Kapittul 22 — Skipan
GSAM 343.1„Av hesi orsøk læt eg teg verða eftir á Kreta, fyri at tú skuldi fáa tað í rættlag, sum enn vantaði, og innseta elstar í hvørjum býi, soleiðis sum eg hevði álagt tær.“1
GSAM 343.2Tá ið boðskapur triðja eingilsins vann fram, gingu tólv ár (frá 1846 til 1858), áðrenn fólk okkara tyktust skilja, at tørvur var á øðrum og fastari felagsskapi enn bert trúnni á sannleikan og kristnum kærleika. Hóast Harrin hevði talað við fólk sítt um hetta gjøgnum ta profetisku gávuna, tyktust nakrar mótgangsroyndir vera neyðugar fyri til fulnar at vekja tey til at skilja tørvin á at skipa samkomusambond og samkomur og feløg til at taka sær av jarðisku viðurskiftunum í verkinum.
GSAM 343Mótstøða móti skipan
GSAM 343.3Í eini fótnotu á síðu 12 í Ískoyti til Royndir og sjónir, sum kom út í 1854, sigur elsti James White:—
GSAM 343.4„Eftir at tann ásetta tíðin var farin í 1844, var stórt óskil, og meirilutin var ímóti allari skipan, tí tey hildu, at hon ikki samsvaraði við fullkomna frælsið í evangeliinum! Frú White var altíð ímóti øllum slag av trúarørskapi og segði tíðliga frá, at eitthvørt slag av skipan var neyðugt fyri at fyribyrgja óskili og fáa tað í rættlag. Fá nú á døgum kunnu skilja, hvussu stórur fastleiki tá kravdist fyri at halda fast við støðu hennara móti tí lógloysi, sum valdaði.“
GSAM 344.1Tann eining, sum hevur verið millum sjeyndadagsadventistar, er í stóran mun styrkt og varðveitt av ávaringum og vegleiðingum hennara, sum komu í rættari tíð.
GSAM 344George Storrs um skipan
GSAM 344.2Hesi orðini hjá George Storrs, skrivað í 1844, vísa, hvat tey, ið høvdu skilt seg frá samkomunum undir boðanini um afturkomu Krists, fingu at læra um skipan:—
GSAM 344.3„Ansið eftir, at tit ikki royna at skipa eina aðra samkomu. Eingin samkoma kann skipast eftir menniskjans uppfinningum, uttan at hon verður Bábylon í somu løtu, sum hon verður skipað. Harrin skipaði sína egnu samkomu við sterku bondum kærleikans. Sterkari bond kunnu ikki gerast; og tá ið slík bond ikki halda teimum saman, sum siga seg fylgja Kristi, halda tey uppat at vera fylgisveinar hansara og detta sjálvsagt burtur frá likaminum.“2
GSAM 344Skipan á døgum ápostlanna
GSAM 344.4Sum áður er sagt, vóru sjeyndadagsadventistar í mong ár uttan nakra fasta skipan, og høvdu ikki so frægt sum eina samkomuskipan. Hvør tann, sum hevði siðaligt dirvi til at taka við sannleikanum og lýða honum undir tí trýsti frá mótstøðuni uttaneftir, sum tá var, varð hildin at vera erligur og verdur kristnan kærleika og felagsskap. Á døgum ápostlanna kom ein tíð, tá ið neyðugt varð at „fáa tað í rættlag, sum enn vantaði.“3 Um ár 65 e.Kr. fekk Titus heimild til at „innseta elstar í hvørjum býi“, har trúgvandi vóru, og Timoteus fekk rættiliga nágreiniliga vegleiðing um hetta evnið.4
GSAM 344Elsti White um skipan
GSAM 344.5Hesi orðini hjá elsta James White um skipan og aga stóðu í Yvirlit og boðberi hin 4. januar 1881:—
GSAM 345.1„Skipanin varð ætlað at tryggja eining í arbeiðinum og at verja móti sviki. Hon var ongantíð ætlað sum ein koyril til at noyða fólk at lýða, men heldur til verju fyri fólk Guds. Kristus rekur ikki fólk sítt; hann kallar tey. ‘Seyðir mínir hoyra rødd mína, og eg kenni teir, og teir fylgja mær.’ Okkara livandi høvur gongur undan og kallar fólk sítt at fylgja sær.
GSAM 345.2„Menniskjaligar trúarjáttanir kunnu ikki skapa eining. Vald samkomunnar kann ikki noyða samkomuna saman í eitt likam. Kristus ætlaði ongantíð, at menniskjasinni skuldu verða evnað til himmalin við ávirkan frá øðrum menniskjasinnum. ‘Høvur hvørs mans er Kristus.’ Hansara lutur er at leiða og evna og at prenta sína egnu mynd í arvingarnar til æviga dýrd. Hvussu týdningarmikil skipanin enn er fyri at verja samkomuna og tryggja samljóð í arbeiðinum, má hon ikki koma inn og taka agan úr hondum Meistarans.
GSAM 345Eining millum tvey ytstu mørk
GSAM 345.3„Millum tey bæði ytstu mørkini, vald samkomunnar og óheilagt sjálvræði, finna vit stóra loyndarmálið um eining og virkni í tænastuni og í samkomu Guds. Hetta verður víst okkum í eini sera álvarsamari áheitan frá tí virðiliga ápostlinum Pæturi til teir elstu á hansara tíð: ‘Teir elstu tykkara millum ámini eg, sum sjálvur eri elsti og vitni um líðingar Krists og eisini havi lut í teirri dýrd, sum skal verða opinberað: Røktið fylgi Guds, sum er hjá tykkum, og havið umsjón við tí, ikki av tvingsli, men sjálvbodnir; ikki fyri skammiligan vinning, men av fúsum huga; heldur ikki sum harrar yvir arvaluti Guds, men sum fyridømi fyri fylgið. Og tá ið yvirhirðin verður opinberaður, skulu tit fáa ófølnandi dýrdarkransin. Somuleiðis skulu tit yngru geva tykkum undir teir eldru. Ja, verið øll hvør øðrum undirgivin og latið tykkum í eyðmjúkleika; tí Gud stendur teimum stoltu ímóti, men gevur teimum eyðmjúku náði. Eyðmýkið tykkum tí undir Guds veldigu hond, so hann kann hevja tykkum á røttum tíma.’5
GSAM 346Einfaldleiki og skipanarháttur í Nýggja testamenti
GSAM 346.1„Tey, ið gjørdu uppskotið til ta skipan, sum sjeyndadagsadventistar tóku við, løgdu seg eftir at fáa inn í hana, so langt sum gjørligt, tann einfaldleika í orðalagi og hátti, sum finst í Nýggja testamenti. Jú meira andi evangeliumsins kemur til sjóndar, og jú einfaldari skipanin er, tess virknari er hon.
GSAM 346.2„Aðalráðstevnan hevur ta almennu umsjónina við øllum greinum arbeiðsins, samkomusambondunum í lutstatunum íroknað. Samkomusambandið hevur umsjón við øllum greinum arbeiðsins í lutstatinum, samkomunum har íroknað. Og samkoman er ein bólkur av kristnum, sum hava savnað seg í tí einfalda sáttmála at halda boð Guds og trúgv Jesu.
GSAM 346Tey, ið hava álitisstørv í samkomuni, eru tænarar
GSAM 346.3„Tey, ið hava álitisstørv í eini staðbundnari samkomu, eru tænarar hennara og ikki harrar, sum skulu ráða yvir henni við valdi. ‘Tann, sum størstur er tykkara millum, skal vera tænari tykkara.’6 Hesi eiga at vera limum samkomunnar fyridømi í toli, árvakni, bøn, góðvild og gávumildni og eiga í ríkiligan mun at vísa teimum, sum tey tæna, tann kærleika, sum sæst í lívi og læru Harra okkara.“
GSAM 346Fyrsti vitnisburðurin um skipan
GSAM 346.4Í Ískoyti til Royndir og sjónir, sum kom út í 1854, verður serlig vegleiðing givin um skipan eftir evangeliinum. Á síðu fimtan lesa vit hetta:—
GSAM 346.5„Samkoman má flýggja til orð Guds og verða grundfest á skipan evangeliumsins, sum hevur verið gloymd og vanrøkt. Hetta er ófrávíkiliga neyðugt fyri at leiða samkomuna til eining í trúnni.“
GSAM 347Tørvur á skipan nær endanum
GSAM 347.1Í einum vitnisburði, sum varð givin hin 23. desember 1860, lesa vit:
GSAM 347.1„Tá ið vit nærkast enda tíðarinnar, kemur Satan niður við miklum valdi, tí hann veit, at tíðin hjá honum er stutt. Serliga fer hann at nýta vald sítt móti leivdini. Hann fer at berjast móti teimum og royna at klúgva og spjaða tey, so tey vikna og verða feld. Fólk Guds eiga at fara fram við skynsemi og vera sameind í strevi sínum. Tey eiga at hava sama sinni og somu meting; tá verða royndir teirra ikki spjaddar, men fara við megi at byggja upp verkið fyri sannleikan fyri hesa tíð. Skipan má verða hildin, og øll mugu standa saman um at varðveita hana, annars fer Satan at fáa fyrimun av teimum.“7
GSAM 347Skipan einglanna eigur at verða tikin til fyrimyndar
GSAM 347.2Í Vitnisburði nr. 14, sum kom út í 1868, lesa vit: „Jú neyvari vit fylgja samljóðinum og skipanini í einglaherinum, tess betur fer arbeiðið hjá hesum himmalsku sendiboðum okkara vegna at eydnast. Um vit ikki síggja tørvin á at arbeiða í samljóði, og fara fram uttan skil, aga og skipan, kunnu einglar, sum eru væl skipaðir og fara fram í fullkomnari skipan, ikki arbeiða við góðum úrsliti fyri okkum. Teir venda sær burtur í sorg, tí teir hava ikki heimild til at vælsigna óskil, órógv og vantandi skipan.
GSAM 347Gud er enn ein Gud skipanarinnar
GSAM 347.3„Er Gud broyttur, so hann ikki longur er ein Gud skipanarinnar? Nei; hann er hin sami í núverandi tíðarskeiði frelsunnar sum í hinum fyrra. Paulus sigur: ‘Gud er ikki upphav til óskils, men til friðar.’ Hann er eins nágreiniligur nú sum tá. Og hann ætlar, at vit skulu læra um skil og skipan av tí fullkomnu skipan, sum hann setti á stovn á døgum Mósesar til gagns fyri Ísraels børn.“8
GSAM 348Bøn Krists um skipan
GSAM 348.1Í einum vitnisburði, sum varð skrivaður í 1882, síggja vit somu hugsan borna fram við hesum orðum,
GSAM 348.1„At eining og kærleiki skuldu vera millum lærisveinar hansara, var høvuðsevnið í seinastu bøn Frelsara okkara fyri teimum, áðrenn hann varð krossfestur.... ‘Eg biði ikki bert fyri hesum, men eisini fyri teimum, sum við orði teirra fara at trúgva á meg; at tey øll mugu vera eitt; eins og tú, Faðir, ert í mær, og eg í tær, at tey eisini mugu vera eitt í okkum, so at heimurin má trúgva, at tú hevur sent meg.’“9
GSAM 348Vandin við sjálvræði hins einstaka
GSAM 348.2Í 1885 varð hesin vitnisburður givin:
GSAM 348.2„Eitt er, sum vit mugu vera á varðhaldi ímóti, og tað er sjálvræði hins einstaka. Sum hermenn í heri Krists eiga vit at arbeiða í samljóði í teimum ymsu greinum verksins.“10
GSAM 348Satan gleðist um at bróta niður skipan
GSAM 348.3Í einum serligum vitnisburði, sum kom út í 1895, lesa vit,
GSAM 348.3„Á, hvussu Satan hevði fegnast um at sloppið inn millum hetta fólk og fingið óskil í arbeiðið á eini tíð, tá ið gjøllig skipan er neyðug og verður tann størsta megin til at halda falskar uppreistrarrørslur úti og afturvísa pástandum, sum ikki hava stuðul í orði Guds. Vit vilja halda raðunum jøvnum, so at skipanin fyri stýring og skil ikki verður brotin niður.“
GSAM 348Viðmæli til boðberar
GSAM 348.4Eitt av tí fyrsta, sum mátti havast í huga, tá ið skipan skuldi fáast í lag millum fólk okkara í samsvari við teir vitnisburðir, sum júst eru endurgivnir, var ein háttur at viðurkenna tey, sum prædikaðu boðskapin. Frá 1850 til 1861 varð tann háttur nýttur at geva teimum boðberum, sum høvdu prógvað gávu sína, eyðsýniliga vóru góðkendir av Harranum og vóru í samljóði við alt arbeiðið, eitt kort, sum viðmælti, at teir vórðu tiknir inn í felagsskapin við fólk Harrans allastaðni. Har stóð bert, at teir vóru góðkendir til at tæna við evangeliinum. Hesi kortini vóru dagfest og undirskrivað av tveimum av teimum fremstu boðberunum, sum fólk okkara kendu sum leiðarar í arbeiðinum.
GSAM 349Uppihald til boðberar
GSAM 349.1Veturin 1858-59 varð vegleitt um, at Bíblian hevði eina fullfíggjaða skipan fyri uppihaldi til boðberarnar, og at fólk okkara fóru at finna hesa skipan, um tey kannaðu málið við støði í Skriftini. Tí varð ein bíbliubólkur savnaður í Battle Creek undir leiðslu av elsta J. N. Andrews. Eftir gjølla og bønarríka gransking av Skriftunum varð ein grein skrivað og prentað í Yvirlit og boðberi hin 3. februar 1859. Hon legði fram eina ætlan, sum fevndi um meginregluna um tíggjund. Ein áheitan um hetta evnið varð løgd fyri eina stóra fjøld av fólki okkara á einum almennum fundi í Battle Creek, Michigan, hin 6. juni 1859, og varð einmælt samtykt við atkvøðugreiðslu í allari samkomuni.
GSAM 349Viðmæli til ta samtyktu skipanina
GSAM 349.2Í Vitnisburði nr. 6, 1861, talaði Harrin soleiðis gjøgnum frú White um ta skipan, sum sjeyndadagsadventistar høvdu tikið við:
GSAM 349.2„Rænið ikki Gud við at halda tíggjundir og offurgávur tykkara aftur frá honum. Tað er fyrsta heilaga skyldan at lata Gudi ein hóskandi part. Latið ongan koma við krøvum sínum og fáa tykkum at ræna Gud. Latið ikki børn tykkara stjala offurgávur tykkara av altari Guds til egnan vinning.
GSAM 349Tíggjundarskipanin til at menna lyndið
GSAM 349.3«Eg sá, at henda tíggjundarskipan fór at menna lyndið og vísa veruligu støðuna í hjartanum. Um hetta málið verður lagt fram fyri fólki í sínum rætta ljósi, og tey verða latin sjálv at taka avgerð, fara tey at síggja vísdóm og skipan í tíggjundarskipanini.»
GSAM 349.4Á henda hátt varð ein fíggjarskipan sett í verk millum sjeyndadagsadventistar til at bera arbeiðið hjá prædikarunum, og hon er nú í nýtslu hjá fólki okkara um allan heim.
GSAM 350.1Í Yvirliti og boðbera 21. juli 1859 varð, sum úrslit av frálæru, ið áður var givin gjøgnum vitnisburðirnar, fyri fyrstu ferð skotið upp, at hvørt statur helt ein árligan fund, har ein gjøllig ætlan fyri arbeiðið varð gjørd; fyri soleiðis at sleppa undan teirri fløkju, sum alt ov ofta var í mátanum, prædikaraverkið varð gjørt á, og at skipan og lagur skuldu haldast í arbeiði okkara. Henda uppálegging leit í veruleikanum fram ímóti stovnanini av statligum samkomusambondum.
GSAM 350At eiga kirkjueignir
GSAM 350.2Sum boðskapurin gekk fram og talið vaks, kom natúrliga ein uppsparing av ognum, og tað førdi til, at hugsað varð um at hava kirkjueignir lógliga. Í einum greinastykki frá elsta White, sum stóð í Yvirliti og boðbera 23. februar 1860, lesa vit hetta:—
GSAM 350.3«Vit vóna kortini, at tíðin ikki er langt burtur, tá ið hetta fólkið verður komið í ta støðu, at tað kann fáa kirkjueignir tryggjaðar og hava samkomuhús síni á rættan hátt, so at tey, sum gera testamenti og vilja tað, kunnu lata ein part til forlagsdeildina. Vit heita á prædikarar okkara og leiðandi brøðurnar um at geva hesum gætur. Um onkur hevur nakað ímóti uppáleggingum okkara, vildi hann so skriva eina ætlan, sum vit sum fólk kunnu virka eftir?»
GSAM 350Lóglig skipan fær stuðul
GSAM 350.4Um summarið hetta árið var meira ella minni vinarligt orðaskifti um hetta evnið í Yvirliti og boðbera. Og á einum almennum fundi við umboðum fyri fólk okkara úr Michigan og fleiri øðrum statum, sum varð hildin í Battle Creek frá 28. september til 1. oktober, varð evnið viðgjørt opið, og eitt fult og frítt orðaskifti var um lógliga skipan til at eiga skrivstovuna og aðrar kirkjueignir—samkomuhús o.s.fr. Hetta orðaskiftið stendur gjølla í Yvirliti og boðbera, bind 16, nr. 21, 22 og 23, sum komu út 9., 16. og 23. oktober 1860.
GSAM 351.1Sum úrslit av umhugsanunum á hesum fundi varð einmælt samtykt at skipa eitt forlagsfelag lógliga, og fyri at eitt slíkt felag kundi verða stovnað skjótast gjørligt, valdi samkomusambandið, sum var savnað, eina nevnd við fimm limum.
GSAM 351Eitt heiti fyri samkomuna
GSAM 351.2Hetta samkomusambandið tók eisini til viðgerðar spurningin um, hvussu fólk okkara skuldi kallast. Aftur komu ymiskar meiningar fram; summi mæltu fyri einum heiti og summi fyri einum øðrum. Tá ið «Guds samkoma» varð skotin upp, varð mótmælt, at tað ikki vísti nakað av teimum sermerktu eyðkennunum í trúgv okkara, meðan heitið «sjeyndadagsadventistar» ikki bert skuldi vísa trúgv okkara á, at Kristus skjótt kemur aftur, men eisini vísa, at vit hildu sjeynda dags sabbatur. Fundurin var so einmæltur fyri seinna heitinum, at tá ið atkvøtt varð, atkvøddi bara ein maður ímóti, og stutt eftir tók hann mótmæli sítt aftur.
GSAM 351Heitið verður góðkent
GSAM 351.3Í Vitnisburði nr. 6 lesa vit:
GSAM 351.3«Einki heiti, sum vit kunnu taka, er hóskandi annað enn tað, sum samsvarar við játtan okkara, gevur trúgv okkara til sjóndar og merkir okkum sum eitt serstakt fólk....
GSAM 351.4«Heitið sjeyndadagsadventistur ber tey sanna eyðkennini í trúgv okkara framman fyri og sannførir tann, ið leitar. Eins og ein ørv úr ørvahúsa Harrans fer tað at særa tey, sum bróta lóg Guds, og leiða tey til umvendingar til Gud og trúgv á Harra okkara Jesus Kristus.»
GSAM 351.4Ávirkanin av vitnisburðinum var, at hesin spurningur varð avgjørdur fyri altíð í huga teirra trúgvandi.
GSAM 351Uppgávan hjá einari sannari gávu
GSAM 351.5Er hetta ikki serliga uppgávan hjá einari opinbering av gávunum hjá anda Guds? Paulus segði, at tær vóru settar í samkomuna «til fullkomnan av hinum heilagu, til at gera tænastu, til uppbyggingar likams Krists: inntil vit øll koma til einleika í trúnni,» o.s.fr.11 Hvussu hóskandi er tað ikki, at eftir at tey trúgvandi við bøn og eyðmýkt hava leitað eftir ljósi, skal andin tala og siga: «Hetta er leiðin; niðurstøður tykkara eru rættar;» og síðani «byggja upp» samkomuna enn meira, sum í hesum føri, við at siga teimum, hvussu spurningurin skal skiljast í verki, og hvørjar góðar avleiðingar kunnu koma av avgerðum teirra.
GSAM 352Samkomuskipan
GSAM 352.1Í einari røðu, sum elsti White helt fyri Aðalráðstevnuni í Battle Creek í apríl 1861 og sum varð prentað í Yvirliti og boðbera 11. juni 1861, legði hann fram hugsanina um eina fullkomnari skipan av samkomum okkara. Eftir innbjóðing hildu níggju prestar ein bíbliutíma fyri at leita eftir ljósi um evnið, og Aðalráðstevnan bað teir prenta úrslitið av kanningini í Yvirliti og boðbera. Eftir at hava lagt fram bíbilska vitnisburðin um samkomuskipan og samkomuleiðarar varð evnið um javna umboðan frá teimum ymisku statunum í Aðalráðstevnuni viðgjørt, eins og røtt og javn umboðan av samkomum í statligu samkomusambondunum. Í veruleikanum var hetta fyrstu ferð, at hugskotið um regluliga valdar fulltrúar til aðalfeløg eftir einum javnum lutfalli, sum kundi verða avtalað, varð borið fram.
GSAM 352Samkomusambandið í Michigan skipað
GSAM 352.26. oktober 1861 varð samkomusambandið í Michigan skipað við vali av einum formanni, einum skrivara og einari fyrisitingarnevnd við trimum limum. Við atkvøðu samkomusambandsins varð mælt til, at samkomurnar skipaðu seg og tóku henda samkomusáttmála:—
GSAM 352.3«Vit, sum skriva undir, knýta okkum hervið saman sum ein samkoma og taka okkum heitið sjeyndadagsadventistar; vit gera sáttmála um at halda boð Guds og trúgv Jesu Krists.»
GSAM 353Prógv fyri prestar
GSAM 353.1Á hesum fundi varð fyri fyrstu ferð avgjørt, at prógv skuldu verða givin øllum prestum, sum vóru sjeyndadagsadventistar í hesum stati, sum stóðu væl í samkomuni, og at prestarnir skuldu hava skjøl, sum vóru eitt vígslubræv og prógv undirskrivað av formanninum og skrivaranum í samkomusambandinum; hesi prógv skuldu endurnýggjast á hvørjum ári.
GSAM 353.2Eisini varð atkvøtt, at ein nevnd skuldi veljast til at gera eina frágreiðing, sum legði fyri fólk okkara, hvussu farið skuldi verða fram við at skipa samkomur. Henda frágreiðing varð prentað í Yvirliti og boðbera 15. oktober 1861.
GSAM 353Prógv fyri fulltrúar
GSAM 353.3Í september mánaði 1862 helt samkomusambandið í Michigan sín fyrsta fund í Monterey. Her varð fyri fyrstu ferð lagt fram hugskotið um at taka samkomur inn í samkomusambondini, eins og limir vórðu við atkvøðu tiknir inn í samkomurnar. Av tí at seytjan samkomur í statinum longu vóru skipaðar, vórðu tær við atkvøðu tiknar inn í samkomusambandið; og allir limir í hesum samkomum, sum vóru hjástaddir, vórðu góðkendir sum fulltrúar.
GSAM 353Lønir hjá prestum
GSAM 353.4Á hesum fundi varð eisini samtykt tann ætlan, at prestar skuldu fáa eina ávísa upphædd um vikuna fyri tænastu sína. Prestarnir skuldu hinvegin boða frá tíðini, teir høvdu brúkt í arbeiði í samkomusambandinum, saman við inntøkum og útreiðslum; og samkomusambandið, sum fekk frágreiðingina, skuldi gera rætt upp.
GSAM 353Prógv løgd fram fyrstu ferð av fulltrúum
GSAM 353.520. mai 1863 varð Aðalráðstevnan hildin í Battle Creek, Michigan. Hetta var fyrsti fundurin hjá hesum felagsskapi, har fulltrúarnir høvdu prógv frá sínum egnu statum. Umboðanin bygdi tó ikki á eitt talgrundarlag. Statirnir, sum vóru umboðaðir hesa ferð, vóru Michigan, Wisconsin, Iowa, Minnesota, New York og Ohio.
GSAM 354Lógir fyri Aðalráðstevnuna og statlig samkomusambond
GSAM 354.121. mai samtykti Aðalráðstevnan eina lóg, og sama dag varð ein statlig lóg løgd til statligu samkomusambondini. Hon varð samtykt á einum fundi hjá samkomusambandinum í Michigan. Hesar lógirnar ásettu eitt talgrundarlag fyri umboðan av fulltrúum í statligu samkomusambondunum og í Aðalráðstevnuni. Statliga lógin, sum varð løgd fram har, er umleið hin sama sum tann, ið nú verður brúkt av okkara 72 lokalu samkomusambondum um allan heim.
GSAM 354.2Tá ið Aðalráðstevnan varð hildin várið 1864, varð fyri fyrstu ferð mælt statliga samkomusambandinum til at velja eina eftirlitsnevnd av leikum, sum ikki høvdu verið í tænastu hjá samkomusambandinum hetta árið, so at hon saman við fyrisitingarnevndini kundi eftirkanna og gera upp roknskapin við prestarnar. Soleiðis varð, stig fyri stig, sum tørvurin kravdi, skipan sett í verk í arbeiðinum og verki Guds.
GSAM 354.3Soleiðis hava vit stuttliga fylgt teimum stigum, sum førdu til formligu skipanina av arbeiðinum. Hetta varð gjørt, tá ið samfelagið var sera lítið samanborið við tað, sum tað er í dag.
GSAM 354.4Tá ið Aðalráðstevnan varð fullkomiliga skipað í 1863, var samlaða talið á fulltrúum minni enn tað, sum vit nú á hvørjum ári hava í summum av teimum smáu lokalu samkomusambondunum.
GSAM 354Endamálið við skipanini
GSAM 354.5Endamálið við skipanini var, at ognir felagsskapsins kundu verða hildnar og umsitin lógliga; og at arbeiðsfólkið í verkinum kundi fara fram í sátt og semju, uttan fløkju, tí gerðir teirra vóru gjørdar eftir ráðum og tí uttan órógv. Somu meginreglur, sum vórðu tiknar upp í skipan okkara fram til 1864, vórðu førdar inn í arbeiðið, sum tað vaks og breiddi seg til onnur lond og tjóðir.
GSAM 355Aðalfeløg stovnað
GSAM 355.1Sum boðskapurin breiddi seg, vórðu hesi aðalfeløg stovnað, og leiðararnir í teimum vórðu valdir á teimum regluligu fundunum hjá Aðalráðstevnuni:—
GSAM 355.2Aðalráðstevnufelagið—ein løgfrøðiligur felagsskapur við 21 limum, sum skuldi hava ognarrættin til ognirnar hjá teimum ymisku stovnunum í Amerika og øðrum londum.
GSAM 355.3Uttanlands-trúboðarnevndin—at hava eftirlit við og víðka trúboðararbeiðið uttan fyri skipað samkomusambond.
GSAM 355.4Altjóða smáritafelagið—sum hevði til uppgávu at býta út lesnað og hava brævaskifti og royna at lata upp nýggjar trúboðarøkir.
GSAM 355.5Felagið fyri trúarfrælsi—serliga uppgávan var at hjálpa teimum, sum vórðu atsøkt vegna samvitskuna, og at breiða út rit um meginreglurnar fyri trúarfrælsi.
GSAM 355.6Altjóða sabbatsskúlafelagið—endamálið var at byggja upp og menna sabbatsskúlaverkið á øllum økjum.
GSAM 355.7Felagið fyri læknatrúboð og vælgerð—arbeiðið snúði seg um útbúgving av læknum og sjúkrarøktarum, rakstur av heilsuhælum, heimum fyri foreldraleys, gomul fólk o.s.fr.
GSAM 355Arbeiðsøkið fram til 1868
GSAM 355.8Fram til 1868 fevndi arbeiðsøki okkara um tann partin av Sambandsríkjunum, sum lá eystan fyri Missouriánna og norðan fyri tann breiddargráða, sum svaraði til syðra markið í Missouri. Tá hevði nevndin hjá Aðalráðstevnuni bert tríggjar limir, og forseti samkomusambandsins var ein av teimum. Tey átta lokalu samkomusambondini vóru øll undir eftirliti Aðalráðstevnunnar, sum hevði høvuðssæti í Battle Creek, Michigan.
GSAM 356Hví nýskipan var neyðug
GSAM 356.1Tá ið boðskapurin breiddi seg til onnur lond, tók tørvur seg upp á eina nýskipan av øllum arbeiðsøkinum. Tí vórðu stig tikin í 1897, sum vendu tann vegin; men arbeiðið at leggja alt um aftur er gjørt nógv gjølligari hesi seinastu fýra árini. Í hesum tíðarskeiði er ein evropeisk Aðalráðstevna skipað við einari fyrisitingarnevnd við 14 limum, og upprunaliga Aðalráðstevnan, sum nú hevur høvuðssæti í Washington, D.C., hevur eina fyrisitingarnevnd við 28 limum, sum umboða øll ymisku áhugamálini í boðskapinum og hava tikið plássið hjá summum av aðalfeløgunum, sum eru niðurløgd.
GSAM 356Skipað støða 1. januar 1903
GSAM 356.2Hesar upplýsingarnar úr Árbók Aðalráðstevnunnar frá 1904 geva nøkur áhugaverd hagtøl fram til 1. januar 1903:—
GSAM 356.3Tá vóru tað tvær Aðalráðstevnur í skipaða arbeiði okkara, við 14 sambandssamkomusambondum, 72 lokalum samkomusambondum og 42 trúboðarøkjum. Tey vóru býtt soleiðis: Lokalu samkomusambondini í Norðuramerika vóru 49; uttan fyri Norðuramerika 23. Sambands-samkomusambondini í Amerika vóru átta; í øðrum londum seks. Trúboðarøki í Amerika, íroknað Alaska, Hawaii og Nýfundland, vóru fimm; trúboðarøki uttan fyri Amerika vóru 37, staðsett soleiðis: tólv í Evropa, fýra í Afrika, trý í Asia, tvey í Suðuramerika, tvey í Suðurafrika, og restin í Miðamerika, Meksiko, Vesturindium og Kyrrahavsoyggjunum. Hesi trúboðarøki høvdu samband við 67 prestar, sum vóru vígdir ella høvdu prædikaraloyvi, og 131 samkomur.
GSAM 356Einleiki í margfeldi
GSAM 356.4Tað er ein kelda til troyst at vita, at hesir ymisku felagsskapirnir í ymiskum londum og tjóðum allir eru sameindir í at fremja hina einu stóru sakina, sannleikans og frelsu menniskjans. Vit líta ikki á ta bert formligu maskinuna í skipanini, men á Gud, sum er upphav til skipan. Við signing hansara yvir sameinda og samljóðandi verki arbeiðsfólks hansara kunnu vit skilja, hvussu gott og vakurt tað er, at «alt skal fara sømiliga og skipað fram.»
Notes
- Titus 1:5. ↩
- Miðnáttarróp, 15. februar 1844. ↩
- Titus 1:5-9. ↩
- 1. Timoteus 3:1-15. ↩
- 1. Pætur 5:1-6. ↩
- Matteus 23:11. ↩
- Vitnisburðir til samkomuna, 1. bind, s. 210. ↩
- Sama rit, s. 649, 653. ↩
- Vitnisburðir til samkomuna, 5. bind, s. 236, 237. ↩
- Sama rit, s. 534 (áherðsla løgd afturat). ↩
- Efesusbrævið 4:12, 13. ↩