha bvisa kha u hanganea havho; nahone zwenezwi zwo thoma nga nḓila yo teaho, nga zwiṱuku nga zwiṱuku sa zwe vha vha vha tshi nga zwi ṱanganedza, zwi na vhuṱanzi vhu khwaṱhisaho nga maanḓa ha uri zwo vha zwi tshi bva ṱaḓulu.

GSAM 195Sa Nngu dzi Si na Mulisa

GSAM 195.2Tshigwada tshihulwane tsha u ḓa tsho vha tshi afho, nga muṅwe muhumbulo, tshi tshi nga nngu dzi si na mulisa, zwigidi zwa vhone vho vha vho ḓifhambanya na zwivhidzo zwoṱhe na pfunzo dzazwo vhege dzi si gathi fhedzi dzo fhiraho, hu si na madzangano a vhathu o hwalaho vhuḓifhinduleli ha u ṱhogomela vhutshilo havho ha muya. Vho vha vha si na vhaeletshedzi vha shangoni vhane vha nga vha fulufhela; fulufhelo ḽavho ḽo vha ḽi kha Mudzimu fhedzi.

GSAM 195.3Naho zwo ralo, vho vha vha na vhungoho nga tshithu tshithihi, nahone tshone tsho vha tshi tshi fana na tsimbi ya u tika tshikepe kha vhone,—nḓivhadzo ya tshifhinga yo vha yo luga.23 Hone sa vhathu vho vha vhe kha vhuimo ha uri, arali Mudzimu a sa vha livhisi na u vha linda, vho vha vha tshi nga ṱanganedza ṱhalutshedzo dza mazwifhi, kana vha fhelelwa nga ‘u konḓelela’ vha laṱa lutendo kha zwe vha tshenzhela tshifhingani tsho fhiraho. Vhaṅwe vho ita zwenezwi; ngeno vhaṅwe, vho livhisa iṱo ḽa lutendo kha ene we mifhefumulo yavho ya mu funa, vha tshi vhudzisa nga u ḓiimisela vha ri: ‘Mulindi, vhusiku ho swika ngafhi? Mulindi, vhusiku ho swika ngafhi? Mulindi a ri: Matsheloni a khou ḓa, na vhusiku vhu khou ḓa: arali ni tshi ṱoḓa u vhudzisa, vhudzisani: humani, iḓani.’24

GSAM 196J. N. Andrews nga ha U Nyabwa

GSAM 196.1Muhulwane J. N. Andrews, muṅwe we a fhira kha zwenezwi nga 1844, u amba nga ha u nyabwa nga heyi nḓila:—

GSAM 196.2‘Avho vhe vha lavhelela Murena nga 1843 na nga 1844 vho nyabwa. Kha vhanzhi, haya mafhungo ndi tshiitisi tsho eḓanaho tsha u hana vhuṱanzi hoṱhe kha iyi mhaka. Ri a tenda uri ho vha na u nyabwa, hone a ri koni u tenda uri zwenezwi zwi ṋea tshiitisi tsho lugaho tsha u landula tshanḓa tsha Mudzimu kha uyu mushumo. Tshivhidzo tsha Vhayuda tsho nyabwa musi, mafheloni a mushumo wa Yohane Mulovhedzi, Yesu a tshi ḓisumbedza sa Messia o fulufhedziswaho. Nahone vhafunziwa vhe vha vha vha tshi fulufhela vho nyabwa nga nḓila i ṱungufhadzaho vhukuma musi ene we vha lavhelela uri u ḓo vhofholola Isiraele a tshi farwa na u vhulahwa nga zwanḓa zwivhi. Nahone musi o no vuwa vhafuni, musi vha tshi lavhelela uri u ḓo dovha a vhuyedzedza muvhuso kha Isiraele, vho nyabwa vhukuma musi vha tshi pfesesa uri o vha a tshi ṱuwa a tshi ya ha Khotsi awe, na uri vhone vho vha vha tshi ḓo sala tshifhinga tshilapfu vha tshi tambudzwa na u pfa vhuṱungu. Hone u nyabwa a hu sumbedzi uri Mudzimu ha na tshanḓa kha u livhisa vhathu vhawe. Hu fanela u vha ita uri vha lulamise vhukhakhi havho, hone a hu faneli u vha ita uri vha laṱe u fulufhela havho Mudzimu. Ndi ngauri vhana vha Isiraele vho nyabwa sogani zwe zwa ita uri vha landule lunzhi u livhiswa nga Mudzimu. Vho vhewa sa tsivhudzo kha riṋe, uri ri si we nga u tevhela tshenetsho tsumbo tsha u sa tenda.’25

GSAM 196Ngoho i Lovhedzwa nga u Sa Ṱanganedzwa nga Vhanzhi

GSAM 196.3Zwi vhonala zwi pulane ya Murena u vhea ngoho dza ndeme kha nḓila i sa takalelwi nga vhanzhi, hune u dzi ṱanganedza na u dzi thetshelesa zwa ḓo vha u hwala tshifhambano.26 Zwenezwi ndi ngoho zwihuluhulu kha ano maḓuvha a vhufhelo. Petro, a tshi amba nga ha tshifhinga tshine magumo a zwoṱhe a ḓo vha e ‘tsini,’ na musi ‘khaṱhulo’ i tshi ḓo ‘thoma nḓuni ya Mudzimu,’ u ri: ‘Vhafunwa, ni songo kanuka mulingo wa mulilo une wa ḓa u ni linga, sa musi hu tshi khou itea tshithu tshi sa ḓivhei kha inwi: hone takalani, ngauri ni kovhekana na Kristo maṱungu awe; uri musi vhugala hawe vhu tshi dzumbululwa, na inwi ni takale nga dakalo ḽihulu. Arali ni tshi semiwa nga dzina ḽa Kristo, no fhaṱutshedzwa; ngauri Muya wa vhugala na wa Mudzimu u dzula kha inwi: kha vhone u a semiwa, hone kha inwi u a rendiswa.’27

GSAM 197.1Musi ngoho yo no lovhedzwa nga u sa ṱanganedzwa nga vhanzhi, u i ṱanganedza zwi ṱoḓa tshilidzi tshi fhiraho tsha u tou tevhela lutendo lwa magogo. Vhaḓiiti vha mazwifhi a vha vhoni tshithu tshihulu tsha u vha kokodzela u ṱanganedza ngoho ine ya ṱoḓa nyito i fanaho na u alavha tshikepe u gonya mulambo ‘vha tshi lwa na phepho na maḓi a elelaho.’ Nga zwenezwo ngoho i vha mulingo kha vha fulufhedzeaho, vha re na mbilu dzo lugaho, vha ngoho, na vha thetshelesaho luvalo lwavho.

GSAM 197.2Ro no sumbedza uri vhuporofita ha ndingedzo ya u ḓa vhu amba uri hu fanela u vha na u nyabwa. Ho ḓa; nahone nga zwenezwo, kha vhulanguli ha Mudzimu, u ṱanganedza wonoyo mulaedza ho vha hu na tshifhambano tshaho.

Notes

  1. Nzumbululo 10:10, 11; 11:1. ↩
  2. Hesekiele 3:1-3. ↩
  3. Yeremia 15:16. ↩
  4. Pikhra—mushonga u kalakataho vhukuma, u sa takadziho na luthihi, wo itwaho nga tshikambi, zwikhopha na vhulimbo ha mira. ↩
  5. Johanisi 20:13. ↩
  6. Yeremia 15:16-18. ↩
  7. Vhaheberu 10:35-39. ↩
  8. Zwipiḓa zwa Vhutshilo ha Ellen G. White, masiaṱari 107-109. ↩
  9. Nga tshenetsho tshifhinga ho vha hu si na we a vha a tshi ḓivha nga ha fhethu hukhethwa ngei ṱaḓulu. ↩
  10. Ekisoda 15:17. ↩
  11. Dziphisalema 78:54. ↩
  12. Dziphisalema 78:68, 69. ↩
  13. Mixa 1:3, 4. ↩
  14. Yohane 12:16. ↩
  15. Sakaria 9:9. ↩
  16. Luka 19:40. ↩
  17. Luka 24:21. ↩
  18. Marko 11:10. ↩
  19. Habakuku 2:3. ↩
  20. Hesekiele 12:27, 28. ↩
  21. Kha u kala hune ha si ṋewe mbalo dza mvelelo, hu vha hu tshi ambiwa zwine tshithu tsha vha zwone, hu si vhuhulwane hatsho. ↩
  22. Nzumbululo 14:9-12. ↩
  23. Musi vho ṱolisisa nga vhuronwane vhukuma u vhalela havho ha maḓuvha a 2300, a vho ngo kona u wana vhukhakhi, nahone na zwino a hu na vhune ha nga wanala. ↩
  24. Yesaya 21:11, 12. ↩
  25. Milaedza Miraru ya Nzumbululo 14:6-12, siaṱari 33. ↩
  26. Mateo 16:24. ↩
  27. 1 Petro 4:7, 17, 12-14. ↩

Note

Back