Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
11 / 31
11 / 31

Ka Lynnong 8 — Ka Jingkhawai Shongkurim jong u Khunlangbrot

John Norton Loughborough

GSAM 134.1“Uwei u briew u la pynlong ka jingkhawai janmiet kaba khraw, bad u la khot ïa kiba bun; bad ha ka por jong ka jingkhawai u la phah ïa la u shakri ban ong ïa kito ïa kiba la khot, To wan; namar ïa kiei kiei baroh la dep pynkhreh mynta.”1

GSAM 134.2“Suk kito ïa kiba la khot sha ka jingkhawai shongkurim jong u Khunlangbrot.”2

GSAM 134.3Ka jingbam janmiet ka long ka jingbam kaba khatduh jong ka sngi. Ha kane ka pharshi ki don lai sien ki jingkhot sha ka jingkhawai janmiet. Ym dei ban pynïakhleh ïa kane ka pharshi bad ki jingkhot sha ka “jingbam mynsngi” ba la kren ha Mathai 22:1-7. Ka “jingbam mynsngi” ka long ka jingbam ha shiteng sngi. Ha ka pharshi shaphang ki jingkhot sha ka jingbam mynsngi, ngi tip ba ïa kito kiba la wan khot la “leh beiñ” bad la pynïap, bad ba wat ïa u khun jong u syiem ruh la pynïap. U syiem uba la phah ïa kata ka jingkhot “u la pynjot ïa kita ki nongpynïap briew, bad u la thang ïa ka shnong jong ki.”

GSAM 134.4Kane ka pharshi jong ki jingkhot sha ka “jingbam mynsngi,” kaba pyni ïa ka jingkut jong kito kiba la kyntait nyngkong ïa kata ka jingkhot, ka la pynpaw biang ïa kaei kaba la jia shisha ïa kito kiba la kyntait ïa ka khubor babha jong U Khrist, bad kiba la pynïap ïa U bad ïa ki apostol jong U. U Trai u la phah ïa ki shipai pyrshah ïa kata ka jaitbynriew, kiba “la pynjot ïa kita ki nongpynïap briew, bad la thang ïa ka shnong jong ki”—ka Jerusalem.

GSAM 134Ka Jingkhot sha ka Jingkhawai Janmiet

GSAM 134.5Kane ka jingkhot sha ka jingkhawai janmiet ha ka pharshi, khlem artatien, ka thew ïa ka “jingkhawai shongkurim jong u Khunlangbrot.” La pynbna ïa ka jingkyrkhu halor kito ïa kiba la khot sha kata ka “jingkhawai shongkurim.” Ka jingkhawai shongkurim ka wan hadien ka jingshongkurim. Ka jingshongkurim jong u Khunlangbrot ka jia shuwa ba Un wan; namar, kumba ngi la ïohi lypa, ynda U Khrist Un wan ha kaba kut, Un “wanphai na ka jingshongkurim.”3

GSAM 135.1Kumta, kane ka jingkhot sha ka jingkhawai shongkurim ka dei ban long kajuh bad ka khubor jong u angel uba nyngkong ha ka Jingpynpaw 14, bad ka jingpynbna shaphang ka por ha ka lynnong kaba shiphew, kaba la kdew lypa. Kumba la thoh da u Loukas, kane ka jingkhot kaba nyngkong sha ka jingkhawai janmiet ka leit “sha kito ïa kiba la khot.” Kiei kita ïa kiba la khot lypa?—Kito kiba la ïohsngew bad la pdiang ïa ka khubor babha jong U Khrist. Ki phla ba ki ieit ïa U Khrist, bad ba ki ieit ïa ka jingpaw arsien jong U kum ka jingpyndep pura ïa ka jingkyrmen jong ki. Balei ba ka jingkhot kam dei ban leit nyngkong sha ki? Kumba ka la donkam ba ïa ka khubor babha dei ban kren nyngkong sha ki Jiw kiba don ïa ki Jingthoh Bakhuid, bad kiba kam ba ki ap ïa ka jingwan jong U Messiah,4 kumjuh ïa ka khubor jong ka jingwan arsien jong U Khrist la ai nyngkong sha kito kiba kam ba ki long ki nongbud jong U, bad ba ki ieit ïa ka jingpaw jong U.

GSAM 135Ka Jingkhot ïa Kito ïa Kiba La Khot Lypa

GSAM 135.2Ka jingkhot kaba nyngkong sha ka jingkhawai janmiet, namar ka long sha kito ïa kiba la khot lypa, ka dei ban leit sha ki balang. Bad shisha, ïa ka jingpynbna ba ka jingwan jong U Khrist ka la jan, naduh u snem 1833 haduh ka aïom pyrem jong u snem 1844, la pynlong ha ki balang, bad ki nongïalap jong kita ki balang ki la kyrshan ïa ka haduh shibun. Ka jingpynmih nyngkong jong u William Miller ïa ki jingpyrkhat jong u shaphang ka jingwan kaba la jan jong U Khrist ka la long ha kawei ka kot khubor Baptist ha Brandon, Vt. Ka jingtrei jong u bad jong ki paralok jong u haduh u Ïaïong, 1844, ka la long kham bun ha ki ïingmane lane ha ki ïing jingïalang ba la ïoh da ki balang jong kata ka por.

GSAM 135.3U Tymmen Himes u kren kumne shaphang ka jingtrei jong u Tymmen Miller haduh ka aïom pyrem jong u snem 1844:

GSAM 135.3“U la trei hapdeng baroh ki kynhun bad ki kynhun niam, khlem tuklar ïa ka rukom pynïaid lane ki aiñ pynbeit jong ki, da kaba ngeit ba ki dkhot jong ki kynhun balang bapher bapher ki lah ban ïaineh ha ka kyrdan jong ki, bad ha kajuh ka por ban pynkhreh ïa ka jingwan jong U Syiem jong ki.”

GSAM 135.4U Tymmen Himes, haba kren shaphang ka jingtrei lang jong u bad u Tymmen Miller, u ong shuh shuh: “Kham bun na ki nongïalap bad ki balang kiba la plie ïa ki jingkhang jong ki ïa ngi bad ïa ki para jong ngi kiba la pynbna ïa ka jinghikai shaphang ka jingwan arsien, ki la ïatreilang bad ngi haduh u snem uba khatduh”—u snem 1844.

GSAM 136Ki Jingkhang Ba La Plie na ka Bynta ka Khubor

GSAM 136.1Shaphang ka jingtrei jong u bad ka jinglong jong ka, u Wm. Miller u la ong:

GSAM 136.1“Ki jingkhang ki la plie ïa nga ban pynbna ïa kane ka jinghikai jong ka jingwan arsien jong U Khrist hapdeng jan baroh ki kynhun balang, haduh ba nga la lah ban pdiang tang ka bynta kaba rit jong ki jingkhot.... Ha baroh ki jaka ba nga la leit, ki dkhot jong ki balang kiba kham sheptieng Blei, kiba aiti lut, bad kiba im ha ka jingngeit, ki pdiang da kaba kloi eh ïa ki jingpyrkhat ba la pynbna kumne; katba uta uba tang phla da ka ktien hynrei uba bud ïa ka pyrthei, u Pharisi, u briew uba bat matlah ïa la ka jingngeit, uba sngewkhraw, uba sarong, bad uba pyrkhat tang ïa lade, u rkhie beiñ bad u ñiewbeiñ ïa ka jinghikai shaphang ka jingwan arsien jong U Khrist.”

GSAM 136.2Shaphang ka jinglong jong ka khubor jong ka jingwan arsien, lah ban ong ïa kajuh kaba u D’Aubigné u la ong shaphang ka Jingpynbha Niam,—Ka “la urlong ha ka kyrteng jong ka nongrim bakynja mynsiem. Ka la pynbna ïa ka ktien jong U Blei kum u nonghikai jong ka; ïa ka jingngeit kum ka lynti jingpynim; ïa U Mynsiem Bakhuid kum ki tiar ïaleh: bad da kine hi ki lad ka la kyntait ïa baroh kiei kiei kiba jong ka pyrthei.”

GSAM 136Ka Jingpynkhie Im Bakynja Mynsiem Kaba Phriang da ka Bor Bakhraw

GSAM 136.3Ka jinglong jong ki jingpynkhie im bakynja mynsiem kiba la bud ïa ka jingpynbna ïa ka khubor jong ka jingwan arsien, la batai kumne da u L. D. Fleming, u nongsharai jong ka balang Khristan ha ka surok Casco, ha Portland, Maine:—

GSAM 136.4“Ka jingsngewtynnad kaba la mih na ki jingbatai jong u [Wm. Miller] ka long kaba don ka jingpyrkhat bniah bad kaba jai jai tam; bad wat la ka long ka jingpynkhie im bakynja mynsiem kaba khraw tam kaba nga la ju ïohi, hynrei ka jingkhih jingmut da ka jingsngew ka long kaba duna tam. Ka i kumba ka ktah jur tam ïa ki shynrang ha ka imlang sahlang. Kaba wanrah ïa kata ka jingktah ka long kane: u para Miller u shim tang ïa ka waitlam jong U Mynsiem, kaba la sei bad kaba khlem sop, bad u buh ïa ka syrti kaba nep jong ka halor ka dohnud kaba lyngkhuit, bad ka ot! tang katta hi. Ha khmat ka syrti jong kane ka tiar ïaleh badonbor, ka jingbymngeit ka kyllon, bad ka jinghikai ba baroh kin ïoh jingpynim ka ïap tlor. Ki nongrim thok ki jah noh, bad ki nongkhaii jong ka Babel ki lyngngoh. Ha nga ka i kumba kane ka jan syriem tam ïa ki jingpynkhie im bakynja mynsiem ha ki sngi jong ki apostol, na kiei kiei baroh kiba ki por jong mynta ki la ïohi.”

GSAM 137Ka Jingïashem ha Richmond, Me.

GSAM 137.1Kum ka nuksa jong ka kam pynkhie im bakynja mynsiem kaba la ïaid ryngkat bad ka jingïalap ïa ka jinghikai shaphang ka jingwan arsien, ngin shim ïa ki kyntien na ka jingïathuh jong uwei uba la trei shitom ha kata ka jingïaid lynti. Haba kren shaphang ka jingïalang kaba ju long shisien lai bnai, kaba la long ha Richmond, Me., kaba mihkhmat ïa laiphew tylli ki balang Freewill Baptist, u ong:—

GSAM 137.2“Haba nga la rung sha ka jaka mane, u Tymmen Rollins, uba la shong hajan ka rynsan ïalap ha ka tduh shiliang jong ka ïing, u la ïeng bad ong, ‘Ko para White, phi lah ban ïoh jaka shong hangne hajan jong nga.’ Hadien ka jingïalap, la ai lad ïa ki briew ban kren, bad nga la kren da kaba laitluid shaphang ka jingim Khristan, bad ka jingjop jong kiba hok ha ka jingwan arsien jong U Khrist. Bun ki sur ki la pyrta, ‘Amen! amen!’ bad kham bun ha kata ka jingïalang kaba heh ki la don hapdeng ki ummat.... Hajan ka jingkut jong kata ka jingïalang, hadien ba u la ïoh ïa ka jingmynjur jong nga, u Tymmen Rollins u la ïeng bad ong: ‘U para White, uba shong ha ka kti kamon jong nga, un kren ha ka ïing jingïalang Reed mynta ka janmiet, shaphang ka jingwan arsien jong U Trai jong ngi U Jisu Khrist. To wan, ko ki para, bad to sngap hi da lade. Ngi don ka jaka kaba biang ban pdiang ïa phi baroh. To wan, ko ki para, kan ym pynmynsaw ïa uno uno na phi ban sngap ïa kane ka mat.... U la tip bha ba kham bun na ki para jong u kin ieh ïa ka jingïalang jong ki ha ka shnong, bad kin leit lai mer ban sngap ïa nga, bad ba ka jingïalang ban pyndep ïa ki kam jong ki kaba la buh por kan sangeh noh. Bad ka la long kumta. Lai na ka saw bynta jong ki nongïalap bad jan baroh ki nongmihkhmat ki la mih noh, bad ka ïing jingïalang Reed ka la dap da ki briew naduh dang kloi. Ka mat jong nga ka la long Mathai 24. U Mynsiem U Blei u la ai ïa nga ka jinglaitluid kaba khraw. Ka jingsngewtynnad ka la long kaba phylla.

GSAM 137.3“Haba nga la pynkut da ka jingsneng ïa ki Khristan ban aiti lut ïa lade bad ban long kiba la pynkhreh, bad ïa ki nongpop ban wad ïa U Khrist bad ban pynkhreh ïa ka jingwan jong U Khun u briew, ka bor U Blei ka la wan halor jong nga haduh ba nga la hap ban kyrshan ïa lade da kaba bat ïa ka rynsan ïalap da baroh ar tylli ki kti. Ka la long ka por kaba khia bad kaba kyntang. Haba nga la peit ïa ka jinglong jong ki nongpop, kiba la jah noh khlem U Khrist, nga la khot ïa ki da kaba ïam, da kaba ïai ong bun sien, ‘To wan sha U Khrist, ko nongpop, bad to ïoh jingpynim ynda Un paw ha ka burom jong U. To wan, ko nongpop ba isynei, shuwa ba kan dier palat. To wan, ko nongpop, ko nongpop ba isynei, to wan.’

GSAM 138.1“Ka jaka ka la long kaba khia bad kaba kyntang haduh katta katta. Ki nongïalap bad ki briew ki la ïam, don kiba la ïam jam. Ha kaba kut jong kawei pa kawei ka jingkhot ïa u nongpop, la ïohsngew ka jingud hapdeng ka jingïalang baroh kawei. Nga la ïeng ban batai ïa ka lynnong bad ban sneng palat ar kynta, bad ka sur jong nga ka la sdang sah. Nga la sangeh kren, bad nga la ïam jam na ka bynta kita ki briew baieit, da ka jingsngew kaba jylliew kum kaba tip tang uta ïa uba U Blei u la khot ban ïalap ïa ka jingshisha jong U sha ki nongpop. Ka la long ka por khyndai baje, bad lada la ai lad ïa kiwei ban kren, ka jingïalang kan da neh haduh shiteng synñia. Ka la kham bha ban pynkut ryngkat bad ka jingsngew kaba jylliew ha kata ka por, hynrei ym shuwa ba baroh kin ïoh lad ban jied ban ïeng ha ka liang jong U Trai. Nangta nga la khot ïa baroh ha ka jingïalang kiba kwah ban ïasoh bad nga ha ka jingduwai, bad ïa kito kiba kwah ba yn rah ïa ki ha khmat ka khet jong ka jingisynei, khnang ba kin long kiba la pynkhreh ban ïakynduh ïa U Nongpynim da ka jingkmen ha ka jingwan arsien jong U, ba kin ïeng joit. Man la u briew ha kata ka ïing kaba heh, kumba la ïathuh ïa nga hadien da ki briew kiba don ha ki bynta bapher bapher jong ka, u la ïeng. Hadien ka jingduwai kaba lyngkot, la pynkut ïa ka jingïalang.

GSAM 138.2“Ha ka step kaba bud nga la leitphai sha ka shnong, ryngkat bad ym duna ïa hynniew na ka phra bynta jong kito kiba la wan sha kata ka jingïalang kaba ju long shisien lai bnai jong ki Freewill Baptist. Uwei pa uwei u la ïathuh shaphang kata ka jingïalang kaba donburom kaba ki la ïashim bynta ha ka janmiet kaba la dep.

GSAM 138Ki Jingkhot ïa ka Khubor ha Kiwei Pat ki Jaka

GSAM 138.3“Ha ka por shongthait, ki nongmihkhmat bad ki nongïalap ki la khot ïa nga ban ïatreilang bad ki ban pynbeit ïa ka por ha kaba nga lah ban leit batai sha ki kynhun balang bapher bapher kiba don ha kata ka jingïalang kaba ju long shisien lai bnai, kiba don ki ïingmane kiba heh bad kiba biang. Ha kata ka por ka la long shiteng u Rymphang, bad la rai ba ka por kaba ki lynti ba tap da u thah ki dang biang ban ïaid da ki kali ba la tan halor u thah ka dang sah ym palat hynriew taïew, kaba ai ïa ki briew ka lad kaba bha ban wan sha ki jingïalang. La jied khatar tylli ki jaka kiba kongsan tam na ka bynta ka jingtrei jong nga ha ki hynriew taïew. Nga dei ban ai shiphew tylli ki jingbatai, kaba dawa ïa nga ban kren arphew sien shi taïew. Kane ka la ai ïa nga tang shiteng sngi man ka taïew, kaba nga ju shem ba ka donkam shisha ban leit khatsan lane arphew mer sha ka jaka jingïalang kaba bud.”5

GSAM 139Da ki Spah ki La Kylla Ngeit

GSAM 139.1Ki jingpynkhie im bakynja mynsiem bad ka jingkylla ngeit jong ki briew da ki spah ki la bud ïa ka jingïalap ïa ka jinghikai shaphang ka jingwan arsien ha kylleng ki jaka, bad khamtam ka la long kumta haba ki la nang jan sha ka jingkut jong u snem Jiw 1843 (Lber 21, 1844). Ka la long ha kata ka aïom tlang ba u nongthoh, ha la ka shnong—Victor, N.Y.—u la ïohsngew nyngkong shaphang kane ka mat, bad wat la u dang don tang khatar snem ka rta, u la pdiang ïa ka jingngeit ha ka jingwan arsien katba u la sngewthuh. Ka jingktah ïa ki briew ka la long shisha kaba khia bad kaba kyntang, ym tang ha ki jingïalang, hynrei ha kylleng ki jaka. Ha kata ka por ka Victor ka long tang ka shnong kaba don kumba arspah ngut ki nongshong shnong, hynrei ha ka thaiñ sawdong ka bun ki nongshong shnong. Kum u soh jong kata ka jingïai pynlong jingïalang ha kata ka shnong kaba rit, la pyntip ba ki don sanspah ngut kiba la kylla ngeit.

GSAM 139Ka Jingphla jong ka Kot Snem jong ki Methodist

GSAM 139.2Shaphang ka jingpynkhie im bakynja mynsiem kaba la phriang da ka bor bakhraw ha ka lynti jong ka jingpynbna ïa ka jingwan arsien, ngi shem ha ka Kot Snem jong ki Methodist ba “ha ki saw snem naduh 1840 haduh 1844, 256,000 ngut ki la kylla ngeit ha America.” Kaba la long shisha ha America ka la long shisha kumjuh ha kiwei pat ki ri ha kaba la pynbna ïa ka jingkhot. “Ka bor bakhraw ka la ïaid ryngkat bad ka jingïalap, bad ki mynsiem ki la kylla ngeit ha kylleng ki jaka.” Kumba ka jingkhot kaba nyngkong sha ka jingkhawai shongkurim ka la leit sha ki balang,—“kito ïa kiba la khot,”—ka la phriang lyngba jong ki sha baroh kiba mon ban wan bad ban ïoh bynta ha ka jingpynim kaba ap ïa ki briew jong U Blei. La ïa ka khubor la ïalap, la duwai, lane la rwai ha ki “jingrwai jong ka jingwan arsien,” ka jingkhih badonbor jong U Mynsiem U Blei ka la ïaid ryngkat bad ka kam.

GSAM 140Ki Khynnah ki Ïalap ha Sweden

GSAM 140.1Ha kaba ïadei bad kane ngin peit kumno U Trai u la trei ban pynrung ïa ka jingpynbna ha kita ki ri ha kaba ka aiñ ka la khang ïa ka jingïalap ïa kaei kaei kaba pyrshah ïa ka “balang ba la buh da ka sorkar.” Ka Sweden ka la long kawei na kita ki ri. Hangta U Trai u la pyndonkam ïa ki khynnah rit ban sdang ïa ka kam. Ka jingpaw nyngkong jong kane ka la long ha ka aïom lyiur jong u snem 1843, ha Eksjö, ha ka phang shathie jong ka Sweden. Kawei ka khynnah kynthei kaba dang don tang san snem ka rta, kaba ym pat ju nang ban pule lane ban rwai, ha kawei ka sngi, da ka rukom kaba khia bad kaba kyntang tam, ka la rwai thik ïa kawei ka jingrwai niam kaba jrong jong ki Lutheran, bad nangta da ka bor bakhraw ka la pynbna, “Ka por jong ka jingbishar jong U ka la wan,” bad ka la sneng ïa ka ïing ka sem ban pynkhreh ban ïakynduh ïa U Trai; namar ba Un sa wan shen. Kito ha ka ïing ka sem kiba ym pat kylla ngeit ki la khot ïa U Blei na ka bynta ka jingisynei, bad ki la ïoh ka jingmap. Kane ka jingïaid lynti ka la phriang na kawei ka shnong sha kawei pat, bad kiwei pat ki khynnah ki la pynbna ïa ka khubor. Kane kajuh ka jingïaid lynti hapdeng ki khynnah ka la paw ruh katto katne ha Norway bad Germany.

GSAM 140“Hooid! Nga La Hap ban Ïalap”

GSAM 140.2Ha u snem 1896, katba nga dang pynlong ki jingïalang ha ki khathynñiew tylli ki bynta bapher jong ka Sweden, nga la ïaid lyngba bun ki jaka ha kiba ki khynnah ki la ïalap ha u snem 1843, bad nga la ïoh lad ban ïakren bad kito kiba la ïohsngew ïa kata ka jingïalap, bad ki rangbah kiba la ïalap mynba ki dang long khynnah. Nga la ong ha uwei na ki, “Me la ïalap ïa ka khubor jong ka jingwan arsien mynba me dang long u khynnah?” U la jubab, “Ïalap! Hooid, nga la hap ban ïalap. Ngam shym la thmu hi ïa kane. Ka bor ka la wan halor jong nga, bad nga la kren ïa kaei kaba kata ka bor ka la pynbor ïa nga ban kren.”

GSAM 140U Boquist bad u Walbom ha Örebro, Sweden

GSAM 140.3Ha ka distrik Örebro Län kane ka kam ka la phriang haduh ba ki briew kiba la kham heh ka rta ruh ki la shah pynkhih ban pynbna ïa ka khubor. Nangta ki bor sorkar, ba la pynshlur da ki lyngdoh jong ka “balang ba la ithuh da ka sorkar,” ki la kem ïa ar ngut ki samla, u Walbom, uba khatphra snem ka rta, bad u Ole Boquist, uba khatsan snem ka rta, da kaba ong ba kin pynlong ïa ki ka nuksa jong ka jingpynsaja ha khmat ki paidbah. Ki la tied ïa ki lyngkdong kiba lyngkhuit jong ki da ki dieng birsh, bad ki la buh ïa ki ha ka patok Örebro ryngkat bad ki jingmong kiba dang mih snam. Ynda kine ki jingmong ki la koit, ki la sei ïa ki na ka patok, bad ki la dawa ïa ki ban jubab, “Phin sangeh noh ban ïalap ïa kane ka jinghikai?” Wat la ki la tied ïa ki da ki dieng ha ka sien kaba ar, kaba la pynpra biang ïa ki jingmong jong ki, ka jubab kaba ki la lah ban ïoh ka long tang kane, “Ngin ïalap ïa ka jingïalap kaba U Trai U hukum ïa ngi.” Lyngba ka jingkyrpad jong kawei ka kynthei kaba pawnam na ka balang ha Örebro, u Syiem Oscar I. u la hukum ïa ki bor sorkar ban pyllait ïa kita ki samla na ka patok, bad ban ieh noh ïa kita ki briew khlem pynthut. Kumta la ïoh ïa ka jingjop na ka bynta ka jingshisha ha Sweden.

GSAM 141Ka Jingphla jong u Boquist

GSAM 141.1Ha ka Review and Herald jong ka 7 Risaw, 1890, don ka jingïathuh kaba sngewtynnad shaphang ka jingïalap jong ki khynnah, kaba u O. Boquist hi u la thoh. U ong:—

GSAM 141.2“Ha u snem 1843 ka jingïakhih ha ka niam ka la mih hapdeng ki briew ha ka dong balang Karlskoga, ha Örebro Län. Ki nongïalam ha kane ka jingïakhih ki long ki khynnah bad ki samla shynrang, kiba la khot ‘rapare.’ Kine ki la ïalap da ka bor U Blei, bad ki la pynbna ha khmat ki briew, da ka jingskhem kaba khraw, ba ka por jong ka jingbishar U Blei ka la wan.

GSAM 141.3“Ha ka aiom synrai jong uta ujuh u snem, ma nga, u O. Boquist, uba ha kata ka por nga dang khatsan snem ka rta, ryngkat bad uwei pat u samla, u Erik Walbom, uba khatphra snem ka rta, ngi la shah ktah eh ha kane ka bor bym lah ïohi haduh ba ngim lah ban ïaleh pyrshah ïa ka satia. Mar ïa shah bat ha kane ka bor na bneng, ngi la sdang ban kren ha ki briew, bad ban pynbna da ka sur kaba jam ba ka por jong ka jingbishar ka la wan, da kaba kdew ïa ki sha u Joel 2:28-32 bad ka Jingpynpaw 14:6, 7.”

GSAM 141Ki Khynnah ha ka Jingïohi-paw

GSAM 141.4Ki briew ki la ïathuh ïa nga ba kito kiba la shah ktah kumta ha kane ka bor na bneng kim tip shuh ïa kaei kaei kaba don sawdong jong ki. Shisha ki la don ha ka jingïohi-paw na U Blei, bad ki la kren da ka bor kaba la wanrah ka jingktah kaba khraw ban pynsngewthuh ïa ka jingshisha. Ki la ong ba kine ki khynnah rit, katba ki dang don hapoh kata ka jingktah, ki ju kren da ka bor bad ka burom jong ki rangbah bad ki kynthei kiba la rangbah pura. Kumta kito kiba la ïohi ïa ka ki la poi sha ka jingpynkut nia ba dei U Trai Uba pyndonkam ïa ki ha ka jingïathuhlypa ban kren ïa kine ki jingshisha kiba khia. U nongthoh u ïai bteng:—

GSAM 142.1“Ki briew ki la ïalum bun eh ban sngap ïa ngi, bad ki jingïalang jong ngi ki la ïai bteng mynsngi bad mynmiet, bad ka jingkyndit bynriew bakhraw ha ka niam ka la mih na kata. Ki samla bad ki tymmen ki la shah ktah ha U Mynsiem U Blei, bad ki la pyrta sha U Trai na ka bynta ka jingisynei, da kaba phla ïa ki pop jong ki ha khmat U Blei bad u briew.

GSAM 142.2“Hynrei ynda u lyngdoh ha ka balang u la ïoh jingtip ïa kane, la pyrshang bun rukom ban pynsngap jar ïa ngi, bad kumta ban pynsangeh ïa ka jingkhih ha ka niam kaba la phriang; hynrei baroh ki jingpyrshang ki la long lehnohei. Nangta la kyrpad ïa u heh pulit ban pynkem ïa ngi, bad la wad ïa ngi khlem seisoh ha ka khlaw la hynriew taïew, ha kaba ngi la phet ban ïoh jaka rieh.

GSAM 142.3“Hynrei ha kaba khatduh, la khot ïa ngi ban wan mih ha khmat u nongsharai jong ka balang. Ka jingdon jong ngi ka la nang bun haduh ba sawphew ngut ki samla shynrang bad kynthei ki la wan mih ha ka ïing u nongsharai, ha kaba la bishar ïa ngi slem eh. Ïa baroh lait noh ïa nga bad u Walbom la shah ban leit phai sha ki ïing jong ki; hynrei ïa ngi la kem, bad ha ka sngi kaba bud la set ïa ngi ha ka patok Örebro, ha kaba la buh ïa ngi ryngkat bad ki nongtuh ha ka kamra patok 14, kumba ngi la leh ka kam sniew kaba khraw.”

GSAM 142Ka Jingphla jong ka Para Kynthei u Boquist

GSAM 142.4Ha ka 22 Nailur, 1896, ka para kynthei jong u Boquist, kaba hynñiewphew ar snem ka rta, ka la wan sha ka jingïalang jong ngi ha Örebro, bad ka la ïathuh ïa ngi shaphang kaei kaba la jia ïa u para shynrang jong ka; namar ka la ïohi ïa ka jingshah tied, ka jingshah set patok, bad ka jinglait jong u. Ka la rwai ïa ngi ïa ka jingrwai kaba u Boquist bad u Walbom ki la rwai katba ki dang mih na ka patok bad ïaid halor ka jingkieng kaba jam ïa ka nur um sawdong kata ka kut syiem jong ka spah snem kaba khathynriew, kaba la pyndonkam kum ka patok ha u snem 1843. Ka bor jong ka jingïakhih jong u snem 1843 ka la synran ïa ka jingphla bad ka jingrwai jong kata ka jingrwai. Ka jingrwai, ba la pynkylla sha ka ktien Phareng, ka long kumne:—

GSAM 143Ka Jingrwai ba la Rwai da u Boquist bad u Walbom

GSAM 143.1“Ym don uba lah ban poi sha ka jingjahthait bymjukut, U bym shym la ïai ïaid shakhmat da ka bor kaba khlaiñ; Ym don uba lah ban poi sha kata ka thong kaba tyngshaiñ, Lada um ïai ïaid shakhmat da ka dohnud bad ka mynsiem. Ka jingïaleh tyngeh jong u ka dei ban neh haduh kaba kut; Ha kane marwei ki jingkyrmen jong ngi baroh ki dei ban shaniah. La khot ïa ka khyrdop kaba khim, bad ïa ka lynti kaba rit, Hynrei ka jingaiei bad ka jingjied ki long khlem dor ïa baroh; Hynrei baroh ka shong ha kaba ïai ïaid, ïai ïaid shakhmat; Tang da kata lah ban poi sha ka jaka rieh.
GSAM 143.2“Ïaleh pyrshah jur, hooid, jur eh, ko mynsiem jong nga! Ïa baroh kaba wan hapdeng jong pha bad ka thong jong pha. Ïaleh pyrshah ïa ka jingpynthut baroh. Ïeng skhem! ïeng neh! Namar ïa kito kiba ïai ïaid shakhmat la pynkhreh ïa ka pansngiat. Lada phi kwah ban mad ïa ki jingkmen ka bneng, Ïaid shakhmat lyngba ka jingpynthut baroh. Kyrkieh; Ieh noh, ieh noh, ko, ieh noh ïa ki jingshukor jong ka pyrthei baroh, To pynher beit ïa ka lama jong pha ka jingïaleh pyrshah!
GSAM 143.3“Haba ka pyrthei ka khot ïa pha, ‘To wan bad ïaid lem bad ngi,’ Wat kohnguh; kata ka lynti ka ïalam sha ka jingjynjar. Ïa kaei kaba ka pyrthei ka pan, kyntait la ka long kumno kumno ruh, Lada pha kohnguh, ko mynsiem baieit, phan jot noh. Namar ka jingieit ïa U Khrist nga ai ïa kane ka jingsneng: Ïaleh da ka bor U Blei; kane ka long ka dor jong ka pansngiat. Ïaleh pyrshah jur ïa ka jingpynthut baroh; Ka pansngiat ka kham kordor ban ïa ka jingïaleh, la ka slem katno katno ruh.
GSAM 143.4“Ka bneng jong ka burom ka kham kordor ban ïa ka jingim jong pha baroh, Ban ïa ki jingduwai, ki jingthrang, bad ka jingïaleh jong pha baroh. Ym lah ban don ka jingsngewsih ha kata ka hima, Ka pansngiat ka kham kordor ban ïa baroh ka jingthrang kaba pha lah ban ai. Namar kata kyndit bynriew, bad khmih sawdong da kaba phikir, To pynkhreh ïa ka jingsawa ka turoi jong ka jingbishar; Namar ïa ka jaiñ shongkurim, kaba khuid, kaba lieh bad kaba pura, Yn dawa na ka mynsiem baroh kaba kyrpad, Kaba wad ban rung sha kata ka nongbah kaba itynnad; Namar kata kyndit bynriew, bad to pynkhreh ïa lade.
GSAM 144.1“Phim lah ban pynsangeh ïa ka lieng ha kata ka rud duriaw bneng, Lymne ban rung ha kata ka ri ‘ba la pynkhreh lypa,’ Lada phim don ïa ka jingim jong ka jingngeit kaba la tyrwa; Namar ka Jingthoh ka ong ïa kane shai kdar. Dei tang ka jingngeit kaba lah ban pynim ïa u nongpop, Bad ban siewspah ïa phi na ka jingtep kaba runar.
GSAM 144.2“Kumta to sngap, ko baieit, bad ïeng na ka jinghap kaba sngewsih jong pha; Ka jingaiei U Blei ka dap kyrhai, bad ka long khlem dor ïa baroh. Ngeit, kylla kaba mut, bad sngap ïa U Nongpynim U ong, Da ki ktien kiba itynnad, ‘Kane, kane ka long ka lynti.’ La khot sngewbha ïa ka pyrthei baroh, to ai ïa baroh ban wan, Bad ban ïoh da kaba ïaleh tyngeh ïa ka pansngiat hapoh kata ka ïing.
GSAM 144.3“U Trai U sngewbha bad U thrang ban ai Ïa kane ka jingai ha baroh kiba ïaid ha ka lynti jong U. Wat pynlait ïa lade na ka jingïaleh, hynrei ïai ïaid shakhmat, Bad shen, shen eh, yn ïoh ïa ka jingjop. Ka kti U Blei ka wad ïa ka mynsiem jong pha; Un ai jingjahthait ïa pha; U Jisu U tied jingkhang, U wad ïa ka jingbha tam jong pha. Kyndit bynriew! Dei U Mynsiem U Blei Uba pynkhih ïa ka jingthiah jong pha; Tang kito kiba ïai sharai kin ïoh jingpynim.”

GSAM 144U Khynnah Nongïalap ha Karlskoga

GSAM 144.4Uwei u rangbah ha Örebro u la ïathuh ïa nga ïa kaei kaba la jia ha Karlskoga, ha kaba u la shong ha u snem 1843. U la ong:—

GSAM 144.5“Uwei u khynnah rit uba phra snem ka rta, uba ym pat ju nang ban pule wat ïa ki dak, u la sdang ban ïalap ïa ka khubor, da kaba sot ïa bun ki dkhot ka Jingthoh. Ki briew ki la ong, ‘Uta u khynnah u la dap da ka Baibl.’ Kane ka jingjia ka la jia hadien ba u Syiem Oscar u la kren na ka bynta kito kiba la shah pynshitom beiñ, kumta u lyngdoh jong kata ka jaka um lah ban pynwan ïa u khynnah ha khmat ka ïingbishar ban pynsangeh ïa ka kam; hynrei u la ong ïa ki briew ban wallam ïa u khynnah ha khmat jong u, bad un pynpaw ïa u, bad pyni ïa ki ba um tip ïa ka Baibl.

GSAM 144.6“Ha khmat u paidlang u lyngdoh u la plie ïa ka kot jingrwai jong u, bad u la ong ïa u khynnah ban pule na ka bynta jong u. U khynnah u la jubab, ‘Ngam nang ban pule;’ hynrei da kaba phai da ka lyngkdong sha u lyngdoh, u la rwai ïa ka jingrwai baroh da kaba dei naduh kaba sdang haduh kaba kut, katba u lyngdoh u dang peit ïa ka kot da kaba lyngngoh. U lyngdoh u la ong ïa u khynnah, ‘I kumba me tip ïa kiei kiei baroh.’ U khynnah u la jubab, ‘Em. Ym shah ïa ngi barabor ban ïathuh ïa baroh kaba ngi tip.’

GSAM 145.1“Nangta u lyngdoh u la plie ïa ka Testament Bathymmai bad u la ong ïa u khynnah, ‘Pule na kane na ka bynta jong nga.’ U khynnah u la jubab, ‘Ngam nang ban pule.’ U lyngdoh u la kylli, ‘Kaei keiñ kaba me tip shaphang ka Baibl?’ Ka jubab jong u ka long, ‘Nga tip haei don ka dkhot kaba don ïa ka kyntien bad khatsaw sien hapoh jong ka.’ U lyngdoh u la ong, ‘Em! Ym don kum kata ka dkhot ha ka Baibl.’ U khynnah u la ong, ‘Phin sngewbha ban pule na ka bynta jong nga ïa ka Jingpynpaw 18:13?’ ‘Hooid,’ la ong u lyngdoh. Katba u dang pule ki briew ki la ñiew, bad shisha ka kyntien bad ka la don khatsaw sien thik, bad hapdeng kita ki khatsaw sien ka la don ka ‘jingteh ïa ki mynsiem jong ki briew.’ Ki briew ki la pyrta, ‘To peit! to peit! U khynnah u tip shaphang ka Baibl kham bun ban ïa u lyngdoh!’ Da kaba sngewjah burom eh, u lyngdoh u la ieh noh ïa kata ka mat, bad naduh kata u la ieh ïa ki briew khlem pynthut shuh.”

GSAM 145.2Kumta, na ka shyntur jong ki khynnah U Trai U pynskhem ïa ka ktien jong U, bad ha kane ka rukom kaba phylla U la wanrah ïa ka jingshisha jong U sha ki shkor jong ki briew kiba ki aiñ jong ki ki la khang ïa ka jingïalap ïa kano kano ka jinghikai lait noh ïa kata jong ka “niam ba la ithuh da ka sorkar.”

GSAM 145Ki Jingai jong U Mynsiem kiba Ïasoh bad ka Khubor

GSAM 145.3Ym dei tang ha Sweden ba U Trai, ha kaba ïadei bad ka jingïakhih jong ka jingwan arsien, U la kren ha ki briew jong U lyngba ki jingai jong U Mynsiem jong U. Ha Scotland, ha England, bad ha America ruh U Trai U la hikai ïa ki briew jong U da ki jingpynpaw kiba kyrpang.

GSAM 145Ki Jingïohi-paw jong u William Foy

GSAM 145.4Ha u snem 1842 la don ha Boston, Massachusetts, uwei u briew uba la nang la stad bha, uba kyrteng u William Foy, uba long u nongkren uba tbit bha. U long u Baptist, hynrei u dang pynkhreh ban ïoh jingpynkyntang kum u myntri Episcopal. Da ka jingaiei U Trai U la ai ïa u ar tylli ki jingïohi-paw ha u snem 1842, kawei ha ka 18 Kyllalyngkot, bad kawei pat ha ka 4 Rymphang. Kine ki jingïohi-paw ki la don ka sabut kaba shai ba ki long ki jingpynpaw bashisha jong U Mynsiem U Blei. La khot sngewbha ïa u na kawei ka jaka sha kawei pat ban kren na ki rynsan ïalap, ym tang da ki Episcopal, hynrei da ki Baptist bad kiwei ki kynhun balang ruh. Haba u kren, u ju phong barabor ïa ka jaiñ jong u nongtrei balang, kum kaba ki nongtrei jong kata ka balang ki phong ha ki jingmane jong ki.

GSAM 146.1Ki jingïohi-paw jong u Foy ki la ïadei bad ka jingwan kaba la jan jong U Khrist, ka jingïaid jong ki briew U Blei sha ka nongbah bneng, ka pyrthei bathymmai, bad ki burom jong ka jinglong jong kiba la shah siewspah. Namar ba u la nang bha ïa ka ktien, bad u lah bha ban batai, u la pynlyngngoh ïa ki briew ha kano kano ka jaka kaba u leit. Da kaba la shah khot sngewbha u la leit na kawei ka nongbah sha kawei pat ban ïathuh ïa ki kiei kiei kiba phylla kiba u la ïohi; bad khnang ban ïoh jaka ïa ki paidlang kiba bun eh kiba la ïalum ban sngap ïa u, la ïoh ïa ki ïing jingïalang kiba heh, ha kaba u la ïathuh ha ki hajar ngut ïa kaei kaba la pyni ïa u shaphang ka pyrthei bneng, ka jingitynnad jong ka Jerusalem Bathymmai, bad ki paid angel. Haba u batai shaphang ka jingieit bajem bad ba dap da ka jingsngewsynei jong U Khrist ïa ki nongpop kiba duk, u la kyntu ïa kito ki bym pat kylla kaba mut ban wad ïa U Blei, bad ki phew ngut ki la jubab ïa ki jingkyrpad bajem jong u.

GSAM 146Ka Jingïohi-paw jong ki Lai Tylli ki Mawjam

GSAM 146.2Ka kam jong u ka la ïai bteng haduh u snem 1844, hajan kaba kut jong ki 2300 sngi. Nangta la ai sngewbha ïa u sa kawei pat ka jingpynpaw jong U Mynsiem Bakhuid,—ka jingïohi-paw kaba lai, ïa kaba um shym la sngewthuh. Ha kane la pyni ïa u ïa ka lynti jong ki briew U Blei haduh ka nongbah bneng. U la ïohi ïa ka rynsan, lane ka mawjam, kaba khraw, halor jong kaba ki paidlang ki la ïalum. Teng teng uwei u ju ngam lyngba kane ka rynsan bad jah na ka jingïohi, bad shaphang uba kum uta la ong ha u, “U la phai dien na ka jingngeit.” Nangta u la ïohi ïa ki briew ba ki kiew sha ka mawjam, lane ka rynsan, kaba ar, bad hangta ruh don kiba la ngam lyngba ka rynsan bad jah na ka jingïohi. Ha kaba khatduh ka rynsan kaba lai ka la paw, kaba la poi haduh ki khyrdop jong ka nongbah bakhuid. Ka kynhun kaba khraw ka la ïalum bad kito kiba la kiew sha kane ka rynsan. Namar ba u la khmih lynti ba U Trai Jisu Un wan ha ka por kaba lyngkot eh, um shym la ithuh ïa ka jingshisha ba ka khubor kaba lai ka dei ban bud ïa ka khubor kaba nyngkong bad kaba ar jong ka Jingpynpaw 14. Kumta um lah ban batai ïa kata ka jingïohi-paw, bad u la sangeh ban kren ha khmat ki paidbah. Hadien ba ka por jong ka jingïathuhlypa ka la kut, ha u snem 1845, u la ïohsngew ïa uwei pat ba u ïathuh ïa kajuh ka jingïohi-paw, ryngkat bad ka jingbatai ba “la ai ïa ka khubor kaba nyngkong bad kaba ar, bad ba ka khubor kaba lai ka dei ban bud.” Shen hadien kane u Foy u la pang bad u la ïap.

GSAM 147.1Da kine ki jingpynpaw jong ka bor U Blei ha kaba ïadei bad ka jingïalap ïa ka jingwan jong U “hajan ki jingkhang,” bad da ka jingkmen jong ki hajar ngut kiba la phai na ka pop ban shakri ïa U Trai, bad ban ap ïa ka jingwan jong U, ki briew ki la nang kham sngewskhem shuh shuh ba kane shisha ka long ka khubor U Trai sha ka pyrthei.

GSAM 147.2Hynrei ka 21 Lber, 1844, ka la wan, bad ka la leit noh, bad U Trai Um shym la wan. Hynrei ka jingngeit kaba skhem jong kiba aiti bad kiba puson ka long ba ki la ïaid katkum ka mon U Trai, bad ba ha ka por kaba biang yn pynshai ïa kiei kiei baroh.

Notes

  1. Loukas 14:16, 17. ↩
  2. Jingpynpaw 19:9. ↩
  3. Loukas 12:36. ↩
  4. Ki Kam ki Apostol 13:45. ↩
  5. Ki Jingthoh Shaphang ka Jingim jong u James bad ka Ellen G. White, ki sla 61-64. ↩

Note

Back