Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
16 / 31
16 / 31

Ndima ya 13 — Zwiga zwa Vhulivhisi ha Mudzimu

John Norton Loughborough

GSAM 198.1“Naa Mudzimu o vhuya a lingedza u ya a ḓidzhiela lushaka vhukati ha luṅwe lushaka, nga milingo, nga zwiga, nga maḓembe, nga nndwa, nga tshanḓa tsha maanḓa, nga tshanḓa tsho otlololwaho, na nga zwi ofhisaho zwihulu, u fana na zwoṱhe zwe Yehova Mudzimu waṋu a ni itela zwone ngei Egipita phanḓa ha maṱo aṋu? Wo sumbedzwa izwi uri u ḓivhe uri Yehova ndi ene Mudzimu; a hu na muṅwe nga nnḓa ha ene.”1

GSAM 198.2Ndi nga yeneyo nḓila ye Yehova a shuma ngayo a tshi bvisa vhathu vhukati ha lushaka lwa vhahedeni, uri a vha ise fhethu hune a nga vha vhudza mulayo wawe, na hune a nga vha ṋea wone wo ṅwalwa kha mbaba dza matombo. Aya maḓembe ho ngo itelwa u fusha lutamo lwavho lwa u vhona zwithu zwi mangadzaho; o itelwa uri vha ḓivhe vha si na u timatima uri uyo we a “ita zwithu zwihulu ngei Egipita; mishumo i mangadzaho shangoni ḽa Hamu, na zwithu zwi ofhisaho Lwanzheni Lutswuku,”2 nahone a amba navho e vhukati ha mulilo na vhutsi zwa ṱhodzini ya Sinai i dugaho, o vha e Mudzimu a tshilaho wa ngoho, Musiki wa zwithu zwoṱhe.

GSAM 198U Vhidzwa ha Mushe u Bva Tshihlahleni tshi Dugaho

GSAM 198.3Mushe ene muṋe o vha a nga si kone u ṱuṱuwedza Vhaisiraele uri vha ṱuwe Egipita nga u sokou vha vhudza a ri: “Musi ndi tshi khou lisa masambi sogani, ndo humbula nga ha u shengedzwa haṋu vhupulini nda ni pfela vhuṱungu, nahone zwino ndo ḓa u ni bvisa Egipita, sa zwe nda lingedza u ita musi ndi tshi vhulaha Muegipita ndi sa athu u shavhela shangoni ḽa Midiani.”

GSAM 199.1Ho ṱoḓea tshihlahla tshi dugaho tshi sa swe, na ipfi ḽi pfalaho ḽi tshi bva vhukati ha malangavhu, uri na Mushe a tende uri ndi ene we a vha o fanela u “ya a bvisa vhathu Egipita.” Ndi nga yeneyi nḓila i mangadzaho ye a ṱanganedza mushumo wawe ngayo, u vhidzwa hawe ha nṱha hukhethwa. Musi izwi zwi tshi ḓivhadzwa, zwo vha zwi tshi ḓo ita uri vharathu vhawe vha ṱavhanye u thetshelesa, zwa lugisela mihumbulo yavho kha zwe zwa vha zwi tshi ḓo tevhela, nahone zwa ita uri vha ṱanganedze Mushe sa murangaphanḓa wavho a re fhasi ha Mudzimu.

GSAM 199.2Arali ho vhuya ha vha na tshifhinga u bva tshe Mutshidzi a vuwa vhafuni he vhatevheli vhawe vho ṱungufhalaho na vho nyabwaho vha ṱoḓa u khuthadzwa nga u vha hone hawe na maipfi awe a u vha ṋea maanḓa, ho vha hu tshenetsho tshifhinga musi vhaṅwe vhatendi vho ṱungufhalaho na vha tshengedzwaho vha tshi khou konḓelela nga lutendo lwo khwaṱhaho nga murahu ha “mukosi wa vhukati ha vhusiku” wa 1844. Nahone arali Mudzimu, nga khathutshelo yawe, o vhuya a amba nga ho livhaho na vhathu vho ṱungufhalaho, zwi vhonala uri o vha a tshi ḓo ita zwenezwo nga tshifhinga tsho raloho, kha vhathu vho raloho.

GSAM 199U Fulufhedziswa U Vha Hone ha Yehova

GSAM 199.3Ene a sa konḓiwi nga nḓila kana zwishumiswa zwa u shuma, we a vhea zwifhiwa zwa Muya tshivhidzoni tshawe “musi a tshi gonya nṱha,”3 o fulufhedzisa u vha na vhatevheli vhawe musi vha tshi huwelela mafhungo maḓifha, “u swika vhufheloni ha shango.”

GSAM 199.4Zwifhinga zwoṱhe Yehova o dzula o ḓiimisela u sumbedza maanḓa awe na zwifhiwa zwawe kha vhe vha mu ṱoḓa nga mbilu yoṱhe. Naa musi a tshi vha ṋea mushumo wa u huwelela mafhungo maḓifha ho ngo ri: “Izwi zwiga zwi ḓo tevhela vhatendi: Nga dzina ḽanga vha ḓo pandela madimoni; vha ḓo amba nga ndimi ntswa; vha ḓo doba ṋowa; naho vha nwa tshithu tshi vhulahaho, a tshi nga vha huvhadzi; vha ḓo vhea zwanḓa kha vhalwadze, vha ḓo fhola”?4

GSAM 199Zwifhiwa zwa Muya nga Tshifhinga tsha U Vusuludzwa ha Kereke

GSAM 199.5Ho vha na u sumbedzwa hu mangadzaho ha maanḓa a Yehova na u vhonala ha tshifhiwa tsha vhuporofita nga tshifhinga tsha u vusuludzwa ha kereke kha ḓana ḽa vhu-16 ḽa miṅwaha, na kha zwifhinga zwo tevhelaho. D’Aubigné u amba nga ha vhuporofita ha John Huss. Charles Buck, buguni yawe ya Mafhungo Mapfufhi a Vhurereli, u amba nga ha u porofita ha George Wishart nga 1546. John Wesley, kha zwo ṅwalwaho ngae, u amba nga ha vhuporofita ha Jonathan Pyrah na u ḓadzea haho. Muhulwane J. B. Finley, kha bugu ye a ṅwala ngayo vhutshilo hawe, u amba nga ha bono ḽi mangadzaho ḽe a ḽi vhona na u fhodzwa hawe nga tshilimo tsha 1842. Muimeleli wa Mukriste (wa Vhamethodist) wo ganḓisa mafhungo a takadzaho nga ha bono ḽi mangadzaho na mvelelo dzaḽo, ḽe ḽa ṋewa Dokotela Bond, wa yeneyo kereke, tshifhingani tsha vhufunzi hawe. Zwenezwi zwo vha zwi zwiga kha vhe vha vha vha tshi ṱoḓa Yehova nga u ḓiṱukufhadza zwa uri ha ngo shanduka, na uri o vha a tshi kha ḓi ḓo amba na vhathu vhawe nga tshifhiwa tsha vhuporofita.

GSAM 200Tshivhidzo tsha Masalela tshi ḓo Vha na Muya wa Vhuporofita

GSAM 200.1Maṅwaloni hu na maipfi a pfalaho na o livhaho ane a amba uri Yehova u ḓo sumbedza nga nḓila yo khetheaho zwifhiwa zwa Muya wawe, zwihuluhulu tshifhiwa tsha vhuporofita, vhukati ha vhathu vhane vha ḓo wanwa vho lindela u ḓa hawe. Luṅwalo lwa u thoma lune ra lu sumbedza lu wanala kha vhurifhi ho ṅwalelwaho Vhakorinta, nahone lu ri: “Ndi livhuha Mudzimu wanga misi yoṱhe nga ha inwi, nga ṅwambo wa tshilidzi tsha Mudzimu tshe na ṋewa nga Yesu Kristo; ngauri kha zwoṱhe no pfumiswa ngae, kha u amba hoṱhe na kha nḓivho yoṱhe; sa izwi vhuṱanzi ha Kristo ho khwaṱhisedzwa kha inwi, uri ni si ṱahele tshifhiwa na tshithihi, ni tshi lindela u ḓa ha Murena washu Yesu Kristo; ane a ḓo dovha a ni khwaṱhisa u swika vhufheloni, uri ni sa vhe na mulandu nga ḓuvha ḽa Murena washu Yesu Kristo.”5

GSAM 200.2Kha Nzumbululo ri vhala nga ha “masalela” — tshivhidzo tsha u fhedza tsha mafhungo maḓifha: “Ḽigwenya ḽa sinyutshela musadzi [tshivhidzo], ḽa ya u lwa na masalela a mbeu yawe, vhane vha londola milayo ya Mudzimu, nahone vha na vhuṱanzi ha Yesu Kristo.”6 Ri vhudzisa uri “vhuṱanzi ha Yesu” ndi mini, vhune tshivhidzo tsha u fhedza tsha fanela u vha naho, nahone vhune u khwaṱhisedzwa haho ha lugisela u vhonala ha zwifhiwa zwoṱhe zwa Muya? Phindulo ya yeneyi mbudziso ri i wana kha vhuṱanzi ha muruṅwa kha Yohane ngei tshiṱangadzimeni tsha Patimosi: “Nda wela milenzheni yawe uri ndi mu rabele. A amba na nṋe a ri: U songo ita zwenezwo; ndi mushumisani wau na wa vharathu vhau vha re na vhuṱanzi ha Yesu. Rabela Mudzimu; ngauri vhuṱanzi ha Yesu ndi Muya wa vhuporofita.”7

GSAM 201.1Iyi ṱhalutshedzo yo ṋewaho nga muruṅwa i sumbedza uri ndi “Muya wa vhuporofita” u vhonalaho tshivhidzoni tsho lindelaho Kristo une wa lugisela zwifhiwa zwoṱhe nḓila, na uri tshivhidzo tsha “masalela” tshi a lwiwa nga ṅwambo wa uri tshi na tshenetsho tshifhiwa vhukati hatsho.

GSAM 201Vhuṱanzi ha Paulo nga ha Zwifhiwa

GSAM 201.2Vhurifhi ha Paulo kha Vhathesalonika vhu sumbedza uri ḓuvha ḽa Murena — ḓuvha ḽa u fhedza ḽa u itwa ha khaṱhulo — ḽi ḓo ḓela magogo a vhathu “sa mbava vhusiku”; fhedzi ḽi nga si ṱangane vhana vha Murena vha fulufhedzeaho nga yeneyo nḓila, ngauri ndi “vhana vha tshedza na vhana vha masiari.” Kha nyeletshedzo dzawe kha vhenevho vhathu vho fhaṱuwaho u ri: “Ni songo dzima Muya. Ni songo nyadza vhuporofita. Lingani zwoṱhe; ni farelele zwivhuya.”8

GSAM 201.3Nga ha ipfi ḽa Tshigerika ḽine ḽa ri propheteias, ḽo ṱalutshedzwaho afha nga vhuporofita, Greenfield, kha Ṱhalusamaipfi yawe ya Tshigerika, u ri: “U shumiswa ha tshifhiwa tsha vhuporofita, nga iyi ṱhalutshedzo, 1 Vhathesalonika 5:20.” Na ṱhalusamaipfi dza Parkhurst, Robinson, na Liddell na Scott dzi tendelana na izwi. Zwenezwi-ha ndi vhuṱanzi vhu pfalaho ha uri tshifhiwa tsha vhukuma tsha vhuporofita tshi ḓo vha na tshivhidzo tsho lindelaho u ḓa ha vhuvhili ha Kristo. Nyeletshedzo ndi ya uri hu songo nyadzwa tshifhiwa, fhedzi tshi lingwe; musi hu tshi wanwa u vhonala hatsho havhuḓi, hu “farelelwe” khatsho.9

GSAM 201U Ḓadzea ha Fulufhedziso

GSAM 201.4Ro no amba nga ha nḓila ye Yehova a thoma ngayo u sumbedza tshifhiwa tsha vhuporofita musi hu tshi huwelelwa mulaedza wa muruṅwa wa u thoma na mulaedza wa muruṅwa wa vhuvhili. Itshi tshifhiwa tsho bvela phanḓa tsha vhonala nga vhuḓalo u bva tshe maḓuvha a 2300 a fhela. Yehova o ḓikhethela tshishumiswa tshawe kha wonoyu mushumo, a nanga uri a mu shumele muthu we a vha a songo sokou mu ṋekedza zwoṱhe fhedzi, fhedzi we vhutshilo hawe ha vha vhu tsini na u fhela, “a re na nungo ṱhukhu kha vha si na nungo.”10 Hu sa athu u fhela miṅwedzi mivhili nga murahu ha u fhira ha tshifhinga tsho vhewaho, Musidzana Ellen G. Harmon, wa ngei Portland, Maine, we nga tshenetsho tshifhinga a vha e na miṅwaha i ṱoḓaho u vha 17 fhedzi, o thoma u ṱanganedza nzumbululo dzi bvaho ha Yehova.

GSAM 202.1Samusi ndo wana tshibuli tsha u amba na vhe vha vha vha tshi dzula Portland nga tshifhinga tsha bono ḽa u thoma, nahone ndi tshi ḓivha Mma Haines, we Musidzana Harmon a vhona bono ḽawe ḽa u thoma muḓini wawe, ndi ḓo anetshela mafhungo sa zwe nda a vhudzwa nga vhenevho vhathu.

GSAM 202.2Musidzana Harmon o vha a tshi khou lwala nga maanḓa nga tshenetsho tshifhinga. Lwa vhege dzi si gathi o vha a sa koni u amba u fhira u hevhedza. Muṅwe ṅanga o phetha nga uri vhulwadze hawe ho vha vhu thibii i tshimbidzanaho na u zwimba nga maḓi. O ri fhafhu ḽawe ḽa tshauḽa ḽo tshinyala, ḽa tshamonde ḽi na vhulwadze vhuhulu, na uri mbilu yawe yo kwamea. O ri o humbula uri o salelwa nga tshifhinganyana fhedzi tsha u tshila, nahone a nga lovha tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe. O vha a tshi fema nga vhuleme vhuhulu musi o eḓela. Vhusiku o vha a tshi wana u awela fhedzi nga u ṱikedzwa mmbeteni uri a ṱoḓe u dzula o dzula. U hoṱola lunzhi na u bva malofha kha mafhafhu zwo vha zwo fhungudza vhukuma maanḓa a muvhili wawe.

GSAM 202Bono ḽa U Thoma ḽa Musidzana Harmon

GSAM 202.3Nga tshifhinga tshe a vhona ngatsho bono ḽawe ḽa u thoma, o vha a tshi dzula muḓini wa Mma Haines. Ho vha hu nga matsheloni, nahone vha tshi khou rabela sa muṱa. Ho vha hu na vhathu vhaṱanu, vhoṱhe vhe dzikhaladzi lutendoni. Vhaṅwe vho vha vho no rabela, nahone Musidzana Harmon o vha a tshi khou rabela a tshi hevhedza musi maanḓa a Mudzimu a tshi tsela khavho nga nḓila i mangadzaho vhukuma, a kwama nga nḓila i vhonalaho vhoṱhe vhe vha vha vhe hone. Nga tshenetsho tshifhinga a si tsha ḓivha tshithu nga ha zwoṱhe zwe zwa vha zwi tshi khou itea tsini nae — o vha e bononi.

GSAM 202.4Muṱanganoni wo tevhelaho o anetshela vhatendi vha ngei Portland zwe a sumbedzwa zwone. Vho vha vha tshi fulufhela nga vhuḓalo uri zwo bva ha Yehova. Nga tshenetsho tshifhinga ngei Portland ho vha hu na vhathu vha ṱoḓaho u vha 60 vhe vha zwi ṱanganedza sa mushumo wa Yehova. Ho vha hu na maanḓa e a vha e hone musi a tshi vhona bono, na musi a tshi ḽi anetshela, e a vha a tshi nga bva ha Mudzimu fhedzi. O dzula a tshi dzhiela nṱha zwithu zwa tshoṱhe nga tshirunzi, nahone o vha a tshi vhonala o ḓala u mangala na nyofho zwi sa ambisei, zwa uri muthu muṱuku na a si na nungo u fana nae a nga khethwa uri a vhe tshishumiswa tshine Yehova a ḓo tshi shumisa u ṋea vhathu vhawe tshedza. O amba uri musi e bononi zwo vha zwi tshi vhonala u nga o tangwa nga vharuṅwa vha penyaho miṱani ya ṱadulu ya vhugala, hune zwoṱhe zwa vha dakalo na mulalo, na uri zwo vha zwi tshi ṱungufhadza u vhuyelela kha zwithu zwi sa fushi zwa vhuno vhutshilo vhu fhelaho.

GSAM 203Manweledzo a Bono ḽa U Thoma

GSAM 203.1Manweledzo a tevhelaho a bono ḽawe ḽa u thoma, sa zwe a ḽi anetshela vhatendi vha ngei Portland, a ḓo sumbedza zwiṅwe nga ha vhuvha ha mabono oṱhe:—

GSAM 203.2“Musi ndi tshi khou rabela, maanḓa a Mudzimu a ḓa kha nṋe nga nḓila ye nda vha ndi sa athu u i pfa. Ndo vha ndo tangwa nga tshedza, ndi tshi gonya nṱha na nṱha ndi tshi bva kha ḽifhasi. Nda rembulutshela u ṱoḓa vhathu vha u ḓa ha Murena shangoni, fhedzi nda si vha wane, ha pfala ipfi ḽi tshi amba na nṋe ḽa ri: ‘Dovha u lavhelese, u lavhelese nṱha zwiṱuku.’ Ndi tshi pfa izwi nda takusa maṱo nda vhona nḓila tsekene yo lulamaho, yo itwaho nṱha vhukuma ha shango. Kha yeneyi nḓila vhathu vha u ḓa ha Murena vho vha vha tshi khou tshimbila vha tshi ya muḓini, we wa vha u magumoni a nḓila. Ho vha hu na tshedza tshi penyaho tsho vhewaho murahu havho mathomoni a nḓila, tshe muruṅwa a mmbudza uri ndi ‘mukosi wa vhukati ha vhusiku.’ Tsho penya kha nḓila yoṱhe, tsha vhonetshela milenzhe yavho uri vha si khukhulwe. Arali vho vha vha tshi dzula vho livhisa maṱo kha Yesu, we a vha e phanḓa havho a tshi vha livhisa muḓini, vho vha vha tshi tsireledzea. Fhedzi hu si kale vhaṅwe vha neta; vha amba uri muḓi u kule vhukuma, nahone vho vha vho lavhelela u vha vho no dzhena khawo. Yesu a vha ṱuṱuwedza nga u imisa tshanḓa tshawe tsha tshauḽa tsha vhugala, tshanḓani tshawe ha bva tshedza tshi penyaho, tshe tsha fhufha nṱha ha vhathu vha u ḓa ha Murena, vha huwelela vha ri: Haleluya! Vhaṅwe vha landula nga u ṱavhanya vha sa humbuli tshedza tshe tsha vha tshi murahu havho, vha amba uri a si Mudzimu we a vha ranga phanḓa u swika henefho. Tshedza tshe tsha vha tshi murahu ha vhenevha tsha dzima, tsha sia milenzhe yavho swiswini ḽihulu, vha khukhulwa, vha si tsha livhisa maṱo kha tshipikwa, vha si tsha vhona Yesu, vha wa nḓilani vha wela fhasi shangoni ḽa swiswi na vhuvhi. Hu si kale ra pfa ipfi ḽa Mudzimu ḽi tshi nga maḓi manzhi, ḽa ri ḓivhadza ḓuvha na awara ya u ḓa ha Yesu. Vhakhethwa vha tshilaho vha ḓivha na u pfesesa ipfi, ngeno vhavhi vha tshi humbula uri ndi mibvumo na mudzinginyo wa ḽifhasi. Musi Mudzimu a tshi amba tshifhinga, a shululela Muya Mukhethwa kha riṋe, zwifhaṱuwo zwashu zwa thoma u penya na u vhonetshela nga vhugala ha Mudzimu, sa zwe tshifhaṱuwo tsha Mushe tsha ita musi a tshi tsa Thavhani ya Sinai.”11

GSAM 204U Ṱalutshedzwa ha Vhuimo ha Mma White Musi e Bononi

GSAM 204.1Ri sa athu u bvela phanḓa na enea mafhungo a takadzaho a u ḓivhonadza hu mangadzaho ha Muya wa Mudzimu, ndi ḓo amba zwiṅwe zwithu zwa ngoho nga ha mabono. Ndo thoma u vhona Mma E. G. White (vhe kale vha vha vhe Musidzana Harmon) nga Tshimedzi, 1852. Nga ḽeneḽo ḓuvha ndo vha vhona vhe bononi ḽe ḽa fhedza tshifhinga tshi fhiraho awara nthihi. U bva tsheetsho ndo vha na ndugelo ya u vha vhona vhe bononi lwa u ṱoḓa u vha 50. Ndo vha ndi hone musi dziṅanga dzi tshi vha ṱola vhe kha vhuimo uhu, nahone ndi zwi dzhia zwi zwavhuḓi u ṋea vhuṱanzi ha zwe nda zwi vhona na zwine nda zwi ḓivha. Ndi fulufhela uri u anetshelwa ha zwithu zwe zwa itea kha aya mafhungo a hu nga sokou laṱwa nga u sa londa hu tshi itela u ṱanganedza mihumbulo i si na mutheo ya vhathu vha sa athu u vha vhona vhe kha honohu vhuimo.

GSAM 204.2Musi vha tshi dzhena bononi vha ṱavha mikosi miraru i takadzaho ya uri: “Vhugala!” i bvumaho ya dovha ya bvuma. Wa vhuvhili, zwihuluhulu wa vhuraru, u fhasi, fhedzi u nyanyula u fhira wa u thoma, ipfi ḽi tshi nga ḽa muthu a re kulenyana na iwe, ane a khou ṱoḓa u sa tsha pfala. Lwa mithethe i ṱoḓaho u vha miṋa kana miṱanu vha vhonala vha tshi wa sa muthu o nzwalaho, kana o fhelelwaho nga maanḓa; nga murahu vha vhonala vha tshi ḓadzwa nga u ṱavhanya nga maanḓa a fhiraho a muthu, nga zwiṅwe zwifhinga vha mbo ḓi takuwa vha ima vha tshimbila nga ngomu kamurani. Zwanḓa na zwipiḓa zwazwo zwa nṱha zwi a sudzuluwa lunzhi, zwi tshi sumba kha tshauḽa kana kha tshamonde musi ṱhoho yavho i tshi rembuluwa. Honohu u sudzuluwa hoṱhe hu itwa nga nḓila yavhuḓi vhukuma. Tshanḓa kana tshipiḓa tshatsho tsha nṱha zwi nga vha zwo vhewa kha vhuimo naho vhu vhufhio, a hu na ane a nga kona u zwi sudzulusa. Maṱo avho a dzula o vulea, fhedzi a vha poidzi; ṱhoho yavho yo takuswa, nahone vha lavhelesa nṱha, vha si lavhelese vha si na muhumbulo, fhedzi vhe na tshifhaṱuwo tsho takalaho, zwi tshi fhambana na zwo ḓoweleaho fhedzi nga uri vha vhonala vha tshi khou lavhelesa nga vhuronwane tshiṅwe tshithu tshi re kule. A vha femi, naho u rwa ha mbilu yavho hu tshi pfala nga mutevhe wo linganaho. Tshifhaṱuwo tshavho tshi a takadza, nahone muvhala watsho u tswuku sa kha vhuimo havho ho ḓoweleaho.

GSAM 205U Fanyiswa na zwa Daniele

GSAM 205.1Vhuimo hawe malugana na u fema, u fhelelwa nga maanḓa, na u khwaṱhiswa musi muruṅwa wa Mudzimu a tshi mu kwama, zwoṱhe zwi tendelana tshoṱhe na ṱhaluso ye muporofita Daniele a i ṋea ya zwe zwa mu itea a tshi vhona bono, musi a tshi ri: “Ndi hone nda sala ndoṱhe, nda vhona heḽi bono ḽihulu, hu si tsha sala maanḓa kha nṋe; ngauri tshivhumbeo tshanga tshavhuḓi tsho shanduka tsha tshinyala, nda si tsha vha na maanḓa.” “Ngauri uyu mushumeli wa murena wanga a nga kona hani u amba na murena wanga uyu? Ngauri nṋe, nga u ṱavhanya, a ho ngo tsha sala maanḓa kha nṋe, na mufemo a wo ngo sala kha nṋe. Ha dovha ha ḓa we a vha e na tshivhumbeo tsha muthu, a nkwama, a nkhwaṱhisa, a ri: Iwe muthu ane a funwa nga maanḓa, u songo ofha; mulalo nga u vhe kha iwe; khwaṱha, ee, khwaṱha. Musi o no amba na nṋe, nda khwaṱha, nda ri: Murena wanga nga a ambe, ngauri wo nkhwaṱhisa.”12

GSAM 205VHUṰANZI HA VHO ZWI VHONAHO NGA MAṰO

GSAM 205M. G. Kellogg, M.D

GSAM 205.2Malugana na vhuimo ha Mma White musi a tshi vhona bono, zwi nga vha zwavhuḓi u ṋea zwiṅwe zwitatamennde zwi si gathi zwa vho zwi vhonaho nga maṱo. Tsha u thoma tshi bva kha M. G. Kellogg, M.D., ane a amba nga bono ḽa u thoma ḽe ḽa ṋewa ngei Michigan, nga ḽa 29 Shundunthule, 1853, muṱanganoni we wa farelwa Tyrone, tshiṱirikini tsha Livingston. U ri:—

GSAM 206.1“Khaladzi White o vha a tshi vhona bono lwa minetse i ṱoḓaho u vha ya fumbili kana hafu ya awara. Musi a tshi thoma u vhona bono, muṅwe na muṅwe we a vha e hone o vhonala a tshi pfa maanḓa na u vha hone ha Mudzimu, nahone vhaṅwe vhashu ro pfa zwa vhukuma Muya wa Mudzimu u tshi dzula kha riṋe nga maanḓa. Ro vha ri kha thabelo na muṱangano wa vhushaka nga matsheloni a Sabatha nga awara ya ṱahe. Muraravho White, khotsi anga, na Khaladzi White vho vha vho no rabela, nahone nga tshenetsho tshifhinga ho vha hu tshi khou rabela nṋe. Ho vha hu si na u nyanyuwa kana u sumbedza nyanyuko. Naho zwo ralo, ro humbela Mudzimu nga u fhisea uri a fhaṱutshedze muṱangano nga u vha hone hawe, na uri a fhaṱutshedze mushumo ngei Michigan. Musi Khaladzi White a tshi ita mukosi wa gundo wa uri ‘Vhugala! v-h-u-g-a-l-a-! v-h-u-g-a-l-a-!’ we na no mu pfa a tshi u ita lunzhi musi a tshi thoma u vhona bono, Muraravho White o takuwa a ḓivhadza vhathu uri mufumakadzi wawe o vha a tshi vhona bono. Musi o no ṱalutshedza nḓila ye mabono awe a vha a tshi ḓa ngayo, na uri o vha a sa femi musi a tshi vhona bono, o ramba muṅwe na muṅwe ane a ṱoḓa u ita nga u ralo uri a ḓe phanḓa a mu ṱole. Dokotela Drummond, ṅanga ye ya vha i dovha ya vha muhuweleli wa Vha-Adventist vha ḓuvha ḽa u thoma ḽa vhege, we, a sa athu u mu vhona a tshi vhona bono, a amba uri mabono awe a bva kha u kungwa ha muhumbulo nga muṅwe muthu, na uri ene a nga mu ita uri a vhone bono, o ḓa phanḓa. Musi o no mu ṱola nga vhuronwane, o shanduka a vha mutshena nga maanḓa, a ri: ‘Ha femi!’

GSAM 206.2“Ndi na vhuṱanzi ho khwaṱhaho ha uri o vha a sa femi nga tshenetsho tshifhinga a tshi vhona bono, kana kha maṅwe mabono o vhalaho e a a vhona ndi hone. U fhela ha bono ho vha hu tshi vhonala zwavhuḓi u fana na u thoma haḽo. Tshiga tsha u thoma tshe tsha ri sumbedza uri bono ḽo fhela ho vha hu u dovha hawe a thoma u fema. O kokodza mufemo wa u thoma wo dzikaho, mulapfu, wo ḓalaho, nga nḓila ye ya sumbedza uri mafhafhu awe o vha o sala a si na muya na muṱuku. Musi o no kokodza mufemo wa u thoma, ho fhela minetse yo vhalaho a sa athu u kokodza wa vhuvhili, we wa ḓadza mafhafhu u fana tshoṱhe na wa u thoma; ha kona u vha na u awela ha minetse mivhili, a kona u kokodza mufemo wa vhuraru, nga murahu ha zwenezwo u fema hawe ha vhuyelela kha nḓila yo ḓoweleaho.” Zwo sainiwa nga “M. G. Kellogg, M.D., Battle Creek, Michigan, ḽa 28 Nyendavhusiku, 1890.”

GSAM 207F. C. Castle

GSAM 207.1Ri ṋea tshitatamennde tshi tevhelaho tsha muthu we a vhona u ṱolwa nga dokotela ha Mma White musi a tshi vhona bono ngei Stowe, Vermont, tshilimo tsha 1853. U ri:—

GSAM 207.2“Ho vha hu na dokotela, we a mu ṱola nga nḓila ye vhuṱali na pfunzo yawe zwa mu livhisa ngayo, uri a wane tshiitisi tsha zwe zwa vha zwi tshi khou vhonala. Ho farwa khandlela ḽi dugaho tsini na maṱo awe, e a vha o vulea nga vhuphara; a hu na musipha na muthihi wa iṱo we wa tshimbila. A kona u ṱola u rwa ha tsinga dzawe, na u fema hawe, nahone ho vha hu si na u fema. Nga murahu ha zwenezwo o fushea uri zwo vha zwi sa koni u ṱalutshedzwa nga milayo ya mvelo kana nga nḓivho ya saintsi.” Zwo sainiwa nga “F. C. Castle.”

GSAM 207D. H. Lamson

GSAM 207.3Vhuṱanzi vhu tevhelaho vhu amba nga u ṱolwa he ha itwa musi Mma White a tshi vhona bono, muṱanganoni we wa farelwa muḓini wa Muhulwane James White, tshiṱaraṱani tsha Monroe, Rochester, New York, nga ḽa 26 Fulwi, 1854:—

GSAM 207.4“Nga tshenetsho tshifhinga ndo vha ndi na miṅwaha ya fumi na sumbe. Zwi tou nga ndi nga kha ḓi pfa iyo mikosi i nyanyulaho ya ‘V-h-u-g-a-l-a!’ ye a i ita. A kona u tsa a tshi ya fhasi, a sa wi, fhedzi a tshi tsa nga vhulenda, o tikwa nga zwanḓa zwa muthu we a vha a tshi khou mu thusa. Ho dzhena madokotela mavhili, muṅwe e mukalaha, muṅwe e muṱuku. Muraravho White o vha o ṱulutshelwa uri vha ṱole Khaladzi White nga vhuronwane, nahone vha ita nga u ralo. Ha ḓiswa tshivhoni, muṅwe wavho a tshi fara phanḓa ha mulomo wawe musi a tshi amba; fhedzi nga u ṱavhanya vha litsha zwenezwo, vha ri: ‘Ha femi.’ Vha kona u ṱola matungo a muvhili wawe nga vhuronwane musi a tshi amba, vha tshi ṱoḓa tshiga tsha u fema ho dzikaho, fhedzi a vho ngo tshi wana. Musi vha tshi fhedza yeneyi tshipiḓa ya u mu ṱola, o takuwa a ima nga milenzhe yawe, a tshi kha ḓi vhona bono, o imisela Bivhili nṱha, a tshi vula ndimana nga ndimana, a tshi dzi redza nga nḓila yo teaho, naho maṱo awe o vha o lavhelesa nṱha, a sa lavhelesi bugu.

GSAM 208.1“O vhona ṱhamu dza sumbe dza u fhedza. A kona u vhona gundo ḽa vhakhethwa, nahone mikosi yawe ya gundo ndi tou nga ndi kha ḓi i pfa na zwino. Ndi ṋea vhuṱanzi ha hezwi zwo iteaho nga u funa hanga.” Zwo sainiwa nga “Muhulwane D. H. Lamson, Hillsdale, Michigan, ḽa 8 Luhuhi, 1893.”

GSAM 208Mma Drusilla Lamson

GSAM 208.2Hu na vhuṅwe vhuṱanzi malugana na u ṱolwa honoho nga madokotela, vhu bvaho kha Mma Drusilla Lamson, tshilikadzi tsha muzwala wa Muhulwane Lamson, we a vha e mulanguli wa vhaongi vhoṱhe kha tshiimiswa tsha ngalafho tsha Clifton Springs, New York. A tshi amba nga muṱangano wa ḽa 26 Fulwi, 1854, u ri:—

GSAM 208.3“Ndi a humbula muṱangano we ndingo ya itwa khawo, ya u ṱola zwe Muraravho White a vha a tshi anzela u zwi amba, zwa uri Khaladzi White o vha a sa femi musi a tshi vhona bono, fhedzi a thi koni u humbula dzina ḽa dokotela we a vha e hone.... U tea u vha o vha e Dokotela Fleming, ngauri o vha e ene dokotela we nga zwiṅwe zwifhinga a vha a tshi vhidzwa uri a ṋee nyeletshedzo. Naho zwo ralo, zwino o no fa. Ndi nga amba hezwi, uri ndingo yo itwa, nahone a hu na tshiga tsha mufemo tshe tsha vhonala kha tshivhoni.” Zwo sainiwa nga “Drusilla Lamson, Clifton Springs, New York, ḽa 9 Ṱhafamuhwe, 1893.”

GSAM 208.4Hu kha ḓi vha na vhuṅwe vhuṱanzi ha muṅwe we a vha e hone nga tshifhinga tsho bulwaho afho nṱha:—

GSAM 208David Seeley

GSAM 208.5“Hezwi zwi khwaṱhisedza uri ndo vhala vhuṱanzi vhu re afho nṱha ha David Lamson na Mma Drusilla Lamson, malugana na zwe dokotela a zwi amba a tshi ṱola Mma E. G. White musi a tshi vhona bono, nga ḽa 26 Fulwi, 1854. Ndo vha ndi hone kha wonoyo muṱangano, nda vhona u ṱolwa honoho. Ndi a tendelana na zwo ambiwaho nga Muraravho na Khaladzi Lamson, nahone ndi nga dovha nda ri ndi Dokotela Fleming na muṅwe dokotela we a vha e muṱuku khae vhe vha ṱola. Musi Mma White o no takuwa a ima nga milenzhe yawe, sa zwe vha amba, a tshi redza ndimana dza Maṅwalo Makhethwa, Dokotela Fleming o humbela khandlela ḽi dugaho. O fara heḽi khandlela tsini na milomo yawe nga hune zwa konadzea ngaho a sa mu fhisi, na phanḓa ha mufemo wawe arali o vha a tshi fema. Khavhu a yo ngo dzinginyea na zwiṱuku. Dokotela a kona u amba a tshi khwaṱhisa uri: ‘Hezwo zwi khwaṱhisedza yeneyi mhaka lwa tshoṱhe; a hu na mufemo muvhilini wawe.’” Zwo sainiwa nga “David Seeley, Fayette, Iowa, ḽa 20 Ṱhangule, 1897.”

GSAM 209Vho A. F. Fowler na Mma A. F. Fowler

GSAM 209.1Zwitatamennde zwi tevhelaho zwi amba nga u ṱolwa he ha itwa musi Mma White a tshi vhona bono holoni ya Waldron, Hillsdale, Michigan, nga ṅwedzi wa Luhuhi, 1857. Dokotela Lord, dokotela wa Hillsdale we a vha o no fhedza miṅwaha ya 50 a tshi ita mushumo wonoyo, o mu ṱola nga vhuronwane vhuhulu, nahone malugana na zwenezwo ndi ṋea vhuṱanzi vhu tevhelaho:—

GSAM 209.2“Ro vha ri hone musi, nga Luhuhi, 1857, Khaladzi E. G. White a tshi vhona bono holoni ya Waldron, Hillsdale. Dokotela Lord o mu ṱola, a ri: ‘Mbilu yawe i a rwa, fhedzi a hu na mufemo. Vhutshilo vhu hone, fhedzi mafhafhu ha shumi; a thi koni u ṱalutshedza vhuimo hovhu.’” Zwo sainiwa nga “A. F. Fowler, Mma A. F. Fowler, Hillsdale, Michigan, ḽa 1 Phando, 1891.”

GSAM 209C. S. Glover

GSAM 209.3Afha hu ṋewa tshiṅwe tshitatamennde malugana na bono ḽeneḽo:—

GSAM 209.4“Ndo vha ndi hone musi Khaladzi White a tshi vhona bono ḽo bulwaho afho nṱha holoni ya Waldron, Hillsdale. Nga nṱha ha tshitatamennde tshi re afho nṱha, ndo pfa dokotela a tshi ri vhuimo ha Khaladzi White musi a tshi vhona bono ho vha vhu tshi ‘fhira nḓivho yawe.’ O dovha a ri: ‘Hu na zwiṅwe zwithu zwi fhiraho zwa mvelo kha hezwo.’” Zwo sainiwa nga “C. S. Glover, Battle Creek, Michigan, ḽa 19 Phando, 1891.”

GSAM 209Vho Carpenter na Mma Carpenter

GSAM 209.5Hetshi ndi tshitatamennde tsha vhuraru malugana na tshiitea tshenetsho:—

GSAM 209.6“Hezwi zwi khwaṱhisedza uri ro vha ri hone holoni ya Waldron, Hillsdale, Michigan, nga Luhuhi, 1857, musi Mma E. G. White a tshi vhona bono, nahone musi e kha honoho vhuimo o ṱolwa nga Dokotela Lord; ro pfa tshitatamennde tshawe phanḓa ha vhathu malugana na tshiitea tshenetsho, sa zwe tsha ṋewa afho nṱha nga Muraravho na Khaladzi Fowler.” Zwo sainiwa nga “W. R. Carpenter, Eliza Carpenter, Noblesville, Indiana, ḽa 30 Ṱhangule, 1891.”

GSAM 210D. T. Bourdeau

GSAM 210.1Zwino ni humbelwa u sedza ndingo ye ya itwa musi Mma White a tshi vhona bono ngei Buck’s Bridge, tshiṱirikini tsha St. Lawrence, New York:—

GSAM 210.2“Nga ḽa 28 Fulwi, 1857, ndo vhona Khaladzi Ellen G. White a tshi vhona bono lwa u thoma. Ndo vha ndi sa tendi mabono; fhedzi tshiṅwe tshiitea, vhukati ha zwiṅwe zwine nda nga zwi bula, tsho nkholwisa uri mabono awe o vha a tshi bva kha Mudzimu. Uri ndi fushee muhumbuloni wanga malugana na uri o vha a tshi fema kana a sa femi, ndo thoma nga u vhea tshanḓa tshanga kha khana yawe lwa tshifhinga tsho eḓanaho u ḓivha uri mafhafhu awe o vha a sa takuwi na u tsa, u fana na ha muthu o faho. Nda kona u dzhia tshanḓa tshanga nda tshi vhea kha mulomo wawe, nda khama mabuli a ningo yawe vhukati ha gunwe na munwe wa u sumba, uri zwi sa konadzee uri a bvise kana a kokodze muya, naho o vha a tshi nga ṱoḓa u ita nga u ralo. Ndo mu fara nga tshanḓa tshanga nga nḓila yeneyo lwa minetse i ṱoḓaho u vha ya fumi, tshifhinga tsho eḓanaho uri a fe nga u shaya muya arali zwithu zwo vha zwi tshi khou tshimbila nga nḓila yo ḓoweleaho; a ho ngo khakhisea na zwiṱuku nga yeneyo ndingo. U bva tshee nda vhona itshi tshiitea tshi mangadzaho, a thi athu u dovha nda vhuya nda pfa ndi tshi timatima uri mabono awe a bva kha Mudzimu.” Zwo sainiwa nga “D. T. Bourdeau, Battle Creek, Michigan, ḽa 4 Luhuhi, 1891.”

GSAM 210Dokotela Ane Mimuya ya Amba Ngae U Linga Bono

GSAM 210.3Ndi ḓo bula huṅwe u ṱolwa nga dokotela he nda hu vhona ngei Parkville, tshiṱirikini tsha St. Joseph, Michigan, nga ḽa 12 Phando, 1861.

GSAM 210.4Musi Mma White a tshi fhedza u ṱuṱuwedza tshivhidzo tshihulu tshe tsha vha tsho kuvhangana nḓuni ya miṱangano ya Vha-Adventist, phaṱhutshedzo ya Mudzimu yo dzula khae nga nḓila i mangadzaho, nahone a dzheniswa kha bono o dzula kha tshidulo tshawe. Ho vha hu na Dokotela Brown, munna wa mutakalo wavhuḓi na maanḓa muvhilini, we mimuya ya vha i tshi amba ngae. O vha o amba uri mabono awe a fana na u amba ha mimuya nga muthu, nahone uri arali a vhona bono hune a vha e hone, a nga mu bvisa khaḽo nga munetse muthihi. Ho rambwa vhoṱhe vhane vha ṱoḓa u ḓa phanḓa uri vha mu ṱole, vha fushee nga vhone vhaṋe malugana na vhuimo hawe musi a tshi vhona bono. Dokotela o ḓa phanḓa, fhedzi a sa athu u ṱola na hafu, o shanduka a vha mutshena sa mufu, a tetemela sa ṱari ḽa muri wa asipeni. Muhulwane White a ri: ‘Dokotela u ḓo ri vhudza vhuimo hawe?’ A fhindula a ri: ‘Ha femi,’ a ṱavhanya a ya muṋangoni. Vhe vha vha vhe muṋangoni, vha tshi ḓivha u ḓihudza hawe, vha ri: ‘Vhuyelelani, ni ite zwe na amba uri ni ḓo ita; bvisani uyo mufumakadzi kha bono.’ O tshuwa nga maanḓa, a fara tshifaro tsha muṋango, fhedzi a si tendelwe u u vula u swika vhe vha vha vhe tsini na muṋango vha tshi vhudzisa vha ri: ‘Dokotela, ndi mini?’ A fhindula a ri: ‘Ndi Mudzimu fhedzi ane a zwi ḓivha; ntendeleni ndi bve kha heyi nḓu;’ a mbo ḓi bvela nnḓa.

GSAM 211.1Zwo vha zwi khagala uri muya we wa vha u tshi mu shumisa uri u ambe ngae wo vha u si na mulalo phanḓa ha maanḓa e a vha a tshi langa Mma White musi a tshi vhona bono, u fana na vhe vha vha vhe na madimoni maḓuvhani a Mutshidzi, vhe vha vhudzisa vha ri: “Wo ḓa fhano u ri tambudza tshifhinga tshi sa athu u swika naa?”13

GSAM 211.2Kha itshi tshiitea hu vhonala u fana na zwe zwa ṅwaliwa nga zwe zwa itea kha muporofita Daniele. Musi a tshi dzheniswa kha bono nga Muya wa Murena, Vhakaladea vhe vha vha vhe hone—vhahedeni vhe vha vha vha sa ḓivhi wonoyo Muya—vho tshuwa nga maanḓa, vha “shavha vha ya u dzumbama.”14

GSAM 211Musidzana Harmon U Laedzwa u Anetshela Mabono Awe

GSAM 211.3Hu ṱoḓaho u vha vhege nthihi nga murahu ha bono ḽawe ḽa u thoma, muṱanganoni we wa farelwa nḓuni ya khotsi awe, Musidzana Harmon o vhona bono ḽa vhuvhili ḽe khaḽo a laedzwa uri a ḓivhadze vhaṅwe zwo dzumbululwaho khae. O vha o ḓaḓa nga maanḓa a sa ḓivhi uri a nga kona hani u ita zwe Murena a mu laedza. Mutakalo wawe wo vha u si wavhuḓi lwe a vha a tshi khou tambula zwa vhukuma muvhilini, nahone nga u vhona ha vhathu o vha o salelwa nga tshifhinga tshiṱuku tsha u tshila. O vha e na miṅwaha ya fumi na sumbe fhedzi, e muṱuku na wa muvhili u songo khwaṱhaho, a sa ḓoweli u vha vhathuni, nahone nga mvelo e na ṱhoni na u ḓidzumba lwe u ṱangana na vhathu vhane a sa vha ḓivhe zwa vha zwi tshi mu kondela. O rabela nga u fhisea lwa maḓuvha o vhalaho, na u swika vhusiku ho no dzhena nga maanḓa, uri uyu muhwalo u bviswe khae, u vhewe kha muṅwe ane a kona u u hwala u fhira ene. Fhedzi tshedza tsha zwe a vha o fanela u ita a tsho ngo vhuya tsha shanduka, nahone maipfi a muruṅwa o dzula a tshi pfala, a tshi ri: ‘Ḓivhadza vhaṅwe zwe nda u dzumbululela.’

GSAM 212.1Musi muhumbulo wawe u kha ḓi vha wo ḓaḓa nga u ralo, Musidzana Harmon o ya kha muṅwe muṱangano we wa farelwa nḓuni ya khotsi awe. Kha uyu muṱangano vhathu vhoṱhe vho ṱangana kha u mu rabelela nga u fhisea, nahone a dovha a ḓikumedza kha Murena, a pfa o ḓiimisela u shumiswa u itela vhugala ha Murena. Musi a tshi rabela, swiswi ḽihulu ḽe ḽa vha ḽo mu tanga ḽo balangana; nahone, sa zwe a zwi amba nga murahu, tshedza tshi penyelelaho, tshi fanaho na bola ya mulilo, tsho ḓa khae, nahone musi tshi tshi mu wela, maanḓa awe a bviswa, a tou nga u phanḓa ha Yesu na vharuṅwa. Ha dovha ha ambiwa ha pfi: ‘Ḓivhadza vhaṅwe zwe nda u dzumbululela.’ O ri o humbela nga u fhisea uri arali a tshi fanela u ya u anetshela zwe Murena a mu sumbedza, a tsireledzwe kha u ḓihudza. Muruṅwa a kona u mu vhudza uri thabelo yawe yo fhindulwa, nahone uri arali a nga vha khomboni ya u ḓihudza u ḓo tambudzwa nga vhulwadze. Muruṅwa a ri khae: ‘Arali wa ṋea mulaedza nga u fulufhedzea, wa konḓelela u swika magumoni, u ḓo ḽa mitshelo ya muri wa vhutshilo, wa nwa kha mulambo wa maḓi a vhutshilo.’

GSAM 212U Dalela ha Musidzana Harmon ngei Poland, Maine

GSAM 212.2Musidzana Harmon o vha o sumbedzwa uri u fanela u ya Poland, Maine, a anetshela bono ḽawe. Nga ḓuvha ḽi tevhelaho heḽi bono ḽa vhuraru, zwi songo lavhelelwa nga muthu, mulamu wawe o swika muṋangoni wa nḓu ya khotsi awe o ḓa nga goloi, a humbela u mu isa Poland. Musi e henengei o fara muṱangano we khao a anetshela bono. Hazen Foss,15 o vha o fhelelwa nga fulufhelo, nahone o vha a sa koni u ṱuṱuwedzwa uri a ḓe tshumeloni, fhedzi o dzula nnḓa tsini na muṋango o vhea nḓevhe, a mu pfa a tshi anetshela bono ḽawe, a ri: ‘Bono ḽe a ḽi anetshela ḽi fana na zwe nda sumbedzwa nga hune vhathu vhavhili vha nga kona u ṱalutshedza tshithu tshithihi ngaho.’ Nga matsheloni a ḓuvha ḽi tevhelaho o ṱangana na Musidzana Harmon zwi songo lavhelelwa, a mu vhudza uri a ‘fulufhedzee kha u hwala muhwalo, na kha u anetshela vhuṱanzi vhune Murena a ḓo mu ṋea hone, nahone a nga si laṱwe nga Mudzimu.’ Kha vhaṅwe a ri: ‘Onoyo ndi tshishumiswa tshe Murena a vhea uyu muhwalo khatsho.’ Vhukuma o vha o fanela u ḓivha, ngauri o vha o vhona onoyo muthu kha bono ḽe khaḽo a vhudzwa uri muhwalo wo ‘bviswa khae.’

GSAM 213.1U bva nga tshenetsho tshifhinga mushumo wa Musidzana Harmon wo vha u wa u tshimbila a tshi bva huṅwe fhethu a tshi ya huṅwe mavunduni a New England, a tshi anetshela zwe a sumbedzwa. Nga zwiṅwe zwifhinga o vha a tshi vhudzwa kha bono hune a fanela u ya hone, na u vhudzwa vhuleme vhune a ḓo ṱangana naho. Milaedza yawe yo vha, nga maanḓa, i ya u kaidza vhe vha vha vha tshi khou pambutshela kha pfunzo ya u ḓa ha Kristo nga muya, na u ṱuṱuwedza vhoṱhe uri vha farelele kha zwe vha tshenzhela tshifhingani tsho fhiraho.

GSAM 213.2U amba nga zwe a ṱangana nazwo a ri: ‘Vhaṅwe vho litsha u shuma tshoṱhe, vha bvisa kha vhushaka ha tshivhidzo vhoṱhe vhe vha si tendele mihumbulo yavho kha heyi mhaka.... Mudzimu o ndzumbululela hovhu vhukhakhi kha bono, a nthuma kha vhana vhawe vho khakhaho uri ndi vhu ḓivhadze khavho; fhedzi vhanzhi vhavho vho landula mulaedza tshoṱhe, vha nkhwevha mulandu wa u tevhela nḓila dza shango. Kha ḽiṅwe sia, Vha-Adventist vha dzina fhedzi vho nkhwevha mulandu wa u fhisea hu songo teaho, nahone ndo sumbedzwa nga mazwifhi, na nga vhuvhi nga vhaṅwe, sa murangaphanḓa wa u fhisea hu songo teaho he nda vha ndi tshi khou shuma uri ndi hu fhelise.’16 Ri ḓo guda zwo ḓalaho nga hezwi kha ndima i tevhelaho.

Notes

  1. Doiteronomio 4:34, 35. ↩
  2. Dziphisalema 106:21, 22. ↩
  3. Vhaefesa 4:8-15. ↩
  4. Marko 16:17, 18. ↩
  5. 1 Vhakorinta 1:4-8. ↩
  6. Nzumbululo 12:17. ↩
  7. Nzumbululo 19:10. ↩
  8. 1 Vhathesalonika 5:5, 19-21. ↩
  9. U itela ṱhoḓisiso yo fhelelaho ya vhuṱanzi ha Bivhili nga ha u dzula hu hone ha zwifhiwa zwa Muya, vhalani Tshifhiwa tsha Vhuporofita Tshivhidzoni tsha Mafhungo Maḓifha, tshibugwana tsha masiaṱari a 120, tshi wanalaho kha iṅwe na iṅwe ya nnḓu dzashu dza khanḓiso. ↩
  10. Sa zwe zwa sumbedzwa Hazen Foss. Vhonani Ndima ya 11. ↩
  11. Maṅwalwa a Mathomoni, masiaṱari a 14, 15. ↩
  12. Daniele 10:8, 17-19. ↩
  13. Mateo 8:29. ↩
  14. Daniele 10:7. ↩
  15. Sedzani Ndima ya 11. ↩
  16. Miṅwalo ya Mathomoni, siaṱari 22. ↩

Note

Back