Kapittul 11 — Boðskapur annars eingilsins
GSAM 171.1„Og annar eingil fylgdi eftir og segði: Fallin, fallin er Bábylon, hin stóri staður, tí hon hevur givið øllum tjóðum at drekka av vreiðivíni horulívs síns.“1
GSAM 171.2„Tá varð húsbóndin vreiður og segði við tænara sín: Far skjótt út á gøtur og smogur staðarins og leið higar inn hini fátæku og vanføru og tey, ið halta, og hini blindu.“2
GSAM 171.3Harrin hevði gjøgnum tænarar sínar vakt heimin við boðskapinum: „Tími dóms hansara er komin,“ — einum boðskapi, sum øll, ið játtaðu seg at vera fólk hansara, kundu havt sameint seg um, um tey vildu. Hetta var fyrsta kallið til brúdleypsins „kvøldmáltíð“. Tað var kunngjørt „til teirra, ið boðin vóru.“3 Tá ið hetta kallið varð skúgvað til viks við ymiskum umberingum, varð eitt annað kall givið, sum samsvaraði við boðskap annars eingilsins.4 Við hesum kalli skildi Harrin eitt fólk frá, sum skuldi ganga fram líka til enda tíðarinnar í tí alt bjartara ljósi sannleika hansara.
GSAM 171Annað kallið til brúdleypsmáltíðina
GSAM 171.4Annar boðskapurin — tann, ið kemur eftir rópið um dómstíman — sigur: „Fallin, fallin er Bábylon, hin stóri staður, tí hon hevur givið øllum tjóðum at drekka av vreiðivíni horulívs síns.“ Og annað kallið til máltíðina ljóðar: „Farið skjótt út á gøtur og smogur staðarins og leiðið higar inn hini fátæku og vanføru og tey, ið halta, og hini blindu.“ Í báðum hesum skriftstøðum verða tey, ið játta seg at vera fólk Harrans, nevnd ein „staður“. Við sínum mótstríðandi og fløktu trúarjáttanum verða tey nevnd „Bábylon“. Av einum øðrum skriftstaði, sum snýr seg um hinar síðstu tíðirnar, síggja vit, at beint fyri komu Harrans verður fólk hansara kallað út úr „Bábylon“: „Fallin, fallin er Bábylon hin stóra, og hon er vorðin bústaður hjá illum andum og tilhald hjá hvørjum óreinum anda og búr hjá hvørjum óreinum og andstyggiligum fugli.... Farið út úr henni, fólk mítt, so tit ikki hava lut í syndum hennara og ikki fáa av plágum hennara.“5
GSAM 172„Minst til, hvussu tú hevur hoyrt“
GSAM 172.1Í orðunum til samkomuna í Sardes lesa vit: „Minst tí til, hvussu tú hevur tikið ímóti og hoyrt, og halt fast og vend við. Vakir tú tí ikki, skal eg koma á teg sum ein tjóvur, og tú skalt ikki vita, hvørja stund eg komi á teg.“6 Samkoman í Sardes tykist vera komin fram við trúbótini, eftir hitt myrka tíðarskeiðið, tá ið „Jesabel“ — hin fráfalna samkoman — virkaði. Samkomuni í Sardes varð sagt, at hon hevði verið ein livandi samkoma; men tá ið hon hoyrdi og vrakaði læruna um komu Harrans, setti hon seg í eina støðu, har hon kundi verða tikin á bóli av hesi hending eins og av einum „tjóvi á nátt“. Soleiðis sigur Paulus ápostul í 1. Tessalonikubrævi 5:1-5, at støðan skal vera hjá teimum, ið rópa: „Friður og eingin vandi,“ tá ið koma Harrans er nær. Tey, ið fylgja ljósi sannleikans, verða nevnd „børn dagsins“, og Harrin skal ikki koma á tey sum ein tjóvur.
GSAM 172.2Í hesi profetisku lýsingini av hinum sjey samkomunum síggja vit, at beint eftir fall samkomunnar í Sardes kemur samkoman í Filadelfia, ella samkoman við bróðurkærleika, sum orðið merkir. Soleiðis vóru av sonnum hini 50.000 trúgvandi, ið við boðskapi annars eingilsins vórðu leidd út úr øllum teimum ymisku samkomunum og sameind í einum bandi bróðurkærleikans um hin stóra høvuðssannleikan um, at Kristus skjótt skuldi koma aftur.
GSAM 173Hvussu annar boðskapurin varð boðaður
GSAM 173.1Í Miðnáttarrópinum frá 12. september 1844 er ein frágreiðing frá elsta J. V. Himes um boðskap annars eingilsins og umstøðurnar, sum førdu til, at hann varð boðaður. Bræv hansara er dagfest í McConnelsville, Ohio, 29. august 1844 og ljóðar soleiðis:—
GSAM 173.2„Tá ið vit byrjaðu arbeiðið saman við bróður Miller í 1840, hevði hann hildið fyrilestrar í níggju ár. Í tí tíðarskeiðinum stóð hann næstan einsamallur. Men arbeiði hansara hevði verið áhaldandi og ávaxtaríkt í at vekja tey, ið játtaðu seg at vera trúgvandi, til sanna vón fólks Guds og til tann neyðuga undirbúningin til komu Harrans; somuleiðis í at vekja øll samfelagsløg millum hini óumvendu til at síggja sína glataðu støðu og skylduna at angra og venda við til Gud beinanvegin, til tess at kunna møta brúðgóminum í friði, tá ið hann kemur. Hetta vóru høvuðsendamálini við arbeiði hansara. Hann gjørdi onga roynd at vinna menniskju fyri nakra sekt ella nakran flokk í trúarmálum.
GSAM 173.3„Tá ið vit vórðu sannførdir um sannleikan um, at koma Harrans var nær, og alment tóku við hesi læru, høvdu vit somu áskoðanir og bóru okkum at á sama hátt í teimum ymisku trúarsamfeløgunum, har vit eftir forsjón Guds vórðu kallaðir at arbeiða. Vit søgdu við prestarnar og samkomurnar, at tað var ikki partur av uppgávu okkara at loysa tær upp ella at elva til kloyving og ófrið í teimum: Vit høvdu eitt greitt endamál, og tað var at lata ‘rópið’ ljóða, ávaringina um dómin ‘fyri durunum’, og at fáa medmenniskju okkara at búgva seg til hendingina.... Teir prestar og samkomulimir, ið høvdu gjørt nýtslu av arbeiði okkara, men ikki av hjarta tikið við læruni, sóu, at annaðhvørt máttu tey fylgja læruni og prædika og verja hana, ella fóru tey í tí avgerandi støðu, sum nú var beint fyri framman, at fáa trupulleikar við tey trúgvandi, ið vóru føst og avgjørd í síni trúgv. Tey tóku tí støðu ímóti læruni og gjørdu av, summi við einum framferðarhátti og summi við øðrum, at teppa alt tal um hetta evnið. Hetta setti brøður og systrar okkara teirra millum í eina sera torføra støðu. Tey flestu elskaðu samkomur sínar og kundu ikki hugsa sær at fara úr teimum. Men tá ið gjøldur varð gjørt at teimum, tey vórðu kúgað og á mangan hátt mistu tey rættindi og ta gleði, sum tey áður høvdu havt, og tá ið ‘maturin í rættari tíð’ varð hildin frá teimum, og lokkandi sangurin um ‘frið og ongan vanda’ ljóðaði teimum í oyrunum sabbat eftir sabbat, mistu tey skjótt sítt serliga tilknýti til egnan trúarflokk, reistu seg við øllum sínum mátti, ristu okið av sær og róptu: ‘Farið út úr henni, fólk mítt.’
GSAM 174Í eini torførari støðu
GSAM 174.1„Hesi viðurskifti settu okkum í eina torføra støðu, (1) tí vit vóru beint við endan á okkara profetiska tíðarskeiði, har vit væntaðu, at Harrin fór at savna alt fólk sítt í eitt; og (2) tí vit altíð høvdu prædikað eina aðra læru; og nú umstøðurnar vóru broyttar, hevði tað verið hildið fyri óærligt av okkum, um vit tóku undir við rópinum um at skilja seg frá og loysa upp samkomur, sum høvdu tikið ímóti okkum og boðskapi okkara. Vit ivaðust tí og hildu fram við at virka eftir okkara upprunaligu støðu, inntil samkomur og prestar róku málið so langt, at vit í gudsótta noyddust at taka støðu til verju fyri sannleikanum og hinum niðurtroddnu børnum Guds.
GSAM 174Dømi ápostlanna um framferð okkara
GSAM 174.2„‘Og hann fór inn í sýnagoguna og talaði við dirvi í tríggjar mánaðir, bar fram grundir og sannførdi tey um tað, ið viðvíkur ríki Guds. Men tá ið summi herdu seg og ikki trúðu, men talaðu ilt um vegin fyri fjøldini, fór hann frá teimum og skildi lærisveinarnar frá og helt dagliga samrøður í skúlanum hjá einum manni, ið æt Tyrannus.’7 Ikki fyrr enn ‘summi herdu seg’ og ‘talaðu ilt um vegin [komu Harrans] fyri fjøldini’, vórðu brøður okkara eggjaðir til at fara út og skilja seg frá samkomunum. Teir kundu ikki tola hesa ‘illtalu’ frá hinum ‘illu tænarunum’, og samkomurnar, sum kundu bera seg soleiðis at við kúgan og ‘illtalu’ móti teimum, ið væntaðu hina ‘sælu vón’, vóru í teirra eygum einki annað enn døtur hinnar loyndarfullu Bábylonar. Teir kunngjørdu, at so var, og komu inn í frælsi evangeliumsins. Og tó at vit ikki øll eru samd um, hvat Bábylon er, eru vit samd um, at vit beinanvegin og endaliga skulu skilja okkum frá øllum, sum seta seg ímóti læruni um, at koma Harrans og ríki Guds eru nær. Vit trúgva, at hetta er eitt mál um lív og deyða. Tað er deyði at halda fram í felagsskapi við tey trúarsamfeløg, sum gera lítið úr komu Harrans ella standa henni ímóti. Tað er lív at fara út úr allari menniskjasiðvenju og standa á orði Guds og dagliga vænta opinbering Harrans. Vit siga tí nú við øll, sum á nakran hátt eru bundin í trældómsoki: ‘Farið út frá teimum og skiljið tykkum frá teimum, sigur Harrin, og nemið ikki tað óreina; og eg skal taka ímóti tykkum og vera tykkum faðir, og tit skulu vera mær synir og døtur, sigur Harrin hin alvaldi.’“8
GSAM 175Ófatilig mótstøða
GSAM 175.1Wm. Miller sigur soleiðis um stríðið, sum tá var millum samkomurnar og adventistarnar:—
GSAM 175.2„Tað er sera ónatúrligt og ófatiligt, at kristnu samkomurnar skulu útiloka hesa læru og limir sínar fyri hesa sælu vón. Eg veit, at summar baptistasamkomur siga, at tær ikki útiloka tey fyri trúgv teirra, men fyri at tey hava altargang saman við teimum, ið trúgva á afturkomuna. Men um tað ikki er fyri trúgv teirra á ein komandi frelsara, hví eri eg tá útihýstur av prædikustólum teirra, eg, sum ongantíð havi havt altargang aðrastaðni enn í eini baptistasamkomu? Hetta er ein følsk umbering. Men metodistar og presbyterianarar kunnu ikki brúka hesa umbering; tí teir góðtaka, at fólk úr ymiskum trúarsamfeløgum hava altargang saman. Hví útiloka teir so fólk? Eg havi hoyrt um summi, ið vórðu útilokað fyri at ‘syngja’ sangir um afturkomu Krists; onnur fyri ørskap, hóast einasta prógvið um ørskap teirra var, at tey vaktu og bíðaðu eftir Kristusi. O Gud, ‘fyrigev teimum, tí tey vita ikki, hvat tey gera.’“
GSAM 176Storrs um støðu samkomanna
GSAM 176.1George Storrs segði soleiðis um støðu samkomanna mótvegis adventistunum:—
GSAM 176.2„Hvør teirra sigur ikki í hesi stund: ‘Eg siti sum drotning’? Og hvør teirra gleðir seg ikki við teirri hugsan, at hon einaferð skal vinna heimin og leggja hann undir trúgv sína? Hvør teirra letur eina sál verða verandi í friði hjá sær, sum opið og óttaleyst játtar trúgv sína á, at afturkoman er fyri durunum? Er treytin fyri at verða verandi hjá teimum í friði ikki tann, at tit ‘heilt lata vera’ við alment at siga frá trúgv tykkara á komu Harrans hetta árið, sama hvussu sannførd tit eru um hetta, og sama hvussu neyðugt tit halda tað vera at rópa: ‘Óttist Gud og gevið honum dýrd, tí tími dóms hansara er komin’?“
GSAM 176Vitnisburður Mansfields
GSAM 176.3L. D. Mansfield, sum skrivar úr Oneida, N.Y., 21. mars 1844, vitnar soleiðis:—
GSAM 176.4„Gud ávirkar hug og hjarta hjá kæru børnum sínum, sum bíða eftir Harranum av himni, og leiðir tey til ikki bert at geva gætur eftir einglinum, sum ‘hevur eitt ævigt evangelium at boða og sigur: Tími dóms hansara er komin,’ men eisini at lýða boðnum, ið kemur aftaná: ‘Farið út úr henni, fólk mítt!’ Eg eri sannførdari enn nakrantíð fyrr um, at trúarligu felagsskapirnir í okkara tíð eru ein ikki lítil partur av tí Bábylon, sum við veldi skal verða kastað niður og als ikki finnast aftur.... Kortini tykist mær, at í summum av hesum felagsskapum er líkskapurin við hitt lítla hornið serliga eyðsýndur. Nøkur dømi skulu lýsa hetta.
GSAM 176Andin í einum harðligum mannamúgva kemur til sjóndar
GSAM 176.5„Ein bróðir, sum hevði arbeitt við góðum úrsliti á hesum leiðum við at boða komu Harrans, hevði avtalað at halda ein fyrilestur á einum ávísum staði eina ávísa tíð. Harrin lagaði tað so, at hann var sekstan míl frá staðnum, har fyrilesturin skuldi vera, men ein _____ prestur var har á odda fyri einum mannamúgva við tjøru og fjaðrum, ætlaðum til at smyrja og klæða henda tænara hins hægsta Guds við. Sami prestur byrjaði stutt eftir eina møtirøð, men alt var kalt og ísakalt sum jøkul í norðri — ongar sálir vórðu vaktar ella umvendar. At enda segði presturin, at hann helt seg fara at ‘verða noyddan at seta seg á bonkin hjá teimum, ið stúra fyri frelsu síni’.
GSAM 177.1„Ein leiðari fyri einum samkomubólki í hesum býi segði við bólk sín, eftir at vit vóru farin at halda møti her, at um nakar kom inn í hús hansara og segði seg trúgva, at Kristus fór at koma hetta árið, so fór hann at koyra hann á dyr.“
GSAM 177Skyldan mótvegis samkomunum
GSAM 177.2Vit vilja her taka fram ein vitnisburð úr eini áheitan til ráðstevnuna hjá teimum, ið trúðu á afturkomu Krists og vóru komin saman í Boston, Massachusetts. Hon er dagfest 31. mai 1844 og undirskrivað av William Miller, Elon Galusha, N. N. Whiting, Apollos Hale og J. V. Himes. Teir siga: —
GSAM 177.3„Um skyldu okkara mótvegis samkomunum kunnu vit eisini siga eitt orð. Her, eins og í flestu øðrum førum, tykist vandin okkum at liggja í at fara ov langt til aðrahvora síðuna. Fyrri vandin er at lata myndugleikan hjá teirri samkomu, sum vit hoyra til, noyða okkum at tiga í einum slíkum skyldumáli. Vit ivast ikki í, at túsundtals menniskju hava ført dóm yvir seg fyri Gudi við at geva eftir fyri óbíbilsku krøvunum hjá samkomum sínum í hesum máli. Høvdu tey verið føst og trúføst, høvdu tey nú verið nógv tryggari og gjørt størri gagn, hóast tey kanska eisini høvdu verið kallað at líða.
GSAM 177.4„Seinni vandin er at geva eftir fyri einum hevndarhugi móti samkomunum vegna órættin, sum tær hava gjørt okkum, og at føra kríggj móti øllum slíkum felagsskapum uttan at gera mun á teimum. Um vit vórðu biðin um at siga, hvør skylda adventistanna er mótvegis teimum samkomum, sum teir hoyra til, kundu vit ikki givið nakra leiðbeining, sum kundi nýst í øllum førum. Teir mugu bera seg at í gudsótta, eftir tí sum umstøðurnar krevja.
GSAM 178.1„Vit eiga tó at vera føst í at gera skyldu okkara og vitna um sannleikan við øll hóskandi høvi. Og um vit við hesum elva til misnøgd í samkomunum, og tær hótta við at koyra okkum út, um vit ikki tiga — hóast tað kann vera betri at loysa samband okkara við samkomuna í sátt og semju, um vit halda tað vera rætt — so latum okkum gera skyldu okkara. Og tá ið vit verða koyrd út, latum okkum tola órættin við toli og vera fús saman við Meistara okkara at ‘fara út um portrið og bera vanæru hansara.’“
GSAM 178.2Av hesum tilvitningum um atburð samkomanna móti teimum, sum bóru fram boðskap annars eingilsins, sæst lættliga, hvussu tey, sum vórðu savnað í eina andaliga fylging sum fyrsti ávøkstur av hesum øðrum kalli til „máltíðina“, verða nevnd „hini vanføru“, „hini høltu“ og „hini blindu“. Hetta bendir týðiliga á ta illu viðferð, tey høvdu fingið, tá ið „samtenarar“ teirra, sum tey nú vóru skild frá, høvdu „sligið“ tey.
GSAM 178Eitt fólk verður valt burturúr til at taka ímóti nýggjum sannleikum
GSAM 178.3Ætlan Harrans sæst týðiliga í tí, at hann leiddi eitt fólk burturúr hinum, tá ið boðskapur annars eingilsins — annað kallið til „máltíðina“ — og „midnáttarrópið“ vórðu boðað. Dýrabarir sannleikar fyri hinar síðstu dagar skuldu kannast og boðast. Hetta arbeiðið kundi ikki verða gjørt í samkomum, sum vóru bundnar av trúarjáttanum, líka lítið sum ápostlasamkoman kundi bera heiminum gleðiboðskapin og samstundis varðveita sambandið við hinar jødisku trúarflokkarnar. Gud kallaði tá til sundurskiljing,9 Hann kallaði eisini tey, ið trúðu á afturkomuna, til at skilja seg frá teimum, sum royndu at halda teimum innan fyri mørkini á trúarjáttanum sínum.
GSAM 179„Seks prædikur“ eftir Storrs
GSAM 179.1Stutt eftir at tey soleiðis vóru farin út, síggja vit, at ljós um revsingina í framtíðini kom til bólkarnar av adventistum, soleiðis sum tað varð lagt fram í smáritinum „Seks prædikur“ eftir George Storrs. Har varð hildið fram, at menniskjað av náttúru er deyðiligt; at hini deyðu eru uttan vitund millum deyðan og uppreisnina; at endaliga revsing teirra gudleysu verður fullkomin týning; og at ódeyðileikin er ein gáva frá Gudi, sum bert fæst við trúgv á Harra okkara Jesus Kristus.
GSAM 179.2Túsundtals adventistar tóku undir við hesi læru um náttúru menniskjans, men ikki allir. At summir vrakaðu hana, elvdi ikki til ósemju teirra millum, tí hon varð hildin at vera eitt trúarmál og ikki ein roynd av siðaligu støðu teirra. Tí helt felags arbeiðið fram ótarnað við at ávara heimin um, at koma Krists var nær. Men hetta østi vreiði samkomanna móti teimum.
GSAM 179Kundi ikki afturvísa „Seks prædikur“
GSAM 179.3Metodistapresturin í býnum, har eg búði, sum áður hevði verið við til at boða læruna um afturkomu Krists í 1843, fekk „Seks prædikur“, las ritið og viðgekk fyri limunum í samkomu síni, at hann ikki var førur fyri at afturvísa læruni. Men tá ið hann sá, at nógvir av samkomulimum hansara tóku undir við henni, ráddi hann øðrum frá at lesa bókina, tí tey „fóru at trúgva læruni, um tey lósu hana“. Í september 1844, eftir at hesin prestur var komin aftur av ársráðstevnuni, reisti hann seg í prædikustóli sínum og segði alment læruna um afturkomu Krists frá sær. Hann bað samkomuna eyðmjúkliga um fyrigeving fyri, at hann nakrantíð hevði boðið fyrilestrahaldarunum at tala í húsinum.
GSAM 179Ákærd fyri ranglæru
GSAM 179.4Stutt eftir hesa gerð prestsins varð roynt at fáa tey, ið trúðu á afturkomuna, dømd fyri ranglæru. Men av tí at tey fingu loyvi at verja mál sítt við Bíbliuni, vann samkoman ongan sigur. Fleiri vórðu koyrd út úr hesi samkomu, tí atburður teirra ikki samsvaraði við reglur hennara, og nógv onnur fóru sjálv úr henni, tí at limir vórðu útihýstir, hvørs trúgv ikki kundi vísast at vera í stríð við Skriftirnar. Soleiðis varð læran um afturkomu Krists fyri altíð útilokað úr teirri samkomu, har hundraðtals menniskju høvdu funnið Frelsaran og fingið gleði í Gudi.
GSAM 180.1Tað, sum hendi í heimabýi mínum, hendi eisini í hundraðtals øðrum samkomum um alt landið. Tey, ið soleiðis vórðu viðfarin av sínum fyrrverandi brøðrum, funnu stóra troyst í orðum Esaiasar profets: „Hoyrið orð Harrans, tit, sum skelva fyri orði hansara: Brøður tykkara, sum hataðu tykkum, sum koyrdu tykkum út fyri navns míns skuld, søgdu: Harrin verði dýrmettur! Men hann skal vísa seg tykkum til gleði, og teir skulu verða til skammar.“10
GSAM 180Vreiði hinna gudleysu kemur til sjóndar
GSAM 180.2So hvørt sum dagurin nærkaðist, tá ið Harrin varð væntaður, løgdu tey trúgvandi enn størri álvara í arbeiði sítt, og hini gudleysu østu seg og spottaðu alsamt harðari. Hetta sæst av hesi frágreiðing hjá ritstjóranum í Midnáttarrópinum frá 31. oktober 1844: —
GSAM 180.3„Ávirkanin, sum henda rørsla hevði á hini gudleysu, styrkti okkum eisini stórum í trúnni á, at Gud var við í henni. Tá ið børn Guds komu saman at kasta seg niður og eyðmýkja seg fyri honum og búgva seg til komu hansara, soleiðis sum tað sømdi einum flokki av syndarum, ið bert kundu verða frelstir av náði, vístu hini gudleysu størsta illvilja. Hóast vit bert høvdu kunngjørt møti okkara í egnum blaði og ikki høvdu boðið almenninginum hagar, trokaðu synir Belials seg inn og elvdu til miklan ófrið. Leygarkvøldið hin 12. í hesum mánaði [12. oktober 1844] hildu vit einki møti í møtihúsinum, so at kirkjutænarin [húsavørðurin] kundi fáa høvi at reinsa húsið til sabbatin [sunnudagin]. Men ófriðarseggirnir brutu seg inn í húsið og noktaðu enntá hetta høvið. Borgarstjórin legði tó beinanvegin uppí, uttan at vera biðin um tað, og rak teir út.
GSAM 181.1„Á møtum okkara sabbatin eftir, tá ið møtihúsið var fult, fylti ein tøtt mannamúgva gøtuna framman fyri bygningin. Nógv teirra vóru frá sær av vreiði um, at nakar skuldi trúgva á komu Harrans. Um kvøldið varð einki møti hildið vegna øsingina í fólkinum. Kortini fyltist gøtan tíðliga av ófriðarseggjum. Men borgarstjórin og dugnaliga løgregla hansara løgdu skjótt uppí og ruddaðu gøtuna, eftir at nøkur vóru send í varðhaldið. Vit kundu bert samanbera atburðin hjá hesi mannamúgvuni við atburðin hjá teimum, sum tyrptust um dyr Lots kvøldið undan oyðing Sodoma.... Henda rørsla teirra brast á so brádliga, samstundis og víða, at hon, við at koma til sjóndar hin fyrsta dagin í sjeynda jødiska mánaðinum, styrkti okkum í tí hugsan, at hetta mátti vera mánaðurin.“
GSAM 181Spottarar lata seg í himmalferðarbúnar
GSAM 181.2Hin 22. oktober 1844, dagin tá ið teir 2300 dagarnir endaðu, vóru tey trúgvandi í Paris, Maine, savnað í gudshúsinum í álvarsamari bøn til Guds, tí tey væntaðu, at Harrin fór at koma tann dagin. Tá savnaðust spottarar uttan um húsið og sungu háðsvísur. Tveir av hesum ófriðarseggjum lótu seg í langar, hvítar búnar og klivu upp á takið. Har sungu teir vísur og spottaðu tey inni í húsinum, sum bóðu og bíðaðu eftir, at Harrin skuldi koma.
GSAM 181.3Sannlíkt er, at ósannindini, sum vórðu borin út um, at adventistar lótu seg í himmalferðarbúnar, stavaðu frá hesi hending. Tí hóast bløð adventistanna hava boðið upp í $500 í løn fyri eitt álítandi dømi um, at ein adventistur í 1844 læt seg í ein himmalferðarbúna og soleiðis bíðaði eftir komu Harrans, er enn einki slíkt dømi lagt fram.
GSAM 182Sjón Hazen Foss í 1844
GSAM 182.1Um hetta mundið búði í Poland, Maine, ein ungur maður, sum æt Hazen Foss. Hann trúði fast, at Harrin fór at koma hin tíggjunda dagin í sjeynda mánaðinum. Hann var ein fríður maður, blíður í talu og væl lærdur. Nakrar vikur áðrenn „midnáttarrópið“ endaði, kom Harrin nær honum og gav honum eina sjón, har ferð adventfólksins til stað Guds varð víst honum saman við teimum vandum, tey skuldu møta. Hann fekk nakrar ávarandi boðskapir, sum hann skuldi bera fram, og hann sá eisini tær royndir og atsóknir, sum fóru at fylgja, um hann trúliga segði frá tí, sum honum var víst. Eins og harra Foy fekk hann at síggja trý stig, sum fólk Guds skuldi taka fyri at koma heilt inn á gøtuna til hin heilaga staðin. Av tí at hann trúði fast á komu Harrans „um bert fáar dagar afturat“, sum tey tá sungu, kundi hann ikki skilja tann partin av sjónini, sum snúði seg um tey trý stigini inn á gøtuna. Og av tí at hann av lyndi var stoltur, bar hann seg undan krossinum og noktaði at siga frá henni. Sjónin varð endurtikin aðru ferð, og afturat hesum varð honum sagt, at um hann framvegis noktaði at siga frá tí, sum honum var víst, skuldi byrðin verða tikin frá honum og givin einum av veikastu børnum Harrans, einum, sum trúliga fór at siga frá tí, sum Gud opinberaði. Hann noktaði aftur. Tá fekk hann eina triðju sjón, og honum varð sagt, at hann var loystur frá uppgávuni, og at byrðin var løgd á ein av teimum veikastu millum hini veiku, sum fór at gera tað, Harrin bað um.
GSAM 182Foss fær ikki sagt frá sjón síni
GSAM 182.2Hetta skelkaði hin unga mannin, og hann gjørdi av at siga frá tí, sum honum var víst, og kunngjørdi tí eitt møti. Fólk tyrptust saman at síggja og hoyra. Hann greiddi gjølla frá tí, hann hevði upplivað, hvussu hann hevði noktað at siga frá tí, sum Harrin hevði víst honum, og hvørjar fylgjurnar av noktan hansara fóru at verða. „Nú,“ segði hann, „vil eg siga frá sjónini.“ Men tíverri! Tað var ov seint. Hann stóð framman fyri fólkinum so málleysur sum ein standmynd og segði at enda í djúpastu sálarkvøl: „Eg kann ikki minnast eitt orð av sjónini.“ Hann snaraði hendurnar í angist og segði: „Gud hevur uppfylt orð sítt. Hann hevur tikið sjónina frá mær.“ Og í stórari sálarneyð segði hann: „Eg eri ein fortaptur maður.“ Frá tí løtu misti hann vón sína á Kristus og sakk niður í vónloysi. Hann fór ongantíð aftur á eitt adventistamøti og hevði ongan persónligan áhuga fyri trúarlívinum. Atburður hansara hevur á mangan hátt, fyri at siga tað varliga, verið sum hjá einum, sum hevur mist ta mildu ávirkanina frá Anda Meistarans, einum, sum er „yvirlatin til sínar egnu leiðir, at mettast av sínum egnu gerðum“. Í hesum sinnistandi doyði hann í 1893.
GSAM 183Ein annar sigur frá sjón Foss
GSAM 183.1Umleið tríggjar mánaðir eftir at tað ikki hevði eydnast honum at minnast sjón sína, hoyrdi hann úr einum rúmi við síðuna av ein annan siga frá eini sjón. Møtið varð hildið í einum bústaði, har hann var staddur. Hann varð biðin staðiliga um at koma inn á møtið, men noktaði. Hann segði, at sjónin líktist henni, ið honum var víst, so nógv sum gjørligt var, tá ið tvey menniskju siga frá somu hending. Soleiðis gjørdist tað kunnugt, sum hann hevði sæð, men ikki kundi minnast, tá ið hann royndi at siga frá tí. Tá ið hann seinni sá viðkomandi, segði hann: „Hetta er tað amboðið, sum Harrin hevur lagt byrðina á.“
GSAM 183Eitt sárt vónbrot
GSAM 183.2Hin tíggjundi dagurin í sjeynda mánaðinum eftir jødiskari tíðarrokning (22. oktober 1844) kom umsíðir. Túsund og aftur túsund høvdu sæð fram til hesa stund sum uppfyllingina av vónum sínum. Tey høvdu einki fyrireikað viðvíkjandi jarðiskum viðurskiftum eftir henda dag. Tey høvdu ikki so frægt sum hýst hugsanini: „Um tað ikki hendir,“ men høvdu skipað síni jarðisku viðurskifti, sum um tey væntaðu, at hesin dagur fór at vera hin síðsti í lívi teirra. Tey høvdu ávarað hini gudleysu og ámint tey um at flýggja undan teirri komandi vreiðini, og nógv av hesum óttaðust, at boðskapurin kanska fór at vísa seg at vera sannur. Tey høvdu rátt og biðið saman við skyldfólki sínum og høvdu sagt farvæl við tey teirra, sum ikki høvdu givið Gudi hjarta sítt. Í stuttum høvdu tey sagt øllum jarðiskum farvæl við øllum tí álvara, sum eyðkennir ein, ið heldur seg vera um at standa andlit til andlits við Dómaran yvir allari jørðini. Soleiðis komu tey saman í gudshúsum sínum í nærum andaleysum spenningi og væntaðu hvørja løtu at hoyra „rødd høvuðseingilsins og lúður Guds,“ og síggja himmalin loga av dýrd hins komandi Kongs síns.
GSAM 184.1Tímarnir liðu spakuliga, og tá ið sólin umsíðir sakk niður um sjónarringin í vestri, var hin tíggjundi dagurin í sjeynda jødiska mánaðinum at enda. Náttarskuggarnir breiddu enn eina ferð sítt myrka líkklæði yvir heimin. Men við hesum myrkri kom ein stingandi sorg í hjørtuni á teimum, sum trúðu á afturkomuna. Ein slík sorg kann bert samanberast við sorgina hjá lærisveinum Harra okkara, tá ið teir tungir í huga gingu heim kvøldið eftir krossfestingina og jarðarferðina hjá honum, sum teir stutta stund frammanundan høvdu fylgt inn í Jerúsalem sum Kongi sínum í sigursgleði.
Notes
- Opinberingin 14:8. ↩
- Lukas 14:21. ↩
- Lukas 14:17. ↩
- Lukas 14:21; Opinberingin 14:8. ↩
- Opinberingin 18:2-4. ↩
- Opinberingin 3:3. Eina fulla útlegging av hinum sjey samkomunum er at finna í Hugsanir um Dániel og Opinberingina. ↩
- Ápostlasøgan 19:8, 9. ↩
- 2. Korintbræv 6:17, 18. ↩
- Ápostlasøgan 13:46. ↩
- Esaias 66:5. ↩