Bung 8 — Berâmte Inneina Zânbu
GSAM 134.1“Mi pakhatin zânbu ropuitak a siem a, mi tamtak a sâwm a; zânbu fâk hun a tlung chun, ‘Hung ro, thil iengkim tuhin a inpeih ta,’ ti va hril dingin a suok chu a lo sâwm tahai kuomah a tir a.”1
GSAM 134.2“Berâmte inneina zânbu fâk dinga kohhai chu malsâwm an nih.”2
GSAM 134.3Zânbu chu nikhat sûnga bu fâk hnuhnungtak a nih. Hi tekhithua hin zânbu fâk dinga kohna voi thum a um a. Hi tekhithu hi Matthai 22:1-7 a ‘sûn bu’ fâk dinga kohna thu hril leh ngai pawlh ding a ni nawh. ‘Sûn bu’ chu sûnlai bu a nih. Sûn bu fâk dinga kohna chungchâng tekhithua hin, koh dinga tirhai chu ‘hnawchepa sukduklakin’ an um a, that an ni a, lal naupa khawm that a ni ti ei hriet a. Kohna thu tirtu lal chun ‘chu mi thattuhai chu a sukbohmang a, an khawpui chu a hâl ral a.’
GSAM 134.4‘Sûn bu’ fâk dinga kohna hnawltu hmasahai chungchânga thil tlung chu entirtu hi tekhithu hin, Krista Chanchin Ṭha hnawla, ama le a tirkohai thattuhai chunga a hung tlung ngei chu a entir dik hle a nih. Lalpa chun chu hnam do dingin sipai pâwlhai a tir a; anni chun ‘chu mi thattuhai chu an sukbohmang a, an khawpui chu an hâl ral a’—chu chu Jerusalem a nih.
GSAM 134Zânbu Fâk Dinga Kohna
GSAM 134.5Tekhithua zânbu fâk dinga hi kohna hin ‘Berâmte inneina zânbu’ a hril a ni ti chu ringhlel ding a um nawh. Chu ‘inneina zânbu’ fâk dinga kohhai chunga malsâwmna thu hril a nih. Inneina zânbu chu inneina hnunga a um hlak a. Berâmte inneina chu a hung hmain a um a nih; ei lo hmu tâk angin, Krista a hung ngei pha chun, ‘inneinaa inthawkin a hung kîr nâwk ding a nih.’3
GSAM 135.1Chuleichun, inneina zânbu fâk dinga hi kohna hi Thupuon bung 14 a Vântirko pakhatna thucha le, ei lo hril tâk bung sâwmnaa hun puongna thu kha a ni ngei ding a nih. Lukan a ziek angin, zânbu fâk dinga hi kohna hmasatak hi ‘lo sâwm tahai kuomah’ a fe a nih. Lo sâwm tahai chu tuhai am an ni?—Krista Chanchin Ṭha lo hrea, lo pawmtuhai kha an nih. Krista an hmangai a, a hung lang nâwkna chu an beiseina tlungkimna ding anga an ngaina tiin an inpuong a. Ieng leiin am anni kuomah kohna chu a fe hmasa naw ding a nih? Pathien Lekhabuhai lo neia, Messia hung ding chu ei nghâk a nih tia inpuong Judahai kuomah Chanchin Ṭha hril hmasa a ngai ang bawkin,4 Krista hung nâwkna Thucha khawm a zuitu kan nih, a hung lang ding kan ngaina tia inpuonghai kuomah hmasa takin hril a nih.
GSAM 135Lo Sâwm Tahai Kuoma Kohna
GSAM 135.2Zânbu fâk dinga kohna hmasatak chu lo sâwm tahai kuoma fe ding a nih leiin, kohranhai kuomah a fe ngei ding a nih. A taktak khawmin, kum 1833 a inthawka kum 1844 ṭhal bul chen, Krista hungna a hnai tâk thu chu kohranhai sûnga puong a ni a; chu kohranhai rawngbâwltu tamtakin an ṭhangpui bawk a. Krista hungna a hnai tâk chungchânga William Millerin a hrietthiem dân a insuo hmasatakna chu Brandon, Vt. a Baptis chanchinbu pakhatah a nih. Kum 1844, thla 4 chen, ama le a sinthawpuihai sinthawna chu a tam zâwk hi kohran inhai sûngah, anih naw leh chu hun laia kohranhaiin an hmang dinga an lo ruot inkhâwmna inhai sûngah a nih.
GSAM 135.3Kum 1844 ṭhal bul chena Upa Miller sinthaw chungchâng chu Upa Himesin hieng hin a hril a:
GSAM 135.3“Pâwl le kohran hrang hrang popo laiah sin a thaw a, an inruotna le an dânhai chu a khawih naw a. Kohran hrang hranga mihai chun an umna an vawng zawm thei a, chutieng bawkin an Lal hungna dinga an inbuotsaih thei ti a ring a nih.”
GSAM 135.4Ama le Upa Miller sinthaw khâwm chungchâng a hrilin, Upa Himesin hieng hin a hril sa bawk a: “Isu hung nâwkna zirtîrna puongtu keini le kan unauhai ta dinga an kawtkhâr hawngtu rawngbâwltu le kohranhai a tam zâwk chun, a kum hnuhnungtak chen kan sin an thawpui a”—chu chu kum 1844 a nih.
GSAM 136Thucha Ta Dinga Kawtkhâr Inhawnghai
GSAM 136.1A sin le chu sin a um dân chungchâng chu William Millerin hieng hin a hril a:
GSAM 136.1“Krista hung nâwkna zirtîrna hi kohran hrang hrang deuthaw popo laia ka puong theina dingin kawtkhârhai an inhawng a; chuleichun mi kohnahai laia a ṭhen tê chau ka tlung thei a nih.... Ka fêna hmun tina chun, kohranhai laia Pathien ngaisak taktak, ama ta dinga inpe le thlarau lama hringhai chun hieng anga puonga um thu hi an pawm nuom nghâl hle hlak a; nisienlakhawm khawvêl ngaina ringtu intituhai, Pharisaihai, mani ngai dân chau pawmtuhai, mi chapo, intithang le mani chau inngaihai chun Krista hung nâwkna zirtîrna hi an hmusit a, nuizat an siem hlak a nih.”
GSAM 136.2Isu hung nâwkna Thucha a um dân chungchâng hin, D’Aubignéin Kohran Siemṭhatna chungchânga a hril kha hril thei a nih,—Chu chu “thlarau lam thudik bulthut hminga thaw a nih. A inchûktirtu dingin Pathien Thu, sandamna dingin ringna, a râlthuom dingin Thlarau Inthieng chu a puong a; chuonghai hmang ngei chun khawvêl lam thil popo a hnawl ta a nih.”
GSAM 136Hartharna Tuifâwn Ropuitak
GSAM 136.3Isu hung nâwkna Thucha puongna hnunga hartharnahai a um dân chu Portland, Maine a Casco lampuia Kristien kohran rawngbâwltu L. D. Flemingin hieng hin a hril a:—
GSAM 136.4“A [William Miller] thuhrilna zâra mi lungrila ngainatna hung suok chu ngaituo chîkna le lungmuongna a nei hle a; ka la hmu tawng hartharna ropuitak a ni chungin, lungthlîr phur suok ngawtna chu a tlêm takzet a nih. Mipui laia pasalhai chu a tu khawih nasa zâwk anga a lang a. Hi thil suokna chu hieng hi a nih: Unaupa Millerin Thlarau kâwlhnâm, phawi suok le saruoka um chu a la a, a ngei hriam chu saruoka um lungril chungah a nghat a, chun a tan a nih! Chu chau chu a nih. Hi râlthuom thiltihthei tak a ngei hmaa chun Pathien ringnawna a tlu a, mi popo sandam ding tia zirtîrna chu a vuoi a. Lungphûm dik nawhai an bo a, Babel sumdâwnghaiin mak an ti a. Ka ngaiin, tuhun mihaiin an hmu tawng popo laiah hin, tirko hun laia hartharnahai ang tak chu hi a ni deuthaw ding a nih.”
GSAM 137Richmond, Maine a Thil Tawn Pakhat
GSAM 137.1Isu hung nâwkna zirtîrna thu hrilna leh a hung um tlang hartharna sin entirna dingin, chu hmalâknaa ṭang takzeta sin thawtu pakhatin a thu ziek chu ei la ding a nih. Richmond, Maine a Duhthlangtheina Baptis kohran sawmthum ai awha thla thum dan zêla inkhâwmna an nei chungchâng a hrilin, hieng hin a ti a:—
GSAM 137.2“Chawibiekna hmun chu ka lût chun, in a sîp lama thuhrilna dâwhkân bula ṭhung Upa Rollins chu a tho a, ‘Unaupa White, hin ka bula hin ṭhutna hmu i tih,’ a ta. Thuhril a zo chun thu hril dingin zalênna pêk a ni a; chun Kristien nun le Isu hung nâwkna huna mifelhai hnehna chungchâng chu zalên takin ka hril a. Rawl tamtakin ‘Amen! amen!’ an ti a; chu mipui tamtak inkhâwmhai laia a tam zâwk chu an ṭap a.... Chu inkhâwmna a zo dawn chun, ka remtihna a hmu hnungin, Upa Rollins chu a tho a, ‘Ka ding lama ṭhung Unaupa White hin vawi zâna hin Reed inkhâwmna inah ei Lalpa Isu Krista hung nâwkna chungchâng a hril ding a nih. Unauhai, hung unla, nangmahaiin ngaithlâk ro. Inrêng hian mi lo um pui dingin hmun kan nei tâwk a. Hung ro, unauhai, hi thu chungchâng ngaithlâk hin tukhawm a sukpawi naw ding cheu a nih....’ A unauhai a tam zâwk chu khaw sûnga an inkhâwmna an suok san a, ka thuhril ngaithla dingin mêl thum an fe ding le, an lo ruot sin rêlna inkhâwmna chu a chiet ding a ni ti a hriet chîen hle a. Chuong ngei chu a hung ni a. Rawngbâwltuhai ṭhen lia ṭhen thum le palai deuthaw popo chu an suok a; hun la hma takah Reed inkhâwmna in chu a khat a. Ka thupui chu Matthai 24 a nih. Pathien Thlarauin zalênna ropuitak a mi pêk a. Mi ngainatna chu a mak takzet a nih.
GSAM 137.3“Kristienhai chu Pathien ta dinga an inpêk famkim a, an inpeih dingin, misuolhai khawm Krista an zawng a, Mihriem Naupa hungna dinga an inpeih dingin ka fuih tâwp laiin, Pathien thiltihtheina chu ka chungah a hung tlung nasa takzet leiin ka kut pahniin thuhrilna dâwhkân chu vawngin ka indawng a ngai a. Chu hun chu zah le ṭi umtak a nih. Krista nei lova bo misuolhai an um dân ka hmu chun, ṭap pumin an kuomah ka ko a, ‘Misuol, Krista kuomah hung rawh, a ropuinaa a hung lang hunah sandamin um rawh. Misuol rethei, a tlâi hmain hung rawh. Hung rawh, misuol, misuol rethei, hung rawh,’ tiin voi tamtak ka hril nawn a.
GSAM 138.1“Chu hmun chu zah le ṭi um takzet a nih. Rawngbâwltuhai le mipuihai an ṭap a, ṭhenkhat chu rawl suokin an ṭap a. Misuol kuoma ka kohna tin a tâwp zêl chun, inkhâwmhai popo laiah lungngai taka rûmna a ri hlak a. Dârkâr pahni nêka sawt sûng ka kea dingin bung chu ka hrilfie a, ka fuih a, ka rawl khawm a hung phir ta a. Thuhril chu ka chawl a, chu mi dittakhai chungah rawl suokin ka ṭap a. An chunga ka lungnat dân chu, misuolhai kuoma a thutak hril dingin Pathien koh mi chauvin a hriet thei a nih. Dâr kuo a ni ta a; mi danghai thu hril dingin zalênna pêk chu zânril chena inkhâwm sunzawm a ni ding a nih. Tua lungnatna la um laia inkhâwm tihtâwp chu a ṭha tak a nih, nisienlakhawm Lalpa tienga ding dingin mi popo an duhthlanna an suklang theina hun an nei hma chu tihtâwp ding a ni nawh. Chuleichun, inkhâwm mipui laia ka kuoma ṭawngṭai thawpui nuomhai popo le, Sandamtu a hung nâwk pha lawm taka va tuok dinga an inpeih theina dingin lunginsietna lalṭhutphah hmaa hril pêka um nuomhai chu ding dingin ka sâwm a. Chu in ropui sûnga mi popo chu an ding a nih ti chu a hnunga, a hmun hrang hranga umhaiin an mi hril a. Hun rei lo tê ṭawngṭai a nih hnungin, inkhâwmna chu a zo ta a.
GSAM 138.2“A tûk zînga chun, chu Duhthlangtheina Baptishai thla thum dan zêla inkhâwma mihai laia ṭhen rieta ṭhen sari nêka tlêm lovin an mi fe pui a, khaw sûngah ka kîr a. Mi tin chun a zân hmaa inkhâwm an nei chu a ropui dân an hril a.
GSAM 138Hmun Danghaia Thucha Hril Dinga Kohna
GSAM 138.3“Inkhâwm chawl laiin, palaihai le rawngbâwltuhai chun chu thla thum dan zêla inkhâwmna sunga kohran, chawibiekna in lientak nei hrang hranghai kuoma thu ka hril theina ding hun ruot khâwm dingin an mi sâwm a. Chu chu thla 2 lailung a ni a; vur chunga ke nei lo lirtheiin lampui ṭha taka fe theina hun chu châwlkâr ruk nêka sawt a um ta naw ding a ni tiin an rêl a. Chu hun chun mipuihai ta dingin inkhâwmna va telna hun ṭha a pêk a nih. Châwlkâr ruk sûnga ka sinthawna dingin hmun pawimaw taktak sâwm le pahni an thlang a. Thuhrilna voi sâwm ka nei ding a ni a; chuleichun châwlkâr khatah voi sawmhni ka hril a ngai ding a nih. Hieng hin châwlkâr tina ni chanvê chau ka hun âwl a umtir a; chu hun chu a tam zâwk hin inkhâwmna hmun dang tienga mêl sâwm le pangâ anih naw leh sawmhni fe dingin ka mamaw hle hlak a nih.”5
GSAM 139Mi Za Tamtak An Hung Ring
GSAM 139.1Isu hung nâwkna zirtîrna hrilna hnunga hin, hmun tina hartharna le mi za tamtak an hung ringna a um hlak a; abîk takin Juda kum 1843 a tâwpna (1844 kum thla 3 ni 21) a hnai pei lai chun chuong chu a ni a. Chu thlasik hun laia chun hi lekhabu ziektu hin a piengna khaw—Victor, N.Y.—ah chu thu chu a hriet hmasatak a nih. Kum sâwm le pahni chau a ni chungin, a hrietthiem chenah Isu hung nâwkna ringna chu a pawm a. Mipuihai lungrila a thil khawih chu a zah le ṭi um takzet a nih; inkhâwmna chau ni lovin, hmun tinah a nih. Chu hun laiin Victor chu mi za pahni vêl chênna khaw tê chau a nih, nisienlakhawm a chheh vêla ram chu mi chên a tam hle a. Chu khaw têa inkhâwmna an nei zawmna zâra mi hung ring chu za nga an nih tiin hril a nih.
GSAM 139Methodis Kum Tina Lekhabu Hretu Thu
GSAM 139.2Isu hung nâwkna puongna hnunga hartharna tuifâwn ropuitak a hung zui chungchâng chu, Methodis Kum Tina Lekhabua hin ‘kum 1840 a inthawka 1844 chena kum li sûnga, America ramah mi 256,000 an hung ring a’ ti ei hmu a. America rama a dik ang bawkin, kohna thu an puongna ram danghai khawmah a dik a nih. ‘Thuhrilna leh thiltihtheina ropuitak a fe tlang a, hmun tina mi an hung ring a.’ Inneina zânbu fâk dinga kohna hmasatak chu kohranhai—‘lo sâwm tahai’—kuomah a fe a; annihai hmang chun Pathien mihai ta dinga lo nghâk sandamna chu hung chang vê nuom popo kuomah a dar zui ta a. Thucha chu thuhrilin, ṭawngṭaiin, anih naw leh ‘Isu hung nâwkna hlahai’ sakin puong a ni khawmin, Pathien Thlarau sinthawna ropuitak chun chu sin chu a zui zing a nih.
GSAM 140Sweden Rama Naupanghai Thu An Hril
GSAM 140.1Hi thu le inzawmin, ‘sawrkârin a pawm kohran’ thu leh inkalh iengkhawm hril chu dânin a khapna ramhaia hin, Lalpa chun chu puongna thu a bulṭantir dân ding ei en ding a nih. Sweden chu chuong ramhai laia pakhat a nih. Chu taka chun Lalpa chun sin bulṭan dingin naupang têhai a hmang a. Hi thil a inlang hmasatakna chu kum 1843 nipuia, Sweden chhim lama Eksjö khuaah a nih. Nuhmei naupang tê, kum nga chau ni, lekha tiem le hla sak inchûk ngai naw khan nikhat chu zah le ṭi um takin Luther zuituhai hla sawttak chu indik takin a sa a. Chu hnungin thiltihtheina ropuitakin ‘a rorêlna hun a hung tlung ta’ ti a puong a; Lalpa a hung ṭep ta leiin, Lalpa tuok dinga inpeih dingin a sûngkuohai a fuih a. Sûngkuo laia la ring nawhai chun lunginsietna dilin Pathien an ko a, ngaidamna an hmu a. Hi hmalâkna hi khaw pakhat a inthawk khaw dangah a dar a, naupang danghai khawmin Thucha chu an puong a. Norway le Germany ramah khawm, naupanghai laia hi hmalâkna ang hi a ṭhen a hung inlang bawk a nih.
GSAM 140“Ni e! Thu Ka Hril Ngei A Ngai”
GSAM 140.21896 kuma Sweden rama hmun sâwm le sari hran hrana inkhâwmna ka nei laiin, 1843 kuma naupanghaiin thu an hrilna hmun tamtak ka fe tlang a. An thuhril lo ngaithlatuhai le, naupang an ni laia thu lo hriltu patlinghai kuoma inbiakna hun ka nei a. An laia pakhat kuomah, “Naupang i ni lai khan Isu hung nâwkna thucha i hril a ni maw?” ka ta. Ama chun, “Thuhril! Ni e, thu ka hril ngei a ngai a nih. Chu thu chu keima ka ruot a ni nawh. Thilthawtheina pakhat ka chungah a hung tlung a, chu thilthawtheina chun mi hrilnawtir thei lo thu chu ka hril a nih,” tiin a dawn a.
GSAM 140Sweden Rama Örebroa Boquist le Walbom
GSAM 140.3Örebro Län (biel) a chun hi sin hi a dar zau pei a, mi upahai khawm Thucha puong dingin chawkthoin an hung um tah a. Chuongchun, “sawrkârin a pawm kohran” thiempuhai fuihna leia ram rorêltuhai chun tlangvâl pahni, kum sâwm le rieta upa Walbom le kum sâwm le pangaa upa Ole Boquist chu an man a, mipui hmaa entirna dinga an siem ding thu an hril a. An hnûng ruoka chun a vuom vâr thing kiemhaiin an vuok a, an hliem thisen suok pumin Örebro tân inah an khum a. Chu hliemhai chu a dam chun tân ina inthawkin an ṭhuoisuok a, “Hi thurin hi hril i bân ding am?” tiin an indawn a. A vawi hnina thing kiemhaiin an vuok a, an hliemhai an sukke nâwk bawk a, nisienlakhawm, an chhânna an hmu thei chu, “Lalpan hril dinga thu a mi pêk chu hril kan tih,” ti chau a nih. Örebro kohran mi, nuhmei hmingthang pakhatin a hnipêk leiin, Lal Oscar I chun ram rorêltuhai kuomah chu tlangvâlhai chu tân ina inthawka ṭhuoisuok ding le, chu mihai chu lo buoipui ta lo dingin thu a pêk a. Chuong ang chun Sweden ramah thutak tân hnehna changin a um tah a.
GSAM 141Boquist Inhriettirna
GSAM 141.11890 kum thla 10 ni 7 a Review and Herald ah chun naupanghai thuhril chungchâng chanchin ngaihnawm tak, O. Boquist ngeiin a ziek a chuong a. Ama chun hieng hin a hril:—
GSAM 141.2“1843 kuma chun Örebro Län a Karlskoga kohran biela mipuihai laiah sakhuo hmalâkna a hung um a. Hi hmalâkna ṭhuoituhai chu naupanghai le tlangvâlhai an na, ‘rapare’ tiin an ko hlak a. Anni chun Pathien thilthawtheina neiin thu an hril a, Pathien rorêlna hun a hung tlung tah ti chu mipuihai hmaah det takin an puong a.
GSAM 141.3“Chu kum bawk favâng chun, kei O. Boquist, chu laia kum sâwm le pangaa upa le, tlangvâl dang Erik Walbom, kum sâwm le rieta upa chu, hi hmuh thei naw thilthawtheina hin a mi kuon khum nasat em em leiin iengti kawng khawmin kan do thei naw a. Hi vân thilthawtheina hin a mi man phing chun mipuihai kuoma thu hril kan ṭan a, rorêlna hun a hung tlung tah ti chu râwl ringtakin kan puong a, Joel 2:28-32 le Johan Thupuon 14:6, 7 chu kan kawhhmuh a.”
GSAM 141Inlârna Hmu Naupanghai
GSAM 141.4Mipuihaiin an mi hril dânin, hi vân thilthawtheina chunga tlunghai chun an vêla thil iengkhawm an hriet ta ngai nawh. Pathien kuoma inthawka Inlârna an hmu ngei a, mi lungril suol inhriettir nasatak thei thilthawtheinain thu an hril a. Chu naupang têhai chu chu thilthawtheina hnuaia an um laiin, patling le nuhmei puitlinghai anga thuneina le zahawmnain thu an hril hlak tiin an mi hril a. Chuongchun, hmuhai chun Lalpa ngeiin hi thutak poimaw takhai hi zâwlnei anga puong dingin anni a hmang a nih tiin an hriet a. Ziektu chun a sunzom a:—
GSAM 142.1“Kan thu ngaithla dingin mipui tamtak an hung inkhâwm a, kan inkhâwmnahai chu sûn le zânin a sunzom zing a, sakhuo tienga harhtharna ropuitak a hung um a. Thalai le upahai lungril chu Pathien Thlarauin a khawih a, Pathien le mihriem hmaa an suolnahai an puongin, lunginsietna hniin Lalpa kuomah an khêk a.
GSAM 142.2“Nisienlakhawm, kohran thiempuin hi thu hi a hriet chun, a dar zau ta sakhuo tienga phûrna hi suk tâwpna dingin, a mi sukngawi dinga hmalâkna tamtak an nei a; nisienlakhawm, an hmalâkna iengkhawmin rah a suo nawh. Chuongchun, biel dânhumtu hotu kuomah a mi man dingin an hni a, kan himna dinga kan tlânna ramngaw sûngah chun châwlkâr ruk sûng a mi zawngin an buoi a, nisienlakhawm, an mi hmu thei nawh.
GSAM 142.3“A tâwpa ruok chun kohran pastor hmaa hung dingin a mi ko ta a. Kan tam ta pei leiin tlangvâl le nâlâi sâwmli chu pastor ina kan hung inkhâwm a, chutaka chun rorêlna hmaa hun sei tak thu zawhin kan um a. Kei le Walbom ni lo hai po po chu an in tienga kîr phalna pêkin an um a; nisienlakhawm, keini chu manin kan um a, a tûka chun Örebro tân inah a mi khum a, suol nasa tak thaw ang maia rukruhai le pindan 14 a chun a mi khum khâwm a.”
GSAM 142Boquist Farnu Inhriettirna
GSAM 142.41896 kum thla 9 ni 22 a chun Boquist farnu, kum sâwmsari le pahnia upa chu Örebroa kan inkhâwmnaah a hung a, a unaupa thil tuokhai chu a mi hril a; ama ngeiin an vuok thu, tân ina an khum thu le an suoktir thu chu a hmu a ni sih a. Kum zabi sâwm le ruknaa kulhpui, 1843 kuma tân ina an hmang chu an suok san a, a vêla tuikhur kânna leilâk chunga an fe lai khan Boquist le Walbomin an sak hla chu a mi sakpêk a. A inhriettirna le a hla sakna chu 1843 hmalâkna thilthawtheinain a zui a. Sâp ṭawnga lehlin hla chu hieng hi a nih:—
GSAM 143Boquist le Walbomin An Sak Hla
GSAM 144Karlskogaa Naupang Thuhriltu
GSAM 144.4Örebroa patling pakhatin 1843 kuma a umna Karlskogaa thil lo thleng thu a mi hril a. Ama chun hieng hin a hril:—
GSAM 144.5“Kum rieta upa naupasal tê, hawrawp tiem a inchûk ngai naw pakhatin, Pathien Lekha Thu tamtak la suokin Thucha a hril ṭan a. Mipuihaiin, ‘Kha naupasal kha Pathien Lekhabuin a sip ngawt a nih,’ an ta. Hi thil hi Lal Oscarin tihduhdaha umhai a ṭan hnungah a thleng a, chuleiin, chu hmuna thiempu chun sin chu suk tâwp dingin naupasal chu rorêlna hmaa a ṭhuoi thei nawh; nisienlakhawm, naupasal chu a hmaa hung ṭhuoi dingin mipuihai a hril a, ama chun a suklang ding thu le, Pathien Lekhabu a hrietnawzie a inentir ding thu a hril a.
GSAM 144.6“Mipui tamtak hmaah thiempu chun a hla bu chu a hong a, naupasal chu lo tiempêk dingin a hni a. Naupasal chun, ‘Ka tiem thei nawh,’ tiin a dawn a; nisienlakhawm, thiempu tienga a hnûng nghatin, hla chu a bul a inthawka a tâwp chen dik takin a sa suok vong a, chu lai chun thiempu chun a lekhabu chu mak ti takin a en zing a. Thiempu chun naupasal kuomah, ‘Iengkim i hriet angin a lang a nih,’ a ta. Naupasal chun, ‘Ni lo. Kan thil hriet po po hril phalna chu englai khawmin kan nei zing nawh,’ tiin a dawn a.
GSAM 145.1“Chuongchun, thiempu chun Thuthlung Thar a hong a, naupasal kuomah, ‘Hi a inthawkin lo tiempêk rawh,’ a ta. Naupasal chun, ‘Ka tiem thei nawh,’ tiin a dawn a. Thiempu chun, ‘Pathien Lekhabu chungchâng ieng am i hriet hrim hrim?’ tiin a indawn a. A dawnna chu, ‘“le” ti thumal vawi sâwm le pali a chuongna châng umna ka hriet,’ ti a nih. Thiempu chun, ‘Ni lo! Pathien Lekhabuah chuong ang châng a um nawh,’ a ta. Naupasal chun, ‘Johan Thupuon 18:13 mi tiempêk thei i ti am?’ a ta. ‘Thei e,’ tiin thiempu chun a dawn a. A tiem laiin mipuihaiin an tiem a, a dik ngei a, ‘le’ ti thumal chu vawi sâwm le pali a chuong ngei a, chu vawi sâwm le pali zînga chun ‘mihriem thlarau phuorna’ khawm a um a. Mipuihaiin, ‘Ngai ta u! Ngai ta u! Naupasal hin thiempu nêkin Pathien Lekhabu a hriet lem a nih!’ tiin an khêk a. Thiempu chu a zak nasat tak leiin chu thu chu a bânsan a, chu hnungah chun mipuihai chu a sukbuoi ta nawh.”
GSAM 145.2Chuong ang chun naupanghai baua inthawkin Lalpan a thu a suknghet a, “sawrkârin a pawm sakhuo” inchûktirna bâka thurin dang iengkhawm hril an dânin a khapna mipuihai naah, hi maktak kawng hin a thutak chu a thlungtir a.
GSAM 145Thucha le Inzawm Thlarau Thilpêkhai
GSAM 145.3Isu hung nâwkna hmalâkna le inzawma, Lalpan a Thlarau thilpêkhai hmanga a mihai kuoma thu a hrilna chu Sweden ram chau a ni nawh. Scotland ramah, England ramah le, America ramah khawm, Lalpan a inpuongna bîkhai hmangin a mihai a inchûktir tah a.
GSAM 145William Foy Inlârnahai
GSAM 145.41842 kuma Boston, Mass., a chun William Foy hming put, inchûk sâng, thuhril thiem tak patling pakhat a um a. Ama chu Baptist a na, nisienlakhawm, Episcopal rawngbâwltu dinga kut nghata ruot nîna chang dingin ân buotsai zing a. Lalpan lunginsiet takin 1842 kuma Inlârna pahni a pêk a, pakhat chu thla 1 ni 18 a, a dang chu thla 2 ni 4 a nih. Hi Inlârnahai hi Pathien Thlarau inpuongna tak an ni ti inhriettirna chiengtak a um a. Episcopalhai chau ni loin, Baptisthai le kohran pâwl danghai khawmin inkhâwmna hmunah thu hril dingin hmun hrang hrangah an sawm a. Thu a hril po leh chu kohran rawngbâwltuhaiin an Pathien biek inkhâwmnaa an sil ang rawngbâwltu puon sei chu a sil zing hlak a.
GSAM 146.1Pu Foy Inlârnahai chu Krista hung nâwkna hnai thu, Pathien mihai vân khawpui tienga an zin thu, hnuoi thar le tlanhai umna ropuina thu le inzawm a nih. Ṭawng a hmang thiem a, thil hrilfiena a thiem tak leiin, a fe taphawtah mi lungril a chawktho hlak a. An sawm angin a thil maktak hmuhai hril dingin khawpui pakhat a inthawka khawpui dangah a fe hlak a; a thu ngaithla dinga hung inkhâwm mipui tamtak an lengna dingin inkhâwmna in lian takhai an hmang a, chutaka chun vân ram thu, Jerusalem Thar mâwina le vântirko rualhai chungchâng thu an entirhai chu mi sâng tamtak kuomah a hril hlak a. Misuol riengvaihai chunga Krista hmangaina nem le lunginsietna thu a hril laiin, la inlam thlâk nawhai chu Pathien zawng dingin a fui hlak a, a ngenna nemtak chu mi sâwm tamtakin an lo zawm a.
GSAM 146Inlârnaa Insâwng Pathum
GSAM 146.2A sin chu 1844 kum, Ni 2300 a tâwp kuon chen a sunzom a. Chuongchun, Thlarau Inthieng inpuongna dang chu a hmu nâwk a,—Inlârna vawi pathumna, a hriet thiem naw chu a nih. Hi Inlârnaa hin Pathien mihai vân khawpui thlenga an fe ding lampui chu entirin a um a. Sawngdaw, annawleh insâwng ropuitak pakhat a hmu a, a chungah mipui tamtak an inkhâwm a. A châng chângin mi pakhat chu hi sawngdaw a inthawk hin a tla tlang a, hmuh thei loin a um a, chuong ang mi thu chu, ‘Ringna tlâwmsan ta,’ tiin a kuomah hrilin a um a. Chun, mipuihai chu insâwng, annawleh sawngdaw pahninaa an kâng a hmu a, chutaka khawm chun ṭhenkhat chu sawngdaw chu an tla tlang a, hmuh thei loin an um a. A tâwpa chun sawngdaw pathumna a hung lang a, khawpui inthieng kawtkhâr chen a thlung a. Hi sawngdaw thlenga hmasuon tahai hnênah mipui tamtak an hung inkhâwm a. Lalpa Isu chu hun sâwt lo têah a hung ding a ni tiin a lo beisei leiin, Johan Thupuon 14 a thucha pakhatna le pahnina hnungah thucha pathumna a hung zui ding thu chu a hriet suok nawh. Chuleiin, Inlârna chu ama tân hrilfie thei naw a ni a, mipui hmaa thuhril chu a bân a. Hrillâwkna hunbi a tâwp hnung, 1845 kuma chun, mi dangin chu Inlârna bawk chu a hril a hriet a, ‘thucha pakhatna le pahnina chu pêk a ni tah a, pathumna a hung zui ding,’ tiin a hrilfie a. Chu hnung sâwt lo têah Pu Foy chu a hung damnaw a, a thi tah a.
GSAM 147.1Lalpa hungna chu ‘kawtkhârah’ a um tah ti thuhrilna le inzawm Pathien thilthawtheina hieng anga a inpuongna leiin, chun suola inthawka Lalpa rawngbâwl ding le a hungna nghâk dinga inlam thlâk mi sâng tamtakhai lâwmna leiin, hi hi khawvêl ta dinga Lalpa Thucha takzet a ni ti chu mipuihai chun a let hniin an ring nghet lem a.
GSAM 147.2Nisienlakhawm, 1844 kum thla 3 ni 21 chu a hung tlung a, a liem tah a, Lalpa chu a hung nawh. Nisienlakhawm, amaa inhlân le ngun taka ngaihtuotuhaiin an ring nghet chu, Lalpa lunglam le inrem takin hma an lâk a, a hun takah iengkim suklanga a um ding ti chu a nih.