Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
14 / 31
14 / 31

Ka Lynnong 11 — Ka Khubor jong u Angel uba Ar

John Norton Loughborough

GSAM 171.1“BAD u angel pat u bud, da kaba ong, «Ka Babilon ka la kyllon, ka la kyllon, kata ka shnong kaba khraw, namar ka la pyndih ïa ki kynja bynriew baroh da ka waiñ jong ka jingbitar jong ka jingklim jong ka.»”1

GSAM 171.2“Te u kynrad jong ka ïing, haba u la bitar, u la ong ha u shakri jong u, «To mih kloi sha ki surok bad ki lynti jong ka shnong, bad to wallam hangne ïa kiba duk, bad ïa kiba dkoh, bad ïa kiba dkoh kjat, bad ïa kiba matlah.»”2

GSAM 171.3U Trai lyngba ki nongtrei jong u u la pynkhih ïa ka pyrthei da ka khubor, “Ka por jong ka jingbishar jong u ka la poi,”—ka khubor kaba baroh ki briew jong u kiba phla ïa ka kyrteng jong u ki la lah ban ïatylli lada ki la mon. Kane ka la long ka jingkhot banyngkong sha ka “jingkhawai” shongkurim. La pynbna ïa ka “ha kito kiba la khot.”3 Haba la kyntait ïa kane ka jingkhot da ki jingmap bapher, la ai ïa ka jingkhot kaba ar, kaba ïahap bad ka khubor jong u angel uba ar.4 Da kane ka jingkhot u Trai u la pynïapher ïa ki briew ban leit shakhmat haduh kaba kut ka por, ryngkat bad ka jingshai kaba nang kiew jong ka jingshisha jong u.

GSAM 171Ka Jingkhot Kaba Ar sha ka Jingkhawai Shongkurim

GSAM 171.4Ka khubor kaba ar—kaba bud ïa ka jingpyrta jong ka por jingbishar—ka ong, “Ka Babilon ka la kyllon, ka la kyllon, kata ka shnong kaba khraw, namar ka la pyndih ïa ki kynja bynriew baroh da ka waiñ jong ka jingbitar jong ka jingklim jong ka.” Bad ka jingkhot kaba ar sha ka jingkhawai ka ong, “To mih kloi sha ki surok bad ki lynti jong ka shnong, bad to wallam hangne ïa kiba duk, bad ïa kiba dkoh, bad ïa kiba dkoh kjat, bad ïa kiba matlah.” Ha kine ki dkhot baroh, ïa ki briew jong u Trai kiba phla ïa ka kyrteng jong u la khot ka “shnong.” Da ki jinghikai jong ki kiba ïapyrshah bad kiba kulmar, la khot ïa ki “Babilon.” Da kawei pat ka bynta jong ka Jingthoh kaba kren ïa ki por kiba khatduh, ngi ïohi ba shuwa ka jingwan jong u Trai la khot ïa ki briew jong u ban mih noh na ka “Babilon”: “Ka Babilon kaba khraw ka la kyllon, ka la kyllon, bad ka la long ka jaka shong jong ki ksuid, bad ka jaka sah jong u mynsiem bymkhuid baroh, bad ka phatok jong u sim baroh uba jakhlia bad uba isaitmet.... To mih noh na ka, ko ki briew jong nga, khnang ba phin ym ïashim bynta ha ki pop jong ka, bad ba phin ym ïoh bynta ha ki jingïapynshitom jong ka.”5

GSAM 172“To kynmaw kumno phi la ïohsngew”

GSAM 172.1Ha ka jingkren ha ka balang Sardis ngi pule, “Namarkata to kynmaw kumno phi la pdiang bad phi la ïohsngew, bad to bat skhem, bad to kylla kaba mut. Lada phi ym ap, ngan wan ha phi kum u nongtuh, bad phin ym tip ha kano ka por ngan wan ha phi.”6 Ka balang Sardis ka paw ba la pynmih noh lyngba ka Jingpynkylla, hadien ka por kaba dum jong ka kam jong “Jezebel”—ka balang kaba la phai dien na ka jingngeit. La ïathuh ha ka balang Sardis ba ka la long ka balang kaba im; hynrei haba ka la ïohsngew bad kyntait ïa ka jinghikai shaphang ka jingwan jong u Trai, ka la pynlong ïa lade ha ka jaka ba kane ka jingjia kan wan hap ha ka kum u “nongtuh mynmiet.” Kumta, u apostol Paul u ong ha 1 Thessaloni 5:1-5, kan long ka jinglong jong kito kiba pyrta, “Ka jingsuk bad ka jingïada,” haba ka jingwan jong u Trai ka la jan. Kito kiba bud ïa ka jingshai jong ka jingshisha la khot ki “khun jong ka sngi,” bad u Trai un ym wan ha ki kum u nongtuh.

GSAM 172.2Ha kane ka jingïathuhlypa shaphang ki hynñiew balang, ngi ïohi ba ka jingkyllon jong ka balang Sardis la bud mar-mar da ka balang Philadelphia, ne (katkum ka jingmut jong ka kyntien) ka balang jong ka jingieit para briew. Kumta shisha ki long ki 50,000 ngut ki riewngeit kiba, lyngba ka khubor jong u angel uba ar, la pynmih noh na ki balang bapher bapher baroh, bad la pynïatylli ha ka jingïaineh kabawei jong ka jingieit para briew halor ka jingshisha kaba kongsan eh, kata ka jingwan arsien jong U Khrist kaba la jan.

GSAM 173Kumno la Pynbna ïa ka Khubor Kaba Ar

GSAM 173.1Ka Jingpyrta Shiteng Synñia jong ka 12 tarik Nailur, 1844, ka don ka jingthoh ba u Tymmen J. V. Himes u la pynmih shaphang ka khubor jong u angel uba ar, bad shaphang ki jingjia kiba la ïalam sha ka jingpynbna ïa ka. Ka shithi jong u ka long kaba la thoh na McConnelsville, Ohio, ha ka 29 tarik Nailar, 1844, bad ka pule kumne:—

GSAM 173.2“Haba ngi la sdang ïa ka kam bad u para Miller ha u snem 1840, u la la ai jingkren la khyndai snem. Ha kata ka por u la ïeng jan marwei. Hynrei ki jingïaleh jong u ki la long khlem sangeh bad kiba seisoh ha kaba pynkhih ïa ki nongphla ïa ka niam ban ïohi ïa ka jingkyrmen kaba shisha jong ki briew jong U Blei, bad ïa ka jingpynkhreh kaba donkam na ka bynta ka jingwan jong u Trai; kumjuh ruh ha kaba pynkhih ïa baroh ki kynja briew kiba khlem kylla ban sngewthuh ïa ka jinglong ba la jah jong ki, bad ïa ka kamram jong ka jingkylla kaba mut bad ka jingkylla sha U Blei khlem pynslem, kum ka jingpynkhreh ban ïashem ïa u Nongleitkurim ha ka jingsuk haba u wan. Kine ki la long ki jingthmu kiba khraw jong ki jingïaleh jong u. Um shym la pyrshang ban pynkylla ïa ki briew sha kano kano ka seng ne kynhun niam.

GSAM 173.3“Haba ngi la ngeit skhem ïa ka jingshisha ba ka jingwan ka la jan, bad ngi la pdiang paidbah ïa kane ka jinghikai, ngi la don ïa ki juh ki jingmut bad ngi la bud ïa kajuh ka lynti hapdeng ki seng niam bapher bapher, ha kaba, da ka jingïalam jong U Blei, la khot ïa ngi ban trei. Ngi la ïathuh ha ki nonghikai niam bad ha ki balang ba kam shym la long ka bynta jong ka kam jong ngi ban pynpra ïa ki, ne ban pynïapher bad pynkulmar ïa ki: Ngi la don kawei ka jingthmu kaba shai, kata ka long ban ai ïa ka ‘jingpyrta,’ ka jingmaham shaphang ka jingbishar kaba la ‘jan ha ka jingkhang,’ bad ban pynsngewthuh ïa ki para briew jong ngi ban pynkhreh ïa kane ka jingjia.... Ki nonghikai bad ki dkhot kiba la pyndonkam ïa ki jingïaleh jong ngi, hynrei kiba khlem pdiang da ka jingshisha ïa ka jinghikai, ki la ïohi ba ki hap ban bud ïa ka jinghikai, bad ban hikai bad pynneh ïa ka, lane ha ka por jingeh kaba la wan thik ha ki, kin ïakynduh jingeh bad ki riewngeit kiba skhem bad kiba kut jingmut. Kumta ki la rai pyrshah ïa ka jinghikai, bad ki la rai, katto da kawei ka buit bad katto da kawei pat, ban pynsngap ïa kane ka mat. Kane ka la buh ïa ki para shynrang bad ki para kynthei jong ngi kiba hapdeng jong ki ha ka jinglong kaba jynjar bha. Kiba bun tam na ki ki la ieit ïa ki balang jong ki, bad kim lah ban pyrkhat ban mih noh. Hynrei haba la rkhie beiñ ïa ki, la banbein ïa ki, bad da ki rukom bapher bapher la khanglad ïa ki na ki jingmyntoi bad ki jingkmen kiba ki la ju ïoh mynshuwa, bad haba la khang ïa ka ‘jingbam ha ka por kaba dei’ na ki, bad ka sur jong ka jingïapyrta ba ‘ka jingsuk bad ka jingïada’ la pynrung ha ki shkor jong ki na kawei ka Sngi U Blei sha kawei pat, ki la kyndeh noh kloi na ki jingjied seng niam jong ki, bad ki la mih ha ka burom jong ka bor jong ki, ki la pynhap ïa ka lyngkor, bad ki la pynmih ïa ka jingpyrta, ‘To mih noh na ka, ko ki briew jong nga.’

GSAM 174Ha Ka Jaka Kaba Jynjar

GSAM 174.1“Kane ka jinglong jong ki kam ka la buh ïa ngi ha ka jaka kaba jynjar, (1) namar ngi la don thik ha kaba kut jong ka por jingïathuhlypa jong ngi, ha kaba ngi la khmih lynti ba u Trai un lum lang ïa ki briew jong u baroh ha kawei; bad (2) ngi la ju hikai ïa ka jinghikai kaba ïapher; hynrei mynta haba ki jinglong ki la kylla, yn ñiew ïa ka kum ka jingbymhok lada ngi ïasoh ha ka jingpyrta ban ïapher bad ban pynpra ïa ki balang kiba la pdiang ïa ngi bad ïa ka khubor jong ngi. Namarkata ngi la sngew artatien, bad ngi la bteng ban leh katkum ka jingïeng kaba nyngkong jong ngi, haduh ba ka balang bad ki nonghikai ki la pynïaid ïa kane ka kam haduh katta ba ngi la hap, da ka jingsheptieng ïa U Blei, ban ïeng jingïada na ka bynta ka jingshisha bad ki khun U Blei kiba la shah banbein.

GSAM 174Ka Nuksa Apostol Na Ka bynta Ka Lynti Jong Ngi

GSAM 174.2“Bad u la leit shapoh ka sinagog, bad u la kren da ka jingshlur la lai bnai, da kaba jingïakren bad pynsngewthuh ïa ki kam shaphang ka hima jong U Blei. Hynrei haba don katto katne kiba la pyneh ïa la ki dohnud, bad kim shym la ngeit, hynrei ki la kren sniew ïa kata ka lynti ha khmat u paidbah, u la mih noh na ki, bad u la pynïapher ïa ki synran, da kaba jingïakren man ka sngi ha ka skul jong u Tyrannus.”7 Ym shym la long haduh ba “don katto katne kiba la pyneh ïa lade” bad “ki la kren sniew ïa kata ka lynti [ka jingwan jong u Trai] ha khmat u paidbah,” ba ki para jong ngi ki la shah pynkhih ban mih noh bad pynïapher na ki balang. Kim lah ban shah ïa kane ka “jingkren sniew” jong ki “shakri kiba sniew,” bad ïa ki balang kiba lah ban bud ïa ka lynti jong ka jingbanbein bad “jingkren sniew” pyrshah ïa kito kiba ap ïa ka “jingkyrmen kaba kyrkhu,” ki la ñiew kum ki khun kynthei jong ka Babilon kaba rieh. Kumta ki la pynbna ïa ki, bad ki la wan sha ka jingïoh laitluid jong ka khubor babha. Watla ngim lah baroh ban ïatylli ha ka jingmut shaphang kaei kaba thaw ïa ka Babilon, ngi ïatylli ha ka jingmih noh mar-mar bad kaba khatduh na baroh kiba pyrshah ïa ka jinghikai shaphang ka jingwan bad ka hima jong U Blei kaba la jan. Ngi ngeit ba kane ka long ka mat jong ka jingim bad ka jingïap. Ka jingïap ka long ban neh jingïasoh bad kito ki kynhun kiba kren sting ne pyrshah ïa ka jingwan jong u Trai. Ka jingim ka long ban mih noh na ka riti-dustur briew baroh, bad ban ïeng halor ka ktien jong U Blei, bad ban khmih man ka sngi ïa ka jingïapaw jong u Trai. Namarkata mynta ngi ong ha baroh kiba la khum ha kano kano ka rukom ha ka lyngkor jong ka jinglongmraw, “To mih noh hapdeng jong ki, bad to long kiba ïapher, ong U Trai, bad wat ktah ïa kaba jakhlia; bad ngan pdiang ïa phi, bad ngan long U Kpa ïa phi, bad phin long ki khun shynrang bad ki khun kynthei jong nga, ong U Trai Uba Lahbor.”8

GSAM 175Ka Jingpyrshah Kaba Ym Lah ban Bataï

GSAM 175.1U Wm. Miller u kren kumne shaphang ka jingïaleh kaba la don ha kata ka por hapdeng ki balang bad ki Adventist:—

GSAM 175.2“Ka long kaba khyllah bad kaba ym lah ban bataï ba ki balang Khristan kin kyntait ïa kane ka jinghikai bad ïa ki dkhot jong ki namar kane ka jingkyrmen kaba kyrkhu. Nga tip ba don ki balang Baptist kiba ong ba kim kyntait ïa ki namar ka jingngeit jong ki, hynrei namar ba ki ïasoh jingïasah bad ki riewngeit jong ka jingwan arsien. Te lada kam dei namar ka jingngeit jong ki ha U Nongpynim uba wan, balei ïa nga la kyntait na ki jaka jingïakren niam jong ki, ïa uba um shym la ïasoh bad uno uno hynrei tang bad ka balang Baptist? Ka long ka jingpynksan kaba lamler. Hynrei kane kam lah ban long ka jingpynksan jong ki Methodist bad Presbyterian; namar ki ngeit ha ka jingïashim bynta lang ha ka jingkhawai U Trai bad ki riewngeit na kiwei pat ki balang. Na ka bynta kaei ki kyntait? Nga la ïohsngew ba la kyntait ïa katto katne namar ba ki ‘rwai ïa ki jingrwai’ jong ka jingwan arsien; ïa kiwei namar ka jinglamwir, haba kaei kaba la pynshisha ïa ka jinglamwir jong ki ka long tang ba ki la ap ïa U Khrist. Ko Blei, ‘map ïa ki, namar kim tip ïa kaba ki leh.’”

GSAM 176U Storrs Shaphang Ka Jinglong Jong Ki Balang

GSAM 176.1U George Storrs u kren shaphang ka jinglong jong ki balang sha ki Adventist, kumne:—

GSAM 176.2“Mano na ki, ha kane ka por, bym ong, ‘Nga shong kum ka syiem’? Bad mano na ki bym pynsngewbha ïa lade da ka jingmut ba ha kawei ka sngi kin jop ïa ka pyrthei, bad ba yn pynhap ïa ka hapoh ka jingngeit jong ki? Mano na ki un shah ïa ka mynsiem ban sah hapdeng jong ki ha ka jingsuk, kaba pynpaw paidbah bad khlem jingsheptieng ïa ka jingngeit jong u ha ka jingwan kaba la jan? Hato ki kyndon ban sah hapdeng jong ki khlem jingkulmar kim long ba phi ‘kiar pura’ na ka jingpynpaw paidbah ïa ka jingngeit ha ka jingwan jong u Trai ha une u snem, watla kumno kumno ka jingngeit jong phi ka long halor kane ka mat, bad watla phi sngew ba ka long kaba donkam ban pyrta, ‘To sheptieng ïa U Blei, bad ai burom ïa u, namar ka por jong ka jingbishar jong u ka la poi’?”

GSAM 176Ka Jingphla Jong U Mansfield

GSAM 176.3U L. D. Mansfield, haba u thoh na Oneida, N.Y., ha ka 21 tarik Lber, 1844, u phla kumne:—

GSAM 176.4“U Blei u pynkhih ïa ki jingmut jong ki khun ba ieit jong u kiba ap ïa u Trai na bneng, bad u ïalam ïa ki ym tang ban sngap ïa u angel uba ‘don ïa ka gospel bymjukut ban pynbna, da kaba ong, Ka por jong ka jingbishar jong u ka la poi,’ hynrei ruh ban kohnguh ïa ka hukum kaba bud, ‘To mih noh na ka, ko ki briew jong nga!’ Nga la sngewskhem kham bun ban ïa mynshuwa ba ki seng niam jong kane ka sngi ki kynthup ïa ka bynta kaba khraw jong kata ka Babilon kaba dei ban shah pynpra da ka bor bad yn ym shem shuh ïa ka.... Ka paw ha nga, pynban, ba ha katto katne ki seng ka jingïasyriem bad u reng rit ka long kaba paw bha. Ki nuksa kin pynshai ïa kane ka kam.

GSAM 176Ka Mynsiem Jong Ka Kynhun Paidbah Ka Paw

GSAM 176.5“Uwei u para uba la trei bha shisha ha kane ka thaiñ, ha kaba pynbna ïa ka jingwan jong u Trai, u la buh por ban ai jingkren ha kawei ka jaka ha ka por ba la buh. U Trai u la pynlong kumta ba u la don jngai khadhynriew mer na kata ka jaka, hynrei uwei u nonghikai niam _____ u la don hangta ha khlieh jong ka kynhun paidbah, bad u rah ïa ka tar bad ki sner, ban pyndonkam ïa ki ha u shakri jong U Blei Uba Hakhlieh Tam. Une u nonghikai niam hi u la sdang ïa ka jingïalang kaba slem hadien kata, hynrei baroh ka la long kaba khriat bad ba skhem kum ka thah jong ka thaiñ shatei—ym don ka mynsiem kaba la kyrsiew ne kaba la kylla. Hadien por u nonghikai niam u la ong ba u ngeit ba un ‘hap ban shong ha ka jingshong jong kiba khuslai.’

GSAM 177.1“U nongïalam klas ha kane ka shnong u la ong ha ka klas jong u ba, naduh ba ngi la pynlong ïa ki jingïalang hangne, lada uno uno u briew u wan hapoh ka ïing jong u bad ong ba u ngeit ba U Khrist un wan ha une u snem, un beh noh ïa u shabar ka ïing.”

GSAM 177Ka Jingkitkhlieh ïa Ki Balang

GSAM 177.2Ngin wanrah mynta ka jingphla na ka jingkren sha ka jingïalang jong ki nongngeit ka jingwan arsien ba la lum ha Boston, Mass., kaba tarik 31 Jymmang, 1844, bad ba la soi da Wm. Miller, Elon Galusha, N. N. Whiting, Apollos Hale, bad J. V. Himes. Ki ong:—

GSAM 177.3“Ha kaba ïadei bad ka jingkitkhlieh jong ngi sha ki balang, ngi lah ruh ban ong katto katne. Ka jingma hangne, kum ha kiba bun kiwei pat ki khep, ka paw ha ngi ba ka don ha ki bynta kiba palat. Ka rukom kaba nyngkong jong ka jingma ka long ban shah ïa ka bor jong ka balang kaba ngi don bynta bad ka ban pynsngap jar ïa ngi ha kum kane ka mat jong ka jingkitkhlieh. Ngim don jingartatien ba ki hajar ngut ki la wanrah ïa lade hapoh ka jingrem ha khmat U Blei da kaba pynkohnguh ïa ki jingdawa jong ki balang jong ki kiba ym shong nongrim ha ka Jingthoh Bakhuid ha kane ka mat; hynrei lada ki la long kiba rai skhem bad kiba ïaineh, kin jin da la don mynta ha ka jingïeng kaba kham shngaiñ bad kaba kham myntoi, wat la kin hap ruh ban shah shitom.”

GSAM 177.4“Ka rukom kaba ar jong ka jingma ka long ban shah ïa ka mynsiem jong ka jingpynhiarkhlieh pyrshah ïa ki balang namar ka jingbymhok jong ki ïa ngi, bad ban ïaleh thma khlem jingïapher pyrshah ïa baroh kum kine ki kynhun. Shaphang ka jingkitkhlieh jong ki Adventist, ha kaba ïadei bad ki balang kiba ki lah ban don bynta bad ki, lada la khot ïa ngi ban ai jingmut, ngin ym lah ban ai kino kino ki jingbthah kiba biang na bynta baroh. Ki dei ban leh ha ka jingsheptieng ïa U Blei, katkum ba ki jingjia jong ka bynta ki dawa.”

GSAM 178.1“Hynrei ngi dei ban long kiba rai skhem ha kaba leh ïa ka jingkitkhlieh jong ngi, da kaba phla ïa ka jingshisha ha baroh ki por kiba dei bad kiba biang. Bad lada da kaba bud ïa kane ka lynti ngi pynmong ïa ki balang, bad ki byrngem ban beh ïa ngi lada ngin ym sngap jar (wat la lada ngi sngewdei ban pynkut ïa ka jingïadei jong ngi bad ka balang ha ka jingïasngewthuh jingïadei, kata ka lah ban long ka lynti kaba kham bha), to ngin leh ïa ka jingkitkhlieh jong ngi; bad haba la beh ïa ngi, to ngin ïaishah ha ka jingshah shitom na ka jingbymhok, bad long kiba mon, ryngkat bad U Kynrad jong ngi, ban ‘mih shabar ka khyrdop, da kaba rah ïa ka jingshah lehrain jong U.’”

GSAM 178.2Na kine ki jingïathuh shaphang ka jingïaid jong ki balang pyrshah ïa kito kiba pynbna ïa ka khubor jong u angel uba ar, lah ban ïohi shai kumno, kum ka jingmih kaba nyngkong jong ka jingkhot kaba ar sha ka “jingkhawai,” kito kiba la lum sha kawei ka kynhun ba kynja mynsiem la khot ki “bym don dkhot,” ki “dkhiew,” bad ki “matlah”; kane ka pyni shai ïa ka jingshah leh sniew kaba ki la ïoh na ka “shoh” jong ki “para shakri” jong ki, na kito kiba ki la shah pynïakhlad.

GSAM 178Ki Briew ba Ïapher ba La Jied ban Pdiang ïa Ki Jingshisha Bathymmai

GSAM 178.3La lah ban ïohi shai ïa ka jingthmu jong U Trai ha kaba pynmih ïa ki briew kiba kyrpang hapoh ka jingpynbna ïa ka khubor jong u angel uba ar—ka jingkhot kaba ar sha ka “jingkhawai”—bad ka “jingpyrta shiteng synñia.” Ki jingshisha kiba kordor na bynta ki sngi kiba khatduh ki dei ban wad bad pynbna—ka kam kaba ym lah ban pyndep hapoh ki balang kiba la teh da ki jingngeit, kumba ka balang ki apostol ruh kam lah ban pynbna ïa ka gospel sha ka pyrthei haba ka dang bat ïa ka jingïadei bad ki kynhun Jiw. U Blei u la khot ïa ka jingïakhlad hangta,9 bad u la khot ruh ïa ka jingïakhlad jong ki nongngeit ka jingwan arsien na kito kiba kwah ban bat ïa ki hapoh ki pud jong ki jingngeit jong ki.

GSAM 179Ki “Hynriew Jingkren” jong u Storrs

GSAM 179.1Shen hadien kane ka jingïamih ngi ïohi ba ka jingshai ka la poi sha ki kynhun jong ki nongngeit ka jingwan arsien halor ka mat jong ka jingpynshitom ha ka lawei, kumba la pynpaw ha ka kot lyngkot, “Hynriew Jingkren,” jong u George Storrs, kaba pynskhem ïa ka nongrim ba u briew da ka jinglong tynrai u long uba lah ban iap; ba kiba iap kim tip ei ei hapdeng ka jingïap bad ka jingïmihpat; ba ka jingpynshitom kaba khatduh ïa ki bymman kan long ka jingpynjot pura; bad ba ka jingbymïap ka long ka jingai jong U Blei, ban ïoh tang da ka jingngeit ha U Jisu Khrist U Kynrad jong ngi.

GSAM 179.2Ki hajar ngut na ki Adventist ki la pdiang ïa kane ka jinghikai shaphang ka jinglong tynrai jong u briew, hynrei ym baroh ki la pdiang. Ka jing kyntait ïa ka kam shym la wanrah jingïakulmar hapdeng jong ki, namar la ñiew ïa ka tang kum ka mat jong ka jingngeit, ym kum ka jingtynjuh ïa ka jinglong akor; kumta ka jingïatreilang ban maham ïa ka pyrthei shaphang ka jingïawan jong U Khrist kaba jan ka la ïaid khlem duna. Hynrei ka la pynkhih ïa ka jingbitar jong ki balang pyrshah ïa ki.

GSAM 179Ym Lah ban Pynphai ïa Ki “Hynriew Jingkren”

GSAM 179.3U nongïalam balang Methodist ha ka shnong ha kaba nga shong, uba la ïasnoh lang mynshuwa ha kaba hikai ïa ka jinghikai jong ka jingwan arsien ha u snem 1843, u la pdiang ïa ki “Hynriew Jingkren,” u la pule ïa ki, bad u la phla ha ki dkhot jong ka balang jong u ba um lah ban pynphai ïa kane ka jinghikai; hynrei haba u la shem ba bun na ki dkhot jong ka balang ki pdiang ïa ka, u la sneng ïa kiwei pat ban ym pule ïa ka kot, namar ki “kin ngeit ïa ka jinghikai lada ki pule ïa ka.” Ha u bnai Nailur, 1844, hadien ba u nongïalam balang u la wanphai na ka jingïalang snem, u la ïeng ha ka jaka jingïalap jong u bad u la kyntait paidbah ïa ka jinghikai jong ka jingwan arsien, bad u la pan da ka jingsngewrit ïa ka jingïapynmap jong ka balang namar ba u la khot teng ïa ki nongkren ban kren ha ka ïing.

GSAM 179La Pynïeng Mukotduma Namar ka Jinghikai Bakla

GSAM 179.4Kane ka jingïaid jong u nongïalam balang la bud kloi da ka jingïaleh ban pynïeng mukotduma ïa ki nongngeit ka jingwan arsien namar ka jinghikai bakla; hynrei namar ba la shah ïa ki ban ïada ïa ki mukotduma jong ki na ka Baibl, ka balang kam ïoh jingjop. La beh noh ïa katto katne na kane ka balang namar ka lynti jong ki kam ïahap bad ki kyndon treikam, bad bun kiwei pat ki la mih namar kane ka jingbeh noh ïa ki dkhot kiba ym lah ban pyni ba ka jingngeit jong ki ka long pyrshah ïa ki Jingthoh Bakhuid. Kumta ka jinghikai jong ka jingwan arsien la khang noh junom na ka balang ha kaba ki spah ngut ki la shem ïa U Nongpynim bad la pynkmen ïa ki ha U Blei.

GSAM 180.1Kaba la jia ha ka shnong tynrai jong nga la leh ruh ha ki spah tylli kiwei pat ki balang baroh kawei ka ri. Kito kiba la shah leh kumta da ki para mynshwa jong ki ki la ïoh jingïapah ha ki kyntien jong u nongïathuhlypa Isaiah: “To sngap ïa ka ktien jong U Trai, phi kiba khynñiuh ha ka ktien jong U: Ki para jong phi kiba shun ïa phi, kiba la beh ïa phi namar ka kyrteng jong Nga, ki la ong, To long burom ïa U Trai; hynrei Un paw ha ka jingkmen jong phi, bad kin lehraiñ.”10

GSAM 180La Pynpaw ïa ka Jingbitar jong Ki Bymman

GSAM 180.2Katba ka sngi ka la jan ha kaba la khmih lynti ïa U Trai, ki nongngeit ki la nang trei da ka jingshitrhem, bad ki bymman ki la nang bitar bad krenbei da ka jingkhlaiñ, kumba yn ïohi na ka jingïathuh harum kaba la thoh da u nongthoh-rangbah jong ka Jingpyrta Shiteng Synñia ha ka 31 Risaw, 1844:—

GSAM 180.3“Ka jingmih kaba kane ka jingïaid lynti ka la pynmih ha ki bymman ka la ïarap ruh shibun ban pynskhem ïa ngi ha ka jingngeit ba U Blei u don hapoh jong ka. Haba ki khun U Blei ki ïaseng lang ban dem ngon bad pynrit ïa lade ha khmat jong U, bad ban pynkhreh ïa ka jingïapaw jong U, kumba ka dei ïa ka kynhun jong ki nongpop ban leh, kiba lah ban ïoh jingpynim tang da ka jingaiei, ki bymman ki la pynpaw ïa ka jingsniew kaba khraw tam. Haba ngim shym la pynbna ïa ki jingïalang jong ngi hynrei tang ha ka kot jong ngi hi, bad ngim shym la khot ïa paidbah sha ki, ki khun u Belial ki la khapngiah shapoh jong ki bad pynmih ïa ka jingïakulmar kaba bun. Ha ka miet Saitjaiñ, ka 12 tarik jong une u bnai [12 Risaw, 1844], ngim shym la pynlong jingïalang ha ka ïingmane, khnang ba u nongsumar [u nongpynkhuid] un ïoh lad ban pynkhuid ïa ka ïing na bynta ka Sabat [ka sngi kaba nyngkong jong ka taïew]. Hynrei ka kynhun paidbah ka la rung jubor sha ka ïing bad kam shym la mon wat ban shah ïa kata ka lad. Hynrei u heh shnong, khlem da la pan jingïarap, u la tuklar noh mar mar bad beh ïa ki.”

GSAM 181.1“Ha ki jingïalang jong ngi ha ka Sabat kaba bud, hadien ba ka ïingmane ka la dap, ka paidbah kaba bun ka la pyndap ïa ka surok shabar ka ïing, bun na ki kiba la bitar namar ba don kiba ngeit ha ka jingwan arsien jong U Trai. Ha ka janmiet, namar ka jingïakynduh paidbah kaba khie jingïakynad, ym shym la pynlong jingïalang; hynrei ka surok ka la dap da ka kynhun paidbah naduh ka por kaba dang kloi; hynrei ka jingïatuklar kaba kloi jong u heh shnong bad ki pulit kiba treikam bha jong u ka la pynkhuid ïa ka surok, hadien ba la phah ïa katto katne sha ka ïing sumar. Ngin lah ban ïanujor ïa ka rukom leh jong ka kynhun paidbah tang bad kata kaba la ker sawdong ïa ka jingkhang jong u Lot ha ka miet shuwa ka jingpynjot ïa ka Sodom.... Kane ka jingïaid lynti jong ki ka long kaba kynsan, kaba ïasyriem lang bad kaba paidbah haduh katta, ba ka jingpynpaw jong ka ha ka sngi nyngkong jong u bnai uba hynniew jong ki Jiw ka la pynkhlaiñ ïa ngi ha ka jingmut ba kane ka dei hi u bnai.”

GSAM 181Ki Nongkrenbei ki La Kup ïa Ki Jingsop ban Kiew sha Bneng

GSAM 181.2Ha ka 22 tarik Risaw, 1844, ka sngi ha kaba ki 2300 sngi ki la kut, ha Paris, Maine, katba ki nongngeit ki la ïaseng ha ka ïingmane, ba ki dang ïaduwai da ka jingsngeng ïa U Blei, da kaba khmih lynti ba U Trai un wan ha kata ka sngi, ki nongkrenbei kiba shongkai ki la ïaseng sawdong ïa ka ïing, ki rwai ïa ki jingrwai ban krenbei. Ar ngut na kine ki riewkulmar ki la kup ïa ki jingsop lieh kiba jrong bad ki la kiew halor ka tnum jong ka ïing, ki la rwai bad krenbei ïa kito kiba don hapoh ka ïing kiba duwai bad ap ïa ka jingïawan U Trai.

GSAM 181.3Ka lah ban long ba na kane ka jingjia la mih ki jinglamler kiba la saphriang shaphang ka jingkup jong ki Adventist ïa ki jingsop ban kiew sha bneng; namar wat la ki kot Adventist ki la tyrwa jingïapynphai haduh $500 na bynta kawei ka jingjia kaba shisha ha kaba u Adventist u la kup ïa ka jingsop ban kiew sha bneng ha u snem 1844 bad ap kumta ïa ka jingïawan U Trai, ym shym la pynmih satia ïa kawei ruh ka jingjia.

GSAM 182Ka Jingïohi-paw jong u Hazen Foss, 1844

GSAM 182.1Hapoh kane ka por u la im ha Poland, Maine, u samla uba kyrteng Hazen Foss, uba ngeit skhem ba U Trai un wan ha ka sngi kaba shiphew jong u bnai uba hynniew. U long u briew uba itynnad ka dur, uba sngewtynnad ka jingïakren, bad uba la nang bha. Katto katne taïew shuwa ba ka “jingpyrta shiteng synñia” kan kut, U Trai u la wan hajan bad u la ai ha u ka jingïohi-paw, ha kaba la pyni ha u ïa ka jingïaid lynti jong ki briew ka jingwan arsien sha ka nongbah U Blei, ryngkat bad ki jingma jong ki. La ai ha u katto katne ki khubor maham, kiba u dei ban pynpoi, bad u la ïohi ruh ïa ki jingtynjuh bad ka jingïapynshitom kiba kin bud hadien lada u long uba ïaineh ha kaba ïathuh ïa kaba la pyni ha u. Kumba u Foy, la pyni ha u ïa ki lai sienjam kiba ki briew U Blei ki dei ban ïaid haduh ba kin poi pura ha ka lynti sha ka nongbah kyntang. Namar u long u nongngeit skhem ha ka jingïawan U Trai “ha ki khyndiat sngi shuh” (kumba ki rwai ha kato ka por), ka bynta jong ka jingïohi-paw kaba ïadei bad ki lai sienjam sha ka lynti ka la long kaba ym lah ban batai ha u; bad namar ka mynsiem tynrai jong u ka long kaba sarong, u la kynran dien na ka diengphna bad u la kyntait ban ïathuh ïa ka. La pynpaw biang ïa ka jingïohi-paw ha ka sien kaba ar, bad nalor kata la ïathuh ha u ba lada u dang kyntait ban ïathuh ïa kaba la pyni ha u, yn shim noh ïa ka jingkit jong ka na u bad yn ai ïa ka ha uwei na ki khun U Trai kiba tlot tam, uba un ïathuh ïaineh ïa kaba U Blei un pynpaw. U la kyntait biang. Nangta la ai ïa ka jingïohi-paw kaba lai, bad la ïathuh ha u ba la pyllait ïa u, bad la buh ïa ka jingkit ha uwei na ki tlot tam na kiba tlot, uba un leh ïa ka mon jong U Trai.

GSAM 182U Foss Um Lah ban Ïathuh ïa Ka Jingïohi-paw Jong U

GSAM 182.2Kane ka la pynkyndit ïa u samla, bad u la rai ban ïathuh ïa kaba la pyni ha u, bad kumta u la pynbna ïa ka jingïalang jong u. Ki briew ki la khapngiah lang ban ïohi bad sngap. U la ïathuh bniah ïa ka jingïashem jong u, kumno u la kyntait ban ïathuh ïa kaba U Trai u la pyni ha u, bad kaei kaba kan jia namar ka jing kyntait jong u. “Mynta,” u la ong, “ngan ïathuh ïa ka jingïohi-paw.” Hynrei, alai! ka la dier palat: u la ïeng ha khmat ki briew uba jar kum ka dur mot, bad khatduh u la ong ha ka jingsngewsih kaba jylliew tam, “Ngam lah ban kynmaw wat ïa kawei ka kyntien jong ka jingïohi-paw.” U la khñiot ïa ki kti jong u ha ka jingsngewsih, da kaba ong, “U Blei u la pyndep ïa ka ktien jong U. U la shim noh ïa ka jingïohi-paw na nga,” bad ha ka jingshitom kaba khraw jong ka jingmut u la ong, “Nga long u briew ba la jah.” Naduh kata ka por u la duh ïa ka jingkyrmen ha U Khrist bad u la rung sha ka jingduh jingkyrmen. Um shym la leit shuh sha ka jingïalang Adventist, bad um don shuh ka jingïadon bynta shimet ha ka niam. Ka jinglong jong u ha bun ki liang, ban ym ong kham bun, ka la long kum u briew ba la duh ïa ka jingïalam jem jong U Mynsiem jong U Kynrad, uba la “shah ban bud ïa la ki jong ki lynti, ban dap da ki kam jong u hi.” Ha kane ka jingïeng jingmut u la ïap ha u snem 1893.

GSAM 183Uwei Pat u La Ïathuh ïa Ka Jingïohi-paw jong u Foss

GSAM 183.1Hapoh kumba lai bnai naduh ka por ba u la rem ban kynmaw ïa ka jingïohi-paw jong u, u la ïohsngew na ka kamra kaba marjan ïa ka jingïohi-paw ba la ïathuh da uwei pat. Ka jingïalang ka la long ha ka ïing sah ha kaba u don. La kyntu ïa u ban wan sha ka jingïalang, hynrei u la kyntait. U la ong ba ka jingïohi-paw ka long jan kumjuh bad kata kaba la pyni ha u, kumba ki arngut ki briew ki lah ban ïathuh ïa kajuh ka bynta. Kumta la tip ïa kaba u la ïohi hynrei um lah ban kynmaw haba u pyrshang ban ïathuh ïa ka. Haba u la ïohi ïa kata u briew hadien, u la ong, “Kata ka long ka atiar ha kaba U Trai u la buh ïa ka jingkit.”

GSAM 183Ki La Duh Jingkyrmen bad Sngewsih Eh

GSAM 183.2Ka sngi kaba shiphew jong u bnai uba hynniew, katkum ka por ki Jiw (22 Risaw, 1844), ka la wan khatduh. Ka la shem ïa ki hajar hajar ngut kiba khmih sha kata ka por ban ïoh ïa ka jingpyndep ïa ki jingkyrmen jong ki. Ki la pynkhreh ym ïa kawei ka bynta jong ka pyrthei kaba shabar kata ka tarik. Kim shym la ri wat ïa ka jingmut, “Lada kam wan,” hynrei ki la pynbeit ïa ki kam pyrthei jong ki kumba kin khmih lynti ba kata ka sngi kan pynkut ïa ka por jong ka jingim tynrai jong ki. Ki la maham bad kyntu ïa ki bymman ban phet na ka jingbitar kaba wan, bad bun na kine ki la sheptieng ba ka khubor kan long kaba shisha. Ki la ai jingmut bad duwai ryngkat bad ki kur jong ki, bad ki la ong khublei ïa kito na ki kiba ym shym la aiti ïa ki dohnud jong ki ha U Blei. Ha kawei ka kyntien, ki la ong khublei ïa baroh ki jingdon jong ka pyrthei da ka jingsngeng kaba kum u briew uba ñiew ïa lade ba un mih shen ban ïeng mar khmat bad U Nongbishar jong ka pyrthei baroh kawei. Kumta, da ka jingsngewkhuslai kaba haduh ba ki jan duna mynsiem, ki la ïaseng ha ki jaka jingïmane jong ki, da kaba khmih lynti man la ka khyllipmat ban ïohsngew ïa “ka sur jong u angel rangbah bad ka turoi U Blei,” bad ban ïohi ïa ki bneng ba shai tyngshaiñ da ka burom jong U Syiem jong ki uba wan.

GSAM 184.1Ki por ki la ïaid suki suki, bad haba ka sngi ka la sep noh khatduh sha ka phang sepngi, ka sngi kaba shiphew jong u bnai uba hynniew jong ki Jiw ka la kut. Ki syrngiew jong ka miet ki la phriang biang ïa ka jingshai dum jong ki halor ka pyrthei; hynrei ryngkat bad kata ka jingdum ka la wan ka jingsngewsih kaba dung ïa ki dohnud jong ki nongngeit ka jingwan arsien, kaba long ha ka rukom kaba tang ka jingsngewsih jong ki synran jong U Kynrad jong ngi ka lah ban ïasyriem, haba ki la ïaid da ka jingsngeng sha ki ïing jong ki ha ka miet hadien ka jingsahnar bad ka jingïaptep jong Uta uba ki dang khyndiat por mynshuwa ki la synran da ka jingjop sha Jerusalem kum U Syiem jong ki.

Notes

  1. Jingpynpaw 14:8. ↩
  2. Loukas 14:21. ↩
  3. Loukas 14:17. ↩
  4. Loukas 14:21; Jingpynpaw 14:8. ↩
  5. Jingpynpaw 18:2-4. ↩
  6. Jingpynpaw 3:3. Na ka bynta ka jingpynshai kaba pura ïa ki hynñiew balang, to peit ha Ki Jingmut shaphang u Daniel bad ka Jingpynpaw. ↩
  7. Ki Kam 19:8, 9. ↩
  8. 2 Korinth 6:17, 18. ↩
  9. Ki Kam 13:46. ↩
  10. Isaiah 66:5. ↩

Note

Back