Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
25 / 31

Bung 22 — Inruotna

John Norton Loughborough

GSAM 343.1He thu avângin Kreta rama ka kalhâsan che, thil tlachhamte chu remruot leh, khaw tinah upate ruat rawh, ka thupêk angin.1

GSAM 343.2Vântirko pathumna thucha hmasuonaah kum sâwm leh kum hnih (1846 atanga 1858 thleng) liam tawh a; kan mite chuan thutak ringna leh Kristian hmangaihna chauh âia inruotna fâwm zâwk a mamawh tih an hriat hma a rei hle. Lalpan hetiang thu hi Hrillâwkna thilpêk hmangin a mite hnênah a sawi tawh mahse, harsatna tam tak lo thleng chu Biel kohranhai inkhâwmpuite, kohran-te leh pâwl dangte siam a, sin thil vawnna enkawlna tûra inruotna mamawhzia an hrethiam theih nân a ngai a ni.

GSAM 343Inruotna Dodâlna

GSAM 343.31854-a chhuah Tawnhriet leh Inlârna Thu Tihbelh phêk 12-a note têah Upa James White chuan heti hi a ziak:

GSAM 343.4“1844-a hun liam hnuah buaina nasa tak a awm a, mi tam zâwk chuan inruotna eng mah an duh lo; Chanchin Ṭha zalênna famkim nên a inmil lo an ti. Pi White chu thil phûr luatna chi tin rêng a dodâl reng a, buaina dâl leh siamṭhat tûrin inruotna chi khat emaw mamawh a ni tih a hma takin a puang. Tûnah mi tam tak chuan a hunlaia dân leh thuneihna awm lohna kal mek chu dodâl nâna a ding nghetzia an hre thiam lo.”

GSAM 344.1A hun taka a vauhna leh a zirtîrna avângin Ni sari ni Châwlni zâwmtu Isu hung nâwk ding ringtuhai inkârah lo awm ta inlungrualna chu nasa takin a pung a, a nghet ta.

GSAM 344George Storrs leh Inruotna

GSAM 344.21844-a George Storrs-in a ziah hi, Isu hung nâwkna thucha puan chhuah hunah kohran atanga an inṭhen ringtute hnênah inruotna chungchâng eng nge zirtîr a nih tih a entîr ang:

GSAM 344.3“Kohran dang siam tum suh. Mi siam dâna kohran siam apiang chu a siam tirh rualin Babylon a lo ni nghâl. Lalpan a kohran chu hmangaihna thêihrui chak takin amah ngeiin a siam. Chû âia chak zâwk thêihrui siam theih a ni lo; Krista zuitu ni anga intite chu hetiang thêihruiin a tikhâwm thei loh chuan a zuitu an ni tawh lo a, taksa atanga an tla chu a takin a thleng ṭhîn.”2

GSAM 344Tirhkohte Hun Laiin Remruotna

GSAM 344.4A chunga kan sawi tawh angin, kum tam tak chhûng Ni sari ni Châwlni zâwmtu Isu hung nâwk ding ringtuhai chuan inruotna fâwm eng mah an nei lo, Kohran inruotna pawh an nei lo. Dodâlna hmuingîl tak karah thutak pawm leh zawm tûra huaisenna nei apiang chu rinawm leh Kristian hmangaihna leh inṭhâwmna tâwk an ni. Tirhkohte hunah hun khat chu a lo thleng a, thil tlachhamte chu remruot tûr a lo ngai ta.3 Kum 65 vêlah Tita chu ringtute awmna khaw tinah upate ruat tûrin thuneihna pek a ni a, Timoti hnênah pawh hetiang thu hi zirtîrna famkim tak pek a ni.4

GSAM 344Upa White leh Inruotna

GSAM 344.5Inruotna leh dân zawm chungchângah Upa James White-in a ziah, Ennâwkna le Thupuongtu, Jan. 4, 1881-a chhuah hi heti hi a ni:

GSAM 345.1“Inruotna chu thiltihna inlungrualna tûr leh bumna laka vênhimna tûrin ruat a ni. Zawm tûra mipuite tih luihna tûr hremna angin ruat a ni lo; Pathien mite vênhimna tûr zâwk a ni. Kristan a mite chu a hruai lui lo; a ko ṭhîn. ‘Ka berâmte chuan ka aw an hria, anni ka hria a, an mi zui.’ Kan Lû nung chu kawng a hruai a, a mite chu zui tûrin a ko ṭhîn.

GSAM 345.2“Mihringte thurin chuan inlungrualna a siam thei lo. Kohran thuneihna chuan kohran chu taksa khat-ah a phûr thei lo. Mihring rilru chu mihring rilru dang nghawngna hmanga vânram tûra siam a nih tûr Kristan a ruat lo. ‘Mi tin lû chu Krista a ni.’ A mawhphurhna chu ropuina kumkhuaa rochantute hruai, siam, leh an chunga amah lemziak chhinchhiah hi a ni. Kohran vênhimna leh thiltihna inremna tûra inruotna pawimawh hle mahse, Zirtîrtu kut atangin dân zawmna chu a lâk bo tûr a ni lo.

GSAM 345Tâwp Lam pahnih inkârah Inlungrualna

GSAM 345.3“Kohran thuneihna leh mahni duhthlanna thianghlim loh tâwp lam pahnih inkârah Pathien kohran leh rawngbâwlnaah inlungrualna leh thiltih theihna thuruk ropui chu kan hmu. Hei hi tirhkoh upa zahawm Petera'n a hunlaia upate hnênah a ngenna uluk takah min hrilh: “Nangni zînga upate chu ka fuih a; kei pawh upa ka ni a, Krista tawrhna te hriatpuitu leh a puan tûr ropuina chanpuitu ka ni. Nangni zînga Pathien berâm rual chu enkawl ula, an chungah enpui thuneihna nei rawh u; nawrna avângin ni lovin, duh takin; hlawk duh avângin ni lovin, rilru inpeih takin; Pathien chanpual chunga lal anga ni lovin, berâmte tân entawn tûr in ni zâwk. Berâmvêngtu Lalber chu a lo lang hunah ropuina lallukhum chhuat thei lo chu in dawng ang. Chutiangin, tlangvalte u, upate thu zawm rawh u. A nih leh, nangni zawng zawng thu inzawm tawn ula, inngaitlâwmna in inthuam rawh u; mi chapohai chu Pathienin a dodâl a, inngaitlâwmte hnênah chuan khawngaihna a pe. Chuvângin, Pathien kut thiltithei tak hnuaiah inngaitlâwm rawh u, a hun taka a châwisâng theih nân.”5

GSAM 346Thuthlung Thar Inruotna Awlsamzie leh A Fâwm

GSAM 346.1“Ni sari ni Châwlni zâwmtu Isu hung nâwk ding ringtuhaiin an pawm inruotna fâwm ruatute chuan Thuthlung Thar-a hmuh theih thusawi leh fâwm awlsamzie chu a theih ang bera an dah tel tûrin an buatsaih. Chanchin Ṭha thlarau tam zâwk lantîr leh awlsam zâwk chu a thiltih theihna tam zâwk a ni.

GSAM 346.2“Kohran Pumpui Inkhâwmpui chuan a thiltihna bul tinah, Biel kohranhai inkhâwmpuite pawh telin, sin chu a zêl enkawl ṭhîn. Biel kohranhai inkhâwmpui chuan biel chhûnga sin bul tin, biel chhûnga kohran-te pawh telin, a enkawl ṭhîn. Kohran chu Pathien thupêkhai leh Isu ringna zawm tûra thuthlung awlsam hmangin inṭhâwm Kristian taksa a ni.

GSAM 346Kohran Hotute Chu Rawngbâwltute An Ni

GSAM 346.3“Khaw kohran hotute chu kohran rawngbâwltute an ni a, thuneitu lalte anga thil luihna tûr an ni lo. ‘Nangni zînga ropui ber chu in rawngbâwltu a ni ang.’6 Hêng hotute hian kohran mite hnênah dawhtheihna, fîmkhur, ṭawngṭaina, khawngaihna leh thilphalna entîrna an siam tûr a ni; an rawng an bâwlte hnênah kan LALPA nun leh zirtîrnaah a lo lang hmangaihna chu an lantîr tûr a ni.”

GSAM 346Remruotna Chunga Inhriettirna Hmasa Ber

GSAM 346.41854-a chhuah Tawnhriet leh Inlârna Thu Tihbelh-ah Chanchin Ṭha remruotna chungchângah zirtîrna bik pek a ni. Phêk 15-ah heti hi kan chhiar:

GSAM 346.5“Kohran chu Pathien thu hnênah tlanin, zuih loh leh ngaihthah tawh Chanchin Ṭha remruotna chunga a din nghet tûr a ni. Hei hi kohran chu ringna inlungrualnaah hruai tûrin mamawh leh pawimawh tak a ni.”

GSAM 347Tâwpna Hunah Remruotna Mamawh

GSAM 347.1Dec. 23, 1860-a pek Inhriettirnaah heti hi kan chhiar:

GSAM 347.1“Hun tâwp lam kan hnaih deuh deuhin Satan chu thiltihtheihna ropui takin a lo thla a, a hun têzâwk a ni tih a hria. A thiltihtheihna chu a bîkin la um sunhai chungah a hmang ang. An do ang a, an chakna an hloh a hneh an nih theih nân, an ṭhen darh leh theh darh a tum ang. Pathien mite chu hriatna nên hmalâk tûr an ni a, an thiltihnaah inṭhâwm tûr an ni. Rilru khat leh ngaihdân khat an nei tûr a ni; chutiang chuan an thiltihna chu darh lovin, Tuhun thutak sin saknaah thiltithei takin a lo lang ang. Remruotna hi zawm tûr a ni a, remruotna vênhimnaah inlungrualna a awm tûr a ni; a nih loh chuan Satanin anmahni chungah remchâng a la ang.”7

GSAM 347Vântirko Remruotna Entawn Tûr

GSAM 347.21868-a chhuah Inhriettirna No. 14-ah heti hi kan chhiar: “Vântirko rualte inremna leh remruotna kan entawn zêl ang zêlin, hêng vân mi thiltihtheihna nei te hian kan tâna sin an thawh chu an hlawhtling zêl ang. Inrem taka thiltihna mamawhzia kan hmu lo a, kan kalphung chu remruot lo, dân zawm lo leh inruot lo kan nih chuan, vântirko-te chu remruotna famkim nên an kal a, an sin hi kan tâna hlawhtlingin an thawh thei lo. Lungngai takin an kîr bo ṭhîn, buaina, buai tawlhna leh inruot lohna chu malsâwm tûrin thuneihna an nei lo.”

GSAM 347Pathien Chu Remruotna Pathien A La Ni

GSAM 347.3“Pathien chu remruotna Pathien a nihna a thlak em? A thlak lo; hun ruat hmasaah a nih ang bawkin tûnah pawh a ni. Paulan, ‘Pathien chu buaina siamtu ni lovin, remna siamtu a ni’ a ti. Tûnah pawh hmasain a ngaihthah loh angin a fîmkhur hle. Mosia hunlaia Israel fâte ṭhatna tûra a siam remruotna famkim atang chuan remruotna leh inruotna zirtîrna kan zir tûrin a duh.”8

GSAM 348Kristan Remruotna Tûra A Ṭawngṭai

GSAM 348.11882-a ziah Inhriettirnaah rilru khat hi hetiang thu hmangin a lang:

GSAM 348.1“A zirtîrte zînga inlungrualna leh hmangaihna awm tûr hi kan Chhandamtuin krawsa a thih hmaa a ṭawngṭaina hnuhnûng ber mawhphurhna a ni.... ‘Hêng chauh tân hi ka ṭawngṭai lo; an thu hmangin mi ring tûrte tân pawh ka ṭawngṭai a ni; an zawng zawng hi pakhat an nih theih nân; Pa, kei i chhûnga ka awm a, nang kei chhûngah i awm angin, an pawh kan chhûngah pakhat an nih theih nân; khawvêlin nangin mi tir a ni tih a ring theih nân.’”9

GSAM 348Mahni Duhthlanna Hlaichhia

GSAM 348.21885-ah hêng Inhriettirna hi pek a ni:

GSAM 348.2“Thil khat laka invên tûr a awm a, chu chu mahni duhthlanna hi a ni. Krista sipai rualte anga, sin hrang hrangah thiltihna inrem tak a awm tûr a ni.”10

GSAM 348Satanin Remruotna Tihchhiat A Hlimpui

GSAM 348.31895-a chhuah Inhriettirna bikah heti hi kan chhiar,

GSAM 348.3“Aw, hêng mite zînga lûtin, inruotna famkim mamawh huna sin tihbuai leh thiat tûrin Satanin a lâwm ang em! Chu inruotna famkim chu thil dik lo lo chhuakte dâl nân leh Pathien thuin a pawm loh inchhuanna hnial nân thiltihtheihna ropui ber a ni ang. Inruotna leh dân phun chu tihchhiat a nih loh nân, hruihrual chu inzât takin kan vawng tûr a ni.”

GSAM 348Rawngbâwltute Fakna

GSAM 348.4Kan mite zînga remruotna din chhuah tûra ngaihtuah hmasa berte zînga pakhat chu thucha puangtu rawngbâwltute hriatpuina dân khat siam hi a ni. 1850 atanga 1861 thlengin, an thilpêk hriatpuitu leh Lalpan a pawm tih chiang tak, sin zawng zawng nên inrem rawngbâwltute chu khaw tinah Lalpa mite inṭhâwmnaah an pawm tih hriattîrna lehkhap an pe ṭhîn; Chanchin Ṭha rawngbâwlnaah an pawm an ni tih chauh a ziak. Hriattîrna lehkhapte chu ni leh kum ziakin rawngbâwltu hotu pahnihin an hming an thlak ṭhîn; hêng hotute hi kan mitein sinah hruaitu an nih an hriat ṭhîn.

GSAM 349Rawngbâwlna Tân Hmanpui

GSAM 349.11858-59 thla thliam hunah Bible chuan rawngbâwlna tân hmanpui dân famkim a keng tih zirtîrna pek a ni a; kan mite chuan Pathien Thu Thianghlim lam atangin a thupui an zir chuan chûng dân chu an hmu ang. Chuvângin Battle Creek-ah Bible zirtîrna inkhâwm a ni a, Upa J. N. Andrews chuan a hotu a ni. Pathien hnênah ṭawngṭai leh Thuziak fimkhur taka an zir hnuah, Sâwma pakhat thupui keng dân târlangtu thuziak buatsaih a ni a, Ennâwkna le Thupuongtu, Feb. 3, 1859-ah chhuah a ni. Hemi chungchângah thu hrilhna chu Battle Creek, Michigan-ah kan mite inkhâwm ropui takah June 6, 1859 khân pêk a ni a, inkhâwm zawng zawngin lungrual takin an pawm.

GSAM 349Remruotna Din Nghet Fakna

GSAM 349.2Inhriettirna No. 6, 1861-ah, Ni sari ni Châwlni zâwmtu Isu hung nâwk ding ringtuhaiin an pawm dân chungchângah Lalpan Pi White hmangin heti hi a sawi:

GSAM 349.2“In Sâwma pakhat leh in thilpêkte Pathien hnên ata in vawnsak avângin Pathien chu ruk suh u. Pathien hnêna a chanvo inhmeh tak pêk hi tih tûr thianghlim hmasa ber a ni. Mi tu mahin a phûtna hmangin Pathien in ruk tûrin a hruai suh che u. In fâte pawhin mahni ṭhatna tân Pathien maichâm atanga in thilpêkte chu ruk suh se.”

GSAM 349Thilpêk Sâwma pakhat hman dânin nungchang a siam

GSAM 349.3“Sâwma pakhat thilpêk hi, ka hmuh dânin, nungchang a siam ang a, thinlung dinhmun tak tak chu a puang chhuak ang. Miho hnenah hi thu hi a dik tak anga hrilfiah a ni a, anmahniin thutlûkna siam tûra phal an nih chuan, Sâwma pakhat hman dânah hian finna le remdânna an hmu ang.”

GSAM 349.4Hemi dân hmang hian Seventh-day Adventists lakah rawngbâwlna sin chhawmdâwl nân sum enkawl dân chu din a ni a; tûnah chuan khawvêl pum puiah kan miho hian hman mêk an ni.

GSAM 350.11859 July ni 21-a Ennâwkna le Thupuongtu-ah, Inhriettirna Thuhai hmanga thu hriattîrna hmasa zâwk a lo pêk tawh angin, biel tin hian kum tin inkhâwmna an nei tûr a, chutah chuan sin dân chu fimkhur taka ruat tûr a, rawngbâwlnaah a tam zâwk a awm thin buaina chu an pumpelh ang a, kan sinah dân le remdânna an zâwm ang tih rawtna chu a hmasa berin siam a ni. Hemi ruatna hian biel kohranhai inkhâwmpui dinna tûr chu a thlîr phak hmasa ber a ni.

GSAM 350Kohran thil neih dan dânfîm taka vawt

GSAM 350.2Thucha a hmasawn zêl a, mi tam zêl an nih lai khân, thil neih pawh a pung zêl a; chuvângin kohran thil neih chu dânfîm taka vawt dân ngaihtuahna a lo awm ta. Upa White-in Ennâwkna le Thupuongtu-ah 1860 February ni 23-a a ziak thuah hian hetiang hi kan chhiar:—

GSAM 350.3“Mahse, he miho hi kohran thil neih insurance-a an khum theihna tûr dinhmunah an lo thleng thuai ang tih kan beisei; an inkhâwmna inhai pawh dân ang taka an vawt theihna tûr; an thih hnua an ro inhlan dân tûr ziaktute pawhin an duh chuan, an ro zînga thenkhat chu lekhabu insuona in rawngbâwlna tûrin an hlan theihna tûr. Kan rawngbâwltuhai le hotu unaupa te chu he thu hi ngaihtuah tûrin kan sawm. Kan ruatna hi mi tu emaw a do a nih chuan, miho angin kan zâwm theih dân tûr ruatna chu an ziak chhuak thei em?”

GSAM 350Dânfîm taka Inruotna pawm

GSAM 350.4He kum nipui chhûng hian, Ennâwkna le Thupuongtu-ah he thu hi inrem taka sawiho a ni nual. Kan miho Michigan le biel dang hrang hrang atanga rawn kal khâwmna pui, Battle Creek-ah September ni 28 atanga October ni 1 thleng neihah chuan, thawhna hmun le kohran thil neih dangte—inkhâwmna inhai leh thil dangte—vawt tûra dânfîm taka inruotna thu hi taka ngaihtuah a ni a, thu chu zalên taka sawiho a ni. He sawiho hi Ennâwkna le Thupuongtu, Vol. 16, No. 21, 22, 23-ah, October ni 9, 16 le 23, 1860-a chhuahteah a zau taka a lang.

GSAM 351.1He inkhâwmna thu ngaihtuahna rahin, lekhabu insuona in pawl chu dânfîm taka din tûr tih an lungrual taka an thlûk a; hetiang pawl chu a rang thei ang bera din theih nân, inkhâwmpui khâwm chu mi panga komiti an thlang.

GSAM 351Kohran hming

GSAM 351.2He inkhâwmpui hian kan miho kohna tûr hming thu pawh a ngaihtuah. He thu hi ngaihdân inang lo tak tak a rawn thlîr chhuak leh a; mi thenkhatin hming pakhat an duh a, mi dangin hming dang an duh. “Pathien Kohran” tih hming an rawn pêk lai khân, kan ringna thil danglamte chu a puang chhuak loh avângin an dodâl. “Seventh-day Adventists” tih hming erawh chuan, Krista a lo kal hnaih thu kan ring tih a puang chauh ni lovin, Ni sari ni Châwlni kan zâwm tih pawh a lantîr. Hming hnihnak hi pawm tûrin inkhâwmpui chu an lungrual êm avângin, thlûkna an siam lai khân mi pakhat chauh an dodâl a; mahse a hnûah chuan a dodâlna chu a thiat thuai.

GSAM 351Hming chu pawm a ni

GSAM 351.3Inhriettirna Thu No. 6-ah chuan heti hi kan chhiar:

GSAM 351.3“Kan hming pawm theih zingah, kan ringna inpuanna nena inrem, kan ringna puang chhuak a, mi danglam tak kan nihna hriattîr thei hming chauh lo chu inhmeh a awm lo....

GSAM 351.4“Seventh-day Adventist tih hming hian kan ringna thil tak tak chu hma lama a pholang a, thu zawngtu thinlungah thiam loh a chantîr ang. Pathien dân bawhchhetute chu Lalpa thalbawm atanga thal angin a hliam ang a, Pathien lamah inthubuona le kan Lalpa Isu Krista ringnaah a hruai ang.”

GSAM 351.4He inhriettirna thu rah chuan ringtute rilruah he thu hi kumkhua tûrin a tawp ta.

GSAM 351Thilpêk tak tak hna

GSAM 351.5Hei hi Pathien Thlarau thilpêkhai an lang chhuahna hna bik a ni lo em? Paulan kohranah an dah thu chu heti hian a sawi: “mi thianghlimte siamṭhat nân, rawngbâwlna sin tûr nân, Krista taksa siamṭhat nân: kan zain ringnaah inpumkhat kan thlen thlengin,” tih leh a dangte.11 Ringtute hian êng an dîlnaah leh inngaitlâwm taka an dîl zawh hnuah, Thlarauvin “Hei hi kawng a ni; in thutlûkna chu a dik,” tih a sawi a, chutichuan he thuah hian an thutlûkna rah tha te le a hman dân tak tak sawiin kohran chu a “siamṭhat” zêl chu a va inhmeh tak êm!

GSAM 352Kohran Inruotna

GSAM 352.1Upa White-in Battle Creek-ah April 1861-a General Conference hmaah thu a sawi a, June ni 11, 1861 Ennâwkna le Thupuongtu-ah a chhuahah, kan kohranhai inruotna famkim zâwk tûr ngaihdân chu a rawn thlen. A sâwmna zârah rawngbâwltu 9-in Bible inchûkna an nei a, thu hi êng an dîl nân; an zirchhuah rah chu Ennâwkna le Thupuongtu-ah an chhuah tûrin Inkhâwmpui-in a dîl. Kohran remdân le kohran hotute chungchângah Bible thu an sawi hnuah, General Conference-ah biel hrang hrang aiawh dân inang tûr thu chu ngaihtuah a ni a, biel kohranhai inkhâwmpui-ah pawh kohran aiawh dân dik le inang tûr chu ngaihtuah a ni. A takah chuan, an inrem theih tûr mi zât behchhana aiawh dân inang hmanga, hmun tin atanga dân anga thlan aiawhtute chu pawl pui inkhâwmnateah tîr tûr tih ngaihdân hmasa ber a ni.

GSAM 352Michigan Biel Kohranhai Inkhâwmpui din a ni

GSAM 352.2October ni 6, 1861-ah Michigan Inkhâwmpui chu hotu pakhat, ziaktu pakhat le enkawlna komiti mi pathum thlanga din a ni. Inkhâwmpui thlûkna zârah kohran tin inruotna an nei tûr tih an rawn pawm a, kohran thuthlung hi hetiangin an siam tûr tih an ruat:—

GSAM 352.3“Keini, hnuai-a kan hming ziaktute hi, kohran angin kan intawmin, Seventh-day Adventists hming kan pawm a; Pathien thupêkhai le Isu Krista ringna kan vawt tûrin thuthlung kan siam.”

GSAM 353Rawngbâwltute hriattîrna lehkha

GSAM 353.1He inkhâwmpui-ah hian he biel-a Seventh-day Adventist rawngbâwltu dinhmun tha neite zawng zawng hnenah hriattîrna lehkha pêk tûr tih hmasa berin an thlûk. Rawngbâwltute hian an kut nghata ruot rawngbâwltu nihna hriattîrna lehkha leh inkhâwmpui hotu le ziaktu-in an hming thlâk hriattîrna lehkha an keng tûr a; hriattîrna lehkha chu kum tin thara siam tûr a ni.

GSAM 353.2Kan kohranhai inruot dân chu kan miho hmaah thlen chhuak tûra thu ziak tûr komiti thlang tûr pawh an thlûk. He thu hi Ennâwkna le Thupuongtu October ni 15, 1861-a chhuahah a lang.

GSAM 353Aiawhtu-te hriattîrna lehkha

GSAM 353.3September 1862 thlaah Michigan Inkhâwmpui-in Monterey-ah a inkhâwmna hmasa ber a nei. Hetah hian kohranah pâwl mi pawm luh tûra vote an thlâk angin, kohran te pawh inkhâwmpui pâwl miah pawm dân ngaihdân chu hmasa berin a lang. He bielah kohran 17 an lo inruot tawh avângin, thlûkna zârah inkhâwmpui-ah an pawm ta a; he kohranhai pâwl mi lo kal zawng zawng pawh aiawhtu angin pawm an ni.

GSAM 353Rawngbâwltute hlawhman

GSAM 353.4He inkhâwmpui-ah hian rawngbâwltute hna an thawh tâk avângin kar tin sum ruat in pêk tûr dân pawh an pawm. Rawngbâwltute erawh chuan inkhâwmpui-ah an thawh hun te, an sum hmu le an sum seng te an thu pêk tûr a; he thu pêk dawngtu inkhâwmpui chuan an sum chhiar chu dik takin a siamfel tûr a ni.

GSAM 353Aiawhtu-te-in hriattîrna lehkha an rawn thlen hmasa ber

GSAM 353.5May ni 20, 1863-ah General Conference chu Battle Creek, Michigan-ah an nei. He pawl inkhâwmna-ah hian aiawhtu-te hian an biel tin atanga hriattîrna lehkha an keng hmasa ber. Aiawh dân erawh chu mi zât behchhana siam a ni lo. He inkhâwmpui-ah aiawh bielte chu Michigan, Wisconsin, Iowa, Minnesota, New York le Ohio an ni.

GSAM 354General le Biel Inkhâwmpui Dânbu

GSAM 354.1May ni 21-ah General Conference-in dânbu a pawm a; ni thothoh chuan biel kohranhai inkhâwmpui-te hnenah biel dânbu pawm tûr a rawn rawt. Michigan Inkhâwmpui inkhâwmna-ah pawm a ni. Hemi dânbute hian biel kohranhai inkhâwmpui le General Conference-ah aiawhtu aiawh dân chu mi zât behchhana siam tûrin an ruat. Hetah rawt biel dânbu hi tûnah khawvêl pum puia kan hmun bîk inkhâwmpui 72-in an hman dân nen a inang deuh.

GSAM 354.21864-ah thlasik hnu le nipui hma hunah General Conference a awm lai khân, kum chhûnga inkhâwmpui rawngbâwlnaah hnathawktu ni lo, mi nen Sum en Komiti din tûr tih biel inkhâwmpui hnenah rawtna hmasa ber pêk a ni; an hna chu enkawlna komiti nen tangkawmin rawngbâwltute sum chhiar an en a, an sum chhiar an siamfel tûr a ni. Chutiang chuan, mamawhna ang zêlin, hmalam hmalam a remdânna chu Pathien sin le a thil tumah a lo din ta.

GSAM 354.3Chutiang chuan sin hi dânfîm taka inruotnaah a luh dân tûr kawng chu tawi tein kan thlîr ta. Hei hi kan pawl chu tûna a nih dân nêna khaikhin chuan a tê êm lai khân tih a ni.

GSAM 354.4General Conference chu 1863-ah a famkim taka an din khân, aiawhtu zawng zawng zât chu tûna kan hmun bîk inkhâwmpui tê thenkhatin kum tin an neih zât aiin a tê zâwk.

GSAM 354Inruotna thiltum

GSAM 354.5Inruotna hmanga thil tih tum chu, pawl thil neih chu dân angin vawt leh enkawl theihna tûr a ni a; sin thawktute pawh thu inkhâwmna zârah inrem taka, buaina awm lovin an kal theihna tûr a ni, an thil tih hi thurawn nen a kal avângin. 1864 thleng kan inruotnaah pawmte dân hi, sin chu a lo zauh zêlin ram le hnam dangteah a thlen pawhin hman zêl a ni.

GSAM 355Pawl pui hrang hrang din a ni

GSAM 355.1Thucha a hmasawn zêl lai khân, General Conference inkhâwmna dân ang taka neihah hotute thlanga, pawl pui hrang hrang hi din a ni:—

GSAM 355.2General Conference Pâwl—pâwl mi 21 ni, America le ram dangah in pawl hrang hrang thil neih chu a hminga vawt tûra dân dinhmun nei pawl.

GSAM 355.3Ram dang Thucha hmun enkawlna pawl—inruot inkhâwmpui pâwl chhûnga awm lo ram dangah thucha hmun sin chu enkawl leh zauh tûra ruat.

GSAM 355.4Ram tin Lekhabu Tê Pâwl—chhiar tûr lekhabu sem leh lehkha inthawnna chu a hna bik a ni a, thucha hmun thar hawn tûrin kawng a zawn.

GSAM 355.5Sakhaw zalênna Pâwl—rilru dân avânga tihduhdahte puih leh sakhaw zalênna dân chungchâng ziak sem hi a hna bik a ni.

GSAM 355.6Ram tin Châwlni inchûkna Pâwl—hmun tinah Châwlni inchûkna sin chu din chhuah leh hmasawnna hi a tum a ni.

GSAM 355.7damdawi thiamtu rawngbâwltu le Mi rethei puihna Pâwl—a hna chu damdawi thiamtu le damdawi puihtu zirh, hriselna enkawlna inhai, pa leh nu nei lote inhai, upate inhai leh thil dangte enkawl hi a ni.

GSAM 3551868 thleng hmun kan luah

GSAM 355.81868 thleng kan sin hmun chu United States ram chhûnga Missouri Lui sak tienga awm le Missouri ram simtieng ramri nena inzawn latitude rin hmar tienga awm ram chu a ni. Chutih hunah chuan General Conference Komiti-ah pâwl mi pathum chauh an awm a, inkhâwmpui hotu chu an zînga pakhat a ni. hmun bîk inkhâwmpui pariat chu General Conference enkawlna hnuaiah an awm a, a pui hmun chu Battle Creek, Michigan-ah a ni.

GSAM 356Eng vângin inruotna thar mamawh a ni

GSAM 356.1Thucha ram dangah a thlen zêl avângin sin hmun pum pui chu inruotna thar siam a mamawh ta. Chuvângin, 1897-ah chu lamah hma an lo la ṭan a; mahse kum li kalta chhûng khân remdâna thar chu a famkim zâwk ta, Europe General Conference an din a, enkawlna komiti-ah pâwl mi sawm leh pali an awm; General Conference hmasa, Washington, D.C.-a a pui hmun awm chuan enkawlna komiti pâwl mi 28 a nei a, thucha mamawhna hrang hrangte aiawhin, tihtawp tawh pawl pui thenkhatte dinhmun a luah ta.

GSAM 3561903 January ni 1-a a dinhmun

GSAM 356.21904 General Conference Kum Bu atanga hnuai-a thu hi, 1903 January ni 1 thleng mi zât leh chhiar dân thu ngaihnawm tak tak a pêk:—

GSAM 356.3Chutih hunah kan sin inruot tawh chu General Conference pahnih, inpumkhatna inkhâwmpui sawm leh pali, hmun bîk inkhâwmpui 72, le thucha hmun 42 te an ni. Hetiang hian an then: North America-ah hmun bîk inkhâwmpui sawm pali le pakua; North America pawnah 23. America-ah inpumkhatna inkhâwmpui pariat; ram dangah paruk. America thucha hmun, Alaska, Hawaii le New Foundland telin, panga; America pawnah thucha hmun 37, hetiang hmunah: Europe-ah sawm leh pahnih; Africa-ah li; Asia-ah pathum; South America-ah pahnih; South Africa-ah pahnih; a dangte chu Central America, Mexico, West Indies le Pacific Islands-ah an awm. Hemi thucha hmun-te nen hian kut nghata ruot rawngbâwltu le hriattîrna pêk rawngbâwltu 67, le kohran za leh sawm thum le pakhat an inzawm.

GSAM 356Inremna le danglamna

GSAM 356.4Ram le hnam hrang hranga pawl inang lo tak takte hi thutak le mihringte chhandamna thu pui pakhat thlen tûrin an inpumkhat vek tih hriat hi thlamuanna a ni. Inruotna thilsiam maiah kan ring lo; remdânna siamtu Pathienah kan ring zâwk. A thawktute thil tih chu inrem taka an tih leh inpumkhat taka an tih chungah Pathien malsâwmna a awm chuan, “thil zawng zawng chu zahawm taka le rem taka tih rawh se.” tih chu a va ṭha le a va nuom êm tih kan hre thei ang.

Notes

  1. Tita 1:5. ↩
  2. Zânril khêkri, Feb. 15, 1844. ↩
  3. Tita 1:5-9. ↩
  4. 1 Timoti 3:1-15. ↩
  5. 1 Petera 5:1-6. ↩
  6. Matthaia 23:11. ↩
  7. Kohran Ta Dinga Inhriettirna Thuhai, Bu 1, phêk 210. ↩
  8. Chu bu vêkah, phêk 649, 653. ↩
  9. Kohran Ta Dinga Inhriettirna Thuhai, Bu 5, phêk 236, 237. ↩
  10. Chu bu vêkah, phêk 534 (ngaihpawimawhna kan belh). ↩
  11. Ephesi 4:12, 13. ↩

Note

Back