Capitulo 4 — O Tiempo d'a Fin

GSAM 77.1«ALORA yo dicié: Oh Sinyor mío, ¿cuál será a fin d'istas cosas? Y él me dició: Vete-ne, Daniel, que as parolas son zarradas y selladas dica o tiempo d'a fin. ... O malvau ferá o mal, y dengún d'os malvaus no entenderá; pero o sabio entenderá.»¹

GSAM 77.1Me dició: «Entiende, fillo d'o hombre, que a visión ye pa o tiempo d'a fin».²

GSAM 77.1«Pero tu, oh Daniel, zarra as parolas y sella o libro dica o tiempo d'a fin; muitos correrán d'aquí ta allá y a conoixencia s'aumentará.»³

GSAM 77.1Qué se quiere decir aquí con «o tiempo d'a fin»? No puet estar a fin mesma, perque en ixe caso a parte d'a profecía de Daniel que yera «zarrada» no serviría de cosa a la humanidat. Como «as cosas reveladas son nuestras»,⁴ ista parte ha d'estar util en bel momento. Asinas, a expresión «tiempo d'a fin» ha de referir-se a un periodo chusto antes d'a mesma fin, en o qual as cosas de que se le diz a Daniel se comprenderán.

GSAM 77O Día d'a suya Preparación

GSAM 77.2Se refiere sin garra dubda a ixe tiempo que o profeta Nahum clamó «o día d'a suya preparación». Aquí o profeta charraba d'a destrucción de Nínive con «o estrapalucio d'o fuet, y o rudio d'o charrido d'as ruedas, y d'os caballos que brincan, y d'os carros brincadors».⁵ A l'atención d'o profeta se le crida primero enta una calamidat mayor que ha d'abalar sobre tot o mundo, cuan «as montanyas tremen debant d'él, y as colinas se funden, y a tierra se crema a la suya presencia, sí, o mundo, y toz os que en él viven. Qui puede resistir debant d'a suya indignación? y qui puede aguantar en a ferocidat d'a suya ira? A suya furia se desborda como fuego, y por él os penchols son derribaus.... Ferá un fin total; a aflicción no tornará a puyar por segunda vegada.»⁶

GSAM 78Carros con Fogueteiras

GSAM 78.1Encara mas parla o profeta d'iste día de preparación: «Os carros serán con teas flamants en o día d'a suya preparación, y os abetz se tresbatirán terriblement. Os carros bramarán en as carreras, s'empentarán os uns contra os atros en as amplas vías: pareixerán teas, correrán como os lampedos. Contará a os suyos valients: tropezarán en o suyo caminar; se darán prisa enta o suyo muro, y a esfensa será preparada.»⁷

GSAM 78.2Qué descripción tan precisa d'o moderno tren exprés, con o revisor contando y tornando a contar de contino a os suyos pasachers, d'estación en estación, y istos tropezando en caminar cuan o tren ye en movimiento. Dimpués ye o gran consumo d'abetz pa travesas de ferrocarril, estructuras de viaducto, cobertizos contra a nieu, etc. Se diz que una vía por dencima d'as Montanyas d'a Sierra Nevada tiene cuaranta y siet millas de cobertizos contra a nieu d'abet. Y isto o profeta dició que sería en o «día d'a suya preparación».

GSAM 78.3D'iste tiempo d'a fin tamién en parla o profeta Choel cuan se da a orden a os siervos d'o Sinyor: «Tocaz a trompeta en Sión, y sonaz una alarma en o mío monte santo: tremanen toz os habitants d'a tierra; porque o día d'o Sinyor viene, que ye amán».⁸

GSAM 78.4Y de nuevo por o profeta Sofonías se diz: «Achunta-tos, sí, achunta-tos, oh nación no deseyada; antes que o decreto salga, antes que o día pase como a palla, antes que a furiosa ira d'o Sinyor plega sobre vusatros, antes que o día d'a furia d'o Sinyor plega sobre vusatros. Busquetz a o Sinyor, toz os mansos d'a tierra, que han feito o suyo chudicio; busquetz a chusticia, busquetz a mansedat: talment sías amagaus en o día d'a ira d'o Sinyor.»⁹

GSAM 79.1Pa saber con más plenitut qué se quiere decir con a expresión «tiempo d'a fin», y cuan prencipia, notaremos un atro eixemplo an que se fa servir o mesmo termin. En o undecimo capítol de Daniel s'introduce un poder perseguidor que heba de mantener o suyo dominio dica o tiempo d'a fin. O Sinyor dició d'ixe poder perseguidor: «Beluns d'os entendidos cayerán, pa meter-los a preba, y purificar-los, y emblanquir-los, dica o tiempo d'a fin: porque [o tiempo d'a fin] encara ye pa un tiempo designau.»¹⁰

GSAM 79A Obra d'o Cuerno Chiquet

GSAM 79.2Os comentaristas protestants cheneralment son d'alcuerdo en aplicar iste poder y o «cuerno chicot» de Daniel 7 a la ilesia romana que tenió o poder civil en as suyas mans durant o tiempo «designau». Ixe tiempo designau yera o «tiempo, tiempos y meyo».¹¹ Istos estioron os 1260 días profeticos —1260 anyos— d'o dominio civil d'o cuerno chicot, que s'extendioron dende o 538 dica o 1798 d.C. En ista zaguera calendata se le quitó o poder civil a o cuerno chicot, en o «tiempo designau». Asinas, en ixe inte a chent heba deixau de «cayer» por man d'ixe poder como heba estau cayendo dinantes. Iste anyo, pues,—1798,—marca o prencipio d'ixe periodo de tiempo en ista profecía clamau «o tiempo d'a fin».

GSAM 79.3L'anyo 1798 zarró os «mil doscientos seixanta días»—1260 anyos—en os cuals os «Dos Testimonios» d'o Sinyor (l'Antigo y o Nuevo Testamento) heban de «profetizar... vestius de saco».¹² Mientres as Edaz d'a Escurina de persecución as Escrituras se mantenioron en as luengas griega y latina, y o pueblo común no entendeba estas luengas. Iste feito de retener as Escrituras se compara con o de vestir-las «con saco».

GSAM 80Os Dos Testimonios Asesinaus

GSAM 80.1«Cuan haigan rematau o suyo testimonio [en o estau de sayal], a bestia que puya d'o foso sin fundo ferá guerra contra éls [Satanás incitando y actuando a traviés d'hombres mundanos], y los venzerá y los matará. Y os suyos cuerpos muertos quedarán en a carrera d'a gran ciudat, que espiritualment se diz Sodoma y Echipto, an tamién o nuestro Sinyor fue crucificau [“ye crucificau”, en danés]. Y a chent de tot o pueblo, as tribus, as luengas y as nacions veyerán os suyos cuerpos muertos mientres tres días y meyo, y no deixarán que os suyos cuerpos muertos sían metius en sepulcros.»¹³

GSAM 80O Reino d'o Terror

GSAM 80.2A muerte d'estes Testimonios s'acompió durant o «reino d'o terror» en Francia, dende 1792 dica 1795 — tres anyos y meyo. Anque a Revolución Francesa continó bellas seis u siet anyadas, estió durant as primeras tres anyadas y meyo cuan facioron o suyo gran esfuerzo por destruyir a Biblia, a relichión y a toz os que gosaban fablar en favor de cualsiquiera d'as dos. Mientres que a Revolución Francesa profesaba luitar contra a monarquía y o clerecau, en realidat se tornó en una guerra pa l'exterminio de Dios y d'a Biblia. D'os tiempos chusto antis d'a Revolución leemos,

GSAM 80.2«No s'ha d'oblidar nunca que antes d'a Revolución de 1792, se diz que os promotors d'a infidelidat en Francia replegoron entre éls y gastoron 900.000 libras [4.500.000 $] en un anyo, y mesmo cuantas vegadas, en mercar, imprentar y espardir libros pa corromper as ments d'a chent y preparar-las pa mesuras desesperadas».¹⁴

GSAM 80Escritors infiels

GSAM 80.3«O camín pa una Revolución asinas se preparó con os escritos de Voltaire, Mirabeau, Diderot, Helvetius, D'Alembert, Condorcet, Rousseau y atros d'a mesma laya, en os cuals s'esforcioron por difundir principios subversivos tanto d'a relichión natural como d'a revelada. A Revelación no solo fue impugnada, sino de tot descartada; a Deidat fue desterrada de l'universo, y en o suyo puesto se substituyó un fantasma imachinario baixo o nombre de Diosa d'a Razón.»¹⁵

GSAM 81.1En l'anyo 1793 as opinions d'a chent yeran tals que os actors yeran aclamaus a gritos por as suyas burlas blasfemas contra Dios y a Biblia. Como muestra, citamos:

GSAM 81.1«O comediant Monert, en a Ilesia de Sant Roch [París], levó a impietat a o suyo maximo. “Dios, si existes,” dició, “venixa o tuyo nombre ofendiu! Te desafío. Callas. No gosas lanzar os tuyos truenos. Qui creyará dimpués d'isto en a tuya existencia?”»¹⁶

GSAM 81Obra blasfema en Lion, Francia

GSAM 81.2Sobre cómo os que matoron a os Testimonios, «crucificoron de nuevo a o Fillo de Dios, y le metioron en vergüenya pública» (Hebreus 6:6), se veyerá en os actos d'una fiesta organizada por Fouché en Lion, en honor de Chalier, o Gubernador de Lion, a qui heban feito morir. Antes d'a suya plegada a Lion, Fouché ordenó que

GSAM 81.2«toz os emblemas relichiosos s'heban de destruyir; y que sobre as puertas d'os fosals s'escribise: A muerte ye un suenio eterno.... O busto de Chalier fue levau por as carreras, seguiu por una multitut inmensa d'asasins y prostitutas. Dezaga d'éls veniba un rucio que levaba l'evanchelio, a cruz y os vasos d'a comunión, que luego se dioron a las flamas, mientres que a o rucio se le obligaba a beber d'o cáliz o vin consagrato.»¹⁷

GSAM 81.3Un Festival d'a Razón celebrau en París se describe asinas:

GSAM 81.3«Iban en procesión enta la convención, y o ruclo... caricaturizaban d'a traza mas ridicla as cerimonias d'a relichión.... Os hombres, vestius con sobrepellizes y capas procesionals, veniban cantando aleluyas y bailando a Carmagnole enta la barra d'a convención. Astí depositoron l'ostia, as caixas an que se guardaba, y as estatuas d'oro y d'archent. Ficioron discursos burlescos.... “¡Oh, vusatros!”, exclamó una deputación de Sant Denis, “¡Oh, vusatros, instrumentos d'o fanatismo, santos benditos de toda mena, siatz a la fin patriotas, levantatz-tos en masa y serviz a la patria indo-tos a la casa d'a moneda a fundir-tos!”»¹⁸

GSAM 82A Parola de Dios Emerche d'a Obscuridat

GSAM 82.1«Dimpués de tres días y meyo l'Esprito de vida de Dios dentró en éls» (os Testimonios), y éls «puyoron ta o cielo en una boira».¹⁹ L'hora de Dios heba plegau pa que a suya parola salise d'a escuridat y se presentase debant d'o mundo. Heba plegau o momento (1798) de fer l'obra misionera en tot o mundo. En 1804 s'organizió a British Bible Society. A ista le siguioron muitas atras sociedaz biblicas, y agora a Biblia ye traducida a todas as prencipals luengas d'o mundo. Asinas, o feito de que as Escrituras, os Dos Testimonios, pasasen a estar prominent an que toz puedan veyer-las y leyer-las, se compara con o suyo ascenso a o cielo en una boira.

GSAM 82.2En o tiempo d'a Revolución Francesa, Voltaire afirmó que en cient anyos a Biblia sería obsoleta. En o centeno anyo dende ixa calendata, se distribuyioron mas Biblias nomás en Francia que as que se sabeba que existiban cuan Voltaire fació ista vana fanfarronada. Y se diz que mesmo a casa an que fació ixa afirmación agora se fa servir como una casa d'a Biblia.

GSAM 82Descubrimiento d'a Piedra de Rosetta

GSAM 82.3Bi ha dos puntos relacionaus con l'anyo 1798 y o pueblo francés que hemos de sinyalar: En primer puesto, en ixe anyo l'exercito francés, baixo o mando d'o cheneral Berthier, derrocó o gubierno papal en Roma, complindo (sin saber-lo) o cumplimiento d'a profecía sobre iste esdevenimiento, contenida en o mesmo libro contra o qual heban feito a guerra; segundo, en ixe mesmo anyo, en o Fuerte de Sant Chulian, en a branca de Rosetta d'o Nilo, l'exercito francés, mientres feba una excavación, descubrió a famosa piedra de Rosetta, que agora se troba depositada en o Museu Britanico. En ista piedra bi ha una inscripción en tres formas: Hieroglificos, l'escritura emplegada por os sacerdotz; o demotico, a forma d'escritura emplegada por o pueblo común; y griego. Ista ye a clau que ubrió os escritos demoticos y ieroglificos dica alavez misteriosos. Agora, como dició un atro, «o pico y a pala, en desenterrar istos escritos en caracters demoticos, son furnindo mas prebas d'a corrección d'os antigos rechistros biblicos que as que se obtienen de cualsiquier atra fuent difuera d'as mesmas Escrituras». Asinas, a mesma chent que pensaba en exterminar a Biblia yera, sin querer, emplegada pa fer complir una profecía en quitar o dominio d'o papau a la fin d'os 1260 anyos, y tamién descubrió a clau d'os mesmos escritos que confirman a veridat d'as Escrituras que tanto heban mirau d'esfer.

GSAM 83«Te quedarás en o tuyo puesto»

GSAM 83.1Qué estió lo que l'ánchel dició a Daniel que habría de pasar en o tiempo d'a fin? Dende que sintió a lo santo decir: «Dica dos mil trescientos días, alavez o santuario será limpiato,»²⁰ a suya mente s'emplenó d'ansiedat sobre cuál habría de ser «a fin d'estas cosas» y «cuánto» duraría.²¹ A la fin se le fa entender que o conoiximiento d'o tiempo no ye pa o suyo tiempo. Se le diz: «Vete-ne a la tuya, dica que plegue a fin; que tu reposarás, y en o tuyo lote estarás en a fin d'os días».²²

GSAM 83.2Beluns han suposau que iste lenguache se referiba a la fin zaguera d'o mundo, y que en ixe inte Daniel, con a resta d'o pueblo d'o Sinyor, recibiría a suya recompensa, y se trobaría en a suya parte d'herencio. A parola hebrea pa parte d'herencio, reción de país, etc., ye, seguntes nos dicen, gheh-vel. Ixa no ye a parola que se traduix como sors en ista escritura; a parola aquí ye goh rahl. Os estudiosos de l'hebreu nos dicen que ista parola, goh rahl, amaneix setanta y seis vegadas en l'Antigo Testamento, y que ye a mesma parola que se fa servir en charrar d'a purificación tipica d'o santuario, an que se feban os sors pa determinar qué d'os dos crabas heba d'estar sacrificau. Mientres que o sumo sacerdot prenié a sangre d'a craba d'o Sinyor y dentraba en o santuario pa fer a obra d'a purificación, tot Israel yera difuera, aflichindo as suyas almas y confesando os suyos pecaus, pa que quedasen limpios y recibisen a bendición d'o sumo sacerdot quan él salise d'o santuario. Asinas, en ixe día, Israel yera en a suya parte.

GSAM 84.1Cuan haiga de venir a purificación final d'o santuario, a la fin d'os dos mil trescientos días, o caso de Daniel, de conchunta con os casos de toz os muertos chustos, habría de pasar a revisión debant de Dios. Asinas, Daniel ye en o suyo puesto.

GSAM 84As Parolas Selladas dica 1798

GSAM 84.2En respuesta a la pregunta de Daniel, «Sinyor mío, cuál será a fin d'estas cosas?»²³, se le diz: «As parolas son zarradas y selladas dica o tiempo d'a fin».²⁴ Lo que tanto exercitaba a mente de Daniel yera o «cuán?», o «cuánto tiempo?», y «cuál será a fin?». Istos yeran os puntos que perplexaban y preocupaban a o profeta, y nomás istas cosas heban d'estar zarradas y selladas dica o «tiempo d'a fin», y no tot o libro de Daniel, como beluns han pensau. Antis d'iste periodo de 1798, os estudiants d'a profecía teneban luz sobre as setanta semanas, y entendeban que prencipiaban en o 457 aC, con o ministerio publico de Cristo, a suya muerte, etc., escaicindo en perfecta harmonía con o cómputo d'as semanas seixanta y nueu y setanta dende ixa calendata. Iste cumplimiento exacto d'a misión d'o Salvador en harmonía con iste cómputo lis heba dau una preba poderosa de que él yera de verdat o verdadero Mesías, y de que a calendata d'o prencipio d'as setanta semanas yera asinas fixada de traza inalterable. O feito de no descubrir que as setanta semanas yeran a primera parte d'os dos mil trescientos días deixó a cuestión zarrada dica dimpués de 1798, como s'heba predito.

GSAM 84Clave d'os 2300 días

GSAM 84.3Agora imos a veyer os feitos d'o caso. Dica l'anyo 1798 os expositors d'a profecía no teneban luz sobre cuan rematarían os dos mil trescientos días. Podeban entender os simbolos, a imachen y as bestias d'o libro de Daniel, pero no podeban decir a on rematarían os dos mil trescientos días, pus encara no teneban comprensión sobre cuan prencipiaban os días. Como preba d'isto, leemos en o Midnight Cry, un periodico adventista publicau alavez en a ciudat de Nueva York, con calendata de 15 de chunio de 1842: «Ye verdaderament intresant trobar os diversos escritors independients que dende 1798 han visto o que antis yera de tot desconoixiu: que as setanta semanas yeran a clau d'os dos mil trescientos días».

GSAM 85Muitos Descubrindo a Luz

GSAM 85.1Como iste conoiximiento yera «sellau» dica que plegase o tiempo designau por o Sinyor pa que se revelase a la comprensión d'o suyo pueblo, d'a mesma traza, cuan plegó o «tiempo d'a fin», muitos habrían de «correr d'un costau ta l'atro» a traviés d'as Escrituras, buscando istas cosas. En comparar bellas traduccions d'o texto, ista ideya se ferá bien clara.

GSAM 85.2O Dr. Adam Clarke diz: «Muitos s'esforzarán por buscar o sentiu; y o conoiximiento s'aumentará —por iste medio—.»

GSAM 85.3En a Biblia alemana de Lutero, revisada, se leye: «Asinas muitos pasarán por dencima, y trobarán gran comprensión.»

GSAM 85.4A Biblia Paralela Alemana diz: «Muitos la recorrerán entera, y asinas a conoixencia s'aumentará.»

GSAM 85.5A Biblia alemana de L. Van Ess, admitida tamién por o papa pa os lectors catolicos, la traduix: «Muitos la rechirán, y o conoiximiento será gran.»

GSAM 85.6A Biblia sueca diz: «Muitos i buscarán, y o conoiximiento será gran.»

GSAM 85.7A danesa-noruega, revisada, diz: «Muitos buscarán con ansia, y o conoiximiento será muito.»

GSAM 85.8Leemos en o Midnight Cry d'o 15 de chunio de 1842, sobre ista busca y obtención de conoiximiento sobre ixo que antis de 1798 yera zarrato: «¿No ye una coincidencia marabillosa que tantos escritors, sin garra conoiximiento l'un de l'atro, plegasen a la mesma conclusión por as mesmas envueltas?».

GSAM 86.1Presentamos aquí una lista de vinte grupos diferents que descubrioron a verdat sobre a fin d'os dos mil trescientos días, no por comunicación entre éls, sino como resultau d'una busca diligent d'as Escrituras, guiatos por a influencia d'o Esprito de Dios. A o frent d'ista lista metemos a William Miller, d'o Estato de Nueva York; le siguen A. J. Krupp, de Philadelphia, Pa.; David McGregor, de Falmouth, Maine; Edward Irving, d'Anglaterra; Archibald Mason, d'Escocia; W. E. Davis, de Carolina d'o Sud; Joseph Wolff, qui treballó en diversas partis d'Asia; Alexander Campbell, en o suyo debate con Robert Owen, en 1829; o capitán A. Landers, de Liverpool, Anglaterra; Leonard Heinrich Kelber, de Stuttgart, Alemanya; Lacunza, d'Espanya; Hentzepeter, d'A Haia, Holanda; o Dr. Capadose, d'Amsterdam, Holanda; Rau, de Baviera; presbíteros d'a Tartaria, en 1821; estudiants d'a Biblia de Yemen, en o suyo libro clamau «Seera;» Hengstenberg, en unatra parte d'Alemanya; rusos en a mar Caspia; molokans en as costas d'a mar Baltica, etc.

GSAM 86.2Cómo iste tema s'ubrió de cabo ta cuan a os estudiants d'a profecía, y amás sin que conoixesen os uns a os atros, o siguient lo amostrará:—

GSAM 86.3En o Midnight Cry d'o 15 de chunio de 1842, bi ha istas parolas: «Acabamos de recibir un libro, con o siguient títol, “Two Essays on Daniel’s Prophetic Numbers of 2300 Days, and a Christian’s Duty to Inquire into the Church’s Deliverance, por Archibald Mason, ministro de l'evanchelio, Wishawtown, Escocia, Newberg. Impreso d'a edición de Glasgow, por Ward M. Gazeley, 1820.” En iste libro Mason diz: “Fa poco he visto un folleto chicot, que se publicó por primera vegada en America, por o Rev. Wm. E. Davis, de Carolina d'o Sud, y se tornó a publicar en 1818 en Warkington, en o sud d'Anglaterra. Iste autor afirma que os dos mil trescientos días prencipioron con as setanta semanas (cap. 9:24). En ista opinión me veigo constrenyiu a coincidir.”»

GSAM 87Davis, de Carolina d'o Sud

GSAM 87.1En o mesmo numero d'o Midnight Cry, l'editor dició: «O libro de Davis debe d'haber estau escrito arredol de 1810». Parlando d'o razonamiento exposau en o libro, afirma: «O lector podría de verdat imachinar-se leyendo as obras de Miller, Litch, Stores u Hale, pero creyemos que dengún d'os escritors actuals d'o segundo advenimiento no conoixeba l'existencia d'iste libro dica a semana pasada. L'editor d'iste periodico [o Cry] nunca no n'heba sentiu charrar antes. A posición de Davis sobre o tiempo, refirmada por Mason, yera que os dos mil trescientos días rematarían con l'anyo chodigo de 1843 —o nuestro anyo de 1844—.»

GSAM 87Joseph Wolff y vinte atros

GSAM 87.2En o Midnight Cry d'o 31 d'agosto de 1843, leemos que «en 1822 Joseph Wolff (d'Anglaterra) publicó un libro intitulau “He Will Come Again, the Son of Man in the Clouds of Heaven.”» Y amás, que «en 1826 vinte personas, de todas as persuasions ortodoxas, se troboron en Londres, con o sinyor Wolff, pa estudiar a Biblia. Plegoron unanimes a la mesma conclusión. Adhibioron 45 anyos a las 1260 anyadas.» Adhibindo 45 anyos a las 1260 anyadas que rematoron en 1798, mos levaría dica la fin de 1843, anyo chodigo, que ye realment o nuestro 1844.

GSAM 87A posición d'Alexander Campbell

GSAM 87.3En o mesmo numero d'o periodico s'afirma d'Alexander Campbell que, «en 1829 tenió o suyo celebre debate con Robert Owen, l'infiel, en o qual sostuvo que as visions de Daniel s'extienden dica la fin d'os tiempos, que os dos mil trescientos días son anyos, y rematarán arredol de l'anyo 1847 dende o naiximiento de Cristo, o qual, seguntes o suyo propio amostramiento, estió cuatro anyos antes d'a cuenta común.» Asinas que o suyo calculo remataría en realidat os dos mil trescientos días a la fin d'o anyo 1843 de plenos anyos chodigos dende l'era común —en realidat 1844.

GSAM 88.1En o Midnight Cry d'o 21 de setiembre de 1843, bi ha una declaración sobre un libro recibiu con iste títol, «A Voice to Britain and America, in a Scriptural statement of the second advent of our Lord and Saviour, which we daily pray for, saying, “Thy kingdom come, thy will be done in earth as it is in heaven,”²⁵ d'o capitán A. Landers, de Liverpool, publicau por S. Kent and Co., 1839.»

GSAM 88.2«Él, como os atros, fa un calculo d'o tiempo, dando como fin d'os dos mil trescientos días l'anyo 1847 dende o naiximiento real de Cristo». Ixo sería o nuestro 1844, ya que él naixió cuatro anyos antes d'a cuenta común.²⁶

GSAM 88Leonard Heinrich Kelber

GSAM 88.3En o Review and Herald, d'o 17 de mayo de 1892, bi ha un articlo d'o pastor L. R. Conradi, d'Hamburgo, Alemanya, en o qual diz:—

GSAM 88.4«A mayoría d'os nuestros lectors talment haigan sentiu parlar d'o conoixiu prelau luterano Bengel, qui en o sieglo pasau [seguntes Schaff, Bengel morió en 1751], fixó a calendata d'a venida d'o nuestro Sinyor en l'anyo 1836, basando os suyos calculos en o numero 666 en l'Apocalipsi. Pero muito antes que iste tiempo rematase, un atro hombre prencipió a escribir, un mayestro prencipal, clamau Leonard Heinrich Kelber. O suyo primer folleto amaneixió en 1824, titulau “The End Near”, que conteneba una exposición de Mateu 24 y 25. S'imprimió en Baviera. Pero en 1835 amaneixió en Stuttgart un folleto mas gran, con o mesmo títol, de 126 pachinas. Isto será d'especial intrés, y pa dar a os nuestros lectors una millor ideya, adhibo una traducción d'a pachina d'o títol: “A Fin Plega, prebau d'una traza completa y convincent dende a parola de Dios y os zaguers esdevenimientos; desacreditando de tot o prechuicio contra l'aspera d'a venida d'o nuestro Sinyor, u o coto d'o tiempo; amostrando clarament cómo o prelato Bengel s'equivocó en siet anyos en referencia a o gran anyo decisivo; pos no ye 1836, sino l'anyo 1843, o terminus, en o qual a gran luita entre a luz y a escuridat rematará, y o largament asperau reinau de paz d'o nuestro Sinyor Chesús prencipiará en a tierra.”

GSAM 89.1«Aparició una segunda edición en 1841, tamién en Stuttgart, y, que yo sepa, una atra en Saxonia. Como indica a portada, o folleto, dimpués d'abordar os prechuicios comuns, amuestra d'una traza clara y explicita a connexión existent entre os dos mil trescientos días de Daniel 8 y as setanta semanas de Daniel 9, y los fa plegar a l'anyo 1843 (chudío 1843—o nuestro 1844). Dimpués, en a resta d'o libro, amuestra por os sinyals d'os tiempos que iste escaicimiento ha d'estar amán.

GSAM 89.2«O feito de que amaneixesen cuantas edicions ya per sí mesmo testifica l'intrés que creyó. O chirmán Schäche, que agora vive en Australia, veyió un anuncio d'o mesmo, mesmo en a luent provincia de Silesia, y dimpués de demandar-lo, lo leyó con gran intrés, a puerta zarrada. En o libro no se puede trobar garra rastro de que l'autor tenese conoixencia de garra movimiento pareixiu en o mundo, y manimenos, per o Esprito de Dios, plegó a las mesmas conclusions.

GSAM 89.3«En 1842 escribió un folleto encara mas gran de 286 pachinas, tamién en Stuttgart, sobre “Cardinal and Scriptural Thoughts Concerning the Creation and Duration of the World; or a thorough answer to the question: Why God has created the world in six successive days—the nearness of our Lord to judge antichrist—the great and joyful events of the year 1843.”»

GSAM 89«Ben Ezra» (Lacunza)

GSAM 89.4Arredol de l'anyo 1812, Lacunza, en Espanya, publicó un libro intitulau, The Coming of Messiah in Majesty and Glory. L'autor adoptó o títol anonimo de «Ben Ezra», y se suposa que estió un chodigo convertiu. Edward Irving, d'Anglaterra, dimpués que se prencipiase a suya obra sobre o segundo advenimiento, traduixió o libro anterior a l'anglés. Asinas que a suya historia se contó en a lo menos dos luengas.

GSAM 89.5Ye verdaderament intresant, dimpués d'o paso d'os anyos, reunir as conclusions d'os diversos estudiants que, dende o prencipio d'o sieglo pasau dica 1840, calculoron o periodo de dos mil trescientos días, y situoron as setanta semanas como a primera parte d'ixe periodo, y alavez trobar que toz éls son d'alcuerdo en que o periodo remata en 1844.

GSAM 901844, o verdadero terminus d'os 2300 días

GSAM 90.1Puede surtir a pregunta: Podemos estar seguros de que 1844 ye a calendata correcta pa la fin d'os dos mil trescientos días? Sí! Porque tan seguro como que un cumplimiento falso d'una profecía no puede venir en o momento correcto pa o verdadero cumplimiento, asinas de seguro hemos de plegar a la conclusión de que l'anyo 1844 ye o terminus correcto pa os dos mil trescientos días. Dios, que zarró ixe conoiximiento dica 1798, y prometió que alavez a luz brilaría, guió por o suyo Esprito infalible a aquels que le buscaban con afán ta obtener una comprensión correcta d'o tiempo. O suyo tiempo heba plegau ta que o «conoiximiento» sobre ixe tema «s'aumentase», y él dió a luz verdadera.

GSAM 90.2En trobar-se o terminus d'o tiempo que se levó a la comprensión d'a chent en o «tiempo d'a fin», ye bueno preguntar-se por o significau d'ixa troballa. Trobamos en ixe periodo, en o zarre d'a obra de l'evanchelio, que s'ha de proclamar un tiempo determinau pa la sesión d'o chudicio. «Y vi», diz Chuan, «un atro ánchel volar por meyo d'o cielo, tenendo l'evanchelio eterno pa predicár-lo a os que viven en a tierra, y a toda nación, y linache, y luenga, y pueblo, dicindo con gran voz: Tenez medrana de Dios, y dade-le gloria; porque ha veniu a hora d'o suyo chudicio: y adoraz a Aquel que fació o cielo, y a tierra, y a mar, y as fuents d'as auguas».²⁷ Os ánchels literals no predican l'evanchelio a os hombres. L'hombre ye l'achent trigau por o mesmo Sinyor pa predicar o suyo evanchelio dica a fin d'o mundo.²⁸ Iste ánchel, pues, ye un simbolo d'un mensache evanchelico que anuncia que ha plegau o tiempo pa que o chudicio «comience en a casa de Dios».²⁹ Un mensache asinas no se podeba dar d'as Escrituras dica que se descubrió en ellas o tiempo que leva enta o chudicio. O periodo de dos mil trescientos días, como ya s'ha insinuau, plega dica o chudicio investigador d'o pueblo de Dios.

GSAM 91O Día d'a Expiación, un Tiempo de Chudicio

GSAM 91.1O Día d'a Expiación, a purificación d'o santuario terrenal, yera y encara ye entendiu por os chodigos como un día de chudicio. Y mesmo agora, en a suya condición espardida, anque no pueden tener tot o servicio de l'antigo tiempo que yera connectau con ixe solemne día, s'observa como un día de chudicio. Como preba d'isto, citaremos en primeras un periodico chodigo publicau en San Francisco, California, clamau The Jewish Exponent, l'organo d'os chodigos ortodoxos a l'ueste d'as Montanyas Rocosas. En o numero de setiembre de 1892, i heba l'anuncio de que antes d'a publicación d'o siguient numero, plegarían o mes sieteno y o día d'a expiación. O suyo nombre pa o mes sieteno ye Tishree, y o d'o seiseno ye Ellul; asinas lo deciba o periodico, «O mes d'Ellul ya ye aquí, y os sonius monitorios d'o Shofar [a trompeta que s'heba de tocar dende o primer dica o deceno día d'o seteno mes, Salmo 81:3, 4] s'han de sentir cada maitín en as sinagogas ortodoxas, avisando a preparación pa o día d'o recordatorio, y o chudicio final de Yom Kippur.» Como yeran en a fin d'Ellul, o seiseno mes, y Tishree, o seteno mes, yera a punto de prencipiar, escuitarían, cada maitín mientres diez días, a trompeta que anunciaba o chudicio final de l'anyo en ixe sistema tipico.

GSAM 91Testimonio d'un rabino chodigo

GSAM 91.2De nuevo, en l'anyo 1902, o rabino Isidore Myers, d'una gran congregación de chudios en San Francisco, California, en anunciar o día d'a expiación, dició: «En cruciar o branquil d'o tiempo d'un anyo ta unatro, a l'israelita se le fa acordanza forzosa d'a creyación y d'a soberanía universal d'o Creador, y se le convida a celebrar, con un toque de trompeta, l'aniversario, por asinas dicir, d'a naixencia d'o tiempo y d'a coronación d'o gran Rei. Tamién ye clamau por a voz d'a mesma trompeta, u Shofar, a examinar retrospectivament as suyas accions de l'anyada pasada mientres se troba tremolando debant de l'uello totveyent d'a Chusticia Eterna, posada en o trono d'o chudicio.»

GSAM 92.1Como en o servicio d'o templo chodigo o santuario s'espurciaba una vegada a l'anyo, habió d'estar evident pa Daniel que ista espurcia d'o santuario a la fin d'os dos mil trescientos días heba de relacionar-se con bella cosa mas dillá d'o servicio tipico anyal. O Sinyor ya heba instruito a o suyo pueblo que, en fer servir simbolos en a profecía, o tiempo dau s'heba de contar «cada día por un anyo».³⁰ Asinas, iste periodo de dos mil trescientos días, como hemos visto, coincide con a fin d'a obra de Cristo como gran sacerdot en o santuario celestial —con o chudicio d'investigación d'aquels casos que, a traviés d'a confesión, s'han trayiu a o santuario celestial.

GSAM 92O Mensache d'o Chudicio Debiu en 1844

GSAM 92.2Una vegada descubierto o periodo de tiempo en que prencipiaría o chudicio d'os santos, s'ubrió o camín ta que, en l'orden d'os escaicimientos d'o Sinyor, seguntes ye sinyalau en a profecía, se podese dar o mensache: «Ha veniu a hora d'o suyo chudicio». Pare cuenta, no diz que immediatament dimpués d'a descubrimiento d'ixe periodo de tiempo se proclamaría o mensache, sino que a luz anteriorment «zarrada» s'heba de fer platera. Veyemos clarament que isto se complió. En os siguients capitols se veyerá que o Sinyor sinyaló igualment con precisión o momento en que se proclamaría o mensache de l'Advenimiento, y que a proclamación se fació igualment de traza tan literal a o mundo.