Ndima ya 28 — Muṋango Une A Hu Na Muthu Ane A Nga U Vala
GSAM 462.1“Ndo vhea phanḓa hau muṋango wo vuleaho, huno a hu na muthu ane a nga u vala; ngauri u na maanḓa maṱuku, wo vhulunga ipfi ḽanga, a wo ngo landula dzina ḽanga.”1
GSAM 462.2Ndi eneo maipfi ane a vhudzwa vha re kha vhuimo ha Filadelefia ha tshivhidzo tsha evangeli. Tshenetshi tshivhidzo tsho vha tsho aluwa nga u huwelelwa ha u ḓa ha Kristo hu re tsini, kana tsho vha tsho vhumbwa nga vhe vha farelela zwe vha zwi pfa nga ha eneo mafhungo; ngauri u amba nga tshivhidzo tsha Sardesi (tshe tsha ranga Filadelefia thwii) a ri: “Humbula-ha zwe wa zwi ṱanganedza na u zwi pfa, u zwi farelele, u rembuluwe. Arali u sa fhaṱuwa, ndi ḓo ḓa kha iwe sa mbava, huno a u nga ḓivhi tshifhinga tshine nda ḓo ḓa kha iwe ngatsho.”2
GSAM 462.3Ngauralo tshivhidzo tsha Sardesi tsho pfa pfunzo ya uri Murena u ḓo ḓa hu si kale. Vhe vha farelela zwe vha zwi pfa vho bvela phanḓa kha ngoho musi “tshiṱomambone” tshi tshi sudzuluswa, vha vha tshivhidzo tsha Filadelefia, tshe a tshi vhudza a ri: “Ngauri wo vhulunga ipfi ḽa u konḓelela hanga, na nṋe ndi ḓo u vhulunga kha tshifhinga tsha mulingo tshi ḓaho kha shango ḽoṱhe, u linga vhane vha dzula kha ḽifhasi. Vhona, ndi ḓa nga u ṱavhanya: farelela tshine wa vha natsho, uri hu si vhe na muthu ane a dzhia khare yau.”3 Ngauralo ndi tshenetshi tshivhidzo tsha Filadelefia tshine a tshi vhudza a ri: “Ndo vhea phanḓa hau muṋango wo vuleaho, huno a hu na muthu ane a nga u vala.”
GSAM 462.4Afha-ha hu na zwe Maṅwalo Makhethwa a zwi amba nga maanḓa: vhane nga vhulivhisi ha Mudzimu vha ṱuṱuwedzwa u bva vha tshi ya u sevha shango nga u ḓa ha Murena, na u humbela vhathu uri vha ḓilugise u ṱangana na Mudzimu, vha na tshilidzi tsha Mudzimu tsho khetheaho mushumoni wavho. Vhathu vha nga lingedza u vha thivhela, u kunda ndingedzo dzavho na u vala “muṋango wa u amba,” fhedzi ipfi ḽa Mudzimu ḽi kha ḓi pfala nṱha ha phosho yoṱhe ḽi tshi ri: “Ndo vhea phanḓa hau muṋango wo vuleaho.”
GSAM 463Mvelaphanḓa ya Miṅwaha ya 74
GSAM 463.1Kha masiaṱari o rangaho a iyi bugu ro pfufhifhadza mafhungo a miṅwaha ya 74, u bva nga 1831 u swika nga 1905, ri tshi tevhela u takuwa na mvelaphanḓa ya milaedza ya u ḓa, zwihuluhulu mulaedza wa muruṅwa wa vhuraru. Ro sumbedza uri hoyu mulaedza wo bva hune wa sa ḓivhee na vhushai, wa bvela phanḓa nga nungo na maanḓa zwi engedzeaho ṅwaha muṅwe na muṅwe, wa vhuya wa vha na mishumo ya vhurumiwa yo tangaho ḽifhasi. Vhukuma a wo ngo bvelela nga nṱhani ha uri u takadza dzimbilu dza ṋama; ngauri phanḓa hawo u hwala Sabatha ya Murena, ine u i tevhedza zwa ḓisa tshifhambano tshi lemelaho, zwi tshi ṱoḓa uri muthu a ḓifhambanye na mushumo wa vhubindudzi na shango nga ḓuvha ḽa vhege ḽine mishumo ya shango ya anda ngaḽo. Na hone a wo ngo bvela phanḓa nga nṱhani ha uri ho vha hu si na u pikiswa; ngauri wo ṱangana nazwo u bva mathomoni, u pikiswa huhulu nga maanḓa hu tshi bva nnḓa, khathihi na khakhathi dzo vhangwaho nga vhathu vha songo ḓikumedzaho kha Mudzimu vhe lwa tshifhinga vha ḓiwana vhe vhukati ha vhatendi. Nga ha vhuimo ho vhangwaho nga maano na ndingedzo dza maswina a nnḓa, ri nga amba zwavhuḓi nga maipfi a Davida muṅwali wa dziphisalema ra ri: “Ngavhe Murena o vha e si kha riṋe, Isiraele nga a ambe zwino; ngavhe Murena o vha e si kha riṋe, musi vhathu vha tshi ri vutshela, vha ka vha ri mila ri tshi kha ḓi tshila, musi mbiti dzavho dzi tshi ri vutshela; maḓi a ka a ri kumbela, mulambo wa fhira nṱha ha vhutshilo hashu; maḓi a ḓihudzaho a ka a fhira nṱha ha vhutshilo hashu. Nga hu rendwe Murena, a songo ri kumedzaho uri ri vhe zwipondwa zwa maṋo avho. Vhutshilo hashu ho ponyoka sa tshiṋoni tshi tshi bva kha tshikwekwe tsha vhafashi vha zwiṋoni; tshikwekwe tsho ṱhukhukana, riṋe ro ponyoka. Thuso yashu i kha dzina ḽa Murena, o sikaho ḽiṱaḓulu na ḽifhasi.”4
GSAM 464Thuso kha Murena
GSAM 464.1Murena u ḓivhadza uri o vhea phanḓa ha vhathu vhawe “muṋango wo vuleaho, huno a hu na muthu ane a nga u vala.” A zwi mangadzi-ha uri mulaedza wo bvela phanḓa wo khwaṱha. Ndi mulaedza wa Mudzimu kha vhathu, huno u fanela u bvelela. Kha Nzumbululo 7:2 mushumo wa u lugisa vhathu uri vha ime musi ḓuvha ḽihulu ḽa mbiti dza Mudzimu ḽi tshi ḓa u fanyiswa na muruṅwa “a tshi gonya a tshi bva vhubvaḓuvha,” kana, sa zwine vhaṅwe vha ṱalutshedzela ngazwo, “sa u ṱavha ha ḓuvha.” Vhonani u tsha ha ḓuvha—u thoma hu vhonala misevhe ya tshedza vhubvaḓuvha; i ṱangana ya tou tshena u swika tshivhumbeo tshihulwane tsha ḓuvha tshoṱhe tshi tshi vhonala zwavhuḓi. Musi “Khosi ya Ḓuvha” i tshi gonya u swika nṱha-nṱha, tshedza tshayo, mufhiso watsho na maanḓa atsho zwi engedzea zwi tshi ya.
GSAM 464.2Vhukuma yeneyo yo vha mvelaphanḓa ya mulaedza wa muruṅwa wa vhuraru u bva nga 1848, musi ngoho dzi u vhumbaho dzi tshi vhewa nga nḓila i re khagala; u bva henefho ro sumbedza nyaluwo i vhonalaho na yo khwaṱhaho ine ya mangadza. Ri nga ṱalutshedza izwi nga tshithihi fhedzi: Murena u khou khwaṱhisedza ipfi ḽawe kha vhane tshino tshifhinga, musi tshidzo tshawe tshi tsini na u ḓa, “vha vhulunga Sabatha uri vha si i tshikafhadze,”5 vha dovha vha humisa mulenzhe wavho uri vha si ite zwi vha takadzaho nga ḓuvha ḽikhethwa ḽa Mudzimu, ngauralo nga “lutendo lwa Yesu,” sa zwine zwa ambiwa kha mulaedza wa muruṅwa wa vhuraru wa Nzumbululo 14, vha tshi vhulunga “milayo ya Mudzimu” yoṱhe. Nga ha vhenevho Murena o amba nga muporofita Yesaya a ri: “Ndi hone tshedza tshau tshi tshi ḓo bvelela sa matsheloni, na u fhola hau hu ḓo ṱavhanya ha mela; huno u luga hau [‘Murena u luga hashu.’ Yeremia 23:6] hu ḓo u ranga phanḓa; vhugala ha Murena vhu ḓo vha mulindi wau wa murahu.”6 Ri na khwaṱhisedzo dzo raloho, ri nga lavhelela hani zwiṅwe nga nnḓa ha uri mushumo u ḓo bvelela? “Arali Mudzimu e kha riṋe, ndi nnyi ane a nga ri pikisa?”
GSAM 464Vhenevha Vha Nga Bvelela Hani?
GSAM 464.3Musi ri tshi sedza vhuimo ha nga 1846, musi Muhulwane Joseph Bates a tshi thoma u ṅwala bugu yawe ya u thoma, ye ya vha bugu ya u thoma u gandiswa nga Vha-Adventist vha ḓuvha ḽa vhusumbe nga ha mafhungo a Sabatha, e na masenthe a 12 na hafu fhedzi sa lupfumo lwoṱhe lwe a vha e nalwo shangoni, a dovha a fanela u a shumisa ḓuvha ḽawe ḽa u thoma ḽa u ṅwala ḽi sa athu fhela; na musi ri tshi dovha ra sedza Muhulwane James White a tshi gandisa kubammbiri kwawe kwa u thoma, Ngoho ya Zwino, nga tshelede ye a i wana nga u rema furu masimuni, a tshi rumela bammbiri mahala kha vhoṱhe vhe vha vha vha tshi ḓo vhala, a tshi amba ngaḽo sa mulaedza we wa vha u tshi ḓo swika magumoni a ḽifhasi,—musi ri tshi sedza aya mathomo maṱuku, muthu a nga vhudzisa nga maipfi a vhathu vha misini ya Amosi a ri: “Yakobo u ḓo takuswa nga nnyi? Ngauri ndi muṱuku.”7 Musi ri tshi vhambedza izwo na vhuimo ha nga 1905, musi ngoho dza mulaedza dzi tshi gandiswa kha nnḓu dza khanḓiso dza 20, dzi re kha zwipiḓa zwo fhambanaho zwa shango, dzine kanzhi dza shuma nga maanḓa adzo oṱhe uri dzi kone u fusha ṱhoḓea ya zwine zwa vhaliwa, ri nga amba nga ngoho ra ri: Vhonani, “muṋango wo vuleaho” une u swika zwino a hu na muthu we a u vala.
GSAM 465.1Nga ha vhe misini ya kale vha vhona u nga mushumo u nga si vhuye wa bvelela, ri nga amba nga maipfi e muporofita Sakaria a kaidza ngao vhe vha humbula u thivhela mushumo wa Mudzimu kha u dovha u fhaṱa Yerusalema, a ri: “Ndi nnyi o nyadzaho ḓuvha ḽa zwithu zwiṱuku?”8 Nga ha zwithu zwe zwa vhonala sa dzithavha dza vhuleme nḓilani yavho, Murena o amba nga muporofita a ri:—
GSAM 465Thavha yo Itwa Mudavhi
GSAM 465.2“U nnyi iwe thavha khulu? Phanḓa ha Serubabele u ḓo vha mudavhi; huno u ḓo bvisa tombo ḽa nṱha hu na mifhululu, vha tshi huwelela vha ri: Tshilidzi, tshilidzi nga tshi vhe khaḽo.”9 Zwo ralo kha mushumo wa mulaedza wa muruṅwa wa vhuraru, huno zwi ḓo ralo u swika “tombo ḽa nṱha” ḽi tshi ḓiswa, kana nga maṅwe maipfi, u swika mushumo u tshi fhela.
GSAM 465.3Sedzani vhaṱuku vha nga 1846, vhe vha vha vhe vhashai nga lupfumo, vhashai kha zwoṱhe nga nnḓa ha lutendo kha Mudzimu na kha vhulondolo ha ngoho, ni vhone uri mushumo wavho wo aluwa wa swika ngafhi. Humbulani zwishumiswa zwine zwino zwa vha hone, bugu dzoṱhe dzo lugiswaho, dzo ṱalutshedzelwaho na u gandiswa nga nyambo dzo fhambanaho dza ḽifhasi, na maḓana a vhavhambadzi vha bugu vhane vha isa hedzi bugu miḓini ya vhathu, dzi re na mutengo wa $400,000 ṅwaha muṅwe na muṅwe. Arali phaṱhutshedzo ya Mudzimu ya dzula i kha mushumo, ri nga lavhelela u bvelela. Ri na hezwi zwishumiswa na vhashumi vhane vha khou engedzea ṅwedzi muṅwe na muṅwe, ri tshi fulufhela Kristo, ri fanela u lavhelela zwe Salomo a zwi imba nga tshivhidzo tsha Mudzimu musi tshi tshi bva vhuimoni hatsho ha sogani, “tsho ḓisendeka nga tshanḓa tsha Mufunwa watsho,” musi a tshi tshi sumbedza tshi tshi sedza nnḓa, “tsho naka sa ṅwedzi, tshi penya sa ḓuvha, tshi ofhisa sa mmbi i re na dzifolaga.”10
GSAM 466U Thuswa nga Tshifhiwa tsha Vhuporofita
GSAM 466.1A ro ngo vhona fhedzi uri vhulivhisi ha Murena ho vula nḓila ya u phaḓaladza ngoho, na uri phaṱhutshedzo yawe i vhonalaho yo tshimbila na ndingedzo dza u tevhela nḓila dza vhulivhisi hawe; fhedzi kha u takuwa na mvelaphanḓa ya mulaedza wa muruṅwa wa vhuraru o amba na vhathu vhawe nga tshifhiwa tsha vhuporofita. Izwi a zwo ngo vha nzumbululo ntswa ya u dzhia vhudzulo ha Bivhili, kana nḓila ya u shanda pfunzo dza Maṅwalo, fhedzi zwo vha zwa u sumbedza hune kha uno murafho ha vha na khombo ya u ṱutshela u leluwa ha evangeli ya Kristo, hune vhathu vha vha khomboni ya u tevhela mikhuvha ya tshifhinga, vha fushea nga tshivhumbeo tsha u ofha Mudzimu tshi si na maanḓa.
GSAM 466.2Musi ri tshi sedza haya mafhungo nga tsumbo ya vhaporofita vha kale,11 ye Murena a ri ṋea yone sa muṅwe wa milayo ya u linga mivhonalo yo raloho, ri wana uri zwiitisi zwe zwa ita uri mivhonalo yo raloho i ṱoḓee nga tshenetsho tshifhinga zwi kha ḓi vha hone na zwino; ndi khombo ine ya vha hone kha murafho muṅwe na muṅwe ya u pambuswa nḓilani ya ngoho nga pfunzo na mikhuvha zwo ḓoweleaho na zwo khetheaho zwa tshifhinga tshenetsho. Muapostola Paulo, musi a tshi amba nga u vhonala ha zwifhiwa zwe Murena a zwi vhea tshivhidzoni, u ri ndi “zwa u khunyeledza vhakhethwa, zwa mushumo wa u shumela, zwa u fhaṱa muvhili wa Kristo; u swika riṋe roṱhe ri tshi swika kha vhuthihi ha lutendo na ha u ḓivha Murwa wa Mudzimu, ra vha muthu o fhelelaho, ra swika tshikalo tsha vhulapfu ha vhuḓalo ha Kristo; uri ri si tsha vha vhana, ri tshi poswa ngeno na ngei, ri tshi hwalwa nga muya muṅwe na muṅwe wa pfunzo, nga vhufhura ha vhathu na nga vhutsila ha maano avho ane ngao vha lalela u fhura; fhedzi ri tshi amba ngoho nga lufuno, ri aluwe zwithuni zwoṱhe kha ene a re ṱhoho, ene Kristo; ane muvhili woṱhe wa ṱumanywa zwavhuḓi na u faranywa nga zwine tshirumbi tshiṅwe na tshiṅwe tsha zwi ṋea, u tshi shuma nga maanḓa a tshikalo tsha muraḓo muṅwe na muṅwe, wa ḓialusa, wa ḓifhaṱa nga lufuno.”12
GSAM 467.1U hanedza hu fanaho na hune ha itwa zwino kha mivhonalo ya tshifhiwa tsha vhuporofita ho vha hu tshi nga itwa nga maanḓa a fanaho misini ya kale; ndi uri, ri na Maṅwalo, nga zwenezwo a ri ṱoḓi zwifhiwa zwo raloho. Fhedzi enea Maṅwalo a ri vhudza uri Kristo o vhea zwenezwi zwifhiwa tshivhidzoni uri zwi ite mushumo wazwo u swika “zwo fhelelaho [vhuimo ho fhelelaho] zwi tshi ḓa,” na uri tshivhidzo tshi fanela u “sa shaya tshifhiwa na tshithihi, tshi tshi lindela u ḓa ha Murena washu Yesu Kristo.”13
GSAM 467Ri Ṱoḓela Mini Vhaporofita?
GSAM 467.2Vhathu vha kale vho vha vha tshi nga humbula uri vha na mulayo wa Mudzimu wa vhuḓifari wo ṅwaliwaho nga munwe wawe kha mbaba dza matombo; uri vha na milayo, khaṱhulo na ndaela zwe zwa ambiwa na Mushe zwi tshi bva mulomoni wa Mudzimu, zwa ṅwalwa nga vhuronwane; huno ho vha hu tshi ṱoḓea mini zwiṅwe? Fhedzi naho vho vha vhe na dzenedzo ngoho dzoṱhe dzavhuḓi, Mudzimu o takalela u amba navho “nga zwifhinga zwo fhambanaho na nga nḓila dzo fhambanaho nga vhaporofita vhawe vhakhethwa.”
GSAM 467.3Ri wana uri vhuṱanzi he ha ṋewa nga vhaporofita vho fhambanaho, sa Yesaya, Yeremia, Hesekiele, Daniele, Hosea na vhaṅwe, ho funza kha luṅwe na luṅwe lwa mafhungo ayo mulayo muthihi muhulwane wa u thetshelesa Mudzimu; naho zwo ralo, muporofita muṅwe na muṅwe o vha e na u kaidza hawe ho khetheaho kha vhathu vha tshifhinga tshawe, nga nṱhani ha nḓowelo yavho ya u kokodzelwa kule na milayo mikhethwa ya u luga nga mikhuvha yo ḓoweleaho ya tshifhinga tshe vhuporofita ha ṋewa ngatsho.
GSAM 468Ṱhoḓea ya Zwifhiwa
GSAM 468.1Naho hu tshi nga ambiwa uri a ri na pfunzo dzavhuḓi dza Maṅwalo a Thestamennde ya Kale fhedzi, fhedzi ro dovha ra vha na maipfi a Muponesi washu ene muṋe na a vhaapostola, huno ri ṱoḓela mini tshiṅwe tshedza? Ngoho i sala i ya uri vhenevha vhaapostola vhakhethwa vho sumbedza phanḓa kha maḓuvha a vhufhelo, musi “zwifhinga zwa khombo zwi tshi ḓo ḓa,” na musi vhathu vha tshi ḓo “vha na tshivhumbeo tsha u ofha Mudzimu, fhedzi vha tshi landula maanḓa atsho,” vha dovha vha ri vhudza uri “vhaṅwe vha ḓo ṱutshela lutendo, vha tshi thetshelesa mimuya i fhuraho na pfunzo dza madimoni.”
GSAM 468.2Nga nṱhani ha izwi zwoṱhe, vhenevho vhathu vhane Paulo a amba ngavho musi a tshi ṅwalela Vhathesalonika, vhane vha sa ḓo vha swiswini uri ḓuvha ḽa Kristo ḽi vha wane sa mbava, fhedzi vhane vha ḓo vha vhana vha tshedza, vha ṱuṱuwedzwa u “linga zwoṱhe” kha “vhuporofita,” na u “farelela zwivhuya.”14 Izwi zwi fana na u vha vhudza uri vhathu vhane vha ḓo vha vha tshi lavhelela u ḓa ha Murena Yesu Kristo, vhane mafheleloni vha ḓo wanwa vho lugela ḽeneḽo ḓuvha, vha ḓo vha na mivhonalo “yavhuḓi,” ya ngoho ya tshifhiwa tsha vhuporofita vhukati havho.
GSAM 468Zwiga zwa Vhufhelo
GSAM 468.3Ri kha tshifhinga tshine zwiga zwa vha zwinzhi thungo dzoṱhe zwa uri ḓuvha ḽa Murena ḽi tsini. Ri kha tshenetsho tshifhinga tshine ha vha ho tea u vuwa vhathu vhane vha ḓo vhulunga milayo yoṱhe, vhane vha dovha vha “vha na vhuṱanzi ha Yesu”15—“Muya wa vhuporofita.”16 Ri wana mini? Ri wana uri kha miṅwaha ya 60 yo fhiraho vhathu vho raloho vho takuwa, vha tshi hwala mulaedza wo raloho, vhukati havho ha vhonala tshifhiwa tsha vhuporofita. Musi ri tshi linga tshifhiwa sa zwe tsha vhonala nga Mma E. G. White nga milayo ya Bivhili, ro vhona uri tshi kunda mulingo kha tshiṅwe na tshiṅwe. Kha zwoṱhe zwo ṅwaliwaho nga Mma White, u bva mathomoni u swika magumoni, a hu athu wanala mutaladzi na muthihi une wa tendela tshivhi na zwiṱukuṱuku, kana une wa tendela u pambuwa na huṱuku kha ipfi ḽa Mudzimu. Enea maṅwalo ha athu ḓivhea nṱha ha Bivhili, fhedzi a dzula a tshi ṱuṱuwedza u guda ipfi ḽa Mudzimu nga vhuronwane vhuhulwane, a tshi ḽi sumbedza sa tshikalo tshihulwane tshine mafhungo ashu a ḓo ṱolwa ngatsho kha khaṱhulo ya vhufhelo. Kha zwe a zwi ṅwala Kristo u huliswa phanḓa hashu sa ene tsumbo e eṱhe ine ra fanela u i tevhela. Nga nḓila i re khagala vhukuma u ḓivhadzwa sa ene fulufhelo ḽashu ḽi ḽoṱhe ḽa u kunda fhano, vhukhudo hashu vhu hoṱhe kha mbiti dzi ḓaho, dzina ḽi ḽoṱhe na nḓila i yoṱhe ine ra nga tshidzwa ngayo.
GSAM 469Maipfi a Ṱhonifho a Muthu o Mu Ḓivhaho
GSAM 469.1Nga ha Mma White na mbumbo ya mushumo wavho, hu ṋewa zwi tevhelaho, zwe zwa ṅwalwa nga 1877 nga muthu we a vha a tshi vha ḓivha, o gudaho mushumo wavho miṅwaha minzhi; huno nga murahu ha mulingo wa miṅwaha i ṱoḓaho u vha 53, miṅwaha ya u sedza nga vhuronwane, ndi tendelana tshoṱhe na muhumbulo muṅwe na muṅwe wo ambiwaho khazwo:—
GSAM 469.2“Nga ha vhuḓifari ha Vhukriste ha Khaladzi White, ndi humbela u amba uri ndi vhona u nga ndi a ḓivha zwiṅwe nga haho. Ndo vha ḓivha miṅwaha ya 18,—i fhiraho hafu ya ḓivhazwakale ya vhathu vhashu. Ndo vha muṱani wavho lunzhi, nga zwiṅwe zwifhinga ndi tshi dzula dzivhege. Na vhone vho ḓa nḓuni yashu na muṱani washu lunzhi. Ndo tshimbila navho hu ṱoḓaho u vha hoṱhe; ndo vha navho tshidzumbe na khagala, miṱanganoni na nnḓa ha miṱangano, huno ndo vha na zwibuli zwavhuḓisa zwa u ḓivha zwiṅwe nga vhutshilo, vhuḓifari na muya wa Muraravho na Khaladzi White. Sa mufunzi ndo fanela u shumisana na vhathu vha mifuda yoṱhe na vha vhuḓifari ha mifuda yoṱhe, u swika ndi tshi vhona u nga ndi a kona u ṱalukanya zwiṅwe nga zwine muthu a vha zwone, zwihuluhulu nga murahu ha miṅwaha ya u ḓivhana nae zwavhuḓi.
GSAM 470.1“Ndi ḓivha Khaladzi White sa mufumakadzi a sa ḓihudziseli, a ḓiṱukufhadzaho, a re na vhulenda na a re na vhuthu. Zwenezwi zwiṱaluli zwa vhuḓifari havho a si zwine vha tou ḓiedza u vha nazwo na u zwi alusa, fhedzi zwi bva zwavhuḓi na nga hu leluwaho kha mbumbo yavho ya mvelo. A vha ḓihudzi, a vha ḓivhoni vho luga u fhira vhaṅwe, nahone a vha ḓivhoni vhe vhahulwane, sa zwine vhafhisei vha sa ṱalukanyi vha dzulela u vha zwone. Ndo anzela u ṱangana na vhafhisei vha sa ṱalukanyi, huno ndo dzula ndi tshi wana vho ḓala u ḓiita zwine vha si vhe zwone, vho ḓala u ḓikukumusa, vho ḓilugisela u ṋea mihumbulo yavho, vha tshi ḓirwa khana nga vhukhethwa havho na zwiṅwe zwo raloho; fhedzi ndo dzula ndi tshi wana Khaladzi White vhe na vhuḓifari ho fhambanaho tshoṱhe na zwenezwo zwoṱhe.
GSAM 470Khonani ya Vhashai
GSAM 470.2“Muṅwe na muṅwe, na a re mushai vhukuma na a re fhasi vhukuma, a nga ya khavho o vhofholowa u ṱoḓa ngeletshedzo na khuthadzo a sa pandelwi. Vha dzula vha tshi ṱhogomela vha shayaho, vha si na tshithu na vha tambulaho, vha tshi vha ṋea zwine vha zwi ṱoḓa na u vha imelela.
GSAM 470.3“A thi athu vhuya nda ḓivhana na muthu ane a dzula a tshi ofha Mudzimu nga u ralo. A hu na tshine vha thoma u tshi ita vha songo ranga nga u rabela Mudzimu nga u fhisea. Vha guda ipfi ḽa Mudzimu nga vhuronwane na nga misi. Ndo pfa Khaladzi White vha tshi amba maḓana a zwifhinga, ndo vhala vhuṱanzi havho hoṱhe nga vhuronwane u bva mathomoni u swika magumoni, vhunzhi haho lunzhi, huno a thi athu kona u wana fhungo na ḽithihi ḽa vhuḓifari vhuvhi kha vhuṱanzi honoho hoṱhe, kana tshithu tshi songo kunaho tshoṱhe na tshi si tsha Vhukriste; a hu na tshi livhisaho kule na Bivhili na Kristo; fhedzi henefho ndi wana khumbelo dzi fhiseaho vhukuma dza u thetshelesa Mudzimu, u funa Yesu, u tenda Maṅwalo na u a ṱoḓisisa nga misi. Ndo wana mbuyelo khulu ya muya kha vhuṱanzi u sa vhalei. Vhukuma, a thi athu vhu vhala ndi sa pfi ndo kaidzwa nga u shaya hanga lutendo kha Mudzimu, u shaya u ḓikumedza na u shaya u fhisea kha u tshidza vhathu. Arali ndi na u ṱalukanya, kana u kona u khethekanya zwithu zwa muya, ndi amba uri vhuṱanzi vhu na muya u fanaho na wa Maṅwalo na mulaedza u fanaho nao.
GSAM 470.4“Lwa miṅwaha ya 30 [zwino ri nga ri ya 60] vhuṱanzi hovhu ho tendwa na u vhaliwa vhukati ha vhathu vhashu. Ho vha kwama hani? Naa ho vha isa kule na mulayo wa Mudzimu? Naa ho vha ita uri vha litshe lutendo kha Kristo? Naa ho vha ita uri vha laṱe Bivhili? Naa ho vha ita uri vha vhe vhathu vho tshinyalaho, vha vhuḓifari vhuvhi? Ndi a zwi ḓivha uri musi vha tshi vhambedzwa na tshiṅwe na tshiṅwe tshigwada tsha Vhakriste vha ḓo wanwa vhe na vhuḓifari havhuḓi.
GSAM 471.1“Hu na tshithu tshithihi tshe nda tshi ṱhogomela, ndi tsha uri vhane vha pikisa mabono a Khaladzi White nga vhuhali vhuhulu vha a tenda uri ndi Mukriste. A thi ḓivhi uri vha kona hani u tenda izwi. Vha lingedza u zwi ṱalutshedza nga u ri vho fhurwa. A vha koni u sumbedza tshirunzi na tshithihi kha vhutshilo havho hoṱhe, kana fhungo na ḽithihi ḽa vhuḓifari vhuvhi kha zwoṱhe zwe vha zwi ṅwala. Vha fanela u tenda uri zwinzhi zwa zwe vha zwi ṅwala ndi zwavhuḓisa, na uri muṅwe na muṅwe ane a nga tshila nga zwoṱhe zwine vha zwi amba u ḓo vha Mukriste wavhuḓi, o khwaṱhisedzwaho ḽiṱaḓulu. Izwi zwi a mangadza vhukuma arali vha tshishumiswa tsha Diabolo, vha tshi hevhedzwa nga Sathane, kana arali zwe vha zwi ṅwala zwi na vhuḓifari vhuvhi kana zwi mihumbulo i si na mutheo ya muhumbulo wavho.”
GSAM 471Vhathu vha Nnḓa Vha Ṋea Vhuṱanzi nga Maṅwalo
GSAM 471.2Musi dzigurannḓa dzashu dzi re na zwo ṅwaliwaho nga Mma White dzi tshi rumelwa, dzi ṱoḓiwa nga vhathu vha ḓiṱukufhadzaho vhukuma, vha ofhaho Mudzimu na vho ḓikumedzaho khae. Musi vha tshi vhiga nga zwe vha zwi vhala, vha ri: “Ri takalela zwihuluhulu zwe Mma White vha zwi ṅwala. Zwi na ngeletshedzo dzi shumaho vhukuma, zwo ḓala pfunzo dzo itelwaho u swendeza muthu tsini na Murena na u mu ita a ḓiṱukufhadze, a ofhe Mudzimu na u ḓikumedza khae nga ho engedzeaho. Enea maṅwalo a tevhela muya wa Maṅwalo Makhethwa nga maanḓa lune musi ri tshi vhala zwi vhonala uri Mma White vha fanela u vha vho hevhedzwa uri vha ṅwale nga nḓila ine vha ṅwala ngayo.” Ndi honoho vhuṱanzi kha mafhungo manzhi a vhane vha ṅwalelana na vhashumi vhashu vha vhurumiwa, na vhenevho vhane vha si ḓivhe na zwiṱuku uri mihumbulo ya Mma White i ṱanganedzwa kha bono ḽikhethwa.
GSAM 471Tshisima tsha U Pikiswa
GSAM 471.3Ri tshi vhona zwe tshenetshi tshifhiwa tsha zwi ita, hu vuwa mbudziso ya uri: U pikisa u vhonala ha tshenetshi tshifhiwa ho bva ngafhi, nahone ndi ngani ho vuwa? Huno ho bvelela mini kha vhane vha tshi pikisa? Ndo sedza haya mafhungo nga vhuronwane u bva nga 1852, huno ndo wana uri kanzhi u pikisa honohu ho bva kha vhe vha kaidzwa nga vhukhakhi kha vhuḓifari havho, nga nḓowelo mmbi kana nga iṅwe nḓila yo khakheaho kha vhutshilo havho. Vhunzhi ha vho kaidzwaho vho vha vha tshi hanedza vha ri a si vhavhi sa zwine vhuṱanzi ha vha sumbedza ngazwo, vha tshi ri vha ḓo sumbedza uri vha nga farelela ngoho naho vha tshi ita zwo fhambanaho na u kaidzwa he vha hu ṋewa. Nga u ya ha tshifhinga ho vhonala vhunzhi havho vhuhulu vha tshi landula lutendo lwavho na u bva vhukati ha vhatendi tshoṱhe. Vhaṅwe vho vhona vhukhakhi havho vha farelela ngoho nga maanḓa o engedzeaho. Hu vuwa mbudziso ya uri: Arali vhane vha pikisa tshenetshi tshifhiwa vha tshi livhiswa nga Murena, ndi ngani vha tshi xelelwa nga vhutshilo havho ha muya na u humela murahu kule na Mudzimu? Mulayo wa Muponesi washu ndi wa uri muri u fanela u ḓivhiwa nga mitshelo yawo. U amba nga maanḓa vhukuma uri “muri muvhi a u koni u aṋwa mitshelo yavhuḓi.”
GSAM 472U Kundelwa ha Vhapikisi
GSAM 472.1Ri humbula zwifhinga zwe ha dzudzanywa u pikisa vhuṱanzi ha Mma White, ha ḓivhadzwa uri mushumo wavho u ḓo bvelela nga maanḓa musi vha tshi tou bvisa vhuṱanzi. Naho zwo ralo, vho kundelwa tshoṱhe u vhona zwe vha zwi fulufhela zwi tshi ḓadzea. Nga murahu ha miṅwaha ya u lwa, a vho ngo ṋea vhuṱanzi ha u phaḓaladza ngoho ya Sabatha phanḓa ha shango vhu fhiraho he ha ṋewa nga vhathu vha mufuda wavho miṅwaha ya 49 yo fhiraho. Arali wavho wo vha u mushumo wa Murena wo khetheaho, ndi ngani mulaedza wavho u songo bvelela nga ho engedzeaho?
GSAM 472U Bvelela Hu Ngafhi?
GSAM 472.2Musi ri tshi dovha ra sedza mulaedza une ngawo milayo ya Mudzimu na lutendo lwa Yesu zwa huwelelwa shangoni,—mulaedza wo ṱumanywaho na u vhonala honohu ha tshifhiwa tsha vhuporofita, na ngeletshedzo, ndaela na u kaidza hatsho,—ri vhona uri wo bvela phanḓa wo khwaṱha na u sa ime u bva mathomoni awo u swika tshifhinga tsha zwino. Nga u thetshelesa ngeletshedzo dza Murena nga tshenetsho tshifhiwa, na u bvela phanḓa nga maanḓa a Murena, mulaedza, sa zwe ra sumbedza, wo tanga ḽifhasi, huno u khou ṱavhanya u swika kha “lushaka luṅwe na luṅwe, na tshaka dzoṱhe, na luambo luṅwe na luṅwe, na vhathu vhoṱhe.”
GSAM 473.1Nga ha mvelaphanḓa yawo tshifhingani tsho fhiraho ri nga ri: Ipfi ḽa Mudzimu ḽo khwaṱhisedzwa musi a tshi ri: “A hu na tshihali tsho vhumbelwaho u u lwa tshine tsha ḓo bvelela.” Vhukuma, tshanḓa tsha Mudzimu tsho vhonala kha u bvelela he ha tshimbila na u takuwa na mvelaphanḓa ya iyi ndingedzo khulwane ya u ḓa u swika zwino, huno nga ha ḽa matshelo ri ḓisendeka nga u ḓadzea hu sa timatimisi ha ipfi ḽawe ḽine ḽa ri: “Ndo vhea phanḓa hau muṋango wo vuleaho, huno a hu na muthu ane a nga u vala.” Ri na ḽeneḽi fulufhelo ri nga imba ri sa timatimi ra ri:—
Notes
- Nzumbululo 3:8. ↩
- Nzumbululo 3:3. ↩
- Nzumbululo 3:10, 11. ↩
- Dziphisalema 124:1-8. ↩
- Yesaya 56:1, 2. ↩
- Yesaya 58:8, 13. ↩
- Amosi 7:2. ↩
- Sakaria 4:10. ↩
- Sakaria 4:7. ↩
- Luimbo lwa Dzinyimbo 6:10. ↩
- Yakobo 5:10. ↩
- Vhaefesa 4:12-16. ↩
- 1 Vhakorinta 1:6, 7. ↩
- 1 Vhathesalonika 5:5, 20, 21. ↩
- Nzumbululo 12:17. ↩
- Nzumbululo 19:10. ↩