Capitulo 3 — A Venida d'a Simient Prometida
GSAM 57.1«CUAN plegó la plenitut d'o tiempo, Dios ninvió a lo suyo Fillo, ... feito debaixo d'a Lei, pa redimir a los que yeran debaixo d'a Lei, pa que recibisenos l'adopción de fillos.»1
GSAM 57.2«Agora a Aquel que tiene poder pa confirmar-vos seguntes o mío evanchelio y a predicación de Chesucristo, seguntes a revelación d'o misterio, que estió guardau en secreto dende o prencipio d'os sieglos, pero que agora ha estau manifestau, y por as Escrituras d'os profetas, seguntes o mandato d'o Dios eterno, ha estau dau a conoixer a todas as nacions pa l'obediencia d'a fe: a o solo Dios sabio, sia a gloria por Chesucristo pa cutio.»2
GSAM 57.3«Por revelación me fizo conoixer o misterio, como escribié antes en pocas parolas, ... o cual en atras edaz no se le fizo saber a os fillos d'os hombres, como agora ye revelau a os suyos santos apóstols y profetas por o Esprito.... A yo, que soi menos que o menos de toz os santos, se m'ha dau ista gracia, d'evancheliar entre os chentils as riquezas insondables de Cristo; y de fer veyer a toz os hombres cuál ye a comunión d'o misterio, que dende o prencipio d'o mundo ha estau amagau en Dios, qui creyó todas as cosas por meyo de Chesucristo.»3
GSAM 57.4S'ha dito que en l'Antigo Testamento l'evanchelio ye amagau; en o Nuevo Testamento se revela. Como dició un atro, «En apartar-se de Dios, os chodigos en gran mida perdioron de vista as ensenyanzas d'o servicio ritual. Ixe servicio l'heba instituyiu o mesmo Cristo. En cada parte yera un simbolo d'él; y heba estau pleno de vitalidat y belleza espritual. Pero os chodigos perdioron a vida espritual d'as suyas cerimonias, y s'aferroron a las formas muertas. Confioron en os sacrificios y as ordenanzas mesmas, en cuenta de refirmar-se en Aquel a qui sinyalaban.
GSAM 58Buscando un Rechimen Terrenal
GSAM 58.1«Mientres que os chodigos deseyaban l'advenimiento d'o Mesías, no teneban garra concepción d'a suya misión. No buscaban a redención d'o pecau, sino a liberación d'os romanos. Asperaban que o Mesías venise como un conqueridor, pa crebar o poder de l'opresor y exaltar a Israel a o dominio universal. Asinas se preparó o camín pa que refusasen a o Salvador.
GSAM 58.2«O pueblo, en a suya escuridat y opresión, y os dirichents, ansiando poder, deseyaban a venida d'un que venciese a os suyos enemigos y restaurase o reino a Israel. Heban estudiau as profecías, pero sin de visión espiritual. Asinas, pasoron por alto as escrituras que sinyalan a humillación d'o primer advenimiento de Cristo, y malinterpretoron aquellas que charran d'a gloria d'a suya segunda venida. L'argüello les ofuscó la visión; interpretoron a profecía d'alcuerdo con os suyos deseyos egoistas.
GSAM 58.3«Mientres mas de mil anyos o pueblo chodigo heba asperau a venida d'o Salvador. En iste esdevenimiento heban fundau as suyas esperanzas mas brillants. En o canto y a profecía, en o rito d'o templo y a oración familiar, heban encumbrau o suyo nombre. Y manimenos, en a suya venida, no lo conoixioron. O Bienamato d'o cielo yera pa éls “como una radiz d'una tierra ixuta”; no teneba “ni forma ni polideza”; y no veyioron en él garra belleza que lo deseyasen. “Venió ta os suyos, y os suyos no lo recibioron”».4
GSAM 58D'a Linache de David
GSAM 58.4A mida que s'amanaba o tiempo predito por Daniel, cuan heba d'aparixer o «Mesías Prencipe» —o Ungito—, o pueblo chodigo podeba haber razonau, y sin dandalo asinas lo fació, d'ista traza: O Mesías, seguntes a carne, ha d'estar d'a casa y linache de David, por tanto o suyo naiximiento ha d'estar en ixa linia; y seguntes as regulacions d'a lei y costumbres chodigas, ha d'estar ungido pa o servicio publico a la edat de trenta anyos; y si ha d'aparixer como o ungido a ixa edat, alavez o suyo naiximiento ha d'estar trenta anyos antis d'a finalización d'as seixanta y nueu semanas d'anyos, que s'extenderán dica la venida d'o Mesías.
GSAM 59Prediccions de Simeón y Ana
GSAM 59.1En ixos tiempos tot Israel yera en asperanza. Os estudiants fervients y devotos d'as Escrituras asperaban o naiximiento d'aquel que habría d'estar o suyo Sinyor y Gubernador. A o viello y piadoso Simeón se le reveló «por o Esprito Santo que no veyería a muerte antes d'haber visto o Cristo d'o Sinyor.»5
GSAM 59.2Cuan o Nino Salvador fue trayiu a o templo, Simeón sabió que iste nino yera a qui se referiba —o Cristo. «Alavez lo prenió en os suyos brazos, bendició a Dios y dició: Sinyor, agora deixas que o tuyo siervo se'n vaiga en paz, seguntes a tuya palabra; pos os míos uellos han visto a tuya salvación, que has preparau debant d'a cara de toz os pueblos: una luz pa iluminar a os chentils, y a gloria d'o tuyo pueblo Israel....
GSAM 59.3«Y Simeón los bendició [a Chusé y a María], y dició a María, su mai: Mira, iste ninón ye meso pa la cayida y a devantadera de muitos en Israel; y pa un sinyal contra o qual se charrará (sí, una espada te travederá tamién l'alma), pa que os pensamientos de muitos corazons se revelen.
GSAM 59.4«Y yera una Ana, profetisa, filla de Fanuel, d'a tribu d'Aser.... Y ella, en ixe inte, plegando-ie, dio gracias tamién a o Sinyor, y fabló d'él a toz os que asperaban a redención en Cherusalem.»6
GSAM 59Os ánchels vesitan a os pastors
GSAM 59.5Anteriorment a isto, a buena nueva d'o naiximiento d'o Salvador heba estau anunciada por os ánchels a os pastors en as planas de Betlem. En as orellas atentas d'os pastors, os ánchels cantoron istas melodiosas cancions:—
GSAM 60Os Reis Magos vesitan Betlem
GSAM 60.2Allora plegoron os sabios de l'Este que heban visto «a estrela amaneixer», como predició Balaam. Seguindo a suya guía plegoron ta Cherusalem, an que calió preguntar por o rei recién naixiu. En saber que Betlem yera o puesto de naiximiento d'o Deseyau, continoron o suyo viache; y guiatos enta astí por a estrela que tornó a amaneixer, plegoron ta o humilde puesto an que yera o Salvador. Astí adororon a o Nino Santo, presentando-le ofrendas d'oro, incienso y mirra, y dimpués emproron o largo camín de tornada ta casa.
GSAM 60O Salvador a os doce anyos d'edat
GSAM 60.3Dende a suya nineza dica os doce anyos se sabe poco de Cristo o Salvador, fueras d'o suyo creiximiento en sabiduría y estatura, y a suya sumisión debida a os suyos pais. Pero a la edat de doce anyos, en acompanyar a Chusé y María enta Cherusalem pa asistir a la fiesta anyal, astí deixó marabillaus a os sacerdotz con o conoiximiento que amostró en as suyas preguntas, y en as respuestas que dió a os suyos problemas complexos. Dende iste inte dica que prencipió os suyos treballos publicos, honró l'humil oficio de fustero mientres treballaba con Chusé, o mariu de María.
GSAM 60A Misión de Chuan o Baptista
GSAM 60.4Mientres seis meses antis d'o suyo ministerio publico, a misión de Cristo fue pregonada por Chuan o Baptista. A chent veniba en grans multituz a escuitar a Chuan, y a ser baptizada por él. Como «estaban en asperanza [asperando que venise o Mesías] y toz os hombres razonaban [“razonaban u debatiban,” en a marguin] en os suyos corazons sobre Chuan, si yera él o Cristo u no; Chuan lis respondió dicindo-lis a toz: Yo de cierto vos baptizo con augua; pero viene un mas poderoso que yo, de qui no soi digno de desatar a correya d'as suyas sandalias: él vos baptizará con o Esprito Santo y con fuego: qui tiene o su ventador en a man, y limpiará a fundo a suya era, y achuntará o trigo en o suyo granero; pero a palla la cremará con fuego inextinguible.»7
GSAM 61Chesús baptizau
GSAM 61.1Mientres que Chuan administraba o rito d'o baptismo, veyió a Chesús venindo enta él pa ser baptizau, y dició: «Miraz l'Anyel de Dios, que quita o pecau d'o mundo.... Y Chuan dio testimonio, dicindo: Vi o Esprito que baixaba d'o cielo como una paloma, y remanió sobre él. Y yo no lo conoixeba; pero qui me ninvió a baptizar con augua me dició: Sobre qui veigas que o Esprito baixa y remane sobre él, ixe ye qui baptiza con o Esprito Santo. Y yo vi y di testimonio de que iste ye o Fillo de Dios».8
GSAM 61A Voz dende o Cielo
GSAM 61.2A Mesianía de Cristo no nomás fue atestada por a visible baixada d'o Esprito Santo en una forma corporal como una paloma, sino tamién por una voz dende o cielo. En l'Evanchelio de Mateu leemos: «Chesús, quan fue baptizau, salió ascape de l'augua: y, vaquí, que os ciels se le ubrioron, y vió a o Esprito de Dios que baixaba como una paloma y se posaba sobre él: y vaquí una voz dende o cielo, dicindo: Iste ye o mío Fillo aimau, en qui me complaz».9
GSAM 61.3Anque «Chuan no fació garra miraglo», a chent, en veyer o gran poder que acompanyaba o ministerio de Cristo, se veyió obligada a decir: «Tot o que Chuan dició d'iste hombre yera verdat».10
GSAM 61Cristo Ungiu Seguntes a Lei
GSAM 61.4En relación con o relato de Lucas d'o baptismo y a mesma unción por o Esprito Santo en forma de paloma, leemos: «O mesmo Chesús prencipió a tener uns trenta anyos».11
GSAM 62.1Dimpués d'o largo ayuno d'o nuestro Sinyor de cuaranta días, y d'as fieras tentacions d'o diaple en o desierto, que siguioron immediatament a o suyo baptismo, él «venió ta Nazaret, an que s'heba criato; y como yera o suyo costumbre, dentró en a sinoga o día de sabado, y se devantó ta leyer.... O Esprito d'o Sinyor ye sobre yo, porque m'ha ungito pa anunciar a buena nueva a os pobres.... Y prencipió a decir-les: Hue se compli ista Escritura en os vuestros orellas».12
GSAM 62O Tiempo s'ha Cumpliu
GSAM 62.2Marcos, en contar o mesmo feito, diz: «Ha veniu o tiempo, y o reino de Dios ye amán: fez penitencia, y creyetz en o evanchelio».13 O tiempo predito ta que amaneixese l'Ungiu heba plegau. A unción por o Esprito Santo heba teniu puesto en o suyo baptismo, y agora encetaba o suyo ministerio, chusto en o tiempo y a traza preditos por os santos profetas d'antis.
GSAM 62Preba visible d'a Mesianidat de Cristo
GSAM 62.3O ministerio de Cristo iba acompanyau d'una realización constant de miraglos, que, pa la chent, mesmo si no plegaban a comprender de tot as suyas parabolas y parolas, yeran una preba visible de que yera o Emmanuel, u que «Dios yera con él».14 En istos miraglos Cristo yera dando a lo mundo no nomás una preba d'o poder de Dios en él mesmo, sino tamién una demostración practica d'o caracter de Dios y d'a suya bondat amorosa. Cuan Felipe, dimpués de tres anyos d'asociación contina con Cristo, presenciando os suyos miraglos poderosos, dició: «Sinyor, amuestra-nos a lo Pai, y nos bastará», Chesús le dició: «¿Levo tanto tiempo con vusatros, y encara no m'has conoixiu, Felipe? Qui m'ha visto a yo, ha visto a o Pai: y cómo dices tu alavez: Muestra-nos a o Pai? ... Creyetz-me que yo soi en o Pai, y o Pai en yo; u si no, creyetz-me por as mías obras mesmas.»15
GSAM 63Chuan perplexo
GSAM 63.1Anque en o baptismo de Cristo, Chuan heba visto a baixada visible d'o Esprito Santo, y heba sentiu a voz dende o cielo proclamando-lo Fillo de Dios, y heba declarau ell mesmo que yera «l'Anyel de Dios que quita o pecau d'o mundo», os escaicimientos se desenvolicaban de traza tan diferent d'as suyas asperanzas que ell, en a suya fosca garchola, yera turbau y confuso.
GSAM 63.2«Como os disciplos d'o Salvador, Chuan o Baptista no entendeba a naturaleza d'o reino de Cristo. Asperaba que Chesús ocupase o trono de David; y a mida que pasaba o tiempo, y o Salvador no reclamaba garra autoridat reyal, Chuan se tornaba perplexo y intranquilo».16 «Clamando a dos d'os suyos disciplos, [él] los ninvió enta Chesús, dicindo: ¿Yes tu o que ha de venir? ¿U asperemos a un atro?». «En ixa mesma hora él [ Chesús ] curó a muitos d'as suyas dolencias y plagas, y d'espritos malos; y a muitos ciegos lis dió vista. Allora Chesús, respondendo, lis dició: Id-tos-ne y anunciatz a Chuan as cosas que hez visto y sentito.»17
GSAM 63.3Con dificultat os chodigos u mesmo os disciplos podeban veyer clarament muitas verdatz que o Salvador dició, perque yeran tan afincaus en a creyencia de que cuan o Mesías venise crebaría o yugo romano, que pa éls yera tan penoso, y restauraría immediatament o reino de David, y reinaría como un rei temporal.
GSAM 63.4Chesús prencipió a suya predicación dicindo: «Arrepentiz-tos, porque o reino d'os ciels ye amán».18 Cuan os suyos doce apóstols estioron ninviaus, levaron o mesmo mensache: «O reino d'os ciels ye amán».19 Encara mas tardi en o suyo ministerio, cuan os setanta estioron ninviaus, estió con as parolas: «O reino de Dios ha veniu amán de vusatros».20
GSAM 64A chent admirada d'a obra de Cristo
GSAM 64.1As marabillosas parolas y ensenyanzas de Cristo levoron a la chent a decir: «Nunca hombre no fabló asinas como iste».21 Y cuan sanó a l'hombre ciego y mudo, «Toda la chent se marabilló y dició: ¿No ye iste o fillo de David?».22 u en atras parolas, ¿No ye iste a simient de David, o Salvador prometiu? «Quan tornó ta o suyo país, les amostró en a suya sinoga, de traza que se marabillaban y deciban: D'aon tiene iste hombre ista sabiduría y istas obras poderosas? No ye iste o fillo d'o fustero? No se diz que su mai ye María y que os suyos chirmans son Santiago, Chusé, Simón y Chudas?»23
GSAM 64.2Arredol d'o tercer anyo d'o ministerio de Cristo, cuan yera en o templo asistindo a la fiesta d'a dedicación, os chodigos s'amanoron ta él y le dicioron: «Dica cuan nos fas dubdar? Si tu yes o Cristo, di-nos-lo clarament».24 L'anyo anterior, quan heba feito o gran miraglo d'alimentar a os cinco mil con os «cinco pans d'ordio y dos peixicos chicoz», «s'enteró de que iban a venir a pillar-lo a la fuerza pa fer-lo rei, [por ixo] se'n fue unatra vegada ta una montanya.»25
GSAM 64Cristo amostrando a os disciplos a suya muerte
GSAM 64.3En amostrar a os suyos disciplos, Cristo se fació un punto important de disipar a ideya d'un reinau temporal que prencipiase immediatament, y d'amostrar-lis que heba de morir y resucitar, marchar-se y tornar. Asinas que les preguntó: «Y si veyez a o Fillo de l'Hombre puyar enta on yera antes?».26 Dimpués de encargar-lis «que no dijesen a dengún que él yera Chesús o Cristo», leemos: «Dende ixe inte prencipió Chesús a amostrar a os suyos disciplos cómo heba d'ir ta Cherusalem, y sofrir muitas cosas d'os mayors, d'os prencipals sacerdotz y d'os escribas, y estar matato, y resucitar a o tercer día. Allora Pedro lo pilló y prencipió a reprender-lo, dicindo: Luixa de tu, Sinyor; isto no te pasará nunca.»27
GSAM 65.1A o mesmo tiempo lis dició que bi heba beluns d'os presents que no morirían dica que no hesen visto a o Fillo de l'Hombre venindo en o suyo reino.28 Uns ueito días dimpués, ista profecía se complió; y l'apóstol Pedro fa referencia a ixa «visión» de Cristo venindo en o suyo reino como preba d'a futura segunda venida real de Cristo.29
GSAM 65.2En una ocasión en que Cristo y os suyos disciplos yeran en Galilea, Chesús les dició: «O Fillo de l'Hombre será entregau en mans d'os hombres; y lo matarán, y a o tercer día resucitará. Y s'en disgustoron muito».30 Y manimenos no aconsiguioron entender, comprender o suyo significau, pus mesmo mientres él miraba d'impresionar as suyas ments con a solemne verdat d'a suya muerte y resurrección, éls yeran debatindo entre éls a cuestión de qui habría d'estar o mas gran en o reino d'os ciels.31
GSAM 65.3En unatra ocasión, Pedro le dició a Chesús: «Hemos deixau tot y t'hemos seguiu; qué tendremos, pues?. Y Chesús les dició: De verdat vos digo: os que m'hez seguiu, en a recheneración, cuan o Fillo de l'Hombre s'asiente en o trono d'a suya gloria, tamién vos sentarez en doce tronos, chuzgando as doce tribus d'Israel».32 Manimenos, a ideya d'un reino que s'establixería luego yera lo mas present en as suyas ments, y éls, como humans, prencipioron a buscar o puesto mas alto en o reino.
GSAM 65.4Allora viene l'ambiciosa mai de Santiago y Chuan, fillos de Zebedeo, a demandar-le a Cristo que os suyos fillos fuesen favorecitos con altos cargos: un a la dreita y l'atro a la ezquierda d'o suyo trono; u, talment, un pa Primer Ministro d'o gubierno y l'atro Secretario d'Estau. Pero Cristo dició clarament: «No sabetz lo que demandaz.»33
GSAM 66Entrada Triunfal en Cherusalem
GSAM 66.1No guaire dimpués d'ixe inte se produció un gran y esbarrallador esdevenimiento. Estió a resurrección de Lazaro d'a tumba, qui yera muerto dende feba cuatro días. Un miraglo tan gran emocionó y esbarralló tanto a la chent que os fariseus s'alarmoron, y éls, de conchunta con os sacerdotz, convocoron ascape un concilio; y en as suyas deliberacions se preguntoron: «Qué femos? Pos iste hombre fa muitos miraglos. Si lo deixamos asinas, toz os hombres creyerán en él; y os romanos vendrán y nos quitarán tanto o nuestro puesto como a nuestra nación.»34 Mientres que un poder satanico dende abaixo s'apoderaba d'aquels que miraban de destruyir a Cristo, un poder d'alto moveba a las masas pa glorificar-lo, y complir o que s'heba predito sobre él.
GSAM 66.2En a ocasión a que s'ha feito referencia, a chent salió en masa, no nomás pa veyer a Chesús, sino tamién pa veyer a Lazaro, a qui heba resucitato d'entre os muertos. Agora a éls lis pareixeba cierto que Chesús yera o suyo rei tan asperato, y cuan lo troboron venindo enta Cherusalem, posato en un poltre, as parolas d'a Escritura vinioron con fuerza a la suya mente, «No tiengas medrana, filla de Sión: mira que o tuyo rei viene, posau en un poltre d'asno».35 Un gran clamor de trunfo se devantó d'ixa multitut tan gran, o que escantó muito a os fredos y calculadors fariseus. Entre éls mesmos dicioron: «¿Veyetz cómo no podetz fer cosa? Mira que o mundo s'ha ido dezaga d'él».36 A la suya demanda de que Cristo aturase os clamors, él respondió: «Vos digo que, si istos callasen, as piedras clamarían a l'inte».37 O Sinyor heba dito d'ista ocasión: «¡Clamaz!», y si o pueblo no cumplise a suya parola, él metería una voz en as piedras d'a carrera, y istas clamarían; porque a suya parola ha de complir-se.
GSAM 66Cristo pa marchar-se y tornar atra vegada
GSAM 66.3No nomás o nuestro Salvador miró de dirichir as ments d'os disciplos enta o feito de que heba de morir y resucitar, sino que tamién deseó amostrar-les que o reino no habría de venir dica que él se'n fuese y tornase unatra vegada. Referindo-se a la suya crucifixión dició: «Yo, si soi alzau dende a tierra, atrayeré a toz os hombres enta yo. Isto lo dició, sinyalando qué muerte habría de morir. A chent le respondió: Nusatros hemos sentiu d'a Lei que o Cristo permaneixe ta cutio; y cómo dices tu: O Fillo de l'Hombre ha d'estar alzau? Qui ye iste Fillo de l'Hombre?».38
GSAM 67.1Pa gravar mas a fundo en as ments d'os disciplos o feito de que heba d'ir-se-ne y tornar, antes que o suyo reino s'establise en a tierra, dició: «Ninos, encara un poquet de tiempo soi con vusatros. Me buscaretz; y como les dicié a os chodigos, A on voi yo, no podetz venir; asinas agora vos digo.... Simón Pedro le dició: Sinyor, ta on vas?. Chesús le respondió: Ta on yo voi, no me puez seguir agora; pero me seguirás dimpués».39 Alavez animó os suyos corazons anguniaus y entristaus con istas parolas: «No s'atristeixca o vuestro corazón: creyetz en Dios, creyez tamién en yo. En a casa de mi Pai bi ha muitas moradas; si no estase asinas, vos l'habría dito. Voi a preparar-vos un puesto. Y si voi y vos preparo un puesto, tornaré y vos recibirei ta yo mesmo, ta que an que soi, astí seigaz tamién vusatros.»40
GSAM 67Parabola d'o Noble
GSAM 67.2De nuevo o Salvador miró de correchir a ideya erronia de que o reino heba d'aparixer immediatament, fendo servir a siguient parabola mientres él y os disciplos puyaban enta Cherusalem: «Un hombre noble se'n fue ta un país luent pa recibir un reino y tornar. Clamó a os suyos diez siervos, lis entregó diez minas y lis dició: Fez negocios dica que i torno.... Y acayezó que, quan tornó, habendo recibiu o reino, mandó que le trayeran debant a él a ixos esclavos a qui heba dau os diners, pa saber cuánto heba ganau cada un con o comercio.»41 En ista parábola o Sinyor se representa a él mesmo con o noble. Heba d'ir ta un país luent —ta o suyo Pai— y allí recibir o reino, antes de tornar a reinar.
GSAM 68.1En respuesta a la pregunta d'os disciplos, «Cuál será a sinyal d'a tuya venida y d'a fin d'o mundo?»,42 o Salvador lis dió una lista d'os escaicimientos que heban de tener puesto a traviés d'a gran tribulación que habría de venir sobre a ilesia, y d'as sinyals definitivas que ocurrirían. Cuan istos amaneixesen, podrían saber que a suya venida yera amán, mesmo a las puertas, y que a cheneración que los veyese no pasaría d'a escena de l'acción dica que él venise.43
GSAM 68Abandonau por toz os disciplos
GSAM 68.2Pero con toda la instrucción que Cristo lis heba dau a los apostols sobre la suya muerte y humillación, no aconsiguioron comprender en absoluto a verdat que lis heba amostrau respective a lo suyo chudicio y crucifixión. Teneban una ideya tan vaga d'a verdat que, cuan plegó lo chudicio, a suya esperanza morió, y toz «lo deixoron y fuyioron».44 Mesmo Pedro, o siempre zeloso Pedro, qui tan confiadamente afirmaba que si toz os hombres lo desamparaban, él nunca no lo fería, unas horas dimpués negaba a o suyo Sinyor, y con un churamento declaraba que no conoixeba a l'hombre. Tan lentos yeran en a comprensión d'a declaración d'o Sinyor de que en o tercer día dimpués d'a suya crucifixión resucitaría d'entre os muertos, que preguntoron y razonoron entre éls mesmos «qué significaría a resurrección d'entre os muertos».45 De feito, yeran tan sin de fe que dimpués que morió, y o suyo cuerpo estió meso en o nuevo sepulcro de Chusé, preparoron l'embalsamamiento. Con a esperanza perdida —enterrada con Cristo en o sepulcro—, ¡qué día de Sabado pa os disciplos! Con os corazons cargaus de dolor y decepción, y sin un Salvador pietatoso y compasivo, a vida d'o qual heba estau plena d'actos de ternura y misericordia, amán ta consolar-los y fortalecer-los, ¡qué desolada yera a suya condición!
GSAM 69Escaicimientos emocionants d'o maitín d'a Resurrección
GSAM 69.1A maitinada d'o primer día d'a semana esclata! Qué remolino en o cielo y en a tierra! Un ánchel poderoso baixa dende os reinos d'a gloria enta a tumba de Chusé, con un mensache ordenando a o Fillo de Dios que se devante. «Y, he aquí, se fació un gran tierratremo: porque l'ánchel d'o Sinyor baixó d'o cielo, y venió y quitó a piedra d'a puerta, y se posó dencima. O suyo semblante yera como un lampedo, y as suyas vestiduras blancas como a nieu: y por a medrana d'él os guardias tremoloron, y se tornoron como muertos.»46 «Muitos cuerpos d'os santos que heban adormiu resucitoron, y salioron d'as tumbas dimpués d'a suya resurrección, y dentroron en a ciudat santa, y amaneixioron a muitos.»47 Pensaz en tals visitants en Cherusalem, a las puertas d'os suyos amigos, con o mensache de que o Cristo crucificau heba resucitau d'entre os muertos, y de que éls tamién heban estau devueltos a la vida por o suyo poder, pa dar testimonio d'a suya resurrección. ¡Qué actividat entre os disciplos y as mullers santas—corriendo d'aquí ta allá pa contar a buena nueva: «Ha resucitau d'entre os muertos, pus l'hemos visto y charrau con él!»
GSAM 69Chesús camina enta o campo
GSAM 69.2«Y, vaquí, dos d'éls se'n fuoron ixe mesmo día ta un lugarón clamau Emaús, que yera a unos seixanta estadios [unas siet millas y meya] de Cherusalem. Y charraban chuntos de todas istas cosas que heban pasau. Y acayezó que, mientres charraban y razonaban, Chesús mesmo s'amanó y caminó con éls. Pero os suyos uellos yeran retenius ta que no lo conoixesen. Y él lis dició: ¿De qué cosas charratz entre vusatros, caminando tan tristos? Y un d'éls, que se deciba Cleofas, respondendo-le, le dició: ¿Yes tu o solo forastero en Cherusalem que no conoixes as cosas que han pasau astí en istos días? Y él lis dició: ¿Qué cosas? Y éls le dicioron: De Chesús de Nazaret, que yera un profeta poderoso en obras y parolas debant de Dios y de tot o pueblo; y cómo os prencipals sacerdotz y os nuestros dirichents l'han entregau pa que fuese condenau a muerte, y l'han crucificau. Pero nusatros confiabamos que yera él qui heba de redimir a Israel; y amás de tot ixo, hue fa tres días que s'han feito istas cosas. Y tamién bellas mullers d'a nuestra companyía nos han deixau esbalaiaus, que i yeran de maitins en o sepulcro: y en no trobar o suyo cuerpo, tornoron, dicindo que tamién heban visto una visión d'ánchels, que deciban que yera vivo. Y beluns d'os nuestros se'n fuoron ta o sepulcro, y troboron que yera asinas como as mullers heban dito: pero a él no lo veyoron.
GSAM 70.1«Alavez les dició: ¡Ay, tontos y tardos de corazón ta creyer todas as cosas que os profetas han dito!: ¿no tocaba a Cristo sofrir estas cosas y dentrar en a suya gloria? Y, prencipiando por Moisen y por toz os profetas, les explicó en todas as Escrituras as cosas que le tocaban.»48 Cuan yera a punto de prener chenta con éls, partió o pan y dio gracias, «y se les ubrioron os uellos, y lo conoixioron.... Y se dicioron l'un a l'atro: ¿No se nos cremaba o corazón en o nuestro interior mientres charraba con nusatros por o camín, y mientres nos ubriba as Escrituras?»49
GSAM 70.2Agora, a la fin, os disciplos pueden veyer, dimpués que o problema lis ye de tot demostrau, que i habió una muerte y una resurrección connectadas con a misión d'o Salvador. Pero cómo considerarán a cuestión d'o suyo reino?
GSAM 70.2«Se les amostró vivo dimpués d'a suya pasión con muitas prebas infalibles, estando visto por éls mientres cuaranta días, y parlando d'as cosas relativas a o reino de Dios; y, estando reunido con éls, lis mandó que no se'n fuesen de Cherusalem, sino que asperasen a promesa d'o Pai, que, diz él, hez sentiu de yo. Porque Chuan baptizó de cierto con augua; pero vusatros seretz baptizaus con o Esprito Santo no pas muitos días dimpués.
GSAM 71¿Restablirás agora o Reino?
GSAM 71.1«Alavez que s'heban achuntau, le preguntoron, dicindo: Sinyor, restaurarás en iste tiempo o reino d'Israel? [ye dicir: Hemos aprendiu que yera necesario que fueses crucificau y resucitases d'entre os muertos, seguntes as Escrituras, pero no restaurarás o reino agora?] Y él lis dició: No vos toca a vusatros saber os tiempos u as sazons que o Pai ha meso en o suyo propio poder. Pero recibiretz fuerza, dimpués que o Esprito Santo haiga veniu sobre vusatros; y seretz os míos testigos tanto en Cherusalem, como en toda Chudea, y en Samaria, y dica os cabos d'a tierra. Y cuan hese dito estas cosas, mientres que éls cosiraban, fue alzau; y una boira lo recibió d'a suya vista. Y mientres éls cosiraban fixament enta o cielo mientres puyaba, veigan, dos hombres se paroron a o suyo costau con vestiduras blancas; os cuals tamién dicioron: Hombres de Galilea, por qué soz astí plantaus cosirando enta o cielo? Iste mesmo Chesús, que ha estau puyau d'entre vusatros enta o cielo, asinas vendrá d'a mesma traza que l'hez visto puyar enta o cielo».50
GSAM 71Chesús ha de remanir en o cielo dica a restitución
GSAM 71.2Agora que o Salvador los heba deixau, y éls heban visto de verdat cómo «puyaba enta on yera antes», teneban a seguranza de que o Esprito Santo los amostraría sobre o tiempo en que vendrá o reino. Asinas, Pedro en as suyas instruccions a la chent, dimpués de recibir o Esprito, dició: «Él ninviará a Chesucristo, de qui se vos predicó antis: a qui o cielo ha de recibir dica os tiempos d'a restitución de todas as cosas, d'as que Dios ha charrato por boca de toz os suyos santos profetas dende o prencipio d'o mundo.»51
GSAM 71.3A l'apostol Pedro tamién se le dioron por o Esprito Santo os feitos relativos a os tres mundos: Primero, o d'antes d'o diluvio, que fue destruyiu por l'augua; segundo, o mundo actual reservau ta o fuego,—fuego con o qual a tierra ye plena, como diz a Revised Version,—ixe fuego que será a perdición, a ruina y a destrucción d'os hombres impíos; tercero, a nueva tierra, «en a qual mora a chusticia;» u, como beluns traducen, «en a qual morarán os chustos.»52
GSAM 72.1L'apóstol Pablo exposó a resurrección d'o pueblo de Dios, y o cambio de toz os suyos santos de mortals a immortals, «en un tris, a la zaguera trompeta». Les dició a os Corintios que Cristo ye agora en o trono de su Pai, y i remanirá dica que toz os suyos enemigos sían sozmesos a él. Ye dicir, dica que reciba o reino —o suyo reino— entregau en as suyas mans por o Pai, como se profetizó en Daniel 7:13, 14; Salmo 2:8, 9. A la ilesia de Tesalonica le presentó a venida de Cristo y a resurrección como a suya unica esperanza, y como a que contiene o verdadero consuelo quan os suyos sers estimaus yeran deseparaus d'éls por a man d'a muerte.53
GSAM 72A Tornada d'o Mayestro Indefinida
GSAM 72.2Encara a ilesia no teneba un conoiximiento definitivo sobre o momento en que o Mayestro tornaría. Cuan l'apóstol, en a suya primera carta a os Tesalonicenses, dició: «os que somos vivos y remanimos seremos arrebataus», os chirmans entendioron que quereba dicir que Cristo veniba mientres que beluns d'éls encara yeran vivos. En a suya segunda epístola corriche a suya mala comprensión d'a suya carta, y lis diz que «ixe día no plegará, si no viene primero a apostasía, y se revela l'hombre d'a iniquidat, o fillo d'a perdición; qui s'oposa y s'exalta por dencima de tot o que se diz Dios, u que ye adorau.»54
GSAM 72L'Apostasía
GSAM 72.3Y encara a Ilesia ye deixada a tanteyar en a escuridat sobre o tiempo d'a segunda venida de Cristo. Os chirmans han aprendiu que i habrá una apostasía; pero a cuestión yera de cuánta duración. Posteriorment se le dió una respuesta a Chuan mientres yera en visión en a isla de Patmos, en os simbolos que se troban en os capitols doce y trece de l'Apocalipsi —o «tiempo, tiempos y meyo», os «cuaranta y dos meses», os «mil doscientos seixanta días» (anyos); pero encara no heba ocurriu l'escaicimiento que marcase l'inicio d'ixe largo periodo. Asinas, a ilesia encara asperaba y asperaba a venida de Cristo sin saber positivament a hora exacta d'a suya aparición; pos cuan ixe tiempo de tribulación hese pasau, encara remaniría un poco de tiempo de conflicto y trunfo pa la ilesia «restant».55
GSAM 73.1Con a finalización d'os escritos d'o Nuevo Testamento, o tema d'a segunda venida de Cristo se nos presenta clarament. Arredol d'un versiclo de cada trenta menciona de bella traza a segunda venida d'o nuestro Sinyor Chesucristo. Sobre isto, y a posición d'a ilesia en relación con ixa esperanza a traviés d'as edaz dica os tiempos modernos, Robert Patterson, D.D., fabla en un periodico clamau The Interior, baixo o títol «A Bendita Esperanza», d'a siguient traza:—
GSAM 73O Milenio Temporal—Patterson
GSAM 73.2«Quan o nuestro Sinyor deixó a suya ilesia en a tierra ta ir ta o Pai, la deixó en una condición de tristura. Os suyos cincocientos disciplos yeran rodiatos por tot o mundo d'os suyos enemigos, organizatos en relichions y gubiernos anticristianos por una d'as intelichencias mas altas, animada por a malicia mas verinosa, y educada por a experiencia d'as edaz en os modos mas eficaces de destrucción. O Sinyor no yera incheruto d'o nuestro periglo; ni en os suyos zaguers discursos lo atenuyó, ni prometió garra mingua d'a enemistat d'o mundo y d'a tribulación d'a ilesia. Pero sí que prometió que él mesmo tornaría pa redotar a os suyos enemigos, y que nos refirmaría dica ixe día bendito. “O mundo vos odia. En o mundo tendrez tribulación. Ploraretz y chilaretz, pero o mundo se gozará. Vusatros sereiz tristos, pero a vuestra tristura se tornará en goyo.... Agora, pues, tenetz tristura, pero vos tornaré a veyer, y o vuestro corazón se gozará, y o vuestro goyo dengún no vos lo quitará. Si me'n voi, tornaré, y vos recibiré ta yo mesmo, ta que an que yo soi, astí seigaz tamién vusatros.”
GSAM 74.1«Ista yera a bienaventurada esperanza d'a suya tornada personal con a que confortó a la suya ilesia en a suya partida personal. Mientres tot o periodo d'a suya ausencia, dició que habiemos de sofrir tribulación; y asinas ha escaiciu. Si hemos de desfrutar de bel periodo de paz exterior durant a suya ausencia, si a suya ilesia ha d'estar liberada d'os ataques d'o mundo, si ha d'haber bella edat de pureza cuan a cizaña no creixca entre o trigo, u si, en a suya venida, será recibiu por a población d'una tierra plena d'a gloria d'o Sinyor, u mesmo si puede trobar fe en a tierra, será pa él una sorpresa de raso inesperada. Chesús no sabeba d'iste milenio. Decimos que no en sabeba, porque no nos en dició cosa; y diz: “Vos he dito amigos, porque tot o que he sentiu d'o mío Pai vos l'he feito saber”. Pero en toz os suyos discursos y parabolas no i hai a mas minima alusión a que haigamos d'asperar garra periodo de paz u gloria antes d'a suya venida. Os apostols son igualment ignorants d'un milenio sin Cristo. Mientres trescientos anyos dimpués d'a marcha d'o nuestro Sinyor, a esperanza bienaventurada d'a ilesia yera a esperanza d'a suya tornada.
GSAM 74.2«Pero cuan, en o progreso d'a suya apostasia predita, a novia de Cristo prencipió a consolar-se en a suya ausencia con l'amistat d'os reis d'a tierra, muit naturalment apartó a vista d'o cielo de l'este, y d'a tornada d'o suyo Sinyor, que habría de meter fin a la suya grandeza mundana. Cuan os Reformadors metioron a trompeta de l'evanchelio en as suyas bocas ... os suenios d'un milenio sin de Cristo estioron arrasaus a l'inte, ... y a ilesia tornó a mirar l'advenimiento d'o Sinyor pa destruyir a l'anticristo.... En as suyas cartas, sermons y confesions de fe, os Reformadors proclamoron as suyas esperanzas premilenarias.
GSAM 74.3«L'Asamblea de Westminster conclui a suya confesión con una declaración d'a suya fe en a segunda venida d'o Sinyor en parolas que expresan plenament a fe d'os premilenaristas. Proclaman en istas pesadas parolas: “Asinas como Cristo quiere que siamos certament persuadidos de que i habrá un día de chudicio, tanto pa disuadir a toz os hombres d'o pecau, como pa mayor consolación d'os piadosos en a suya adversidat, asinas quiere que ixe día siga desconoixiu d'os hombres, pa que puedan espaldar toda seguridat carnal, y sían siempre veladors, porque no saben en qué hora vendrá o Sinyor: y sían siempre preparaus pa decir: Ven, Sinyor Chesús: y ven luego!”56
GSAM 75.1«Os nuestros antipasaus reformadors fortalezioron os suyos corazons asperando a venida d'o Sinyor, y s'animoron os uns a os atros con o clam: “¡Tenez o campo! que viene con lechions d'aduya,” un sentimiento encarnau recientment en un himno de revivalismo popular, pero familiar a os viellos Covenanters escoceses.
GSAM 75.2«Pero luego prencipió una segunda apostasía d'a fe entre as ilesias reformadas. Se conoixió en Escocia como Moderantismo; en Anglaterra, como Arrianismo, y mas recientment, como Broad Churchism; y en America se clamó Unitarismo; y en Alemanya, Racionalismo. Establindo a razón humana como chuez, y a nuestra muit limitada observación moderna como preba, y negando que garra esdevenimiento podese escaicer soque seguntes o curso d'as leis d'a naturaleza observadas, redució a Chesús a o ran d'un rabí chodigo, pro abanzau pa o suyo tiempo, pero de tot desconoixedor d'a ciencia moderna. Naturalment, a noción de que una persona asinas tornase dende o mundo invisible pa reinar sobre a tierra fue remitida a la mitolochía hebrea.
GSAM 75Daniel Whitby sobre o Milenio
GSAM 75.3«As promesas d'a suya segunda venida y reinau en a tierra s'interpretoron como simplament a propagación d'o suyo evanchelio, y a sumisión d'una gran parte d'o mundo a o cristianismo por un periodo de mil, u, como beluns pensaban, 360.000 anyos; mientres o qual a humanidat abanzaría en as artes d'a civilización, y desfrutaría d'una paz y prosperidat sin precedents. Y en a fin d'ixe ciclo extendiu, masiau gran pa que a mente común podese abarcar-lo, posiblement se produciría bella gran convulsión d'a naturaleza, y se podría decir que o Sinyor vendría y destruyiría o mundo, y clamaría a la raza humana a chudicio. Ista teoría fue elaborada y popularizada por un comentarista anglés clamau Whitby [Daniel Whitby morió en 1726], que, por a suya correspondencia publicada, se preba que yera un arriano, pero os suyos comentarios yeran populars entre a suya propia clase, y o suyo milenio mitico fue recibiu con favor por muitos d'os pensionistas ortodoxos y amigos d'as ilesias estatals d'Europa, a qui lis prometeba una larga tongada de diezmos y honras. A traviés d'a suya influencia s'importó en America, an que se fació servir immediatament como material pa frases feitas y peroratas d'atril.»
GSAM 76.1Tales yeran as teorías en diversas partes d'a tierra mientres nos amanabamos a l'epoca en que o Sinyor ninvió l'advertencia solemne d'a suya venida, mesmo «a las puertas».
Notes
- Gálatas 4:4, 5. ↩
- Romanos 16:25-27. ↩
- Efesios 3:3-9. ↩
- The Desire of Ages, pp. 29, 30-34. ↩
- Lucas 2:26. ↩
- Lucas 2:28-38. ↩
- Lucas 3:15-17. ↩
- Chuan 1:29-34. ↩
- Mateu 3:16, 17. ↩
- Chuan 10:41. ↩
- Lucas 3:23. ↩
- Lucas 4:16-21. ↩
- Marcos 1:15. ↩
- Feitos 10:38; Chuan 3:2. ↩
- Chuan 14:8-11. ↩
- The Desire of Ages, p. 215. ↩
- Lucas 7:19-22; Mateu 11:4. ↩
- Mateu 4:17. ↩
- Mateu 10:7. ↩
- Lucas 10:9. ↩
- Chuan 7:46. ↩
- Mateu 12:23. ↩
- Mateu 13:54, 55. ↩
- Chuan 10:24. ↩
- Chuan 6:15. ↩
- Chuan 6:62. ↩
- Mateu 16:20-22; Marcos 9:31. ↩
- Mateu 16:28; Lucas 9:27. ↩
- 2 Pedro 1:16-19. ↩
- Mateu 17:22, 23. ↩
- Mateu 18:1; Marcos 9:33, 34. ↩
- Mateu 19:27, 28; Lucas 22:28-30. ↩
- Mateu 20:20-24. ↩
- Chuan 11:47, 48. ↩
- Chuan 12:15. ↩
- Chuan 12:19. ↩
- Lucas 19:40. ↩
- Chuan 12:32-34. ↩
- Chuan 13:33-36. ↩
- Chuan 14:1-3. ↩
- Lucas 19:11-15. ↩
- Mateu 24:3. ↩
- Mateu 24: Lucas 21; Marcos 13. ↩
- Marcos 14:50. ↩
- Marcos 9:10. ↩
- Mateu 28:2-4. ↩
- Mateu 27:52, 53. ↩
- Lucas 24:13-27. ↩
- Lucas 24:31, 32. ↩
- Feitos 1:6-11. ↩
- Feitos 3:20, 21. ↩
- 2 Pedro 3:5-13. ↩
- 1 Tesalonicenses 4:13-18. ↩
- 2 Tesalonicenses 2:3, 4. ↩
- Apocalipsi 12:17. ↩
- Confession of Faith, Cap. 33, sec. 3. ↩